장음표시 사용
41쪽
De cognoscibilitate, exisentia Sc.
potuit restaurari nisi &c. Ita argumenta tur S. Ansel. lib. I. eur Deus homo cap. I 6. ubi habet . Dignum fore Disinae boniarati , quod natura humaus, guae ab ipso Deo creata es, in aeternum abiret int risum os diaboli adversus homines sero
dem. Hanc, ut arbitror, sententiam
sumpsit ex Athanas lib. de Incarn. Ue bi, ejusque corporali adventu sub initio, ubi habentur haec alia verba; Ivinimmo nocentissimum erat, Dei amorem in hominibus extingui, vel per i orum incuriam , vel per Daemonis imposituram . Pereuntibus igitur rationalibus hominiabus , unasuque cum itur tanto opificio abolescente, quid quaeso Deum , qui bonus erat, oponebat facere Z & add it; AMDrdum, indecorumque erat, ejus opera interire, idque poti mumsub ipsius opi eis conoem. In hanc sententiam videntur devenisse plures alii Sancti Patres. Vigil. lib. contra Eutich. Ambroc in illud ad Hebr. 9. Et ideo novi te menticte. August. se .8. de verbis Apost. Chry sosL hom. Io. in Ioan &c. 6 I. Resip. in argumento pIura reperiri , & omnia falsa. Primo; non fuit necessaria restauratio Angelorum , sicut non suit necessaria ereatio; Quid enim Deus accipere potest ab Angelorum cons ,rtio ξ Si potuit in sui aetern ita tμ . omnibus Angelis carere, quare sine Angelorum praevaricantium restauratione esse non poterat Z Secundo; restauretur numerus Angelorum, an debuit restaurari per homines Z cur non vel per ipsissAngelos, quos ad poenitentiam revocaret, vel per alios de novo productos, qui licci non essent aequales aliis, quid insertur Quod si etiam per homines , deerat ne assus modus praeter incarn tionis opus ipsos ad salutem perducendi Jam fatis in prob. diximus. Hinc est, S.Anselmum a Theologis excusiari, praesertini a S. Bonavent. in 3. dis a. art. I. qu. I. dicente, ibi loqui de necessi tale immutabilitatis posito incarnationis decreto ; Quod si velis illum explicare, intellige de indignitate & indecentia negativa, quatenus, fuit valde conveniens& decens hominem reparari per hominem qui Deus esset , ut 1 nobis dictum fuit. Eodem pacto alios Patres explico;
Porro Athana serm. 3. contra Arian. in
quit ; P erat flue ulla ad entu Christi solumm=do loqui Deus, e Bere mal
dimonem. Tutius tamen dices, Patres loquutos esse de reparatione hominis per condignam satisfactionem ex vi praesentis decreti. In re nostra illud ratumst, quod ait 'Pfilmista: Deus ultionum Dominus libere egit.
An Incarnatio fuerit necessaria ad stifariendum condigne
62. A L iis terminis haec dissicultas L I. proponi selet , inquirendo,
utrum pura creatura potuerit de condi
gnomo Reccatoriatis facere. Si enim hoe concludatur & probetur, certo insertur, incarnationem pro hujusinodi satis si et ione nequaquam suille necessariam Hic autem sumitur incarnatio pro unione hypostatica, non prout de facto per acta est eum Verbi persona , naturae humanae , sed vel humanae, vel Angelicae, vel cum persona Verbi, vel Patris, vel Spiritus Sancti; sicut non sumitur creatura pura, id est in statu pum natum, sed ut sectus, a quacumque unione cum Divina Persona, Ornata vero omnibus d nis stupernaturalibus gratiae , & virtutum , omnibusque Dei auxiliis praena
63. Potuisse puram creaturam de scondigno satisfacere docuerunt Scot . in 3. dic ao. qu. unica q. Contra ea. Alex. Palud. , & modo omnes Scotistae, quamvis diversis inixi principiis. Alii enim Volunt , actum contritionis, & dilectionis Dei, ut authoris supernaturalis , super omnia ex Divina ordinatione & acceptatione habere vim sitis faciendi. Ita praesertim Herinx disp. I. qu.9. Alii vero
42쪽
ipsi tantam concedunt virtutem, ut ab intrinseco vel tant m habeat bonitatem, quantam malitiam habet peccat 'm, vel etiam majorem, si majore conatu sat, quam fuerit commissum peccatum; &uterque dicendi modus colinere videtur doctrinae Scoxi loco laudato, cum in divertis paragraphis utrumque docere , ex ejusilem verbis apertissime colligatur. Prior tamen modus nullo pacto placere potest , nam hoc admisso , non stium. potuisse talis facere homo justus, sed pe cator, non tantum per actus supernaturales, verum etiam naturales, si Deus voluisset acceptare, quod tamen
concedi non potest, & si concederetur ij in tota lis facillime soluta esset
M. Negativam partem docet S.Th. 3 . par. qu. I. art. 2. & ubique, quam praeter Thom istas sequuti sunt communiter recentiores tam ex Societate Jesu,quam
ex Congregatione mea, sed diversa st hille o principia ; etenim Thom istae repugnantiam hujusmodi satisfactionis desumunt, ex quo peccatum si infinitum simpliciter in ratione offensae, satisfactio autem creaturs infinita esse non possit. Alii vero, asserentes, peccatum non esse infinitum, repugnantiam satisfactionis statuunt ex superiori ordine, in quo est offensa. Quare , ut ex aequores ad examen revocetur, Videndum
est, utrum fundamentum Thomistarum firmum sit, deinde utrum aliorum ratiocinium sit approbandum . Ideo. q. I. Utrum peetatum in ratione osse desit Iimpliciter insinitum. 63. T Unctum hoc in secundo TomoL Theologico a me pertractatum este latis recordor, nee hic aliquid dicendum Bret, ne eadem bis striberemus; attamen majori Lectorum commodo considentes, & si cui fortasse T mus ille deesset, nou immerito, quae ibi
diximus, hic subjicienda existimavimus. 66. In quolibet peecato lethali tria
a Theologiis considerantur. I. Maliti. moralis, quae consistit in privatione rectitudinis debitae, quod ve conceditur a saniori Thom istarum Schola. a. Aversio a Deo & converso ad creaturam . 3. Ο sensa; quatenus Deus, qui finis ultimi sibi vindicat dignitatem , bono commu tabili creatoque postponitur . Certum est apud omnes Doctores, peccatum in
prima consideratione dici non posse lim-s lieiter infinitum etiam in determinata in ea, etenim, sicut rectitudo debita est aliquid finitum,ita & aliquod finitum est ejustem privatio. Insuper neque in secunda consideratione; quia, si de conversione ad creaturam sit sermo, neces se est hanc certis terminis coerceri, si vero de aversione a Deo , hic utique
objectum omnino illimitatum est, atta men in actu non potest esse causa infiniintatis, quia sicuti in actu bono non reperitur infinita bonitas, quamvis per ipsum habeatur convertio ad Deum , ita in actu malo non est infinita malitia , quamvis per ipsem habeatur aversio a Deo . Difficultas est igitur de peccato mortali, prout in ipso perpenditur ratio offensae, quae Deo insertur. In qua quidem resolvenda est pro parte negativa Scotistarum Schola cum sito Doctore in 3. dis 2 o. qu. unica in a.dis II. qu. I.&ubique. Pro affirmativa vero junt plures Thomis Cajet. Nazar. Gonet. Coninch.
Salmantic. afferentes S.Thom. hic art. 2.
ad & in qu .a S. de verit.art. a. & alibi. Scotistarum sententiae sit bscribunt Sua-rez, disp. a. de pecc. sect. 3. Card. de Lugo de Incarn. sect. . Valq. p. a. disp. 99. cap. 8. quos sequuntur rebqui PP. S cietatis communiter . Dixi superius , pro affirmativa esse plures Thomis nam oppositum docuerunt Palud.in a.dicao.
ra, aliique. Qua de re quid de mente S. Th. sentiendum sit, quis extra ipsius
Scholam dijudicabit, si proprii ipsius Sectatores ipsum in contrarias sententias Diqitiaco by Corale
43쪽
24 De cognostibilitate, existentia Sc.
deduxerunt Z In hac igitur re, in qua ipsabeoti sententia tot etiamThom istas prς- sesert Sectatores . Dicendum. Peccatum , ut est os. sensa Dei, non esse abselute inunitum. 67. Prob. primo . Quod absolute infinitum est, incrementum aliquod non potest suscipere , id enim est infinitum , quo nec majus est, nec esse potest, ut tradidi in phy sicis , & hac ratione repugnat per me & per Thom istas creatura persectissima,quia quacumque data perfectione semper ulterior dari potest, &quando agimus de qualitate, debet infinitum excludere terminum tam intrinsecum, quam extrinsecum, atqui nullum est peccatum, quo non possit majus &gravius excogitari, nec ullum est, quod Omnium peccatorum gravitatem contineat, ergo . Argumentum hoc sumitur etiam a S. Thom. I. contra Gent. Cap. I. num. a. dicente. Ut alberis infinita δε-δet exclud omnis excessu. Et I.2. qu. 87. art. . Nou enim es in itum in vo wa-jur . Hoc confirmo paritate meriti Christi , quod, cum juxta Thom istarum sententiam in linea meriti sit infinitum, tale est, ut majus meritum esse non possit, immo quodcumque opus Christi in linea meriti iit aequale; Ex quo amplius sic. Si peccatum estet abselute infinitum in rastione offense, omnia peccata essent squa- Iia , quia saltem in ratione formali non potest esse unum infinitum majus alio, sed hoc non est dicendum, cum fuerit error Ioviniani & Stoicorum, dicentium; omnibus peccatis candem inesse gravitatem, paremque poenae reatum , contra quos agunt duo praecipui Ecclesiae Doctores , nam trum S. Hierony. lib. 2. contra Jovin. & August.epis I9. ad Hi ronym. ergo. Minor praeterea patet , dc videtur declarata verbis Christi Jo: 19. Di me tradidit tibi majus peccatum habet . Et certe, si datur una virtus major alia, ut constat in charitate, cur non etiam unum alio majus erit peccatum Z 68. Duplici modo respondent Τh na istae. Primo peccatum non esse quidem infinitum in ratione malitiae mora lis , aversionis a Deo, & conversionis ad creaturam, seu in ratione ostentae activae,
in quo sense peccata suscipiunt incrementum , & sunt inter se in qualia, esse tamen infinitum in ratione offensae passivae, quae consistit in ablatione passiva juris Divini, & supremi dominii, linisque ultimi, in quo sensu non datur unum p catum majus alio. Hoc confirmari potest exemplo meritorum Christi , quae si perpendantur juxta ordinem ad objecta , 1 quibus accipiunt bonitatem moralem, sunt simpliciter finita & inter se inaequalia, si vero juxta respectum ad personam Uerbi, a qua procedunt, sunt simpliciter infinita, & inter se aequalia, ita ut quodlibet opus sub hae consideratione mereatur quidquid a merito respici potest . Porro error Ioviniani & btoic
rum erat, omnia peccata esse aequalia
sub quacumque ratione. Ita Asturicensi Alvareet, Godol&c. 69. Secunda responsio est . Infiniatum in linea entis non posse incrementum accipere, quia hujusinodi infinitum est in omni linea , R ideo debet est unum , ut probat Arist. i. de Coelo infinitum tamen in determinata linea posse esse inaequale , & hac ratione probat S. Thom. 3.par. qu. IO. art. 3. quod licet in scientia Dei, absolute loquendo, contineantur plura, quaena in scientia animae Christi, nihilominus Anima Christi e gnoscit infinita. Hrnc cum peccatum in ratione offence non sit infinitum nisi in linea determinata, poterunt Esse pecca ta inaquali , & unum majus alio, proinde argumentum a nobis expolitum nihil concludit. Ita Araujo & Joan. a S. Th.
quod approbant Salmantic. tanquam minus durum . 7o. Neutra tamen responsio argumenti nostri adimit robur. Non prima;& sic ostendo. Per adversarios peCcatum non est infinitum in ratione malitiae moralis, aversionis a Deo, &conve sonis ad creaturam , ergo neque in ratione offenis. Prob. cons Peccatum in
44쪽
ratione offensae sequitur tanquam sei radicem malitiam moralem, avertionem a Deo, & convertionem ad creaturam , ergo ii tac. & quemadmodum peccatum veniale non est majus in ratione offence,
quam lit in ratione malitiae moralis , ita peccatum lethale; nam si esse praeter legem Divinam quod ipsi dicunt de veniali 3 infert offensam juxta malitiar
praeter legem Divinam , cur non else
contra legem Divinam inferet offensem juxta malitiam contra legena Divinam tan quia offense desumitur a dignitate perlonae offensit i sed in primis quomodo desium at, ostendetur in solutione argui menti praecipui; deinde insto eodem ar- gumento; Esse praeter legem Divinam l non desumit rationem Offensat a dignit i te perib- , nisi juxta menseram malitiaei moralis , ergo a pari esse contra lege i , , Divinam non desumet rationem Oikns ei nisi juxta mensiurana malitiae moralis.l Neque obstat, peccatum lethale laedere jus Divinum, & supremum Dominium, I tum auferre a Deo rationem ultimi finis, siquidem hujusinodi ablatio non cons
i stit in indivisibili , ut ostendi potest
exemplo Regiae potestatis, quae quidem violatur tum per transgre ilionem legis , tum ter in uriam immediate factam ipsi ReFi, & tamen , majorem esse offensam in icundo cassi , quam in primo , quis ibit iniiciast Praeterea. Non minus est jus & dominium in Deo ad praecipiendum in materia levi,quam in gravi, nam utraque linea est infinitum, & tamen offensa in materia levi non est infinita , quia ab ipsa materia limitatu ergo a pa ri offensa in materia gravi non erit infinita , quia limitatur per eandem materiam , quae cum aequalis non sit, esse potest capax majoris, vel minoris offenci , proinde non infinitae. 7 i. Exemplum desumptum a meritis Christi non tenet, nam admisso, merita Christi esse simplieiter infinita quod
quidem a me in sequenti opere falsu misesse demonstrabitur) etenim horum infinitas non insertur ex bonitate moralirim. III.
habita ab objectis, sed tota progreditura persbna V erbi tanquam principio phy-sco,& moraliter dignum reddente quodcumque, etiam minimum opus; uuare, si admitti deberet argumentum , sic adversarios cogerem . Meritum Christi,
proficistens a persbna infinita, est infinitum in quacumque materia versesur, etiam minima, ergo peccatum, cujus offensa desium itur a peribna infinita, erit infinitum etiam in materia minima , quod nemo concedet. a. Secunda etiam Thom istarum evasio non suffragatur; trans illo enim
unum infinitum excedere posse aliud in linea determinata, cum de hac re perti neat ad Philosephos disputationem re-sblvere, hoc tamen concedi nullo modo potest, quando infinitatis ratio ab eodem principio , seu forma colligityr , &ideo merita Christi semper squalia sunt,
quia quaecumque sint, temper vim suam habent a persena Divina, atqui omnia peccata lethalia in ratione ossenta desiu-
inunt eandem infinitatem ab eodem
principio, nimirum a Divina dignitate, quae denominatur contempta , ergo aequali modo erunt infinita; & hinc admitto exemplum adductum a S. Thom. de infinitis , quae cognostit Deus , majoribus illis , quae cognoscit anima Christi , quia horum cognitio a diverso principio progreditur; Attamen exemplum est falsum, cum neque Deus, neque a Christus infinitum eognostat, nisi tanquam chimeram , cum per me , & per Thom istas hujusinodi infinitum repugnet ; pro qua re videantur ea, quaeia physicorum libris exposui. 7s. Praeterea . Infinitum in omni linea, seu, ut terminis Thomistarum utar, in linea entis, non potest in ulla linea incrementum recipere, ergo infinitum in determinata linea non poterit incrementum recipere in hac determinata ii nea, sed hoc, loquendo de peccato , falsum est, nam et lain si peccata con-sderentur intra eandem speciem, magis Deus offenditur per unum quam per
45쪽
2 6 De cognoscibilitate, exisentiam.
aliud, puta, si unum fiat cum majori conatu Sc cognitione . atque hoc juxta prudentum hominum existimationem , ergo. Tandem redit quod superius dictum fuit. Merita Christi siunt infinita in determinata linea, & tamen inter se non fiunt inaequalia , ergo licet peccata admitterentur infinita in determinata linea non esset inaequalia ; quod magis promovetur , si ita dicamus . Quia merita Christi sint infinita in ratione meriti semper loquor in opposita sententia quodcumque meretur quod vis excogita-hile praemium , ergo si peccata essent infinita in ratione offence, quicumque esset debita quaevis excogitabilis poena, sed hoc est falsium , cum poenae etiam in inferno inaequales sint, sicut inaqualis est gloria , ad quod probandum non est, cur aliqui . dicam , ergo . Dixi superius ,si fiat eum majori cognitione . Qua de re.
Peccatum non est infinitum in ratione offensae, s habeat a quo limitetur, sed ita est, ergo. Prob. mi. peccatum habet a quo limitetur in ratione offensae, si habeat a quo limitetur in ratione stiberi, ac voluntarii , nam ideo esto sense Dei, quia est Dei contemptus liber ac voluntarius, sed peccatum habet a quo limitetur in ratione liberi ac voluntarii, ergo. Prob. mi. Ut peccatum habeat a quo limitetur in ratione liberidie voluntarii, nihil requiritur, nisi ut limitetur per minorem cognitionem , haec enim, si minor sit, minuit liberum ac voluntarium, auget, si major, sed ita peccatum habet a quo limitetur , nulla enim cognitio eta potest infinitata,
Hoc totum confirmo, ac brevius declaro. Si nulla esset cognitio, nulla
esset offense Dei, ergo si finita est cognitio, finita est offensa Dei, sed in quolibet
peccato cognitio est finita , ergo . Patet hoc experientia, nam si eadem injuriata, fiat eidem personae a viro & a puero, minor in ra*ione ostenta censetur istata, quam illa , .ec alia ratione, nisi, quia a viro fit eum majori, a puero cum min ri cognitione . 7S. Argumentum hoc evertere conantur . Primo dicunt, ad constituendam offensem requiri quidem cogniti nem personae offensae, quanta siuisicit, ut personae dignitas cognoscatur, majorem vero , vel minorem cognitionem de materiali omnino se habere, sicuti ad producendum effectum necessaria est existentia , tanquam conditio , majorem vero, vel minorena existentiam ad rem non ficere ad magis vel minus prodi cendum effectum . Secundo ; dato argumento nostro, sequeretur u .g.perjurium, quod modo committitur, habiturum eandem gravitatem , etiamsi per imposis bile Deus non esset infinitus , dummodo committatur cum eadem cognitione, sed hoe non, quia si Deus tanta dignitate non polleret, procul dubio neque stantae seret gravitatis & offensa: perjurium, ergo quia offensa non desuna itur 1 cognitione , sed a persona offensa. Constat hoc exemplo;Si percutias Plebejum, quem existimas esse Regem , non habet percussi is jus eam sitis Actionem exigendi , quod haberet , si revera Lisset Rex,
ergo non a cognitione, sed a persena gravitas offense est repetenda . 76. Sed contra; ad primum sit sum est, ad malitiam peccati cognitionem majorem vel minorem de sermali se non habere, etenim,quod serinaliter minuit, vel auget voluntarium, sermaliter etiam minuit, vel auget malitiam, cum actus ideo sit malus quia est voluntarius, ut a nobis demonstratum fuit. Hinc negamus , ad malitiam cognitionem se habere ad instar conditionis , sicut ad producendum effectum se habet existentia. Sed si etiam id concederemus, parum Evium
ceretur, nam etiam ad combustionem
approximatio se habet ut conditio, & tamen ex majori approximatione habetur major combustio. Quare data hac responsione, negandum est suppositu nata. exempli adducti, non enim datur una existentia major alia, cum haec indivisini
46쪽
haheatur per hoe, quod res sit posita, ut
inquiunt, extra suas causas, & tam existit v. g. musica, quam homo, quamvis
sit major perfectio in homine , quam in musca , sed haec major persectio non est in homine, quia existit, sed in homine qui existit, ut homo est, non ut existens est.
stantia , non enim dicimus , gravitatem offensiae sumi dumtaxat a cognitione, sed a cognitione & simul a persisna , & inde fit, quod ubi decrescat vel cognitio, vel dignitas persisnae offenis,decrescat etiam offensa. Uerum dici potest, quod in eo casu per jurium haberet eamdem gravitatem affective, s non effective, sleut siquis percuteret servum existimans esse Regem, eandem contraheret malitiam,Cj itidemque poenae reus esset, cujus, si percuteret Regem . Quod si humana Respublica non punit eadem poena occidentem revera hominem, quem putat seram, qua punit occidentem feram , quam putat hominem, hoc evenit, quia lex humana versatur selum circa actus exteriores, nec perpendit intentionem malam , dummodo a stus exterior malus non sit . Coeterum absolute loquendo
etiam in humanis cognitio &existimatio locum habet, si pollit probari.
Pluribus aliis momentis nostrae sententiae propugnatores eam stabiliunt, Verum ea placet omittere tanquam leviora , & ne cogamur defendere , quae Parum urgent adversarios.
Refelluntur argumenta contraria.
illud tritum, quod vocant calculatorium , & est adversiariorum praecipuum . Offensa eo est gravior, quo dignior est persena , cui fit injuria , etenim , ut inquiunt, offensa est in offenso, tanquam in subjecto, & non solum tanquam in termino , seu objecto , sicut serim. III. habet actus charitatis erga Deum, atqui per peccatum lethale fit injuria personae infinitar, nempe Deo, erga est in rati ne offens, infinitum. Hoc magis rob
ratur primo. Peccatum contra Deum
debet tot gradibus excedere offensam contra hominem , quot Deus excedit hominem , atqui Deus excedit hominem gradibus infinitis , ergo pece tum contra Deum debet excedere offensem contra hominem gradibus infinitis; ideo &c. Secundo. Supponamus , injuriam cum eadem consideratione fieri personae dignae, ut quatuor, & alteri di-gme, ut octo, facta huic erit gravis, ut octo, secta alteri erit gravis, ut quatuor, ergo gravitas offensae tota repetitur a dignitate perssinae, ergo si persbna est infinite digna, infinita erit offensa. Hoc est argumentum S. Th. hic art. s. ad a. &qu. 28.de verit. ubi habet haec verba. fg
rem aliquam digniorem indignori ρυν nit injuriam ei facit, ct tanto amplius quanto persona es dignior; Ouieumgus , autem in re temporane nem sibi cons tuit, quo acit omnis mortaliter peccans, ex Me i o , quantum ad affectum suum
praeponit creaturam creatori; Cum ergo Deus in in itum creaturam excedat, erit mortaliter peccantis coutra Deum s
is ita offensa ex parte dignitatis ejus.
tionibus nostris; dis maj. ni si sundetur in aliquo finito, & limitetur ab aliquo principio transmaj. si sundetur in aliquo
quod explicandum omnia in antec. dicta aptanda sunt; Neque obstat, offensam per peccatum respicere Deum, tanquam subjestum, nam in primis hoc verum est tantum extrinsece, nihil enim in Deo recipi potest, deinde, quamvis etiam intime concederetur , attamen Deus licet in se infiuitus , non potest tamet
peccato communicare infinitatem in ratione offensa , cum non aliter peccatum
sit offensa, nisi quia est malum , est a tem solum finite, uti probatum fuit, &ne hujusmodi infinitas a subjecto infinito D a trans
47쪽
28 De cognoscibilitate, existentiam.
transfundatur, habetur limitatio tum a finito conatu peccantis , tum a cognitione , tum a deliberatione , tum ab ipsorum peteatorum inaequalitate. Coelerum , si infinitas persbnae infinitam redderet offensiam, etiamsi nulla esset cognitio & deliberatio, offensa esset infinita, si infinita esset persena,quod non;&praeterea sequeretur,quod sicuti persena ossensa talis est, ut contineat Omnium rerum persectiones , ita unum peccatum contineret omnium rerum impersectiones,& sie omnes etiam offensas, quod non . So. Optime propterea respondent adducto argumento sententiae nostrae propugnatores , injuriam crescere juxta dignitatem perssinae geometrice, non
arit metice, ita ut quo dignior est pers
na, gravior sit offensa, non tamen, ut quantum excedit persona,excedat etiam
offensa, quemadmodum eo nobilior est actus, quo nobilius est objectum, nee tamen tanta nobilitas est in actu, quanta in objecto, uti compertum est . Hinc facilis responso alteri argumento; nimirum , ῆrtasse esse verum , nisi aliunde habeatur limitatio; clara tamen est retorsio, quae sic conficitur . Obsequium & amor erga Deum debet tot gradibus
excedere obsequium & amorem erga
creaturam, quot gradibus Deus excedit creaturam, atqui Deus infinitis gradibus excedit creaturam, ergo erit quid simpliciter infinitum ; Conseq. hanc non admitterent, neque ego illam; & quidem argumentum satis urget Thomistas, docentes, actum speciem desiumere ab objecto. gr. Argumentum aliud nullum robur habet , si perpendantur termini, non enim nos negamus, gravita tem offensae etiam derivare a perQna ,
offensa , unde si eadem sit cognitio tam personae dignae, quam perῆnae dignioris, major erit offensa, si fiat in istam ; sed ut coetera sint paria, debet
cognitio personae dignae commensurari dignae, & cognitio dignioris commenstrari digniori; Si autem fieret suppoliatio, quod persona digna cognosceretur& offenderetur, prosecto ellet offensa, si tamen persona dignior non cognosceretur , & offendoretur, non esset offensa,
semper ergo fhbsistit, offensam habere suam gravitatem iuxta menseram cognitionis , aliorumque, de quibus usque modo diximus, praesertim quia debemus in offensis sateri inaequalitatem, proinde
majorem & minorem, nunquam ergo infinitam . 82. De mente S. Th. cogitent Th
mistae; non prohibemur tamen illum in
contrarium afferre, atque ut plurima praeteream, habet hic art. a. ad a. Peccatum habere quandam infinitatem ex infinitate Dei, quod etiam repetit in 3.
dist.2 o. qu. I. art. a. particula autem illa
exeludit infinitatem smpliciter, sicuti
nitatem Christi ex quo sit unita Verbo , & Beatam Virginem , ex quo sit Mater Dei, habere quandam infinitatem , negavit infinitatem simpliciter. Itaque &C.
83. Infremunt Salmant. eorum qu
compilatores , inter quos Paulus a Concepi. qui tali pasto nos urgere contendit . Quamvis in re nostra sinita sit voluntas peccans, finita cognitio ac deliberatio, attamen per peccatum mor
liter aufertur praedicatum Divinum , id est ratio ultimi finis, ergo adhuc Offensa erit infinita simpliciter, nam privatio alicujus serinae artimetice crescit juxta incrementum ejusdem sermς,quia, ut docet Arist. a. Et hic. cap. I. M. Uura privationis es habiIus . Atque hoc magis demonstratur exemplo . Si quis enim eadem cognitione, deliberatione,& conatu destrueret tres imagines , quarum una esset valoris , ut quinque, altera ut decem, altera ut quindecim , quantitas damni cresceret arit metice sjuxta valorem imaginum, ergo a pari in re nostra. Neque dicas, omnia haec es Ievera, si loquamur in linea physica, non se in morali; Contra enim; Si peccans mortaliter causaret physice in Deo privationem alicujus praedicati Divini, &
48쪽
s offensa physice reciperetur in Deo, offensa phylice esset infinita, ergo si pec-eans mortaliter causet moraliter privationem praedicati Di vini, &offensa m raliter recipitur in Deo, offensa moraliter erit infinita . 8 . Sed neque hujusnodi argumentatio sententiam concutit nostram , et
nim privatio praedicati Divini per peccatum non consistit in indivisibili, &estinaequalis, sicuti probatum fuit, unde
in serma dis ant. per peccatum moraliter inaequaliter aufertur praedicatum Divinum conc. aequaliter ne. ant. & eons
ad cujus prob. dic ant. privatio physica
alicuius sermae crestit &c. conc. privatio moralis inaequalis ne. ant. & eonc Quid enim mirum , si privatio physica tanta sit, quanta est serma consistit in destructione entitati in formae, ergo quanta est formae entitas , tanta est privationis non
entitas; non ita loquendum de privatione morali, siquidem ista colligenda esta principiis moralitatem constituentibus, quae cum possint esse majora, vel minora , & nunquam infinita , sequitur
privationem moralem nunquam ess
posse infinitam . Ex hoc habes, quid
exemplo respondeas ὁ damnum enim illatum in earum imaginum destructi ne physicum est, crescet ergo juxta illarum valorem, praesertim quia agitur hie de sero externo, non interno, sicut
in disteptatione nostra; & de facto si
probari posset, hoc non esse factum cum sussiciente cognitione, neque in foro exinterno ad reparandum damnum obligaretur . Accepto propterea responsopem datam in argumento, & instantiae dictum est satis pro dispari ratione afferenda .
25. Totum hoc valet, etiam admi Q, offensam moraliter recipi in Deo, tanquam in subjecto, quod tamen negari posset, quia haec denominatio, Deus enses est pure denominatio extrinseca, & sieuti Deus intrinsece neque m raliter mutari potest, ita neque moraliter intrinsece potest offendi. 86. Seeundo proponunt argumentum desumptum ex poena debita peccato mortali, sc . Peccato mortali debita est poena simpliciter infinita in linea m rati , id est in prudenti hominum existimatione , ergo quia est malum simpliciter infinitum moraliter; Consequentia patet, quia effectus continetur in virtute suae causae, ergo poena infinita in culpa infinita, & aliter Deus esset inj stus, quia puniret ultra condignum . Prob.ant. multifariam; Primo quia peccato mortali debita est carentia unionis hi postaticae, haee autem infinita simpliciter est, sicut unio moraliter est infinita ISecundo, quia peccato mortali debitata est carentia cujuscumque boni, com
plexum autem omnium bonorum Een
sendum est quid infinitum . Tertio, quia ipsi debita est aeterna poena, haec vero est infinita saltem in duratione, at offensa finita non exigit vindictam infinitam , ideo &c. 87. Resp. per argumentum primum probari, etiam peccatum veniale esse sin finitum, etenim etiam huic debita est carentia unionis hipostaticae , ne. igitur ant. ad primam prob. scuti gratiae habituali non est debita unio himstatica, ita peccato lethali non est debita carentia unionis; est itaque hujusinodlcarentia extra lineam poenae debita: pe cato, sicuti unio est extra lineam praemiidcbiti gratiae, quare licet unio iit quid
moraliter infinitum, non sic carentia
unionis, nisi in abstracto, & sine aliquo ordine ad aliquod subjectum , atque tenendum est , quantitatem poenae non es.se attendendam praecise ex quantitate
boni, quo quis privatur, sed ex majore exigentia , quam quis habet non carendi illo bono; Sic, si Principem redigas ad mediocrem statum, plus adimis , quam si a mediocri redigas ad statum mendici, & tamen plus poenae insertur in hoc, quam in illo calu . Privat ergo peccatum Iethale gratia, beatitudine, & Deo tanquam aeternae felicitatis objecto,quod non sufficit constituendae poenae simpliciter Diqitigod by COOole
49쪽
so De cognostibilitate, existentia m.
ter infinitae, sicuti ex quo gratia conserat beatitudinem & Deum , non suscit inserendo praemio simpliciter infinito, nec gratia diei potest simpliciter infinita. Ad a. eodem modo dic ant. debita est carentia cujustumque boni debiti cone. cujustumque alterius boni, quod sit cxtra lineam poenς debitae, ne. ant. & cons& quamvis peccator indignus sit omni hono, ipsi tamen non est debitum omne malum , scut nec justo debitum est omne bonum. Ad 3. argumentum nimis prohat, cum eadem ratione dicendum so-ret , etiam gratiam hominis justi esse infinitam , quia ipsi debita est gloria aeterna. Hoc itaque contingit, quia tandiu perseverare debet poena , quandiu pe severat culpa, quare cum culpa in duratione aeterna sit, quia nunquam retractabitur , fit etiam , poenam infinitam futuram esse in duratione, ait enim August. de fide ad Petrum . Permanente in eis
injustae affectionis malo permanet in eis debitae retributionis damnatio. Et hoc ex Divina dispositione, quae statuit, ibInturum lignum ubi ceciderit, nos quia non potuisset aliter puniri pec
88. Tertio proponitur argumentum sumptu in ex natura peccati mortalis , quod nimirum est destructivum Dei, &peccans vellet, Deum non esse legislatorem , potentem ac vindicem justum , fallem affectu & conditionate. Neque dicas, ut se pra, hoc esse verum moram
liter, inaequaliter, modo finito, Scs Ium extrinsece, juxta illud Job 33. Si peccaveris, quid nocebis ei Z ct simultia plicatae fuerint iniquitates tuae, quid F
eies contra eum vel hujusinodi assectum& conditionem destruendi Deum nunquam in actum exire & motum deliberatum ; etenim demus hypothesim, in qua peccator directe & formaliter vellet Deum destruere , saltem in hoc cassi peccatum crit infinitum simpliciter . 89. Argumentum hoc jam superius expositum fuit; accepto itaque responsioneni datam, & semper retorsio est in actu charitatis, quo quis vellet Deo dare esse quod habet, sicut peccator vellet destruere esse quod habet, nec tamen actus charitatis est infinitus. Ad hypothesim dico, adhuc peccatum illud simpliciter finitum esse propter eandem rationem , & alias adductas in probationi bus nostris . Sed quid dicendum de peccato commisso in occisione Christi Z saltem hoc suit infinitum, quia fiuit physice in persisnam infinitam. Respondent Amicus, Lerana, aliique hoc concedendo de hoc speciali peccato, cum tamen haec ratio de aliis non militet, ideo non est generatim concedendum ; Assero tamen , neque hoc peccatum fuisse simpliciter infinitum, nam quod Hild struetrum in ocessione Christi non fuit Divinitas , sed Humanitas , & unio animae cum corpore, quae sunt aliquid finia
q. III. An peccatum sit in premo ordine Ufens.
9O. TUnc perpendendum est alte-
LN rum caput, juxta quod reliqui
Doctores Theologi negantes peccatum esse infinitum , adhuc defendunt, puram creaturam non poste condigne satisfacere pro peccato, quia ejus satisfactio esse nequit in se premo ordine satisfactionis , C contra peccatum est in supremo ordine offensae. Dicendum ; admisso , peccatum non esse infinitum simpliciter, neque dici posse simpliciter in supremo ordinCoffense. Ita Salmantic. quorum sententiam eligo, ut validius Scotistaruna opinionem circa condignam satis saetiOnem creaturae stabiliam.
vissime . Peccatum per adversarios non est simpliciter infinitum in ratione offensae,ergo neque in se premo ordine; Prob. eons Ideo non est simpliciter infinitum, quia limitatur vel ratione materiae, vel
50쪽
ratione cognitionis, vel ratione malitiae
moralis S aversionis , quae siunt aliquid finitum, & ex hoc Deus, quamvis sit subjectum & objectum infinitum , non νhribuit oflans, in sinitatem, sed hoe idem probat limitari, ne si in supremo ordine of nsae, ergo. Idem se magis declaro ; Quamvis peccatum sit contra Deum infinitum indignitate, peccatum non est in ordine infinito, ergo quamvis steontra Deum supremum in dignitate, non erit in ordine supremo; dc scuti, quia principia ossenta non sunt infinita , reddunt offensam finitam , ita, quia eadem principia non sunt in ordine supremo , non reddunt osse nam in ordine
Hoc stabilito deveniendum est ad resolutionem di me ultatis sub initio arti inculi propositae ; uua in re
Dicendum ; puram creaturam pos
se satisfacere de condigno pro peccato lethali. 9a. Ratio asserti colligitur ex dictis,
S ita proponitur. Potest pura creaturas itis facere de condigno pro peccato lethali , si hujusinodi satisfactio non debeat esse infinita, nec in su premo ordine
satisfactionis simpliciter, sed hujusinodi
satisfactio non debet esse &c .ergo. Prob.
iiii. Ut sitis factio si condigna,aliud non requiritur, nisi quod talis & tanta sit, qualis & quanta cst ossensa, sed ut ita sit, non debet esse infinita, nec simpliciter
in sepremo ordine satisfactionis, quia oflansa non est hujusin odi, ergo. 93. Sed de naus,peccatum esse in hoc supremo ordine oflanis, adhuc nihil in
nostram sententiam proharetur; etenim non repugnat, per rem ordinis inseri ris per sui multiplicationem, ac continuationem aliasque circumstantias adaequari posse rem ordinis superioris,& falsum omnino est, requiri aequalitatem i ter personam satisfacientem & oflan-sam. Hoc exemplis ostendo. Sit rusticus, qui proditionis crimen committat
in Regem , hujusinodi offensa esset seperioris ordinis per respectum ad personam offendentem, & tamen , si postea
Regem a manifesto mortis periculo, vel ab alia proditione liberaret, nova illi &liora subderet Regna, satisfactio inprudenti hominum existimatione esset aequalis , immo & excedens . Similiter , vita est superioris ordinis divitiis, & tamen juste morte damnatus, ad siubveniendum Reipublicae extreme laboranti , per pecuniam ad aequalitatem pro
vita compensaret, ergo. Ratio autem horum omnium est, quia ideo requiritur
dignitas aequalis personae, quia dat vi tutem satisfaciendi, reddendiquo qua tum perinjuriam ablatum est, si ergo aliunde hoc possit haberi, non est, cur
ab aequalitate personarum hoc exigatur . Hoc valet praesertim in existimatione is
morali, si non, ubi est sermo de persectionibus physicis; Sic argentum, quan
vis multiplicatum nunquam auri cO
ciam physiice aequabit, aequabit tamen ita existimatione morali; Fateor tamen , multa esse, quae etsi multiplicentur , nunquam ad rem ordinis superioris perveniunt etiam moraliter, v .g. plura peccata venialia nunquam aequabunt unum
peccatum lethale; at non video, cur ita loquendum sit de peccato lethali, ut perplures actus charitatis aequari non possitoisensa per ipsum illata, nisi probetur , este infinitum simpliciter , quod tamen contra nos usque modo probatum non est.
9 . Amplius etiam contra Suar .alios. que, qui veram tuemur sententiam circa meritum possibile creatum; ordo hi- postaticus, ad quem per laudatas Authores pertinet Maternitas Virginis,est ordinis superioris , & tamen pura crea tura potest pertingere ad meritum condignum Maternitatis, ergo res superioris ordinis potest &c. 93. Placet ulterius quod dicimus confirmare , supponendo hypothesim possibilem , in qua Deus conderet hominem justum , omnique dono supernaturali praeditum , in cujus voluntate poneret omnium hominum voluntates , sicut actum