장음표시 사용
351쪽
Prisca nitore fides uigeat, tollantur abusus.
Huc ego conatqs omnes reserebam pectore anhelo. Haec ego nocturna uersabam Ze mente diurna
Feci siem , latis uotis nisi uesciet aura Ille negauisset cui mors D uita ministrant. Iunc pia pro facto clemens Deus accipe uota Iam uale praest ijs turgens fallacibus orbis Non ego si fas est ad te cupiam ipse reuerti. Ast te commoneo migre cquem semper amavi Suscipe consilium hoc, uari s ne credito technis Doctrinae, sed uerba Dei puro accipe corde. Cuius ego aspectu fruoreκatiore; uidendo. Qui Deum metuit nagrantis ardet amore Ut Domini imperios aret pia iussa facessens, Inuictusq; manet, superet ne luridus error
Iustitiae 3 tenaκ & religionis auitae, Hunc deus aeterno caeli cumulabit honore. Per id te napus nonnihil tumultuatii est Gandaui. Quo cognisto,Caesar qui in animo habui siet per Italiam iter in Germaniam fa cere, consilio mutato, per Gallias ire decreuit, maκime quod id MeX ab eo uehementer contenderet, Κdemq; publicam di omne 2 agenus beneuolentiae polliceretur. Praemisso igitur praecipuo suo cis .ii liliario Domino a Granuella, ipse mense Nouembri iter ingressus ς ε est. Cum autem ad Hispaniarum & Galliae confinia ueni siet. duos illic Regis filios Henricum de Carolum, qui magnis itineribus eo aduenerant, offendit, di cu his Magistrii equitu tiel Conestabile in, qui iam pridem cum ingenti Aquila praecesserat. Ab his acceptus
Caesar humanisssime, de deinceps per medias Gallias do plerasiue in signes urbes deductus, ubi Lochias propius accessit, Reκ ipse, quitiiκ dum a morbo se collegerat ac recrearat, illi proce si bulam.
Deinde per Aurelia prosectus Caesar, prima Ianuarij Parisios utrin queregi s stipatus sil ingressus est, praeserente illi ensem Co necta; bne: ubi certe nihil quod ad iucunditatem di laetitiam sum mi quo'que honoris eXbibationem pertineret, praetermis est. Venit etiam eodem Pontificis Legatus Alexander Farnelius Cardinautis, qui cum Cardiuali Bellato Episcopo Pacissensi, Caesarem in
352쪽
. summa aede recepit. Moratus est illic Caesar in septimu us diem: ac deinde ulterius proficiscens Regem aliqua diu comitem habuit. At illo retrocedente cum Regis liberis Ualencenas Hannoniae opi
Eodem anno Protestantes Arnstadiu collecti. comunicatis inum . . ., a ter se consilijs de foedere confirmando,de bonis eccles icis eκpennouus ιοηιen dendis. de legatione ad Caesarem. Reges Angliae di Franciae mittenda tractauerunt. At quia non omnes aderant, pleri'; etiam his de rebus nihil mandatum erat, alia Sinaicaldae dies dicta est ad Calen, das artist Eodem anno uitam cum morte c5mutauit Ioannes Duκ Clis vensis. tuliacensis di Montensis dic. relicto haerede superstite Duce . Gulielmo cum tribus filiabus,e 'uibus una iampridem adhuc pautre uiuente Electoris Saxoniae filio nupserat,altera non longe a patris obitu Aegi Angliae iuncta est matrimonio. Eodem anno tanta fuit uini copia. ut pleris uasis destituti, sos, Casingentestabulis communitas uino compleuerint.
i. Hoc anuo inpago Aoedi Spirae finitimo puella quaedam fuit
decem propemodum annos nata quae capitis de intestinorum cor repta doloribus, nillil esstu lentum sine nausea accipere potuit: inde uero nullo usa cibo,ad extremum manuum ac Pedum officio prorsus destituta est. st , -- , Tandem medicorum consilio de arte adhibitis balneis quibus . da meκ herbis consectis, membrorum illi usus restitutus es sed ci
bi nausea non modo non curata est,uerumetiam quod plus st upc retia nullus eYtitit
ris habet, anno sequenti, quo hominum memoria nullus eYtitit
seruentior de aridior, neq; potum sumpsit neq; lotium ullum redadidit.Quod ubi ad Ardinalidum Romanorum Regem qui biennio post Spirae Comitia egit, perlatum est, puellam illam cum eius parente ad se adduci iusili, diligenti adhibita inquisitione, tandemdicat in est aut id agi praeter naturae ordinem di facultatem, aut non abesse a fraude di impostura. Itaq; puellam illam uoluit maugno studio asseruari,&prioribus ablatis indumentis, nouis uesti N.Cunq; ea ratio ne dies duodecim suisset asseruata, di nihil neque cibi neq; povis capiens. nihilo secius in iis omnibus, quae natura soalent accedere,iam dormiens quam uigilans nec mutationem ullam reciperet, di uiribus firma permaneret, ReX eam multis assectam muneribus, non absq; ingenti admiratione ad suos remissi.
353쪽
Eodem anno in Burgundia a secunda hora Pomeridiana ad quartam usq; sanguine pluit. Itemq; in Episcopatu Eistetensi fuit quidam eius ditionis popularis, qui diu i inanes uiscerum dolores esset perpessus. Accidit igitur, ut quandoq; inter cutem& carnem clauum quendam sic satis magnum appraehenderet,quem chyrurgi opera fecit extrahi :at nihilo minus dolor uiscerum indies saeuiebat acrius, adeo ut ille tandem sibi ipsi manus adferret.Tum uero magistratus di amicos rum eius consensu cadauer illius se 2 u in est .atq; in eius uentriculo siue stomacho magnum ligni fragmen. di tres reperti sunt cultri, quorum unus capulo nigro plane erat rubigine affectus, alteri iam deciderat capulus tertius omnino ferreus fuit.Simul etiam inuentum est ferrum oblongum, utrinq; acutum, di duo alia serra rubigine desa, dc quaedam pilorum com
geries, recentium omnino, tanquam qui. recens a capite praecisi essent.
354쪽
DOMINI M. D. AD ANNUM us LIX. in republica Christiana
Liber Quartus. NNO ab orbe per Christi mortem insta urato M. D. xl. Rex Angliae omnes suae ditionis Episcopos,& qui ad Pallamentum. ut uocat repertinerent,omnest ordines di publicis praera sectos ossicijsco uocauit.Cum enim ille Ponitificis Romani cui quod nollet in diuortita consentire erat insensior authoritatem o nem & obedientia in suo regno abrogasset,Lutherani alij post alios in dies in regnum consuebant, atq; hac Lutherani dogmatis propagatione ingens in illo regno dis enso di seditio orta est.Quamobrem ut eius regni incolae an Religionis consensione di concordia si uriis, i se pacisce di absi ulla perturbatione degeren in Conuentu memo uod illi κρη rato Regis di Episcoporum doctoruinq; omnium. atq; etiam tostiis . '' tiva regni praesectorum di magistratuum consensu decretum est. ut in ris, quae ad R eligionem di fidem pertinent, ea quae subiecta sunt firma fide retineantur.nec quisquam nisi magnis commeritis supplicias ea ausit uel dicto uel facto impugnare. Ex his uero haeserine primarium occupabant locum:Sub panis di uini specie ueruac naturale Corpus di sanguine Chri si icontineri,&a consecxatiosne no iam permanere panis Vimq; substantiam, nec ad salutem esse necessariam utriusq; speciei sumptionem, quod Christus sub utra
libet esset praesens. Sacerdotes matrimonium contrahere non debere. Votum castitatis es Ivlissae sacrum retinendum.Secreta-.Π- quae ad aurem si peccatorum exomologesin siue consesssio cumprimis utilem & necesiariam. Si qui uero ab his diuersum tra/derent, uel attentarent,eos haereticorum instar igni cremandos, de
355쪽
Eodem anno Caesar in ditionibus suis haereditarijs magnis costitutis poenis & suppliciis aedi it, ne quis ullos suspectos libros rex
tinere, lepere, uendere, aut quouis modo illis uti ausus esset, praeser'tim Luineri, Uui lephi , Ioannis Hus, Oecolampadij, Tu uinglij, elanthonis, Pomerant, atq; eius senetie alio rum, qui aduersum 'Christi Catholicam Ecclesiam & sanctos Patres scripsissent.
Eodem anno Protestantes missa ad caesarem, qui tum in inseuriori haerebat Germania,legatione.eu aduenisse gratulantur, mulatisq; uerbis foedus ictum eκcusant, aiuntq3 se illi in omnibus, praeaterquam in Religione, libenter obtemperaturos: simul etiam mvgno urget opere. ut Iudicij Imperialis,quod Camerae uocant,praessidi, ne aduersum ipsos procederet, serio mandaretur.
Paucis inde lapis diebus responsa illis reddit Caesar per Cornelium Scepperum. clementer quidem di humaniter, sed non omniano pro uoto illorum & expectatione. Quam ob rem denuo illi inastare, precarique ut in Camerae Iudicio actiones omnes contra ipsos amoueret,ipsosq; pace frui pateretur. Respondit Caesar, non posse se in praesens quicq aliud statuere:sed tamen deliberare se uelle.
Protestantes uero Calendis Marth Smalcaldam conuenere, M cum illis melanthon, Lucerus pluresque alij eiusdem farinae, ubi de3 integro constituerunt ab Augustana Contallone minime discer
Eodem die Protestantium in Angliam Legati adsuere, qui inriter alia dicerent Aegi plerosq; Confestinis eorum articulos mi nime probari. Ita uisum est nonnullis in rem communees fore, ut elanthon cum quibusdam alijs ad Regem mitteretur: cum quo si in Religione duntaκ at liceret conuenire, illum proculduρbio magnum aeris pondus Dederatis allaturum. Eodem anno,κ viij. Aprilis Caesar Electori Saκoniae &Lant grauio Hastiae scripsit se iam multis quidem annis cum ipsis egisse leniter &humaniter, sed promouisse tamen nihil:eo uero iam rem recidisse, ut nisi mature prospectum sit, magnam inter omnes Imsperi, ordines perturbationem excitatum iri. Itaq; se pro singulari clementia aliam statuisse diem dicere,puta ut viij. Idus Iunii Spira, aut si pestis uel noκ ius aer prohibeat, alio conueniant, quo Ferdia nandus Rex frater suus illos sit conuocaturus, quo tandem ratio cella possit di uia iniri .eiuscemodi non negligenda pericula auerstenda ac penitus profligandi. Se quidem spe bona duci, fore ut hac
356쪽
sua Clementia &bumanitate tum ipsi, tum eorum foederati longe
quam antehac uehementius permoveantur. Darent igitur Operg,
ut & ipsi & qui in laedere essent, una omnes ad praescriptum diem adessent:& ut omni uacarent formidine, se illis publica fide securiaetatem: nec permissurum ut ab aliquo molestiam paterentur: ea taumen conditione,uti nec ipsi cute molesti sint. Ad haec illi eum in modum responderunt, Gratias se maiestasti illius agere, quod pacis studiosa esse uideretur. Quod uero relis gionis negocium hactenus in concordiam redactum non esset noillotu id culpa,sed qui partes diuersas sequerentur accidisse, quod nullam scriptorum suorum declaratione uellent admittere. Quanado autem ita iam uisum illi esset, ut ad praestitutam adsint diem, haud grauatim ea in re illi se obsequuturos: nec tamen fieri posse.
ut tam eXiguo tempore religionis grauisitau negocium cum alis quo fructu, utilitate e X pediatur eam ob rem tum ipsis,tum eo: rum foederatis molestissimum fore, si non prius illis integrum sit inter se mutuo conserre dc expendere, quam in id negocium inscumbant. Atql ut sine foederatorum suorum consilio di consensa ad dicta diem conueniant, id ipsos minime decere. Tum uero tam angusta temporis spacia ad dictam diem esse relicta, ut foederat casu os aegre sint conuocaturi, di sua cum illis consilia communicatu ri. Neq; se posse certi quicqabsq; foederatorum suorum consensu statuere uel definire. Praeterea orare ipsos, ut fidem publicam.quae illis dedisset, non ipsorum legatis tantum, uerum etiam conciona. toribus saluam esse iuberet. Denis quid erga haec omnia haberet animi,ipsos efficeret certiores. Caesar quidem indictis Comiths praesens interesse non potuit, alijs cur isti occupationibus praepeditus sed Ferdinandus Reκ casuis Hagano a uenit,quod Spirae pestis grassaretur, ut Comiths Caesar. Maiest. nomine praeesset. Ibi tum eam in sententiam itum est, ut ab utraq; parte uiri aliquot eruditi Uuor maciae familiari di amisco inter se Colloquio congrederemur, eamq; quae in Religione extitisset,discordiam 8c controuersas componere niterentur. Caeptum est hoc Colloquium per D. Ioannem Eccium, di Phis lippum melanthonem. Quid in eo gestu sit, in Actis Uuormati . de alio quodam hac de rem temporis seorsim edito,qui etiamnum extat,libello annotatum est. Neq; tamen Uuormacia eius Collo aqvij uidit exitu, sed in Ratisponam translatu est,una cu Comitiis. Ponti
357쪽
LIBER IIII. ' CCCV. . ponti&κ summus Cardinale Farnesssi e Parisiis c u Imperatore in inseriore m Germaniam abire iusserat . ubi cum de Religione & M Mou
bello Turcico tractaretur, suam ille sententiam eXplicuit hunc in ea a ἡ.ς, modum: Pontificem quidem summopere pacem & concordiam rara sis iis Germanicae nationis optare, sed ita tamen, ut ne illa cum Deo pur
gnaret,ium etiam ut uires suas omnes in Turca conferrent. uod
autem ad Protestantes attineret saepe cum illis de pace actum esse, praesertim Comiths Augustanis, ubi etiam suae fidei uel dogmatu Confessilanem quandam obtulissent, quae licet suos non paucos ha heret errores tamen illos ipsos interim eam uiolasse. Itaq; quod nishil certines statuerent, neq; seruarent. sed lubricas imitarentur anguillas,nihil deinceps cum illis tentandum esse .Quando enim semel iab omni honestate recessesent,eo iam illos intendere animum, ut
non tam corrigatur si quid sit in Pontifice corrigendum, quam ut ille prorsus profligetur: nes ut uitia dc abusus tollantur, sed ut se des Apostolica funditus euertatur atque ita simul omnis Ecclesiastiaca Iurisdictio pessum prematur. Nec esse, ut quisquam speret illos psententia posse deduci,quandoquidem Religionis distensio nesin paucis, neq; in parui momenti, sed multis ais maκ imis articuli aversaretur.Tum praeterea incertum esse, qua ratione possit iniri cocordia, cum nec ipsi inter se consentiant. Ut enim aliae Sectae taceae .antur,Luthero cum ZUuinglio minime conuenire. Actum esse
Sue insorducum illis de pace concilianda, eoq; nomine pactas esse orinbergae inducias, constitutis etiam poenis, si quis eas uiolasses illos uero eo neglecto beneficio inducias uiolasse, foedus suum multorum principum di urbium accessione roborasse, multis etiam
Iocis nulla datae fidei de iurisiurandi habita ratione Religione mustasse. Quibus ex rebus facilis estet coniectura, ecquid ab illis sit exupectandum,qui multis modis partim gratia, partim ut plerosq; sibi adiunxissent. Ueram quidem Religionem plane restirisse di miinctam iaces
re,tum quoque ho mines sua sponte procliues esse ad uitae morum' que grauitatem defugiendam, mollemque ac dissolutam uitam se ctandam. Nec tamen hic eos subsistere, nec satis habere plures in errorem pertraκisse,sed etiam in res Ecclesiasticas manum immitatere, Episcopos suis pellere sedibus. Religionem omnem pessu nudare, eaque impune omnia. Immo iam eo progressos audaciae.
ut integerrimum idems aequissimu Camerae Iudicium euersum
358쪽
cupiant,ut illo abrogato, una Caesaris authoritas omnis in Gir ω nia labefauetur.ipsisq; hoc pacto absq; ullius contradictione in cusius uis uitam di facultates pro sua libidine posint desaeuire. Igitur . consultum ipsis uideri, ut Concilium quam possit celerrime indiscatur,&eoipso anno inchoetur, atq; interim pro uiribus auNiliaures copiae 3duersus Turcam undiquaq; contrahantur. quibus amno proximo in illu eductis. hostis ille immanissisus pros eluta Farnesio adiunctus erat Marcellus Cervinus Episcopus Nicastraan us,qu i illi esset a consilijs,cui in hac ipsa legatione praestitum est ut in Cardinalium ordinem admitteretur. Per idem tempus DbX Cliuenss, qui iam Geldriae ducatum si bi uendicarat,Caesarem adhi eo consilio, ut cum illo pacemcomponeret, frustra.Cum 7 domum reuerti siet,cum Rege Gallorum
Q. Callo, sua, ut aiunt,capit communicare consilia. Reκ enim Galliatu sperum. Omni recuperandi Mediolani amissa,a Caesaris amicitia se abalienauit, tecte tamen aliquandiu. It)gi cum ille modis omnibus in eam esset curam intentua, ut Caesari bellum machinaretur. & Duκ Cliauensis tantum bellipondus solus sustinere non posiet, ijs ex rebus deliberatio suscepta est,qua ratione inter utrosq; quaedam posset cofari amicitia. Erat autem Regi Gallorum neptis eκ sorore Domina Margas reta,Nauarrae Aegina,Ioanna nomine,quae iam undecimum γgearet annum. atq; ut ea Duci Iuliacensi matrimonij iure traderetur, .R m a parentibus illius, maXime a sua sorore Regina magnopere contendit. rSub idem tempus λα Angliae Tho mam Cromelium,Luthrarismi in primiis studiosum, quem idem Reκ infimo natu loco adrlesi fur. summam eueXerat dignitatem, iussit capite plecti: propudiataque coniuge sua. Anna Duce Clivensi, Catherinam Hauardiam Ducis Northumbriae eκ fratre neptim sibi copulavit. Annus iste memorabili fuit aestu,ardore & siccitate uia toleres bili uinos praecipuo. Ea tempestate Rex Gallorum passim ad omnes suae ditionis. Episcopos datis liseris, iussit ubi preces publicas & procesi nesseri quod tametsi pacem cum Caesare composuisiet, nec ab ea pace absq; grauissisis causis discedere statuisset,lamen metus esset, ne antiquus ille humani generis hostis N pacis inimicus per quosdam ibit accommodos administros stos nouo bello serendo meteriam Praeberet. . Interea
359쪽
Interea Caesar Comitia in desit,ut ad Ianuarium omnes Imprarii ordines Ratisbonam conuenirent. Decembris die xiiii. in Germania immanes extitere terraemos rus,qui pleras aedificia funditus euerterunt.
Amo Μ.Docli. Calendis Ianuarii iter in Germaniam Caesar, relictis Belgis,arripit. Matis ponam uersus. Et peragratis me. Ax'
diomatricis di Nemetibus, uenit Noribergam,quam antea nunquiderat,ibidem magnifice glorioseleXceptus est. Caesar autem quum Ratisponam uenisset comitiorum causa, di aliquandiu, caeterorum Principum praestolatus esset aduentum, tandem di ipsi omnes Imperii ordines comparuerunt. Nam Hassiae quidem Lanigrauius sub finem Mariij, magna stipatus aulicorum caterua eodem uenit,quem Caesar benigne de honorifice excepit. At Saxoniae Duκ Elector Legatos subornat, inter quos Melanathon ipse, de eiusdem sarinae homines.
Fuit & a Pontifice Maκ imo illuc destinatus Casparus Contas renus Cardinalis,Vir sane apprime doctus di pacis amantissimus
Igitur non is Aprilis,primum omnium. Caesaris nimirum intui . tu.causa proponitur agitanda ab Imperh ordinibus de astutia Turcatu quippe qui eX discordia Religionis animati atq; muniti, Una gariam di Austriam inuasissem. ea nimirum fiduci , ut totam Germaniam suae tyrannidi subriciant:Ouapropter summopere necessariam esse Religionis concordiam. Et quo ea maturius commos diuacp curetur habeaturq; operaepraetium fore cumprimis, ut uiri ,
docti auidim pacis eligantur. qui inter se deliberent atq; c5sultent, quibus uidelicet rationibus disicita religionis Turcarum arma dc . praesidia,tollantur. Ad istud colloquium seu consultatione in priamis a parte Catholicorum electi sunt, D. Iulius Psus, Ioannes Ecacius,&Ioannes Gropperus Doctores.Totidem a parte Protestans iiiv. utpote Melanthon, Bucerus, di Pistorius.His additi sunt duo Praesides tana arbitri&moderatores.Fridericus Palatinus,&Graia 4--ri ciuellan .Qui libruColloquutoribus pponit ut eu diligeter legant
di euoluant,quael interim placerent,uicissim approbarent,quae De sui tamε A. To no,corrigeret&eme darent. Cum aute mesem euoluendo libro
exegissent,ppositionibus aliquot.mutuo inter se csiciliatis accidit D. Ecciu sebrire,interim reliqui duo Psequuntur colloquiu, ac lis brugpos tum,Caesari porrigunt, cu immutatione uel calligatione articulos
360쪽
articulorum aliquot. Caesar Legato Pontificis, di totius Imperii proceribus tam Catholicis quam Protestantibus eundem re dit, ut quis sua medicat sententiam. At uero libet ille neutri parti per omnia placuit. Nam consultum fore censuit Apostolicae Sedis Leugatua, nihil plane asserere, absq; consciis uti praehabito Pontificis consilio . Tandem post multa di diuersa consilia nihil prosectu est. Caesar igitur quum animaduerteret, multum iam temporis inaniter δἰ sine fructu praterrisse. multumq; periculi ab immanitate Torcica impendere,Dimissionem sue R ecessum imperialem consfici iubet. in quo omnem actionem differt adusq; Concilium Oeacumenicum praecipiens ipsis Protestantibus, ne noui quippia mos liantur. Episcopis uero Ecclesiam ipsorum curae fideiq; commen datam.ab omni crimine conseruare. Deinde in Italiam prosectus. Lucam quae Thusciae ciuitas est peruenit, ubi cum Pontifice deli beratione Eabita,cum legionibus quas undi et sibi conflauerat, Hispanorum, Italorum, di Germanorum pelago se comittit. Quana quam aute brumale frigus immineret. ac propterea Summus Pomtifcκ nauigationem tunc periculosam dissuaderet,nequaquam lasmen a nauigadi proposito destitit, quo negocium Turcis facessat, di conatum ipsorum reprimat. Et sublatis ancoris a porta Veneris in corsicam insula traiecit, indeq; Maioricam di minoricam uerasus ad nauigant uicesima octobris Allierum ciuitatem Africae ma ritimam appulit .Erant pedites omnes numero uiginti duo millia, equites uero paulo plus mille. Primae cohorti quae Hispanorum, proreκ Siciliae Ferrado Gonzaga praefectus est. Alteram uero Gersmanorum nimirum legionem fortissimam Caesar ipse gubernabat. . Porro tertiae Italoruφ turmae&Rhodiensium. Camillus Columna Duκ erat. Eo autem die,quo Caesaris classis appellebat, di altero' deinceps, aura fuit serenissima, & mare in summa tranquillitate costitutum. At tertio post haec die, subito uentis undis spirantibus mare sic intumuit,eXaestuavit, despumauit g. ut in summo iam disscrimine Caesarianae classes uersaretur,aut potius fluctuarent. Nam
imbribus atq; procellis tempestas, diutius uehemetius saeuiebat, - nullis artibus. uiribust, humanis saltem, sistiplacar a poterat, raita quidem belligerandi propos tum atque conamen praepedieban: tur. magnam illa tempestas iacturam Caesariano militi peperit,naufragia de submersiones non modo bellici apparatus imo & infinitae multitudinis aedidit,Vidisses uelaiantcnnas, opiferos Anes,proras,