장음표시 사용
51쪽
Chrιsti data fuit. f. Io8. Prob. I. p. Lex Velus a Deo data fuit; Sed unicus est Deus , neque ullus alius praeter ipsum dari potest *.ἡ37. T. III. ) , isque est instillo vvs g. 97. 1b. Ergo lex Velus est a Deo bono. Deinde, Lex Velus a Iesu Christo mandatum Dei appellatur e dixit namque Pharisaeis Matthaei Cap., v. 6. Rrιtum Iecsuis mandatum Dei ArmPfer Dadissonem restram ; Sed Dei mandatum , Chri-
Flus Legem vel rem non vocasset , si ea non a Deo Pio, Pt hono data Disset; neque Judaeos reprobendisset, quod eum irritum socerunt; Ergo eic Hinc
S. IO9. Prob. 2. pr In Actis Apostolorum Cap. III. I. id. ita loquitur S. Petrus: Deus quo Pra mini/-it per os omnium Pro helarum pati Christum filium suum ; et implor P. Apostolus ad RomanOS scri-Iens Cap. I. v. i. ) , it axincipit, Paulus CocaluSAPOStolus, Scyrega a in Evangeliam Dei, quod unuc Prom/S ait Pre ρrinhelas suos in Scripturis de FLδεο suo Cap. Ν . v. a. ) : Multifariam , inquit, mi LitSque mo HS Getis loquens Patribus in Proρhetis, ΠοτιSSιme melus istιs loculus est nobis in Filio. Deus ergo qui dedit Legem , et per Paties , et Prophet3S locutus est, est Pater Domini nostri Jesu Christi. Adeoque etc. i) Berti Lib. XV. Cap. VI. Prop. I.
52쪽
Solliuntur obiectiones. . IIo. Objis. I. Scripturae sanctae aperte assrmant , Veterem Legem minime vorum Deum auet rem habuisse ; ergo nulla conci Prob. ans. Joan. 2.
habetur: Lex per Morsen dasa est; et cap. VII. subjungitur: Nonne Mones dedia mobis Legem Z Quibus positis, en argumentum: Ex Scripturis, qui dedit Legem iudaeis fuit Moyses ; ergo Scripturae Sa
f. ID. R. dist. antec. Ex Scripturis etc. tanquam Legis Promulgator, c. ans ; tanquam Legis Auctor, et institutor , n. ans , et consam. Itaque cum Scriptura veterem Legem a Moyse Hebraeis datam fuisse
a seirmat, Moysen ipsius Auctorem non declarat, sed tantum ejus Promulgatorem. Ait siquidem , Legem per Moysen datam esse, idest non per alium promuugatam , sed per Moysen, tanquam caussam instrumentalem; institutam vero a Deo. Atque Scriptura ipsa sit sui ipsius interpres. Lucae enim II. sermo habetur de purgatione mulieris post parium in Mosaica Lege praecepta, et ideo v. 22. dicitur: Secundum L gem Moysi; at quia praeceptum hoc ipse Dominus tulerat, ut ex Levitici cap. XII. constat, ne indigitare videretur , Μoysen Legis illius Auctorem, stati m subjungit; sicut se riptum est in Lege Domini. Hinc Moyses ipse se Legis Promulgatorem tantum Exodi 24 latetur, ubi sic loquitur : M Scs .... narrarit ρlebi omnia inha Domini, atque judicia :re Ponditque ργulus una xoce: omnia verba Domiani , quae locutus era, faciemus. Et Deuter. VI. si habetur : Hinc sunt praecepta, et caremoniae , atque ziudicia, quae mandavit Dominus vester, ut doceam Mos. His adde, quod Moyses in cujuslibet Legis promulgatione semper praemittat: Haec dicit DominuS. Locutus est Dominus cumrios sermones hos. Locutusque est Dominus ad Moysen. In Scripturis ergo Torn. V. 4
53쪽
Moyses Leg s Promulgator indigitatur, non Logisla-t0r, ut Adversarii contendunt. S. III. Contra. Atqui in Scripturis Lex , data dicitur per Moysen , tanquam Legi Statorem ergo n. r. Prob. subf. Laudalis Scripturae locis, Moyses Legi Ialor indigilatur , si ex Scriptura ipsa, Moysen Legis
Praecepta Pro arbitrio tulisse constet. Sed hoc ex Scriptura liquet; ergo eic Prob. min. Precceptum deIeproso coram Sacerdote praesentando et mandatum
a Christo Domino adscribuntur, non Deo : ergo eX
criptura ipsa liquet , Moyseu Legis praecepta pro
arbitrio tulisse; adeoque etc. S. II 3. R. dist. ans. Praeceptum etc. quatenus Deo jubente, es praescribente erant a Moyse promulgata , C. anS , qualenus orant propria auctoritate latis , n. ans , et consm. Si quidem Hebraeorum Legis-
Iazor Moyses dicitur , ideo tali nomine in Scriptura vocatur , quia corum Legis suit Promulgator , nec alterius hominis manu , vel ore ipsa Lex conscripta fuit, vel prolata. Qui loquendi modus sacris Scripturis est familiaris: ac ad Gal. III. v. II.) LeX ratione solemnis promulgationis dicitur lea facta: licet anto Moysen erant Sabbatum , Circumcisio , Sacri ficta , et multa alia caeremonialia ζ quam phrasim sequitur oliam decretum Gratiani dist. IV. , ubi sic habet : ges instituuntur, cum Promulgantur. Quod autem laudatae Leges reipsa a Deo latae suerint , et per Moysen promulgatae, cuique Saeram Scripturam perlegenti , Eperie patebit. Et re quidem vera , Legem doleproso mundalo Matth. VIIl. v. 4. commemor i. a, Deum habere Auctorem , ex Levitico Cap. XIV. V. 2. et seq. ) liquet, ubi sic legitur: Locet usque est Dominus ad Moysen ricens: mo, est ritus iam i,
PYando mundandus Gl; adducetur ad Sacerdotem , ςυί. . . . PTm Pici ci . . . ut o crat duos Paraeres et hos Prose etc. Alteram pariter de repudii libe l. a Deo institu-
54쪽
51 tam fuisse, ex Deuter. XXIV. palet, ubi Domino iu-hente , sic Moyses prosequitur. Si acceperit homo uaorem , et halbueris eam , et non omenerit gratiam ante oculos eius momer aliquam foeditatem; scribet libellum reseudia, et dabit in manum illius , et dimittet eam de domo sua. Si igitur Deus laudatas Leges tulit , atque Moyses eas tantum promulgavit; ex quo antonomastice Legislator dicatur , non sequitur ipsum, propria auctoritate , ipsas emanasSe. S. II 4. Confra. Atqui Christus Dominus , laudato in loco, repudii saltem libellum Moysi adscribit , non quatenus Promulgatori , sed quatenus Legislatori ; ergo n. r. Prob. subfm. Christus Dominus laudato in loco postquam dixit: Non licere homini dimistere uxorem , quia quod Deus conjunxit homo
non separet ; inquirentibus discipulis: Quid Ergonyses mandavis dare libellum reseussit, et Smilteret sic respondit: quoniam Moyses ad duritiam corius Cestri permisit τobis dimittere uxores vostras; ab initio autem non fuit sis. Quibus eositis, sic argumentum instauro: Christus Dominus reipsa repudii saltem libellum Moysi tanquam Legislatori tribuere dicendus est, si ad judaeorum duritiam coercendam , divortium Moysen tantum , non autem Deum permisisse lassus sit. Sed hoc dixisse Christum , ex praemissis Scripturae verbis apertissi e constat; Ergo Christus Dominus laudato
S. D 5. R. dist. Mai. Christus Dominus eic: , si ad iudaeorum duritiam coercendam Moyse iubente , ac praescibente divortium permisisse etc., c. maj ; Morse Iubente, Deo autem praeScribente, n. mai. , et conressa min. in sensu distinctionis, n. consam. Id unum dubio procul adducta Scripturae verba ostendunt, Moysen scilicet illius Legis suisse praeconem tantum, minime vero illam propria auctoritate instituisse. Id enim certo certius persuadent cum superius laudata Scripturae loca, quae universam Legem Deo rescit
55쪽
sarunt, ne quidem divortii mandalo excepto, ut Deuter NXI . habetur, cujus loci verba in data ro ponsione retulimus, tum et illa rigidior Musis religio ,
qua ne minimum quidem mandalum , Privata aucto vitale, et Deo inconsulto Israelitis pracscribere ausus
Sior, ut nihil Sc ex arbitrio suo , sed omnia de mani dato Dei annuntiare demonstraret, Deum consulii ,
it ili id de viro, qui ligna die Sabbati collegerat ,
t , statuendum esset, indicaret. Praeterea si Moyses ipse repudii Libellum instituisset, sequeretur, ipsum propria auctoritate lacullatem dedisse legitimum Matrimonium ratum , et consum ainin dissolvendi, quod nullus hominum propria auctoritate relaxative efficere
valet : Quod enM Betis conimnail, ait Christus Dominus , homo non seParet; ac proinde libellum rei dii , non a Mose , sed a Deo concessum est. Neca is ulla est in verbis illis : Moses mandaxia, Moyses pes mssa. Moyses dia Ποῦ perinde est enim ac si diceretur , Moyse jubente , praescribente autem Deo , mandavit, dixit, permisit. Nam si inde inferro liceret, Moysen huius mandati suisse auctorem, eum liceret in serre auctorem esse Decalogi , quod ne ipsi uidem Adversarii volunt. Nam Marci VII. Christus Iudaeos arguens , quod propter suas traditiones servandas irritum facerent Dei praeceptum, ait: Moyses enim dixit, honora Patrem , ei Matrem tuam. Sicut ergo eX quo hoc in loco legitur : Moyses dixit: Moysen Decalogi auctorem suisse per Adversarios minime deducitur; ita paritur ex quo Matth. XIX. Legatur , Moses mandamia, Moyses pernassis dimisieroux ES; Moysen propria auctoritate , et ex arbitrio Praeceptum de libello repudii instituisse, minime est deducendum L. ii 6. Neque dicas, nunquam Deum hanc facultatem dimittendi uxores hominibus dedisse , cum
isse Christus subjungat: ab initis otium non his sis p
56쪽
Iam lieot ab ἰn tio Deus hane satulliatm hominibus
non fecerit , ut cum VelIent impune dimittere uxores suas, libellum darent eis , quas dimitterent; non inde tamen Sequitur, Deum non potuisse postmodum hanc facultatem ad cordis duritiam concedore. Ut enim ait Alensis art. 2. ad qu lam data est lea duxis λη sagellum ἰ ut eos puniret infligendo poenas, et sub-
η- ladibilia , et quantum ad hoc dedit Lex
v libellum repudii, quod est in Logo per purmissionem n ut Ipsos duros scilicet, et perversos a malo subtra- η heret , quia proni erant ad interficiendum uxo-n res suas: idcirco ut flagelIaret eos in hoc, ordina- η vit, quod non liceret eis iterum assumore uXOresn postquam libellum repudii eis dedissent n. Quae cum Ita sint, nullum certe lapidem contra nos adductum
f.. II 7. Objectio. 2. Lex illa I eum non habes auctorem , quae ex SE, homines saluare non valet. et est mora liter etiam impossibilis. Atqui Lex vetus omnes salvare non poterat, atque tale iugum erat,
quod , ut ait Act. X, . Apostolorum Princeps, seque
i h Π0β ri , nequo ΠOS Portare posuimus; ergo Lex illa Deum non habet auctorem.*- R. I. per instantiam. Lox illa Deum nou habet auctorem , quae homines ex se nullo modo Ealvare Valet, er est m6raster saItem impossibilis; Atqui ipsa etiam Lex nat iratis , homines per Se Salvare nequit, et absque divina gratia, iugum est nimis amportabile; ergo Lex quoque. naturalis neque Deum. habet auctorem. Sed dare le. L i ii R. a. dist. min. Atqui Lex vel iis etc ς absque divinae gratiae auxilio , conc. miΠ; posita ex gratia , n. min; et cousm. Loqui tuae itaque Moaεt0lorum Princeps do Lege veteri illi se seretata , quae numera Praeceptorum multitudine homines obrue--t , et eos praesertim , qui promulgato iam Euan gelio, Legem necessariam esse contendebant , atqUσ
57쪽
istos nec salvare poterat: neque videbatur ipsis Lex
dulcis , sed importabile iugum , quia , ut habet Apostolus ad Gal. v. a gratia Christi exciderant : ex .ctiali estis, sic eos Paulus alloquitur, a Christo , qui in lege iustimamini a gratia ea cidistis. At posita
Christi gratia , homines salvare valebat, neque tam ni mis importabile iugum videbatur. Siquidem plures in Veteri Lege Patriarchae , et Prophetae , variique ii mines salvati sunt , alque iusti ante Deum extitere , Incedentes in omnibus mandatis , et iustificalionibus
Domini, ut de Zacharia , et Elisabeth Lucre Ι. dicitur ; iisque mandata Dei non eXtitere gravia , sed dulciora super mel , et favum , ut de seipso negius Psallos Psalmo XVII. testatur. Quamvis tamen omnia haec fidei in Christum venturum erant adscribenda , et gratiae Novi Testamenti , quae ex Augustino , inveteri Testamento Sicut frumentum in palea occultabatur. Hinc lib. III. ad Bonifacium cap. III. ait, iustos , qui sub veleri Lege vixerunt, licet non nomine , revora lamen fuisse Christianos : u Veteres quidem verti ba eiuς sunt Testamenti dispensatores et gestaton res, sed novi demonstrantur haeredes. Tondum ti n mine, sed reipsa suerunt Christiani M. Quamvis ergo Lex vetus , in se spectata , homines nedum Salvare nequibat, sed videbatur quoque ipsis importabile iugum ; posito tamen divinae gratiae adjutorio , et homines salvabat, ct minus grave jugum imi S Videbatur.
S. I 2 o. Contra. Ex concessis, Lex vetus ex se, et
absque divinae gratiae auxilio iugum erat importabile , nec homines salvare poterat; Ergo , eX concedendis, nullo modo id praestare valebat. Prob. consa. Ut homines tunc sub veter; Lege salvarentur, debebant ex concessis, divinae gratiae auxilio, Legis praecepta servare; Sed Lex , illa gratia ad illius observationem necessaria , carebat; ergo nullo modo etc. S. I 2i . R. dist. min. Sed Lex illa etc. Quae per Legem dabatur, conc. min; quae una cum lege con-
58쪽
serebatur, na min ; et tonsm. Λllue natur daquo cum Quaestiello Iansenius, cujus est argumentum , dum veterem Legem, gratia omnino carere adfirmat. Hominibus siquidem sub Lege voleri constitutis , gratia non deerat, quae licet pur Legem non daretur , ima tamen cum Lege conferebatur vi meritorium Christi, 'Nem tune Venturum praenuntiabat. Hinc bιbebant
de spirituali, inquit Apostolus ad Corinui. Cop. X);cOΠSequente eos Petra, petra autem erat Christus. Hinc cum aliis SS. Patrihusi gelicus docet parte 2 q. 98. a. Σ. ad A. et sic egregie pro more suo loquitur :υ Dicendum quod quamvis Lex vetus non sufficeretra ad salvandum hominem, tamen adorat aliud auXin lium a Doo homini hus simul tum L ge datum , η per quod salvari poterant ; si ilicet siles Messiato-ii ris, per quam iustiscati sunt antiqui Patres , fr-M cut etiam nos iusti scamur : et lic Deus non de-n siciebat homini hus , quin da rei cis salutis nuxit a u. Licet ergo ipsius Logis vi, gralia sδ' fracthpta plenda minime habebatur'; sub' stago autem viris j - tis per fidem Mediatoris consere aliar p. leo ua ΝΛ.
VAri Polerant, nee importabile iugiati Lex irga illis
videbatur. g. I 22. Contra. Atqui Lex vetus ita gratia ad eius praecepta implenda necessaria carebat , ut grP- iam quamcumque omnino excluderet; Ergo Π. T. Prob. Subs. D. Augustinus, quem alii etiam Patres
equuntur , de viris illis iustis , qui sub veteri Lege
ViXerunt, sermonem laclans, distinguit inter esse Sub Lege, et esse sub Datia. Sed nisi Lex vetus gratiamomuino excluderet, hane distinctionem non secisael; ergo Lex velus ita et . g. 123. R. n. min. Nam esse sub Lege, est ha-herst quidem gratiam ad Logem implendam , at non Vi ipsius Legis, ipsam hal die. Esse vel O sub gratia': Ot babere gratiam, et ' idem ' liberioreni'; id si ' si ip tua legis gratiae, seu legis Christi. Uine quia
59쪽
antiqui Patres sub veteri Lege, non vi ipsius Logis, sed virtute fidei in Christum lunc venturum , gratiam accipiebant; nos Vero , qui sub gratia Vivimus , virtute ipsius Legis gratiae , seu Evangelicae , gratiam ad praecepta implenda accipimus; distinguit idcirco
S. Doctor inter esse sub Lege , et esse .sub gratia , non quia Lex vetus gratiam omnino excluderet, sed quia vi ipsius Legis , gratia minime tunc conserebatur. Et ex hoc veterem Legem relate ad Evangelicam suisse imperfectam unice sequitur; neque Deum ipsam habere auctorem exinde dubio procul non deducitur.
Tex Vetus fiat bona. . g. 324. Prob. Scribens S. Paulus ad Romanosail Cap. VII. v. 12. : Lea quidem sancta, et mandatum Sanctum, et jussum, et bonum. Et ad Timotheum Epist. I. Cap. Ι v. 8.): Stamus arulemnit, quia bona est lea , si quia ea legitime utatur; Ergo ete. Deinde Christus Dominus inqnit Matth. Cap. V. V. II. : Non meni solvere legem, sed adis
impleri omnιa, qua scripta sunt in Lege Mosi, et Pro elis, et Psalmis de me. Atqui si Lex vetus non fuisset bona, Christus non venisset ad eam im-Plendam , neque eam adprobasset; Ergo etc. Tandem Lex vetus a Deo hono et Patrie Domini nostri
Jesu .Christi data fuit *..io8. Io9. ; Atqui Deus bonus Legem malam hominibus dare nequit. Ergo etc. Hinc Praeceptor Subtilis in IV. Dist. XV. g. 3. u Deus ait, non fuit fatuus , ut daret illa. Iudicia contra rationem, licet dederit aliqua dura . Lex Velus non fuit mala, sed debuit Syn nagoga cum honore sepeliri, ut ostenderetur fuisse ii bonam pro tempore buo u . Ergo etc.
60쪽
Obiectiones adcersariorum solvuntar. 6. I 25. Ohiis. I ex Vetus abrogata fuit; Atqui abrogata non fuisset si fuisset bona, dicente
Apostolo Ad Hebraeos Cap. Vili. v. 7. : Si illud,
nempe Testamentum vetus , cu*a incasset ς nouusique secundi locus inquireretur; Ergo Lex vetus non suit bona. g. ia26. R. 1.ex vetus abrogala quidem suit per I legem Evangelicam quoad praecepta judicialia , at-Jue caeremonialia, non quia erat mala, sed quia Iu
astorum populo data fuerat, solum pro eo tempore, quo Μessias expectabatur Venturus, et umbra erat, et figura eorum , quae tempore Messiae, et in Μessia adimpleri debesant. Completo itaque eo tempore, et Messia in carne passo , cessarunt utique umbrae , cessarunt utique caeremoniae Legis veteris , Lexque
ipsa vetus per Legem Veritatis , Evangelii nempe , abrogata fuit. Quod autem Paulus Testamentum vetus ideo abrogatum suisse dicat, quia non vacabat culpa , hic non intelligit peccatum, quasi Lex et Te Stamentum vetus praeciperent aliquod peccatum ; Dixerat namque Ad Rom. Cap. vll. v. q. ) : Quid ergo ricemus Z Lex peccatum est y Absit , sed quia
erat imperfecta ; utpote quae nec dabat virtutem ad Purganda peccata commissa , dicente eodem Apostolos Hebr. Cap. X. v. 4. . . Impossibile est sanguine hircorum, et taurorum ferri Reccata, nec gratiam adjutricem conserebat ad vitanda peccata, sed solum ad ea cognoscenda , ut ait idem Apostolus. Hebr. p. X. v. 4. : Peccatum non cognovi, nisi ster
, a 27. Contra. Atqui ideo Lex vetus abrogata fuit, non quia erat imperfecta , sed quia malum Praecipiebat , et ad malum impellebat; Ergo n. r. Prob. Subsm. Res ita se habet si Deus ipse testatur , Legem illam a se datam, non bonam, sed malam squ-