장음표시 사용
51쪽
s a De cognoscibilitate, exisentia M.
actum est in Adami voluntate. Hic homo mereretur sibi de condigno beatitudinem , ergo mereretur & aliis hominibus , sed non mereretur de condigno aliis, nisi aliorum peccata de condigno deleret, ergo. Prob.prima con C, Adam, in cujus voluntate erunt omnium hominum voluntates, peccando peccavit pro omnibus, ergo a pari hic homo merendo mereretur pro omnibus. Si autem di- eas, posse mereri de condigno beatitudinem, quin deleret de condigno peceatum : inferam , ergo poterit homo esse beatus & peccator; non enim infallibiliter deleretur peccatum, & si respondeas, hoc non evenire propter condignam satisfactionem, sed propter in inpossibilitatem peccati cum beatitudine; dicam primo; in ea ratione, in qua meritum ad gloriam esse non potest cum peccato, identicum esse cum satisfactione pro peccato. Secundo ; ergo coeteri homines essent beati cum debito su-heundi poenam a ternam , quod incongruum & inauditum omnino videtur . 96. Opp. I. ex Sanctorum Patrum
testimoniis . Basl. in psal. 8. item hominem nudum , sed homineri Deum Iesum Chrisium, qui soluspra n bis omnibus propitiationem dare potes Deo. Ambroc in cap. 9. ad Hebr. Tam tu uit peccatum noserum,utsalvari non possemus, nisi Unigenitus aliquondo Filius
stitui nonpossit, nisi ab Hispotentissima
manu . August. in Ench. cap. I 8. Neque per i um liberaremur mediatorem hominem Cissum , n esset Deus. Fulgen.
de Incarn. & Grat. cap. q. Nullatenus humana natura ad auferendum peccatum
sufficiens atque idonea fieret, nisi unione
Herbi Dei. Tandem Leo Papa serm. I. de Nativit. Dona. Si non esset verus B mo , non praeberet exemplum, F non esset
verus Deus, non a creet remedium; ergo nulla pura creatura potest &c. 97. Res p. valde inefficax argumentum, quod tamen validissimum existimant, ex Patrum authoritatibus in hac re colligi posse, nam si ipsorum verba perpendamus, inseremus etiam , ad condignam satisfactionem Christi mortem necessariam fuisse; jam Ambrosium tu ipse seperius attulisti, audi oc Athanas qui lib.de
Incarnat. Uerbi stib initio ait: Cum enim Putris μ Verbum , O supra omneI , m ruo etiamsolus omnia recuperare potuit, ct idoneus fuit, qui pro omniseus pateretur . Similia habent Iren. lib. I. cap. 2 P. Iustin. in exposit. Fidei, Cyril. Hier
solymit. catac. I. aliique, nec tamen
quis asseret, Christi mortem, sanguini sique estutionem ad condignam hominis reparationem necessariam fuisse . Ne squid igitur injuriae Sanctis Patribus i ferre videamur, dicendum est , vel i ses loquutos esse de homine puro nullo gratiae dono exornato , immo peccatore, utpote qui filius esset Adae , non vero inseppositione nostra, quae fieri potui stet , in qua homo esset maxima gratia praeditus , & constitutus caput omnium bominum ; vel juxta praesens decretum , in quo Deus voluit Verbum Divinum carnem assumere, & nullius hominis vel Angeli acceptare satisfactionem. 98. opp. a. Si pura creatura pollet de condigno sitis facere pro peccato lethali, Verbum Divinum sine urgenti necessitate fuisset incarnatum, sed hoc nota est dicendum, ergo. Maj. ostenditur, nam Apostolus ad Galat. a. probat, gratis Christum mortuum esse, si lex Mo- sayca sussiciens fuisset justificationi conserendae , ergo a pari. Resp. dic maj. si pura creatura pos set, & Deus deere visist mndere hujus. modi ereaturam, & se acceptaturum. ejusdem satisfactionem conc. si opposito modo ne. maj. & sic Paulus explicatur.
Coeterum, argumentum non tenet, nam
etiam adversarii fatentur, Christum potuisse redimere genus humanum , & satisfacere de condigno, licet non sui siet passiis & mortuus, nec tamen gratiS, Scsine urgenti necessitate passiis & mortuus est.
52쪽
99. Opp. . Non potest pura creatura satisfacere de condigno pro omnibus beneficiis acceptis, ergo neque pro pecca to; Prob. ant. Ipsa satisfactio pro beneficiis acceptis est novum beneficium a
Deo acceptum, ergo. Confir. I. Pura creatura non potest de condigno mereriremissionem peccati, ergo neque condigne satis secore pro peccato; Prob.ant. Pura creatura merens de condigno remissionem peccati, vel esset constituta
ingratia, vel non, si primum, ergo quo ad culpam deletum est peccatum persbiam misericordiam Dei gratiam infundentis; si seeundum, ergo cum esisti inimica Dei, potuit de condigno me
reri, quod non . Confirm. a. Dicendo, puram creaturam posse satisfacere de scondigno pro peccato, gravitas peccatii minuitur, 3c facilius relaxantur hominesi ad peccandum, juxta illud Cypriani det operibus Cardinat. Sine hoe hslocaustit soterat Deus tantum condonasse se i caIum, sed facilitas veniae laxaret B i benas , sed hoc fieri non debet, ergos neque dici debet, puram creaturam posse &c. IOO. Resp. e. ant. quantum ad hoc ne diceretur ingratus, si enim faceret quod posset, ut se gratum ostenderet, satisfaceret, nec ulterior satisfactio requireretur . Si vero velint adversarii, antecedens esse verum propter rationem adductam , concedam , sed disparitas clara est , quia nimirum daretur in beneficiis processus in infinitum , quia semper nova satisfactio esset novum beneficium, non sic daretur processus in infinitum in peccatis, quia certe talis satisfactio peccatum non esset. Ad primam corfita ne. ant. juxta dicta in trai'. de Gratia; adprob. dico, hanc creaturam esse in gratia, &nego cons Licet enim gratiae infusio esset ex misericordia Dei, cum ad
primam gratiam dari nequeat meritum de condigno, attamen actiones procedentes ab ipsa, non tum ab ipsa , sedi etiam a creatura procederent, &per illas possct creatura satisfacere. Porro Tom. Imargumentum nimis probat, nam per hoc idem sequeretur, creaturam neque de
condigno mereri posse visonem beatam, immo neque Christus potuisset de condigno satisfacere, cum satisfecerit per Opera progredientia a gratia unionis; quae gratis fuit collata Christo, ut suo
loco tradetur . Ad a. confirm. ne. maj.
adhue enim homines deberent abstinerea peccato, cum adhuc esset offenca Dei, adhuc hominem aeterna gloria privaret , & exigeret aerumnas, mortemque hominis innocentis pro hominum capite constituti; & sicut, licet Christus satis secerit de condigno, adhuc peccatum evitare debemus, ita in proposito, immo a rtiori, nam ex quo Christus satis secerit , facilius veniam peccatorum possimus expectare, cum ipsius satisfactio non Qtum fuerit condigna, sed seper hundans , ut ostendetur. Testimonium Cypriani non obstat, nam loquitur de condonatione mera gratuita; Praeterea; argumentum hoc est morale & extrinsecum, nec petitur ex intima natura Pe eati , & satisfactionis. io I. Opp. q. Si pura creatura potest &c. praesertim per actum , vel perplures actus serventissimae charitatis ,
sed hoc non, ergo. Prob. mi. I. quia non tanti aestimari debet, vilem creaturam
per obsequium subdi Deo, quanti ipsam
per peccatum a Deo recedere, ut ipsa ratio naturalis suadet, ergo. a. quia non tantum bonitatis est in actu charitatis , quantum malitiae in actu peccati, etiam si concedatur, peccatum non esse infinitum ; & ratio est , quia in injuria non solum perpendi debet honor ablatus , sed
etiam magnitudo contemptus, unde siquis Regi eundem honorem aufert , uena plebejo, v g. dicendo, esse menacem , multo major erit iniuria saeta , Regi, quam plebejo, excessus autenta, iste non desium itur ex re ablata, quae supponitur eadem , sed ex contemptu nobilioris persenae. Quare dixit Anselm. lib. I. Cur Deus homo cap. II. Nonsus est solum reddere Deo quod abluum est,
53쪽
a 4 De cognoscibilitate, exisentia No.
sed pro eontumelia illa plus debet reddere , qudm abstulit.
mam prob. proposito est vera, si obsequium fiat eadem cognitione, eodemque conatu, non si majore, dictum enim fuit, peccatum, in quo consistit recessus a Deo, non desumere suam gravitatem a dignitate personae, nisi juxta mensiu- rara cognitionis , conatus, aliarunque ei reum stantiarum, quibus committitur. Quare eum creatura subdi possit Deo per obsequium sedium maiore cognitione & conatu &c. sequitur M. praesertim
si hujusmodi obsequia multiplicentur, in quo easu plura in seriora superiori pos,
sunt aequivalere, ut deeloratu in suit.
iuxta hanc doctrinam nego id, quod asi
limitur in seeunda probatione, &ad exemplum dico, verum esse, nec a n his negarii etiam per ordinem ad personam desumi gravitate n offensae, attamen ex aliis capitibus limitari, ne detur in peceato tantus excesses, ut per actum charitatis aequari non possit,immo etiam excedi. De mente S. Anselmi dubium est apud Do res, & nostra parum interest asserere, se isse in sententia nobis opposita. Dicere tamen non prohibemur, vel id totum in nostro casti, quo majori conatu redderetur per chari tatem quod per peccatum ablatum est, posse servari, vel Anselmum loquutum
esse per quandam exagerationem , et
nim ad condignam satisfactionem nihil ultra requiritur , nisi quod reddatur quod ablatum est ex Arist. I. Ethic.cap. . Addo, per se loquendo plus bonitatis esse in charitate, quam malitiae in pec- Cato, charitas enim immediate est ad Deum , peccatum autem nisi loquamur de odio Dei) tantum mediate est contra
Neque urgeas dicendo, peccatum necessario displicere Deo, charitatem vero tantum libere Deo placere; vel hominem peccando sacere quod non
debet, diligendo vero Deum facere quod debet, per id autem , quod ait ri debemus , satisfacere minime possit
inus. Nam contra est, argumentum
primum nimis probare , quia etiam satisfactis Christi libere tantum placuit Deo, potuisset enim illam non acceptare , & Deus ad omnia opera ad extra liber est, unde non suisset condigna;
conc. igitur ant. & nego cons nam posito, quod Deus acceptet actum charitatis , siilficiens est in se ipso ad satisfaciendum, non quasi quod acceptatio det valorem intrinsecum, sed quia se
habet ut conditio, sicut, quando agitur de merito condigno , loquuntur The logi de Divina promissione & ordinatione. Secunda ratio excludit satisfactionem de rigore justitiae , non vero condignam , ut dicemus, & rursus probaretur , neque pro peccato veniali con dignam posse exhiberi satisfactionem .
ARTICULUS UI. Utrum satisfactio Chrisi fuerit condigna
Io3. 'Mittimus errorem Pelagian rum , qui negantes peccatum originale & gratiae necessitatem, negarunt consectarie Christum pro nobis satisfecisse, sed Elum doctrina & exemplo
homines docuisse,contra quos prs ter alia quam plurima est illudApost.ad Rom. 3. quem oposuit Deus propitiationem propter remissionem praecedentiam delicto rum & aliud ibidem, Omnes peccaverunt , ct egent gloria Dei , jussecat
gratis per gratiam i asster redempti nem , quae es in Chriso 'esu. Praeterimus etiam errorem Abaylardi negantis, per Christum nos liberatos 1 Daemonis jugo & servitute, qui per eos dem textus refelli potest, & contra
quem egit S. Bernard. ep. I9o. , & In- noe. III. in rescripto ad Bernardum , ut constat ex ejusdem epis I 49. Examinandas tantum agredimur Catholicorum opiniones.
IO . Et antequam ad istas progredia-
54쪽
mur, nulla est eontroversia , Christi sa- ratio, nullum haberet effectum , iuxtatis factionem se ita de eondigno, & Ω- illud ad Hebr. s. Fanus es omnibur omperabundantem , hoc enim apertissimis semperantibus I eau salutis aete, . Verbis traditur in Divinis Seripturis pC. Sed de hae re jam satis in tractatu de a I 29. Opima apud eum redemptio. ad gratia ,& alibi dictum est . Rom. I. Ubi abundatu delictum , Aps ros. Hisce explicatis fit difficultas, rabundavit digrasta. Unde S. Leo serm. quomodo Christi satisfactio fuerit con-Is .de pass domi. inquit. Halidiusfactum digna, & superabundans; Qua in re es domum lisertatis, quam debitum ser- plures apud Doctores inveniuntur sen
vi uris. Atque hoc ita asserendum est, tentiae. Apud Suaro duae. Prim ad ut non tantum satisfiecerit pro culpa, sed cet, opera Christi non habuisse ex se tam etiam pro poena debita peceatis, ideo tum valoris & dignitatis, sed Qtum exps 68. Iegitur, quae non rapuI tune eri Divina acceptatione, quia nimirum v solvebam 8c Isaiae 33. Vere languores πο- Iuit Deus illa sibi osserri, & propter illas mi ipso tulit, in dolores minor ipse . peeeatorum remissionem promisit, ves- fortavit. Quod si a potestate Dannonis de tamen eongruum suisse a Deo accep-
nos liberavit, ut fatentur omnes Catho tari, quod homini puro ex st non con e- ' lici, etiam pro poena satisfecisse, non est niebat, & haec tribuitur Durando, N ambigendum, cum non alio titulo habω minalibus , & pluribus Scotistis . S re possit dominium, quam per poenam cunda docet, fuisse condignam &sup
exercendum. Magis hoc confirmatur, rabundantem ex proprio valore' exclusas perpendamus, mortem fuisse poenam quacumque Divina acceptatione, & haee peccati, & hanc fiuisse per Christum sit- fuit S. Th. & communior apud Theol h latam, juxta illud, O' mors ero mora gos. Apud Mastrium tres, alia nimirum tua & aliud, obsona es mora is victoria. praeter recensitas, docens , fiuiue ab imNon ita, ut redempti per Christum . trinseco condignam & superabundant non morereatur, nam licet potuerit hoc tem in actu primo,habuisse vero valorem fieri, tamen non oportuit; Sed ita, ut intrinsecum in actu secundo ex Divinata in ipsa non permanerent, sed post illam aeeeptatione, hoc est ad ponendam obliis ad vitam perpetuam resurgerent, con- gationem in Deo, ita ut, si in Christi venientique tempore etiam corpore, ut satisfactione spectemus obligationem ex recte ait Augustin. a I. de Civit. cap. 4. parte Dei ad remittendam osseniam , Rursus per Christi satisfactionem ja- haec obligatio non posset oriri ex valorenuam Paradisi nobis apertam fuisse , operum Christi, sed solum ex libera quam quidem clausam prius fuisse, ma- promissione, & acceptatione Divina, &ximam peccati poenam nullus ibit infi- haee tribuitur ab ipso S. Thomae, Scoto, cias. Neque ex hoc inferant Haeretici, Bonaventurae, Alens C et. &ferme nullam hominibus necessariam esse poe- omnibus Theologis. nitentiam , nullamque pro peccatis sa- ε io6. Dicendum I. satisffactionem tisfactionem; etenim sic maxima Christi Christi in actu primo fuisse condignam satisfactioni fieret iniuria, eum prete - ex natura sua seclusa quacumque Divinaretur occasio multiplicandi peccata, quo acceptatione. nihil magis contrarium Christi satis sa- Prob. Illa satisfactio est de condicientis intentioni potest exeogitari, & gno ab intrinseco & ex natura sua, quae
ita probaretur etiam contra Haereticos aequalis est ab intrinseco gravitati & ma-
neque baptisma, neque fidem ad salutem litiae peccati, sed hujusnodi est satisfa- esse necessaria; Satisfecit quidem Chri- ctio Christi, ergo. Prob. mi. Gravitas stus pro nobis ,' sed tali pacto, ut illius & malitia peccati desumitur ex eo,quod satisfactio, si nulla in nobis esset coope- st contra Deum, satisfactio Christi d To I. E a semi-
55쪽
a 6 De cognoscibilitate, existentia No.
sumitur ex eo, quod sit a Deo, sed satisfactio , quae sit a Deo, aequalis est gravitati & malitiae, quae est contra Deum ,
Neque obstat , injuriam contra Deum esse contra Deum simpliciter, s tisfactionem vero non esse a Deo simplieiter ut Deo, sed a Deo homine, nam hoc verum est, si spectetur principium ροιο operationum , seu physice, non, si principium quod & sorma conserens v lorem moralem & virtutem satisfacti ni, hoe enim est persena Divina , consequenter Deus . Praeterea; instantia nihil probat, nam sicut offensa illata Deo homini aequalis est formaliter offensiae illatae Deo simpliciter Deo, ita satisfactio progrediens a Deo homine aequalis est formaliter satisfactioni,quae esset sermaliter a Deo ut Deo, si Deus simpliciter Deus posset satisfacere. Tandem, quemadmodum operationes progredientes a Deo homine, Iieet con nolent humanitatem tanquam principium productivum, sunt ordinis Divini, seu, ut ajunt Theandriel, sicut operationes, quae sunt a Deo simpliciter Deo, ita persiona satis faciens, licet homo, quia tamen Deus, erit in eodem ordine, in quo est simpliaciter Deus. Io7. Dicendum secundo . Satisfactionem Christi fuisse eodem modo in actu primo superabundantem . Prob. hoc, per quod magis roborabitur assertio prima . Primo ex testimoniis superius laudatis, quae, si satisfactio Christi non esset ex natura se a superabundans , nimis improprie deberent explicari , hcut , si quis debitor centundi aureorum solveret tantum decem, & ac ceptaretur a Creditore in plenariam s lutionem, improprie diceretur plenarie 2lvere; oppostum tamen a Redemptore nostro factum est, cujus exemplum dat S. Ioan . Chrysost. hom. Io. in epist. ad Rom. histe verbis: Si quispropter debitum decem nummorum conjici tur in carcerem , veniat autem alius, qui
non solum sumat illor nummos , sed etiam
innumero auri talenta largiatur,vinumque is regalem aulam inducu, ita nobis
eumfactum es die.1o8. Prob. secundo ratione non quiadem desiumpta ex capite infinitatis, nolo enim quaestionem hic promovere , utrum merita Christi suerint infinitivatoris , sed ex alio capite sic . Plus h noris contulit Deo Christi satisfactio, quam fuerit injuriae peccatum, ergo 1 ti,factio Christi suit superabundans . Prob.ant. I. In satisfactione Christi m Qna satisfaciens & operans intrinsece se habet, & denominatio satisfacientis &operantis intus afficit personam satisfacientem & operantem , at in injuria per peccatum illata, perisna offensa , seu Deus se habet tantum moraliter & extrinsece , sicut denominatio offensi extrinseca est, ut dictum fuit, ergo plus honoris &c. Secundo peccatum in rati ne offensae ex dictis finitum est, ergo
etian ii satisfactio Christi finita fuisset,
plus tamen contulit Deo , quam peccatum abstulerit, non enim repugnat, finitum excedi a finito; Et profecto, quis unquam per peccatum ita se erexit in Deum , sie ut Christus per opera siua tra- miliavit se ipsum Deo factus obediens
usique ad mortem, mortem autem Crueis Itaque &c. Io9. Neque dicas , Christi setissa-ctionem limitari ab humanitate ne lit superabundans; nam hoc ad shmmum probat, limitari in esse physico non mo rati, cum enim actiones sint supposito Mn saltem denominative , siuppositum in actiones istas moraliter influit, ita ut dignitas actionis juxta prudentum hominum existimationem non desumatur a
natura, sed a siupposito, ut patet in genuflexione facta v. g. a Rege, & a Rustico, quae licet eadem physice sit, moraliter tamen est inaequalis; Quare optime ait Paulus siupra , lumiliavi emetia mnon dicit, humanitatem suam , ad innuendum , virtutem humiliationis non esse ab humanitate sumendam, sed a semposito, seu ab humanitate ut existente
56쪽
lassost , non morali, quia etiam admissio, limitari in esse morali, inferretur tantummodo, Christi satisfactionem non fuisse infinitam , hoe autem non requiritur , ut dieatur siuperabundans, ut dixi in probatione.
Christi tantum valoris habuisse in actu secundo quantum dedit intentio , & o dinatio Christi, & obligationem ex parte Dei ad remittendam Offensiam non es.se formali ter ortam a Divina acceptati ne, sed a Christi intentione; assertum e est praeter omnes . Dixi formiaternam Divinam acceptationem non exclu-l do, immo necessariam assem, ita tamen ut se habuerit de consequenti, quatenus si Christus volui siet, operationes sitas alium valorem habere in actu seeundo , Deus in fallibiliter acceptasset; IIndΘ . non provenisset intentio & Ordinatios valoris operum Christi a Divina Meemi tatione, sed Divina aceeptatio a Chris sti intentione modo ininen infra explia
Prob. Ualor finitus in actu secundo satisfactionis Christi non fuit Qrmali ter a D i vi na acceptatione, sed a Christi intentione, ergo tantum habuit valoris satisfactio Christi in actu secundo quantum dedit intentio Christi; Prob. ant. Si Christus voluisset, satisfactionem sitam esse tantum pro centum hominibus , vel si voluisset tali pacto, ut nullum opus adultorum ad salutem esset neces, sarium, satisfactio Christi fuisset tantum pro centum hominibus, & sine aliquo proprio opere salvi fierent adulti, ae posita hae Christi voluntate Deus in fallibiliter aeceptasset,ita ut eorum salus non esset formaliter a Divina acceptatione, sed a Christi intentione, quae Divinar acceptationi 'supponeretur, ergo. Confir. Non ideo Christus voluit, satisfactionem suam esse pro hominum, redemptione, quia Dus eam accepta vit, sed ideo Deus acceptavit, quia Christus sic voluit, ergo valor satisfa-
ctionis Christi fuit formaliter a Christi
intentione, Ac tantum de consequenti 1 Divina aeeeptatione . Uerum tamen
eenseo, quod docent Salmantic. Joan. 1 S. Th. Alvar. Suareet, aliique, ni isse pactum saltem virtuale inter Deum &Christum, ut quidquid Christus offerret ad quemcumque finem, a Deo acceptaretur, quod non tollit, Christi intentionem hi isse priorem Divina acceptatione .
III. Moveor ad hoc dicendum, quia Iieet satisfactio Christi fuerit condigna
k superabundans , non poterat tamen ferre jus legale ad obligandum Deum ex vi praecise satisfactionis, jus enim legale fundatur in aliquo accepto, atqui Deus, cum sit supremus omnium D minus, nihil ab alio potest accipere , e go . Constat hoc etiam in humanis, nam ii Petrus v.g. ferret iojuriam Paulo, esto offerret satisfactionem superabunda tem, non teneretur Paulus ad illam acceptandam , & cedendum juri suo, nisi esset aliquod pactum , vel libere offensam remitteret; ratio autem eadem militat in casti nostro, nam scut Petrus supponi tur non superior Paulo, ita Christus non est seperior Deo, ergo sicut &c. Pactum autem inter Deum & Christum revera suisse, evinci potest ex variis Scripturae locis, praesertim Isaiae 3 3. ubi legitur. Si posserit pro peccaro an mamiuam, videbit semen longaevum . Et cap. 9. Dedi te in dus populi , utris lares terram,'pos erra haereditates
dissipatas cte. Ex alia parte fuit a Christo acceptatum , isse enim stertulit se
cata nosra in corpore suo . I. Petri g. Mad Hebr. io. Holocaustomatastro ecat non tibi placuerunt, tune dixi , ecce v nis , in ea te libriscriptum es de me , at faciam Deus voluntatem saam . II. Neque valet dicere, in rebus fortunae ac famae obligari pers am laesam ad acceptandam satisfactionem nullo praesupposito pacto, nam si Petrus debeat centum Paulo, 8c reddat centum,. non habet amplius Paulus jus ad
57쪽
a 8 De cognostibilitate, exsentia m.
quid aliud exigendum, & si Petrus famam Pauli deturpavit, &haec reint gretur, alia restitutio seeluso quocumque pacto non est necessaria, ergo a pari: non valet inquam , eum sit magna disparitas inter restitutionem pro bonis B tunae, & fainae , & satisfactionem pro honore laeso ab ipso Oflandente, contrarium vero contingit, quando quis per contumeliam , & injuriam deprimitur,seut in casu nostro; Sed quidquid sit de
hac re , contra nos nihil evincitur, quia a sortiori tenet conclusio nostra, si dieamus , Deum debuisse acceptare satisfactionem Christi, etiamsi nullum praecesserit pactum . II 3. Opp. I. contra primam asserti
nem ; Suppositum Divini Uerbi non est principium quod operationum Christi, ergo satisfactio Christi non fuit ab intrinseco condigna. Prob. ant. Suppos, tum Divini Uerbi ita concurrit ad operationes Christi, sicut concurrit tota Trinitas, sed haec non est principium quod operationum Christi, ergo. M . patet, quia operationes ad extra communes sunt toti Trinitati. Confir. Sisippositum Divini Uerbi esset &c. pas so & mors ejusdein suissent superfluae, sed hoe non est dicendu m, ergo . Prob. in . Si &c. Christus satisfecisset per primum opus, sed ita passio & mors &c. e go . Maj. constat, quia primum opus tantae dignitatis fuisset, quanta quibus cumque operibus tribui potest . Resp. ne .ant. ad prob. vera est propositio in sensiu physico, & ut causa universali, non moraliter, & ut causa particulari ; Quemadmodum enim suppos- tum Verbi Divini terminat humanit tem, non sic terminat suppositum Patris
vel Spiritus Sancti , ita diverso modo suppositum Verbi Divini est prineipium
, operationum Christi, ac sit tota Trinitas; Cum enim actiones sint sautem moraliter suppositorum,suppositum Verbi erit principium ρuod operati num , quod non erit tota Trinitas . Ad confir. ne.m . ad prob. dis maj. per primum opus, si hoc fuisset a Christo: dire ctum ad satisfaciendum eone. si non suis set directum nego. Christus autem cura non direxerit alia opera ad satisfaciendum, nisi ut per passionem mortemque suam complenda, sequitur, hanc super fluana non fuisse. II 6. opp. a. Satisfactio Christi non ita placuit Deo, scut displicuit peccatum, ergo non fuit condigna saltem ab intrinseco. Prob. ant. I. Peccatum dis,plicet Deo, quantum ei placet propria bonitas, sed non plaeuit Christi satisfactio, quantum placet propria bonitas, ergo. Maj. Ostenditur, nam peccatum assectu destruit Divinam bonitatem , tantum autem displicet destructio b ni, quantum placet bonum , quod destruitur; Minor etiam, quia satisfactio Christi libere placuit Deo, sua autem bonitas placet necessario; ex quo sic probatur a. illud primum antecedens. Peccatum displicet Deo necessario, satisfactio Christi placuit libere, ergo satisfactio Christi non ita placuit Deo, sicut displicuit peccatum.
Resp. ne. ant. ad prob. ne.mai. b nitas enim Divina convenit Deo phy lice& intrinsece , peccatum vero est contra Deum solum moraliter & extrinsece, destruens Deum tantum affective, & in affectu contrario superavit Christi v luntas omnes alias pravas voluntates, magis amans Deum, quam odio habuerint , vel habere possint omnes peccat res ; Quare ad prob. haec est vera, si destructivum boni & bonum sint in eadem linea, non 1i e contra, ut in cassi nostro. Ad secundam prob. primi antecedentis, hoe transmisso cons non tenet, sed solum probat, Deum non teneri ad acceptandam Christi satisfactionem , quod non infert, non fuisse condignam, seu ti, licet pretium oblatum si aequale rei, pro qua offertur, potest Dominus rei illud non acceptare, si nolit rem vendere; apropter valor non dependet ab acceptatione , sed illi praesupponitur; Hoc
etiam Ostenditur exemplo Rex v .g. Per cutiat
58쪽
eutiat Regem, injurianeres ario in hominum existimatione displicet Regi , deinde Rex , qui percussit, pro per
cusso Rege vitam exponat , libere stantum haec satisfactio placet, quia poGset respui, & tamen esset satisfactio condigna , ergo a pari ἱ Praeterea argume tum nimis probat, ut alibi dictum fuit. Sed quid dicerent, si negarem antecedens transmissim ξ Et tamen negari quid prohibet nam sicuti suppositum Divini Verbi necessario placet Deo, ita necessario placet satisfactio ut progrediens a tali supposito; Placuit qui
dem libere in radice, & nullo supposito pacto , seu ti liberum fuit Deo unire suppositum Verbi naturae humanae, &pactum illud eum Christo statuere; se
maliter tamen, eoque pacto supposito placuit necessario. Neque dicas, Deum erga opera ad extra nullam necessitatem habere, nam hoc verum est radicaliter,
nulloque pacto interjecto, vel veru m est de operibus, quae sint a pura creatura , non de illis, quae sint ab homine Deo, ut sunt opera Christi.
III. Opp. I. Christus ut homo non potuit reddere aequale pro beneficiis acceptis ab humanitate siua, ergo multo minus potuit reddere aequale pro alieno eccato ; ant. o stenditur ex communi ilia o 8. Et hic. I 3. Diis, Parentibus, ct -- gybis nunquamsatis . a. Hoc ipsum, quo redderet aequale pro beneficiis acceptis, in serret, non posse reddi aequale pro alie no peccato, etenim primo titulo exha Tiretur totus valor operum Christi. 3.
Plus est malitiae in offensa, quam bonitatis in Christi satisfactione, & prob. plus honi est earentia peceati, quam sit unio hypostatiea, si quis enim posset eligere vel peccati carentiam , aut uni
nem hipostaticam, illam deberet eligere , ergo quia plus est malitiae in offensa, ruam bonitatis sit &e. eons tenet, quia
major est bonitas in uno contradictorio, major est malitia in alio extremo contradictorio. Resp. argumentum primum jam
rejectum esse in antee. & certe Christus ex gratitudine persecte satisfecit, cumdederit aequale , & plus dedisset, si plus dari potuisset; Quod si ipsa gratiarum
actio censetur novum beneficium coli tum Christi humanitati, hoc non officit, nam unicus actus Christi se iselens erat pro omnibus beneficiis tam praeteritis,
quam praesentibus, & suturis, &ipsa gratiarum actio respiciebat implicite seipsam tanquam objectum, sicuti qui vult
per charitatem Deo omne bonum, vult
etiam implicite ipse in actum charitatis . Dictum illud Arist. valet in sensu formali, non aequi valente, & tenet inter puras
creaturas, nam certe nec Deo possumus
tribuere esse , & conservationem, nec parentibus vitam, nec Magistris, ut MMgistris,doctrinam,quamvis tamen aliun
de saltem in assectu reddere possimus aequale. Ad a. eadem res potest pluribus titulis satis faeere, si ad eorumdem satisfactionem dirigatur,poesertim si e
hauriatur quidem intensive, non exten sve, ut in re nostra . Ad 3. ne. ant. adprob. pariter, ad prob. conc. ant. ne. cons non enim anteced. est verum, quia
major bonitas sit in carentia peccati quam in unione hi statica, sed quia carentia peccati est bonum debitum , unio himstatica est bonum indebitum. Cueterum , scut non tam placet Deo homo carens peccato, quam homo justus, ita
non tam placet carentia peccati, quam
placeat Christi satisfactio. II 6. Opp. . Ut satisfactio Christi es set ab intrinseco condigna , deberet Christus infinite Deum excedere in dignitate , sed hoc fieri non potest, ergo . Prob. maj. Qui peccavit in Deum infinite distata Deo, ergo qui satisfacit Deo, ut condigne satisfaciat, debet infinite
Deum excedere , ut servetur proportio. Praeterea; Per peccatum siumme dignus
subditur summe indigno, per satisfactionem vero Christi summe dignus subditur summe digno, sed plus est, summe dignum subdi summe indigno, quam summe dignum subdi summe digno ,
59쪽
4o De cognoscibilitate, exisentia M.
ergo quid plus est in peccato, quam in Christi satisfactione. Rursius . Si Christus peccasset,non potuisset de condigno satisfacere pro peccato proprio, ergo neque potuit pro alieno.
Resp. argumentum eorruere, si revocentur ea quae di sta sunt in anteced. non enim attendenda est stitis factio penes distantiam inter personam satisfacientem & offensiam, sed inter injuriam& satisfactionem; nihilominus ne. maj. ad prob. cone. ant. dic cons si aliunde non habeatur compensatio & proportio
cone. si aliunde habeatur ne. cons habetur autem haec compensatio & propo tio, ex quo multo magis suppositum
Uerbi det valorem operibus & Christi satisfactioni, quam persona offensa tribuat gravitatem offense, ut dictum suit in prob. praesertim quod ut servetur pro portio aequalitatis, sicut per peccatum homo depressit Deum infra hominem ,
ita Christus per satisfactionem se ipsium depressit infra hominem , juxta illud ν- probrium hominum, ct abjectio plebis.
Per hoc patet ad a. distinguendo maj. sed etiam ea transmissa, minor est vera, siccetera sint paria, non si e contra. Hoc autem contingit in casu; per peccatum enim summe dignus subditur summe indigno soluin moraliter & affective,e contrario in Christi satisfactione summe dignus subditur summe digno effective &physice per actus sibi physice unitos, &ab ipso physice saltem denominati υμ 4 progredientes, proinde &c. Ad 3. In primis plus requiritur ad satisfaciendum pro peccato proprio , quam pro alieno, nam in primo cassi quis esset peccator, &nihil posset de condigno promereri, ideo neque satisfacere. Secundo dico , tunc Christum non futurum amplius Christum, quia destrueretur unio hi postatica, licet enim haec componi possit juxta
Seotistas eum facultate remota peccandi , non potest tamen componi cum
peccato , quare dato uno impossibili sequitur quodcumque aliud, ut ajunt Philosophi. 3I . Sed dices. Si quis, peccando,
existimaret Deum destruere in re, &hoc animo & motivo peccaret,hujusmodi offensi exeederet valorem satisfacti
nis Christi, siquidem haec non tanti valet, quanti bonitas Dei in se,utpote infinita in tota entis plenitudine, ergo saltem pro hujusmodi peccato Christus non satis eit de condigno. Sed contra; admissa hac suppositione, quam fieri non
posse arbitror , adhuc offensa non excederet valorem satisfactionis Christi; licet enim Divina bonitas in se pluris v Ieat, quam satisfactio Christi, illa tamen
non potest communicare majorem gravitatem ossense, nisi in re destruatur, per hoc quod destruibilis existimetur, quod ostenditur exemplo. Si quis peccaret in creaturam , existimando, illam esse infinitam &indestruibilem, non per
hoc offensa fieret major, quia creatura in
se est finita & destruibilis , ergo a pari immodico, in data hypothesi peccatum
in ratione Offense futurum minus, nam cum hoc erescat geometrice juxta dignitatem personae,& tunc dignitas Dei aestumaretur minor, minor etiam fieret o sensa. II 8. Opp. S. contra satisfactionis superabundantiam . Nihil est satisfactioni Christi concedendum, quod sit deordinatum , sed, si fuisset satisfactio superabundans, suisset deordinata, ergo. Prob. mi. I. Si&c. Christus plus potuisset satisfacere, quam Deus remittere , sed hoc deordinatum est, ergo. a. Si&c. plus esset ex parte medii, quam requireretur ad finem , finis enim fuit reparatio nostra, propter quam satisfactio tanquam medium fuisset excedens, sed pinnere ex parte medii plusquam requiratur ad finem, deordinatum est, ergo. 3. Si&c. Deus illam non potuisset exigere saltem ex justitia, creditor enim non potest exigere ultra id, quod alter debet, sed hoc non est dicendum , ergo.
Tandem; Si &c. Christus potuisset plus
mereri, quam Deus remunerari, Christi namque satis fustio fuisset supra aeter
60쪽
gloriam , sed hoe non , eum Deus si siumme liberalis, Sc largiatur prae
mium ultra eondignum , ergo.e'nc. mal. ne. mi. ad primam prob. dic maj. quam Deus remittere ex deiectu termini, cui fiat remisso cone.
maj. ex desectu Dei ne. maj. sie distinctamin. ne.cons Quod enim Deus remiti re nequeat quantum Christi exigeret satis iactio, oritur, quia impossibilis esto rasa a Deo remittenda, quae valorem sitisfactionis exaequet, in quo nihil est deordinati, eum non posse impossibile, nota inferat imperfectionem in agente, sed Iolum repugnantiam in termino. Ad s. tra's maj. dis mi. ponere ex parte medii plusquam requiratur ad finem, deordinatum est, si finis possit obtineri per minus conc. si non possit, ne. mi. &eons Res ita se habet in cassi nostro;U luit Christus per satisfactionem suam nos reparare, aliter non poterat nis per satisfactionem superabundantem, dum
ab ipsio progredi non poterat satisfactio condigna, quin simul & indivisim esset
siperabundans , non igitur adhibitum est medium deordinatum, cum post decreto non acceptandi aliam satisfi ctionem, nisi quam Christus exhiberet, medium aliud non inveniretur; Iuxta hane doctrina ira solvitur, quod tertio opponebatur, distinguendo maj. Si&e. Deus illam non potuisset exigere, si potuisset dividi condignitas a superabundant ia conc. si non posset di vidi, & Christus siciens, & volens factus est fidejusiorne. maj. transi mi. ne. consi Posito, quod Christus voluerit pro peccatis nostris satisfacere , debuit satisfacere de eondigno, ut poterat, non poterat nisi sepe abundanter, ergo; atque ita factum est, ut Deus justissime potat superabundantem satisfactionem exigere. Hoc patet exemplo; Si quis furetur nummum a genteum, & non habeat ad restituendum, nis numinum aureum excedentis valoris, hic tenetur ad dandum num Mum aureum pro argenteo, & ille, cui ablatus suit argenteus , potest ex justitia Tom. III.
aureum exigere, ut omnes docent; ita in re nostra, si aequa lance perpendatur. Ad ultimum ; confunditur satisfactio eum merito Christi, cum tamen diversim sit utriusque correlativum; prae mium enim eorres videns merito Chriasti magis extenditur,quam debitum cor- resipondens ejusdem satisfactioni, hoesquidem est debitum peccati, quod Q-lum est in ordine creato, e contra praemium corres,mdens merito Christi posset etiam essti aliquid in ordine inis creato, ut esset unio alterius Di vinae per
sone, si ad hane fuisset a Christodit
ctum. Sed, cum argumentum hoc ver
setur circa merita Christi, alium sibi postulat locum. Praetereo argumenta illa, quibus probatur, Christi satisfactionem non suisse infinitam , etenim nos non proba
vimus satisfactionis superabundantiam ex ejusdem infinitate, ideo &c.
ARTICULUS VII. Utrum fatis 5BO Gripi fuerit ex toto rigore justitiae.
Ir9. Τ S I satis sectio Christi fuerit ex dictis condigna, immo&ssiperabundans , attamen suisse ex toto rigore iustitiae haudquaquam probatur, eum ad suisfactionem in priori sensu aliud non requiratur nisi aequalitas & excessus inter datum & acceptum , ablatum & restitutum, honorem & Offensam , e contra ad satisfactionem in sensit posteriori plures servari debeant conditiones Ieto. Prima conditio est, satisfacti nem non dependere , nec originem ducere a gratia creditoris, quo enim crestit unius gratia, eo minuitur justitia, juxta illud Apost. ad Rom. I l. Si autem Dratia non ex operibus. Secunda est, es. se ad alterum; quemadmodum enim
nemo proprie sibi ipsi facit injuriam, ita nemo sibi ipsi reddit honorem & satisfactionem . Tertia est, faciendam esse F ex