장음표시 사용
21쪽
18έS. Prob. u. p. Conscientia erronea vinci hiatis debet deponi; ergo non potest'eam homo positive sequi ; imprudenter enim Pghret. At nec contra ramo ere poteri. Tam quoadUSque error non deponatur , et quod rex ora vectum est non appareat, illius dic lamen ut reclum apparet; ideoque Obligat, ne contra ipsum agatur ; Adeoque etc.
Dummodo opinio sit Cere Probabilia , eam sequi
Κ 46. Probatur. Opinio vere probabilis illa dicitur , quae firmum habet laudamentum sivo in in ir ς is Tationibus , sive in auctoritate Virorum Prudentiam, et doctorum; Sed qui hanc opinionem se quitur , prudenter se gerit; Ergo etc. Consulto diximus dummodo opinio Sis et re probabιlM; nam si est tenuis probatiat talis, nec posSumus, nec debemus; Unde merito damnata fuit ab innocentio XI. haec propositio Ord. 3.) : Generatim dum probabilitate, sise intrinseca, Sive extinseca , quantumv1S tenuι, modo a probabilitatis sinibuS non exeatur , consSι, auquid agimus , Semper Prudenter agimuS. S. 47. Prob. I. p. Nam I. non ΡOSSum IS Se- qui opinionem prGavilem: in materia Sacramentorum ,
quia istae materiae VerSantur Circa Val Iditatem actus quae non desumitur ex iudicio, licet prudenti,' sed vel ex propria natura, vel eXii utrinSeca Institutione alterius. In casu tamen neceSsitatIS , ait Prae-
22쪽
impossibilitate , caute est smplendum , quod impossALIDas prohibet, es hoc Oh charitatem proximo dehilam , ne exPonatur damnassenis periculo. 2. in materia iustitiae licitum nobis non est sequi opinionem probabi- Iem ; quare merito proscripta fuit haec propositio ab Innocentio XI. In ord. 2.): Probabiliter ea sitimo Iudicem posse nidicare viata opinionem etiam minus Pr babilem. Ιmo etiamsi litigantes habeant pro se rationcsaeque probabiles, non potest iudex ab uno pecuniam secipere , et pro illo sententiam serre; quia tunc tenetur Pro rata definire , et oppositum damnatum suit ab AI xandro Vll. Prop. ord. 26. : Quando lumantes habet sero se uales Viniones ue Probabiles, ρο-
tora νιdea Pecuniam accipere adferendam sentensiam in favorem unius ρω alio. In causis tamem criminalibus, licet aliquando sequi opinionem Probabilem ;quia : Salius est Ex Iege si absentes etc. impunisum esse facinus nocentis, quam condemnare inno-ΠOcentem. 3. In materia medicaminum sequi non de
bet opinio probabilis ; quia medicamina non sundantur in rationibus, sed in eorum natura , aliunde autem agitur de re magni momenti , qualis est salus , et vita hominis. Licebit tamen aliquando, si ad hi-tis Omnibus modis , salus infirmi desperatur, nec aliud Superest, quam probabilitas de alicujus remedii utilitate, in tali casu. Tunc enim prudenter agitur, et infirmo consulitur , nec desunt exempla infirmorum , qui e mortis saucibus, talibus medicamentis, ere-Pii sunt.
23쪽
tur Deum diligere Lucae Cap. X. v. 27. ea
corde, ex tofa anima, et ex omnibus Ciribus. Huic autem praecepto , nullo persectiori modo satisfacere POSSumVS, quam Observantia mandatoriam ipsius Dei,
iuxta illud Christi Domini Joann. Cap. XVl. v.
habet mandria mea, et servat ea, Illa est cui diligit me.' Ut ergo Deum diligere dicamur , nemur, quantum fas est , et totis viribus ad legem accedere, legi lavere, et ad legis praescriptum actus nostros componere; Atqui si licitum esset sequi opinionem minus probabilem stantem pro libertate , in coni ursu probabilioris stantis pro praecepto , possemus a leste recedere , legi contraire , Secundum liherlatem et non secundum legem agere; Ergo non luet ele..Deinde: Spiritu Sancto monente , debemus Ingere Deccata, quomodo fugimus a facie serpentis cies Cap. XX l. v. 2. quasi diceret: Sicuti nitri stilum serpentis morsum formidamus, sed vel eius aspectum fugimus; ita non solum peccatum, sed velis am peccati apparentiam sugere debemus; ad quod
expressis verius 10cuit Apostolus, dum ad Thosm-lonicenses scripsit Cap. V. v. Ρ9. Ab omns ecie mala abstinete vos , Atqui si licitum esset seu ui opinionem minus Probabilem stantem pro li-hertate , in concursu prohabilioris Stantis Pro Praecepto , non sugeremus ab aspectu. PSO Precati , et
24쪽
tionem . . . . . AnyuSta Porta, et arcta νia est,
tur opinionem minuS probabilem stantem pro Ither- tale, in concursu probabilioris stantis pro praecepto , Non solum non contendit intrare per anguStam FOr- tam , sed conatur intrare per viam latam et spatio- am ; Ergo ad Vitam non perveniet; adeoque etc. Tandem : Homo sensatus et prudens id amplectitur , quod omnibus perpensis , flecte iudicat magis rationi, et legi consentaneum , quodque proBlerea magis distat a periculo peccandi i Atqui magis rationi , et legi consentaneum est, et magis a peccandi periculo distat sequi opinionem probabiliorem statem pro praecepto , in i Oncursu minus probabilis stantis pro libertate; Ergo elc. Argumenta onoslia solvuntur.
f. 49. Objicias. i. Opinio licet minus probabilis se gravi tamen , atque rationabili laudamento innititur; Ergo a viro prudenti sequi potest; Adeoque ete. q. 5o. n. Odinio licet minus probabilis habet quidem grave lanclamentum , et sequi potest a viro
prudenti g. 46. ; at si spectetur speculative , et
ScorSim , non autem in Praxi , et comparative , cum nempe opinio probabilior , quae Stet pro lege , Ρ-Pdret , eique comparatur. Fac quaeso alicui egenti Pondus osseratur duarum unciarum argenti , quil ille faciet 8 accipiet utique gratanter , rub que con εulet suis, sicque prudenter aget. At fac ei osserantur simul duo argenti pondera , unum quidem dua-Tum , alterum octo unciarum , cum facultate ut unum ex his eligat; Quid ille facioty certe pondus DClo unCiarrem argenti accipiet , relicto alio duarum Muciarum..Et si aliter iaceret ' Veluti stultus, ecim prudeus risu exciperetur. Ita in casu nostro qu -
25쪽
renti quid verum, quid salsum sit cognoscere , se OD sert opinio trobabilis, non potest ad certitudinem pervenire, illam amplectitur; bene habet, prudenter se gerit; at'ei se osserunt duae opiniones , una proba-hilior altera, haec libertati , illa legi favens Quam e duabus amplexabitur vir prudens , et intelligens corde ' minus probabilis , et favens libertati; imprudens certe foret, et dignus qui risu exciperetur. Quam ergo i probabiliorem et sta tem pro praecepto, minuSprobabili relicta , stante pro libertate. f. 5 I. Contra. Atqui opinio probabilis etiam
Spectata comparative, sequi potest . Ergo n. r. Prob.
subfm. Opimu illa minus probabilis , licet in concursu probabilioris , non amittit Suam gravitatem , et Tationabile fundamentum Ergo potest sequi a viro prudenti. g. 52. R. Non amittit Suam gravitatem ete , sed vincitur ab alia quae majorem habet gravitatem, et rationabile fundamentum ; unde licet Seoapim spectata , viri prudentis assensum mereretur , non me-Tetur tamen , quia in concursu cum illa probabiliore. g. 53. Contra. Ahqui non obstante quod opinio minus probabilis vincatur ab opinione probabiliore ;adhuc illam sequi possumus; Ergo n. r. Prob: sul Sm. Molivum grave , hqc ipso , quod grave est, dignum
est assensu, et iacit magnam Spem assequendae veritatis. Sed, ex concessis, opinio minus probabilis, non amittit motivum grave; Ergo digna est assensu; Adeo
g. 54. R. dist: mai: Quamdiu non apparet m tivum gravius, Vel aequale in Oppositum , conc o, cum Byparet motivum gravius, vel aequale pro parte opp-βita, n: mai; et admissa min: in sensu datae distinctioniS, n. Consm. opinio probabilis, quamdiu in se speetetur , et absque ullo ri spectu ed aliam Opinionem
quae maiores, et plures habet gradus probabilitatis, qui inptime potest, habet enim rationabile, et grave
26쪽
23sundamentum , cui potest quis inniti ; Ad si advensus eam alia. opinio insurgit, quae sit probahilior; haec utique ob rationabilius , atque gravius fundam ω- tum , quod habet, magis trahit ad assensum, et ita quidem ut ei contraire, sit contra intellectus propen-Sionem , cujus est ad verum tendere , quod est eius obiectum. 55. Obiis: et . Exieommuni Theologorum .sententia , opinio probabilis dicitur illa , quae: neque Scripturae, neque SS. Patrihus,i neque Ecclesiae de-erctis adversatur οῦ Atqui haec sequenda,est, dicente
S. Leone Papa Ιu Caia r sicut quaedam In iis
quan dubia fuerunt, aut Obscuru , id norerimus S qucndum , quod nec Prorreptis Esangelicis contrarium, nee Decretis SS. Patrum inveniatur adversum; Er
56. R. Opinio probabilis si in se, et absolute spectetur , Sacris Scripturae , Ecelesiae, sanct Xuinque Patrum Decretis non adversatur; atque hine in iis, quae dubia sunt, atque incerta Sequenda estῆSed tu concursu probabilioris, cum haec magis ab errore disiet, et veritati accedat, illa polius Scriptu-νHu , Sanctorumque Patrum decretis adversa diei de, Iet, atque hinc non sequenda. Scripturae namque , PatreS, et Ecclesia ubique clamanu, peccandi pericula fugienda , veritatem ubique Socinndum. q. 57. Contra. Atqui opinio probabilis etiam , ε comp3rate. Spectetur , sequi potest; Ergo n. r. Probοῦ Subsin. Summi Pontifices saepe dispensarunt in casibus , tu quibus minus probabile erat eos posse dispunbare
g. 58. R. neg: antoc: Si qui Sammi Pontifices in concedendis dispensationi, , aliquando a commmuniori sui temporis sententia recesserunt, id ideo factum est , quia lacla diligenti inquisitione , DPIO-bi iam senteoliam judicarunt longe proliabiliorem esse iuuii vis intrinsocis; hiucAnou sequuti Iuut r. -
27쪽
Dionem mitius probabilem in concursu probabilioris ;quia licet illa quam sequuti sunt videbatur minus probabilis, per ipsos suit probabilior, atque hinc oppositae praeserenda, licet haec probabilior antea videretur. g. 59. Contra. Atqui summi Pontifices aliquando dispensarunt , non quia iudiearunt sententiam Ore sitam longe probabiliorem esse , sed nullo habito re-
pectu ad probabiliorem , probabilem sunt sequuti ;rgo n. r. Prob. suhsm. In Capite laudabilem , C Iestinus III. triennium experientiae concedit eis , qui Matrimonium contraXerunt, si dubitarent, an impotentia sit absoluta, vel temporalis. Sed minus probabile est, illos sub finem triennii non sore impotentes ; Ergo et . f. 6o. B. Ex laudato Capite nihil contra noseoncluditur; Etenim , quamvis minus probabile esset,
illos sub fine triennii haud esse impotentes, certum tamen est, I. Ecclesiam , in dubio an impolentia sit a soluta vel temporalis , POMe certum tempuS operientiae concedere iis , qui iam contraxerunt, alioquin si hoc non concederetur , vel matrimonium dissolveretur in dubio de eius valore , quod non licet, vel con- rahentibus prohibendum .esset, ne in tali dubio ut Tentur coniugio, et ne aliud iniretur, quod etiam seri non potest sine iniuria illorum , qui bona fide Contraxerunt, et sine necessitate et culpa sua periculo incontinentiae exponerentur. 2. tempus illud triennii Prudenter Statutum esse, ut adhibitis mediis possibilibus et licitis conentur , impotentiam tollere ; nam hoc tem-Pus nec nimis breve , nec nimis longum est; et circa
finem triennii impotentia cessare potest a .
si in Plura de hac controversia habent Auctores. Legantur L' Hermini ex Tomo V. de Aetiti. Humanis pag. 38. Continuat. Τournely Tomo I. de Actibus Humania si P. VII. art. V. pag. tb4. Henno Tomo I. de Cou-
28쪽
Coseientia dubia non est actuum humanorum regula. g. 6 I. Nam conscientia dubia non dictat quid actu agendum sit, Vel omittendum ; nec proinde est proprie conscientia g. 38. . Ea enim mens non determinatur ad aSsensum , Ma anceps remanet interutramque contradictionis partem. Unde qui Iaborat ConScientia dubia , nequit agere, sed tenetur dubium deponere , quod si nolens deponere agit, Peccat Conintra illam virtutem , cui opponitur peccatum , de quo dubitat, licet quod agit, Per Se opus peccamInosum non sit. Hinc si quis dubitat, an proserre vel unum verbum in Ecclesia sit peccatum lethale, et cum latrdubio verbum in Ecclesia profert, peccatum lethaleutique committit , quia quantum ex Se fuit, peri culo lethaliter peccandi se exrosuit. Unde in Eccle
DE LEGE NATURALI, ET POSITIVA.
g. 62. Quae a Tyrone theologo de Conscientia
prima actuum humanorum regula s*. 28. , nece sario erant scienda, brevi calamo iam eXplicavimuS , Testat modo, ut ea 'uae ad alteram regulam spectant, Legem nempe , pari brevitate , atque claritate, per tractemus. Sit itaque.
scientia Disp. III. q. 3. pag. 345. Dupas luier Tomo IV. de Coascientia Disp. V. concl. I. Berti Liti. AK., Cap. XVI.
i id alia sustus apud citat. Heuno Ibid DISP. II c
29쪽
. . 63. Animad. I.ex ita dicta, vel a Deendo. ut ait S. Isidorus Lib. III. Elym. Cap. X ), quia apud Veteres in publicis labulis Leges scribebantur, et Populo legendae proponebantur , ut Omnibus innotesceret quid agendum esset, vel omittendum ; vel tib et g ndo , ut a mullis quod eligas sumas , ait S. Augustinus Quaest. XV. Novi Testam. ); vel tandem a ligando, aiunt S. Thomas r. 2. q. cio. Irt. r. , et . Doctor Sublilis In IV. I ist. 35. q. 2.3, quia Legibus homines ligantur, et obligatitur ad aliquid faciendum , vel Omittendum. Duo timpue Bul mex capite Lex dicatur,. communiter definiri sol elut sequitur: A. 64 Ilas . i . Lea est recta ratia vcndorum tapublica Potitiufe Commυnslati denunc tu , cum Woluntate eum prepetuo obllandi ad aliquid agendtim , via Omilrendum, ProPler horium ComΠm lc. g. 65. Coroll: Ad veram ergo. legem hae requiruntur conditiones; I. ut Sis recta ratio aS ndorum 'horretia nempe, ait'S. Isidorus In Cap. Erit autem Lex 2. Dist 4. , iusta, Possibilia , necessaria , utilia; Si namque inhonesta , et injusta , non erit recla ratio agendorum; hinc S.'Λugusti Mas Lib. I. de Lib. arbit. Cap. V. : Mihi Da esse non νέ- detur , inquit . quae λιsta non fueris p sed neque si fuerit impossibilis , ot inutilis; Quomodo enim Lex foret recta ratio si absque ratione statueret 8 uo-m0d' agendorum , si quod praecipit vires superet agenti uin y ulgare est illud: Lib. Impossib. 185.-is. de Reg. duris. 9 : Impossibilium nulla est obligatio. I. ut a Pubtica Potestate feriatur choc est ab habent publicam auctoritatem. Obligare namque totam Communitatem ad aliquid, non potest, nisi qui ci praeest,
30쪽
-7 ejusque curam publicam gerit. 3. ut sῖt Communitati denunciata, hoc est promulgata. Si enim lex non pro mulgatur , eam Communitas ignorabit; et si ignorabit, eam observare non poterit; quare lex inutilis erit. 4.ut sit lata cum xoluntate ρerpetuo MKgandi etc. De natura namque legis est, ut obliget in perpetuum , nisi postmodum legitime revocetur. Siquideminisi lex in perpetuum obligaret, nullus posset de iure suo esse securus; Communitatis ordo saepius perturbaretur; unde lex non utilis, sed nociva soret. 5. denique ut sit propter honum commune i Lex enim est cammune
Legibus. ): Conatituendas esse leges'publicae salutis
66. Sesost Lex alia est aeterna, alia te rasis ; et haec alia naturalis, Positiva alia. 67. Def. 2. Lex Geterna, ex S. Augustino si ,
est ratio Divina, vel voluntas Dei, a Dr inem naturalem conservari νιbens, Perturbari melans. Seu strictius: Lex aeterna est Ordinalio quin m divinae v luntatis ab aeterno sae determinantia , quae sint pnda , vel Capenda a creatina ratιonali , ut debialum snem aSsequatur. Lex vero temporalis est illa quae in te ore condita est, estque veluti Partιcia Patio Legis aeternae; unde et lex Partιcipata, aut per partiemalionem , Solet appellari. . . 68. Def. 3. Lex naturalis est orrinalia μι auctoria naturae, rationali creaturae indita, sae , et
PermaΠenter statuens quid Ingeniu in sit, vel omittendum. Lea autem positiva est illa , quin ab atiquo Princiρio ea trinseco Potestalem habente ponatur. Et haec rursus dividitur in divinam , et humanam, ut infra. i in Lib. XXII. contra Faustum Manichaeum cap.