장음표시 사용
71쪽
no sit inferior Carolus, nec inter Germaniae pceres reliquus sit qui Impero libertate 5 immunitate rectius ualidiusque defensare, seu
etiam sumptus siue productando in hostes mercitus,sive proco gendo concilio nunc sane maXime necessario suppeditare queat,iatis dignum ac aequum fore puto ut Carolus eligatur. , -'isHactenus cum perorasset Moguntinus Episcopus rogabat eos qconsederant,ut quisq; suam sententiam aperire uellet. Post breucautem colloquium, Episcopo Treuiren. magnat apud eos omne. eXistimationis,propter mimigm suam eruditione&mperientiam
innuerut,ut secundus se post Moguutinum diceret,quod sent, ret.Hic ergo a vaticinio cuiusdam qui psagierat post a imilia num nemine eX principibus germanis Imperh gloria potiturum aeXorsus, modo ait res sic apparet, quasi eo devergere uelit,cu λοα uerendissimus Moguntinus, qui multa certe prudenter diXioad id spectet dc propendeat,ut Regni Dtestas externo conserat. Verarum enimuero miror summoperci qum is Hispanum Franco an teponat.Misereor proiecto moderno Germaniae statui. Si nam
maiores nostros fortiter imitem y enorum subsidi ni Glat opus .auum enim hos ipsos interpellamus quid amplius facismu , quam quod nos seruituti subitam et Sed huic quaerelae ims
morari nolo, quinpotius eodem ordine quo Reuerendissimus Noguntinus ante me desit, utar. N principio quidem dici urussu m de constitutione seu or)inatione Megni di Iureiurando nos stro Agitur existimo rationem constitutionis huius, di fundameatum in hoc consistere,ut scilicet Alienigenae ,hoc est,qui nec in Germania morantur,nec Principatum ibidem,neque subditos ullo, habent, repulsam patiantur &excludantur ab electione,saltem ne I mperij sublimitas ad exteros deuoluatur. uod si uero iam mens haec ordinationis illius sitieadem ratione nec Hispanus sicuti nec Francus eligi hic poterit a nobis. Quoniam autem Carolus Am dominatus aliquot Regni nostripossideat, Nideo Imperio prae*ficiendus sit, quo non etiam Am Franciscus, qui Insubriam de Regnum Arelatense tenet,partes utique RegniRomanisUerum argumentum istud bifarium prosequi debemus, de dispicere. quid potius sit futuru. Q usi antiquitus Fracia &Germania unius Dominioparetensitunc proculdubio regni nostri uisor maximus erat, iacto
72쪽
data nihil omnino eos con ernete, communes suppetias non mirnusquam Angli uel Scoti terunt. Cum igitur Francoru λα in signiter potens si, Mediolanum pacifice teneat, de ad omnia deuntque steκ peditissimus. maius aliquid distoriosius designabitinacinus,Turcas debellabit, omnesque uires suas in id eXeret, ut eos m Ungaria atque Italia propulset.&Germaniam ad tranquillita, tem firmam adducat. Sin aut huic Regem Carolum anteferamus, Deus bone quaris . tas dabimus in Italia turbas: Mediolanum repetet, unde diuturnsieκorietur bellum. Ac interea quidem temporis, quo nobilis illa Regio deniolitur, copias in Ungariam Turca mittet, ibique uires suas eXperietur. Quis tunc resistet. uis ualidam denuo poterit asciem instruere Deceret utique haec diligenter attendere nec segnia
Denique nemo belli in Italia gerendi nouit euentum:Sina ue Francus ipse triumphet, Neapolim petiturus est. nec non ausebit se confidere pontifici, qui nostra suffragia improbaturus est huius instinctu. Quid inde mali queat emergere, quis urni facile diuinarit, E diuerso uictrices obtineteRege Carolo palmas.nulla nobis spes supest recuperandae Italiae sed Hispani tota prorsus sibi uendicabunt, nec eam solumodo, quientiam Jmpertu retinere conabuntur. Quid non perpesIi sint saltem ut Neapolim obtinere possent quod ecfecerunt. satis manifestum est. Idcirco non sunt
Iam deinceps de utroque Rege aliquid dicturus sum. Carosius Reκ sedate timodeste indolis, de quo ne semel quidem dubitor nam de xo idipsum complures asserat atque testantur.Sed cum adhuc iunior sit, de uirtutibus ad tantum Principem necessarijs quid in ipso certi discernere poterimus.' Aequirit enim utilitas Reis publicae, talem aliquem Principem,qui bis una praeditus athsque commodis. Ecclesiasti um instaurare statum N emendare ualeat. quemadmodum Reuerendisiunus Dominus Moguntinus sapienter di it. Caterum his praestandis Rex Franciscus abunde sussi clauoniam eκcellentissimi est ingenu, Secum doctioribus nus Inon de Religionis negocis tractat, simulatque multae lectionis est Uir.Praeterex odernum seculum Principem ac Ducem desiderei bellicae perstillimum de expertissisum, sedulum di fortu,
73쪽
natum.Nuc mihi dicite,quis Francisco praestare hac in re poterit Virilitas ipsius omnibus sat est perspecta.De Carolo nihil percepismus unquam nisi quod indolem ipsius utcunq; illustret, ille uero
maiores suos haeroicis in immensum superat facinoribus nuper rime uidelicet robustam illa gentem Helveticam a temporibus C. Caesaris usq; nunc sere inu Fctam, commisso praelio deieci idcirco non eκpedit Ducem tam bellicosum iuueni postponere.
Bene quidem Episcopus Moguntinus ccnsuit: quod nimiro
non satis integrum commodum p foretRegem Carolum aliquastis per extra Germania degete,nihilominus inquit idem ipse, ista res haud nos offendere debet. Ego uero magni reseue puto siquando Caesar in tam loginquis di peregrinis regionibus moram traheret. Quis enim uelit Turcarum crudelitatem, di insperatas irruptiones aut bella quos ciuilia sedare dea moliri Surgente procella quis navim gubernare incipiet,si Nauclerus ipse desit Quana div enim aberit nostrarum rerum certior effici nequibit,m Jacister ipsi plurimi studebunt imponere, nullos in concilium Theuatones sed Hispanos tantum adhibebit. Edicta nunc haec nunc illa c6det,sed intepestiue ad nos transmittet.Et si quid unius dialteria iis obtrectatione salso ad ipsum delatum fuerit, quasi iam in Gerrmania oboriturum .exercitum peregrinum secum adducet. in
liter igitur Regni putatis nostri status ac iacies tunc erit et Ea propter si annuitis.&Dei uoluntas est,ut alienigena ImpesrialE corona sibi tollat, mea haec,ppria sententia est,ut Et acus Hisa Pano praeseratur.Quo d si uero lex ipsa Francum eligere uetat,His anum eadem prorsus necessatate. deligere nefas esse consequi*turmec adeo subtili opus est decreti seu Legis interptatione,quin' potius circunspicere negocium operae praetium erit .quatenus is ta/dem nostris suffraghs d gnus habeatur Princeps, qui inansionem duntaXat in Germania sortitus est,qui genere, moribus di gestis, ingenio di idio mate Germanus est. Porro Reuerendiss. Mogunstinus plurima contra Eaec incommoda posuit, arbitratus Imperaratorem propter eXiguitate uirium suarum &impotentiam quanda posse uilescere dipastam contemni. Verum enim uero s prcbum aliquem di armis strennuum designemus, poterit uti Germania tantae moliatq; uirtuti sufficere. . . Na R. udolphus ante Maximilianu Caesar undecimus uirit, Damiguus erat, sed animo magnus di fortis, qui nihilominus Reagnum
74쪽
latium tune quidem propemodum erilestem. multi' prae s debis litatum &afflictum sic erexit &mtulit, ut uicinis etiam regibus pauorem incusserit. Quanti deinde externi magnates, pocissimum autem Ludovicus duodecimus' Francorum Am, Imperatorem maκimilianum secerit. saltem ob insigne ipsius prudentiam di magnanimitatem,omnibus uobis notisssimum est. Siquidem nomen procerum Germaniae hactenus ubiq;. sed di nunc gloriosum tima nilicum extat.cuius latis Zc honor non silent neque uaciislant.quinpotius integre atque candide perdurant. Illustres quo adhu suiu in remania familiae non pautae,ac tres quidem praecis ue Bauia Saxonica.&Blandeburgica, quae sane strennuos hesroes Eabent.Quod si proinde unus uε exliis adsummsi honorissast istium quodest limperium Romannm stamus.&nos eidem pro uirili, uti deceret,subueniamus,non est quod moticos sornet demus, imo cuna 8ccorcors omnium nostrum esset sententia, rea nostrae sbiquam optime succederent.Idcirce aleant alieni,&unaeX nobismetipsis decernamus,scs prudentisi et imus.Caeterv in uirtutis utre coii stantiae inditian y testimonia de his quin hiscii sunt qui pluithabeo.& ideo an inus est uerbi causa aliquid dicere. C higi liquado ut Matthi ngarisAere,uirtute dissiti tuna militati clatus patri tuo Eridciste, Dellum denunciaret, ubi
vitia ipsusni in timore eXhalans deferbuit, dicesila .Haud saeua
etiamniine modusali uis adin nisi potesit uatenus suppetant uires 8 copta cont i in creauerim .
Cito um Germasuella.&inGermania mansorinabete. subiun i nolo, proptereastinc eligendiisti esse arbitior aed certis intipositis conditionibus seu legibus, quib. 'libertas Germaniae
tur, periculanitico'mmemoresis eiu 'ini
75쪽
tioni euariationem,quasi in speculo contemptor. Interim tamen sipropositum hoc uestrum probatis, di ego huic subscribam. Facta sunt aute haec die xxviij. mensis Iuni j,sub cuius noci E sete sublustrem soluta est consultatio. Die exinde sequent i sterum conuenere ac inter se consultare caeperunt.quos paragraphos siue conditiones pridie delecto Caesari proponere vellent.Di in us ergo ali quot in hanc rem mpensis, initoque unanimi omnium assensu. propositos consignatosque paragraphos, Moguntiam ubi legatio Regis Caroli c5lederat,transmittunt. Quae anquam Legatio cum oblatos inhibitost paragraphos seu conditiones comprobasset. ijst annui siet,dictus est dies quo iuxta morem diu ac Iaudabiliter receptu m,electio cum suffragijs ac uotis Electorum solenniter des clararetur,&promulgaretur Sed sacro prius audito at paracto in aede D.Bartholomaei adytum eiusdem aedis denuo ingressi. elictionem seriatim adorti sunt hoc modo: Caetus Electorum mis issimus Reverendis L Moguntinum interrogat quem iudicaret
apse in Reg m Romanorum ex Imperatore assumi debere. Mox ille Carolum *espondet Archiducem Austriae.Posthaec Dominus nuntinus unumquemque singulatim sciscitatur, qui bisce di g itatibus idoneus ipsis uidelitur. Respodet quism.Carolus. Atoquς haec concors electi alter is descripta uniuscuiusq; Electoris Ogillo communita fuit. Conuoca a ac praesente iam tota nobilium
celebri frequentia.&p pmiscue .plebis multitudine, pro rostris intemplo D.Bartholomaei Reqerendis oguntinus festiue populo deci rat,Aegem CV 'lum ut mi ducem Austriae, in docum e
mortui Caesarisma similianἰ, Romanorum Imperatorem deo
gnatum esse, Ma talu paraenest. Quoniam quidem tanta sustra orsis cordi a hunc Imperio n*lro praefecimus, dignum est Deo grascarumactionem persoluere. Reinde hortasatur unumquemquem impalmis electo Impe toti sideliter atque syncere obsequana
ur.Quem etiam ipsis proba goque commendat.rationem reddens
76쪽
hardus Praesul Tridentinus, Fridericus Palatii ius. Casi mirus
marchio Etan deburgeia, Henricus Comes Nasia uten. aXimilia/nus Sibenburgerus. innes isti Primores uiri cum alijs Senatoriabus ipsius noui Caesaris.coram Electoribus comparuerunt, di constituto tandem interipsos die comitiali, decretum est quo pacto Germania gubernari posset,donec ipse Rex Carolus adesset.Committitur itaque crediturque Casimiro ut eXercitum praesidiariorum conscribat,quem ad opportuna & necessaria loca destinet, ne uspiauidelicet disti dijs tumultibusq; Regnum concitetur. Pari modo ad Caesarem Carolum solennem legationem Electores adornant. significantes illi omnem rerum statum atq; euentum .Huic praeerat Palatinus Elidericus. Aderant tune prodromi quidam, qui per se in Hispaniam properabant, elicia nunciaturi quoru m vn usui sertur Francosordia Batsellonam die nono peruenit. At Palas linus tantum pridie Decembris ipsius calendas illo uenit qui moκ Electores certiores suae legationis sacit,hoc argumento: Quod ni/mirum A eκ Carolus uellet oblatum Imperium suscipere, di absq; mora quamprimum commodum & opportune fieri posset in Germaniam reuerti. Imperator Carolus per Mercurium Catii ar tum peramice respondit Legatis in haec sere uerba: Etsi rerum maximas grauissisasq; procellas instare uideret partim Francorum, partim Turcarum etiam machinationibus,sua nihilominus patriam desorere nec posse nec uelle se dicens, praesertim cum tam inclyti Prinacipes tale quippiam de se considerent, di idipsum ab eo exigerent. Quocirca dignitatem dc prouinciam sibi oblatam, animo per qua
grato,accepturum promittit, sesel primam nactus opportunita tem trahcere uelletquatenus Regno commodissimus aduenturus
esset.In eandem sere formam ad Electores cosectis datisq; lueris Fridericum Palatinum magnificentis e splendidisssimeque do, latuini dimisit. Atq; hoc modo Carolus Hispaniarum Reκ annoa
natus undeviginti, Romanorum Imperator Quintus eius ceno/minis creatus atq; declaratus est. Hoc eodem tempore Lutherus animorum plenus,protervire magis magisque cepit.&noua comminisci, maXime cum iam pera suasum haberet,Principem Mecαnatemque suum,SaXoniae uide/licet Duce omnibus heroibus Imperi, ac nouiter secto Caesari gratum celeberrimumque sore. Nam scripta passim edere cepit quam plurima, quibus nonae insigne sibi parare tentauit, eoque audaciae
77쪽
XXXVIII. RERUM MEMOR A BILI VM
N arrogantiae deuenit. ut etiam Carolum mittigium. uitum sane nere praeclarum, Summi I; Pontificis Ogatum, nigno seu facimiliati colloquio dedignaret. Accidit aut D. Ioannem EcIium &ta & Uuittenberga uix septem miliaribus a Lipsia dis lua est. Instis tuta iam disputatione in aula Georgis Ducis SaXoniae,Principis u
e C iani atq; Catholici, persensit Carolstadius Ectium haud
Quaquam Leon m mortuum referre,quod Lutherus alioqui pera suaserat cum reliquis aliis .Posteail enim diebus aliquot , acerrime disputatu esset,praesente Senatu Ducis Georgo, plus laboris atque molestiae ouam laudis inde retulit Carolstadius. Quod Lutherus
zelitine se s,occasionem concionandi ipso festo S.Apostolori
Petriti Pauli arripuit, di conscenso in Sacello Principali suggesto, Pit ingratiam auditori; cuius frequentia narmum delectabatur, concionem denique tam subdolam di perniciosa Verum Ectius indignitate res permotus in festiuitate Visitationia Nariae,quae dies est Iuli a. sacro nimirum e pulpito populum uiscissim docturus in templo D.Nicolai, themata Lutheri quae priu' i se disseminauerat crae scripturae testimoni di priscorum Parium D octrinis consutauit.Quarto dein die mensus eius de cu Carolstadius deficeret,nec duitiusta Ectio disserere uellet nec posset, Luo erus certamini huic successit. Ut aute conciliu-1wsius Lutheri uultu, torvitate quandati amarulentia in prus residere,hortabant illu ut modeste di sine stomacho negociustu ageret,ne uidelicet auditotes uicissim ipse consipat. At illei Datiens effectus eXclamatri uia inquit institutu hoc minime in D nomine susceptu est Spterea nec in ipso hoc note consummari plerit.Senatu c uerba Luiberi dissimulando ipsum: Iuit Quo Disputationem cum Ecfio initam prosequeretur di absolueter Disputat itaque diligentissime di absolutissime. initio quidedes vini Pontificis auilioritate, seu potestate. Perio, de Indulgentiarum thesauro.da poenitentia. demum etiam
78쪽
cerdotali, absolutioesiue de potestate clauium. Inter haec Lutherus diuersa profecto ab his qua prius fuerat contionatus, statuebat quippe, quino Latine modo uerumetiam germanice apertis quod aiunt tibus diceret Neutiquam Ecclesiae Romanae supereminen tiam & obedientiam oppugno . nefarium est enim homini Cluis stiano id agere uelle. Sed cum Eceius eo incommodi perduXillet
Lutherum,ut ex uerbis suis haeresi Boem'rum adlitrere conuinGceretur,succensus ira,respondit: Mentiris inquiens. , Deinde tuoα
missius & paulo modestius se componensiaiebat: Mihi nunquam placuit illud Boemorum schisma nec aliquando placebit, pcI quod
tam impie semetipsos ab unitate Ecclesiae communioneq; nostra sponte segregarunt. Eodem modo huc Lutherum adegit Ec ius ut aperte & ingenue protestaretur hoc modo .Fidesrina teneo, nec dicere uereor, quin etiam compertissimum habeo, Purgaturium
esse: ud ipsum eκ sacris literis manifeste demonstrari poteti,quem admodum D. Gregorius ex uerbis Christi quae Matthaei duodeci mo habentur demonstrat in Dialogis suis.Pro eo quod ueritas di cit ouia si quis in spiritus anctu blasphemiam dixerit, non remit rap. 9.tetur ei nem in hoc seculo neq; in suturo. In qua sententia datur in telligi quasdam culpas in hoc seculo quasdam in futuro laXari.I
circo Ecclesia Christi Catholica rectissime facit, quod pro defun*ctis oret. Cui simile quidem est quod subiunxit: Credo inquiens
sanctam di salutarem esse cogitationem pro dcfunctis eXOIaIe, ut a peccatis soluantur, quum huiusmodi in Biblhs sacris,libro uide licet machabaeorum secundo eXpresse declarentur. Defatigato iam Luthero. Ecrius infracto animo Caroldiadium denuo ad disputadicertamen inuitat,ut inceptum tandem una cuillo duellum perficiat. Annuit Carol stadius, quia sperabat sui LN,
ut Ecfius inter alienos degens,procul ab amicis procul a scrutis atα Que libris ad minimum labore nimio atq; taedio capi ionum seu cauillorum cedere cogeretur.& ita demum uictus omnibus appar xet.Ouamobrem Carol stadius die quarto decimo Iuli, tali nimiν spe lactatus, eadem hora qua Lutherus destiterat, procellit, argu mentisque nouis Ectium adortus est. Sed cum nihil proficere euin=cereque posset, adeoque inuictus maneret Ecrius , pCstero die qui
erat xv Iulij intermissionem disputationis secere,Niutata prouerbium calcar ultorium tulit Carolstadius quum id in Ecfium strinisere non posset, Tota uero censura disputationis.
79쪽
R duabus Uniue sitatibus quemadmodum prudenter Duκ Inodytus Georgius utriusque partis assensu fieri decreuerat, atq; conces sera o credita sulti Caeterum Uuit tenbergen . domum ibiciunt, speratis honoribus atq; triumphis frustrati. Statutum tunc erat de pactum utrinq; ,causam Pserre pala non prius deberi,il ipsius recognitio. per Theologos Parisienses de Er
sordien.eXequenda a delectis arbitris enunciaretur. Sed Lutherus suis c6gerrones ueriti ne Universitatum iudicium seu desinitio. maxime tamen Parisiensis,refragaretur ipsis. hia rata enunciatiosnem causae, poccuparunt,ec domum iam reuersi.csamo ait praeis ipsim et pro se censuram consecerunt,& uictoriam sine triumpho
sibimet asscripsere.Quid uero deinde Ersordien . de habitis c5tro uersus iudicarint,adhuc latuit. De Parisiensibus porro constat oumnibus.quod Luther.positum ipsi execrati sint. Interim Luthea rus indignationi suae uela dans querelas ubiq; locorum contra Se natum Ducis Georgii spargebat , dc desere cepit in sinu amici sui Spalatini, qui apud Ducem Fridericu magnae eκistimationis erat.& Lutneri patronus eκ animo. Huic ergo grauiterqueritur.Dispu/tatione Lis acam meram temporis elusone inanem fuisse,no v ditatis indagatione. Ecrio satioribus leuato, stipsum opprimi cris minabatur Carolu adium denis librorum suorum usu priuatum fuisse queritabatur. Haec di alia quaedam mendacia deplorare uideubatur.quae tam sunt manifesta ut inficiari nemo possit. Idcireo non
iniuria hic demirari potest, quod nimirum Steidanus negocium istud ta in studiose dissimulet quum tamen in prologo suo insigniter ualde pro testetur se rem ipsam seu ueritatem apertissimam naroraturum , seposito omni prauato affectu. At sane citius di crasin sprotestationis illius oblitus est, qua par erat ueritate deliniaturo. Refert Sleidanus quod quamuis Lutherus Concilium oecuam enicum aduersus B.D. Papa m,appellarit,eum tamen deinceps iugiterti attente pro eiusdem salute Deum rogasse, &υbique honorisce celebriteri de eo scripsisse. Praeterea Lutherum autumat ille narrator saepius nomine Pontificis curis ualijs distractum fuisse, deeκ animo indoluisse quod is χ omae ut ouis innocua inter rapacis lamos Lupos ageret. Talibus dicterris uerborumq; sucis crebriusquam decet utitur Slaidanus, adeo de ordinate. ut si ipse Lutherus adhuc superesset,non dubium quin haec tanquam mendacia usua to sibi modo exploderet. Narrat
80쪽
Narrat similitet Sleidanus quomodo Lutherus, ad Caesarem. ad Archiepiscopum Moguntinum,de Episcopia mersueburgen sim gulas lueras dederit, & huic quidem Reuerendis s. Moguntinen . di mersburgen. respondisse. insuper etia meminit Ualentinii Ditelebium ad Fridericu Ducem scripsi se,cui etia uicissim ipse Dux respondistet. Plurima his similia tractat Sleidanus. de Lutheri nego scium sic adumbrat & exornat.qua* uero non ipse homo sed anugelus aliquis extitisset,quasi ab Ascensione Christi ad unum usque Lutherum hoc ipso sapientiorem uel sanctiorem alium Ecclesia Catholica non habuisset. Adnititui Steidanus uerborum quibusdam lacertosis inuoν
Iucris, speciosa de blandiloqua oratione ne dica cotentiosa,Lectos rem de mi ere eidem persuadere,ac si Lutherus non prius audista cognita di inuicta splius causa.temere iudicatus esset haereticus, quum tamen paulosuperius di deinceps.sed parum fideliter, recen/seat,quam diligenter di paterne summus Ponti&κ, Cardinales di Praesules, aliaque complures huncipsum Lutherum cohortati sint ad retractationem di palinodiam erroneorum dogmatum. Num uero satis superque a Caesarea maiestate alijsque Principibus Caetholicis eκauditus st&admonitus reuocatiCnis, attestantur acta di dimissiones multorum Comitiorum,potissimum autem quod Vuormatiae Anno ri .celebratum fuit. Quinetiam ne Lutherus quidem Steidano cocesierit quod ipse a nemine conuictus sit haereseos,cum dicat idem se palam in sua assertione.Quod si Huscensus est Haereticus,ausim ego psiteri meo
ipsum longe deteriorem illo haereticu esse.Cum igitur Hus a quostiis Reipublicae Christianae ordine seu statu per desiuitionem Concilii Oecumenici.ςora Imperatore Sigismundo publice haereticus
peruersus iudicatus sit, di flammis consumptus, tum quia Lutherus eoipso ingenue peiore se confessus est,frustra certe laborat Sleidas nus Lutherum purgare.Nisi tot codi es prae manibus essent, persocale Sleidano foret omnibus persuadere, di quodcunque narrat
At nimis ineptit, deoque non iniuria negauerimus illi quae de arcanis seu abstrusis rebusparum sobrie narrat,quum in familiari bus de man festis negochs recitandis ipse priuato suo affectui plurismum obsequatur, c tam inaequabiliter ueritati aduersetur.