Veritas vindicata sive permultae sententiae auctorum Societatis Jesu in theologia christiana dogmaticomorali minus sincere relatae. Suæque integritati a quodam ejusdem Societatis Theologo restitutæ

발행: 1753년

분량: 344페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

211쪽

19 ESSE INIUSTUM , etiamsi redimat ipse venditor, modo intra limites jussi pretii consisat, ita ut quando vendi re diro , non excedat pretium rigorosum, quando redimit numerato , non descendat insta jussum in m.tim. Da N

varrus 23. Num 9. Et Petrus Navarra Iib. 3. cap. 2. Num.

IIo. , alii recentiores. Ratio es, quia D venditio priama jussa es , cum sat jusso pretis quamvis summo , 9 δε-

eunda etiam es jussa , qua eaedem mercea revenduntur. Nec refert, Bae revenditio fiat pretio in o. Tum qura pretium infimum etiam es justrum, praesertim in numerata pecunia : tum quia merres , QUAE A UENDITORE INGERUNTUR υitisunt. Nec etiam refert , quod idem si emptor, qui ante erat venditor . Quia si alius luivis poterat illo pretio emere, eur non illa qui vendidir mmo beneficium alteri in hoe praestare videtiar, dum inetiberatur a quaerendis aIiis emptoribus. sumptibus in proκeneras Daciendis . NON TAMEN POTEST ILLUM

AD HOC COGERE ; SED DEBET OMNINO LIBERUM RELINQUERE.

Neque his apparet ullum vestigium contractus M hatra cum ΡΑCTO HRAEUIO RETROVENDITIONIS.

Inimo tale pactum hic etiam expresse excluditur, & improbatur . Tum quia Lemus aperte supponit , illas merces ab emptore INTRUDI mercatori , ut eas redimat non autem INTRUDERENTUR , si PRAEUIE inteese convenissent, ut mercatori re venderentur: Tum quia Leisus diserte docet , mercatorem NON POSSE COGERE EMPTOREM AD REUENDENDUM, SED DEBERE CΜNINO LIBERUΜ RELINQUERE: Cogeret autem , nec Gmnino , immo nullo modo liberum . relinqueret, si praecederet pactum , ut retrovenderet.

Haec evidentissima sunt , neque ipse P. Concina ici his locat difficultatem e Sed locat in iis quae consequun-inr; qui ei textus ab ipso recitatus , di quem ego pollicitus sum , me daturum . Lelsius igitur post superiora verba nullis interjectis . ita Diuiligod by

212쪽

ite pergit. Adverte tamen hu- - - ωπtrahendi faepe non carere culpa in mercatore , qui EX COMPOSITO ita vendit, ut pretio insimo redimat. Nam primo peccare pors contra ebaritatem, ut se COGAT miserum aliquem B

minem EMERE merces . non dicit RETRO VENDERE , quod jam hinc advertendum est quibus non eget, magno illius dioendio , eum possit illi facite, dr absque

suo ineommodo mutuum dare. Secundo peecare potest praebendo malum exemplum; nam contractus ille babet speciem

mali , ct susspicionem usurae. Tertio se ipsum, Dos imfamando : non tamen tenetur ad restitiιtionem , ut inquit

Navarrus ; quod intellige non teneri eae justitia i Ied surspotest, ut teneatur ex charitare, si alter sit pauper, di grave sit tui tale detrimentum. In alis P. Concina reperit contractum Mohatra da om natum ab Ecclesia , nempe contractum CUM PACTO

PRAEUIO RETRO UENDITIONIS: interpretatur enim ea verba EX COMPOSITO de ΡACTO PRAEVIE'INITO; ita ut lenius Letali sit, non peccare contra justitiam, neque teneri ad restitutionem ex justitia mercatorem illum , qui praevie paciscitur cum emptore, ut sibi merinces minoris retrovendat. Sed ego dico in ejusmodi i terpretatione . & in quibusdam etiam aliis , quae in deis cursu attingentur , suam esse imposturam. Ratio mihi brevis . & clara est: quia P. Concina in terpretando illa verba EX COMPOSITO DE PACTO PRAEVIE' INITO. ea interpretatur in sensu, ut ajunt, contradictorio illis , quae Lessius non alio in libro , non alio in loco . non in alia quaestione , sed ibi immediathante, nullisque interjectis docuerat . Quae quidem superiora , maximam lucem ad mentem Lenii perspiciendam efferentia, P. Concina tum in Elencho propositionum . damnabilium pag. 6s tum pag. 91. tum hoc in loco, ter enim contra Leuium repetiit hanc cantionem, alto seminper silentio suppressit, & lectoribus suis occultavit.

Ut evincam quod dixi, sy llogismum efformo. Si ea

213쪽

vetha EX COMPOSITO significarent in P. Lessio, ut P. Concina contendit, PACTUM PRAEVIUM; Lessius.

docuisset immediate , Se nullis interiectis, duo contradictoria. Atqui hoc de Lessio non est credibile. Ergo. Propositionem minorem P. Concina, puto, non negabit. Neque enim si Lessium laxonem fingit ; stolidum etiam volet , Sc hardum fingere . Probo propositionem maj

rem .

Lessius, ut contractias ille purgetur AB INIUSTITIA ab injustitia, inquam , non ab alio vitio, quia quod Lessius probandum assumpserat, erat , contramam illum non esse INIUSTUM ,. Quidam Doctores, inquit, exia stimant id esse injustum ; sed verius est non esse injustum,, requirit, ut emptor possit vendere merces CUI VOLUERlT; ut emptas ipse OFFERAT mere Fori redimendas; parum hoc , UT INGERAT, etiam parum ἔUT mercator NON COGAT ILLUΜ AD HOC, SED UT OMNINO LIBERUM RELINQUAT. Haec omnia docet Lessius, dum immoratur in ea sollim quaestione sutrum contra inis ille sit injustus; Sc una ex potissimis r tionibus , quibus probat non esse injustum, haec ipsa est, quia merces, QUAE A VENDITORE INGERUNTUR, vilesciant. Ergo in superioribus manifestissime docet hane

Propositionem TALIS CONTRACTUS CUM PACΤΟ PRAEUIO RETROUENDITIONIS INIUSTUS EST.

Iam vero finge illa verba EX COMPOSITO habere sensum assichiam a P. Concina , idest significare ΡΑ-CTUM PRAEUIUM r Clim Lessius doceat, talem me catorem vendentem EX COMPOSITO ut pretio infimo redimat , non peccare contra justitiam ; manifestissim. immediate doceret hanc aliam propositionem TALIS

CONTRACTUS CUM PACTO ΡR EUIO RETRO. VENDITIONIS NON EST INIUSTUS . Quae direm

contradicit primae. Ergo immediate, & nullis interjectis duo contradictoria docuisset. Quae erat Major syllogismi

probanda . .

214쪽

At quinam ergo erit sensus illorum verborum QUI EX COMPOSITO ITA VENDIT, UT PRETIO IN-F1ΜΟ REDIMAT In primis quicumque sit , mihi satis

est, non esse illum assictum a Ρ. Concina , ut solide prohatum est. Deinde assigno duplicem, & quidem non obtortum . Primum ea verba significare pollunt tutentionem internam, etsi nullo modo manifestatam . Ita ut sensus sit .. Qui EX INDUSTRIA; qui EX HAC INTEN-ΤlONE negat pecuniam mutuam misero illi petenti, &vendit illi merces, ut pretio infimo redimat, peccat Contra charitatem se . Et ea verba EX COMPOSITO significent REM COMPOSITAM SECUM IPSO. IN ANIMO SUO a mercatore. non vero COΜΡΟSITAM EXTERIUS CUM EMENTE.

Secundus sensus potest esse iste,, Mercator, qui CONCORDITER cum misero emptore tali pacto negotium transigit, ut prius vendat, & deinde pretio infimo reoi. Dat , Peccat Contra charitatem ,. Quae CONCORDIA haberi potest per hoc. quod prius communi consensu celebrent emptionem; & postea communi novo Consensu celebrent retro venditione in . quin tamen secundus iste consensus deductus fuerit in pactum praevium, sed emptor fuerit relictus omnino liber, ut re venderet merces CUI VOLUERIT. Uterque sensus naturalis est. Primum tamen puto este genuinum sensum Lesiit. Dices. At Lessus docet , mercatorem illum non peccare contra justitiam, si COGAT miserum aliquem hominem emere merces qwbus non eget, maguo illius dispendio, rem possit illi facile . & absque suo incomm do mutuum dare. In quam doctrinam ita declanistorie invehitur Ρ. Concina hoc TOmo 7. Pag. 292.

Mercator ergo, qui ex composito cogit miserum homu-ιum ad emendum pretio βιmmo merces, quibus non eget, ut

easdem Mi RETROUENDAT PRETIO INFIMO , non

peecat contra jussitiam Si emptor isse sit dives mereator, non peccabit neque contra charitatem. Si autem abst sean B h datum

215쪽

194dalion nullo modo peccabit. Haec porro doctrina damnatas. Respondeo, COACTIONEM. de qua loquitur Lensus non cadere supra RETRO UENDITIONEΜ , sed sollim supra PRIMAM EMΡTIONEM, ad quam merc tot COGIT miserum homulum nolendo dare mutuum,& quam posset impedire muruum dando. Ait enim Leiasius si si COGAT miserum aliquem hominem EMERE., Non ait., SI COGAT SIBI RETRO UENDERE PRETIO INFIΜΟ ,, ut advertendum monui, cum teXtum

darem .

Hinc P. Concina, ut mihi quidem videtur, ter deis fecit a bona fide . Primo ; supprimendo semper , & o cultando Lectoribus verba Leisii , quibus ad liberandum AB INIUSTITIA illum contractum postulat, ut retr

venditio sit OMNINO LIBERA , ET SPONTANEA

retrovendenti . Secundo ; interpretando illa verba EX COMPOSITO in sensu contradictorio illis , quae immediate ante Lessus docuerat. Tertio, repraesentando, δύsuadendo Lectoribus , COACTIONEM illam , de qua Lessus , cadere supra RETROUENDITIONEM, cum sollim cadat supra PRIMAM EMPTIONEM.

Immerito etiam P. Concina pag. O9. carpit Uivam,qubd in expositione ejus propositionis damnatae dixerit, nostros Theologos communiter docere contractum illum esse injustum: cum Lessius, ut ait P. Concina , Contra d Ceat. Immerito, inquam, Primo, quia etsi unus Lessus contra doceret; alii tamen Theologi , quamquam PROBABILISTAE defendunt injustitiam ejus contractus, quod satis superque est, ut nostii Theologi COMMUNITER doceant, contractum illum esse injustum . Secundo ; quia neque Lessus contra docet , ut ostensum est.

216쪽

Restituitur sua sinceritati sententia

. . . . t

triam opinio, quam Pater Sambre ti=1. Conm. cap. . du/.2. docet, pauperem nempe, qMi jus mendieandi 1 - obtinuit, posse foe jus VIRO NON PAUPERI- Iocare, probabstis sis Re pondeo , eamdem opinionem defendit P. Sporer num.23. : quia eleemosna etiam tuns datur pauperi mediare, quia datur Conductori solvent pensionem pauperi. Nonne pauper aeger per aIlum DuUITEM petere eDe-θnam Oalet Hae sint quassiones, qua IN PATRIBUS SANCTIS discussa non reperium rur. Opinio Bine fassa est. O FRAUDIS PLENA . Fraus quino popula fieret. qui pauperi, non DIUlTI, elaemi Fnam dare se arbitratur. Dum pauper inmotus per alium etiam divitem elaem Fnam petit, elemmoona pauperi, non DIUITI porrigitur, nullaque fraus occurrit. Ai dum pauper Deae DIUITI ius mendieandi pacto pretio, tune DIUES eonductor NOΜINE PRO PRIO eleemoOnam petit, er riddin datur. Praefata opinio ordinem divinae Providentiae pervertit, quin vult pauperes patientia, humilitate, dr vereeiandia tolerantia stipem sibi eoinparare. Qui nam pauperes issi, qui re ditibus vivunt dia opinio hae CONTEMNENDA . non refellenda es , potissimum quod se praxim spectes . CHIMAERICA apparet; Quis enim est, qui jur memdicandi a parepere conducere velit NULLA EGEST . TE PRESSUS A mo sane, nisi aut aυarur. aux rerator, aut aleator, aut projectae frontis homo .

217쪽

P. Concina, sine dubio doceret opinionem talsissimam.& PLENAM FRAUDIS : Sed tam ejus doctrina mirum in modum immutata sit, ac deformata, nulla reprehensione dignus est. Itaque P. Concina ita depingit lectoribus Sententiam Sanchezii, tamquam si iste defenderet Ius il- Iud mendicandi locari posse conductori DIUITI, qui, pro se eleemosynam petens . populo fraudem iaceret . atque ad se veteratorio artificio nummos averteret, dum p pulus non DIUITI. sed pauperi eleemosynam Praebere isse arbitratur. Uetlim apud Patrem Sanchez de Cond inore Di VITE ne verbum quidem: sed has omnes divitias huc contulit P. Concina de suo; quibus hoc lucratus est, ut opinio Sanchezii ridicula atque absurdissima Iecst ribus appareret. En totam illam dubitationem secundam a capite ad calcem . An qui Babet licentiam Papa veI Episcopi ad petendam eis osnam uno anno veι per se, vel per alium, ut suae necessitati consulat, possit Boe jus Deare alteri presio aliquo Duplex est Sententia. Prima dieit, non posset Oeeneri alterum restituere quod acquisierit Mura pretium. Dcationis, quod dedit, ct suam sustentationem, vel illi , cujus erat Ileentia, si nondum consultum erat Dae neees tui; s autem eon Ilum erat, aliis paupertatis. Quia imrentio Pontificis eoneedentis hanc iacentiam nρn est, ut Diseetur . Sie Manuel RodrigueZ in Bulla Composito num. 32. et Corduba summa quaest98. Secunda Sententia prol bilior dieit. posse et nee causari obligationem restituendi , quia expresso aliquo jure non probibetur Iocare ; nee sit inhabilis ad pretium Deationis recipiendum . di Ioeat iuud jus, quod habet, estque contractus fortun , quo uterque meri , jactura pericula exponitur. Sic Henriqueet ub mDe Indulgentiis cap I . m m. s.

Haec est integra dubitatio illa secunda, in qua Sanin

218쪽

chez eam quaestionem pertractat. Iam Vero ex qua propositione Patris Sancheg , ex qua periodo, ex quo Verbo exculpere potest Ρ. Concina, ipsum loqui de CONDUCTORE DIUITE. qui PRO SE, qui NOMINE SUO

eleemosynam petat, populumque veteratorie decipiat,

qui ΡΑUPERI non DIUITI se stipem praebere putat Indicet, si potest, ubi Ρ. Sancheg nominet DIUITEM. Indicet, quod magis necessarium est, ubi CONIUNCTIM nominet DIUITEM, qui NOMINE SUO, qui PRO SE petat, atque ideo populo fraudem faciat. Quod si indicare non potest, fateatur se imposuisse Sanchezio opinionem FRAUDIS PLENAM, Divinae Providentiae ordinem PERUERTENTEM , non refellendam, sed CONTEMNENDAM . Quod ait P. Concina, CHIMAERAM esse, divitem Cooducere a paupere jus mendicandi pro se & nomine Iroprio, verissimum est. Sed hoc ipsum probat, Patrem

ancheE non loqui de tali Divite: Sed vel de Conductore paupere, qui opus habeat ad mendicandum communicatione illius Iuris . vel ad summum de Divite, qui eleemosynam petat non pro se, & nomine proprio, sed

Pro paupere aut nominato aut in nominato, neque enim tunc etiam divites mendicare erubescunt.

Quod ait, has quaestiones in PATRIBUS SANCTIS

non reperiri discussas: habet quidem saepissime in or P. Concina Scripturas, Concilia, Canones, Patres. Sed, si Ioquamur de quaestionibus, quae inter Catholicos comtrovertuntur, paucissimae illae sunt, siquidem cum ingenti caeterarum numero comparentur, quas ipse ex scriptura, Conciliis, Canon ibas, Patribusque resolvat. Quod me puderet dicere, ni verum esset, cum a quocumque, qui

219쪽

Vindicantur ab impostura CastropalavL 'Gobat, Arriaga s alii.

Ρ. CONCINA Tomo 8. pag. 88. Disputant quoque, num adjecta eonditio exprimi ore, an sola mente concipi debeat Castropalatis, Ioannes Samebeae, Arriaga, Gobar, Meobar eontendunt, far esse eam mente concipi. UOLO OMNES ET SOLOS ABSOLUERE, QUI ERUNT LEGITIME DISPOSITI.

intra pergit Mosta, ut refert idem La Croix, docetque, se non damnaturum mortalia culpae, qui ne mente quia dem EXPRESSE conciperent conditionem , quia certumes semper adesse CONDITIONEM IMPLICITΑΜ,

eum nemo intendat conferre Geramentum nise prout γ- res di debet. Haec plura alia de more P. La. Crois arbitrio Iectoris relinq&it . HINC iuxta relatam Do . Grinam OMNIBUS ACCEDENTIBUS ad trabimal poenitentiae dispensare mini i tbesaurum absolutioni poterunt, Me dispositi icam pereipiant. seus indispositi.

HOC CONDITIONIS IMPLICIT M ARCANO CONFESSARII A MOLESTIA SEUERE' EXAMINANDI DISPOSITIONEM POENITENTIUM SESE LIBERANT. ET NUMEROSISSIMAM POPULORUM

FREQUENTIAM SIBI CONCILIANT. omnes se absolutos missimant, eum ignorent SECRETUM CONDITIONIS IMPLICITAE. Q ιam sit Baee doctrina, di perurciosa poemtentibus, ct corisiana disciplina insessa quisque intelligit. i. νHici Disi tiros by GOmla

220쪽

HIe habemus, Christiani lectores, orationem plenam

sarcasmis, & imposturis, quas majori claritaIe , qua potero, vestris oculis subjiciam. Prima impostura, vel saltem defectus bonae fidei in

eo est, quod aperte non exponat casum, pro quo sollim laudati auctores tradunt illas Dominas de conditione absolutioni apponenda. Immo satis insinuat, eos loqui de omni casu, quo quis audiat consessiones, vel ad eas audiendas se accingat. Innuit enim, ex eorum Doctrina sat esse , ut , qui se exponit audiendis confessionibus . mente concipiat hanc intentionem: VOLO OMNES ET

SOLOS ABSOLVERE QUI ERUNT LEGITIME DISPOSITI : Et non sollim innuit , sed assirmat eXpresse , juxta relatam Doetrinam posse OMNIBUS , qui ad tribunal poenitentiae accedent, dispensari thesaurum abs luisonis, ut dispositi illam percipiant, secus indispositi.

porro hoc est falsissimum, ut patebit ex eorum verbis infra producendis. Loquuntur enim solum de casu, in quo danda sit absolutio conditionata. Ut esset e. g. casus

moribundi destituti sensibus, de quo dubitatur, num sit capax: Et casus, in quo Poenitens jam manifestasset sua peccata, & post diligentem discussionem dispositionis Sacerdos esset dubius: vel casus in quo Poenitens non haheret nisi unum peccatum dubium. Et de his sollim casi-hns loquentes instituunt quaestionem, qua ratione condi tio apponenda sit. Circa quod variae sunt Sententiae. Aliqui dicunt, conditionem esse ore exprimendam ἔ ω hoc consultius esse docet La Croix. Aliqui dicunt , sat esse, si mente EXPRESSE concipiatur. Alii demum dicunt, sat esse, si concipiatur mente sollim IMPLICITE, quod tamen Moya ita temperat, ut id non liberet

culpa veniali.

Secunda impostura est, Castropalaum, Gobat, A riagam CONTENDERE , sat esse mente eam concipi.

SEARCH

MENU NAVIGATION