장음표시 사용
91쪽
Vt firma & causae suae accommod1,simplice ac plenaria responsi nem. relictis naeniμ Guichs, depfluetati salus csi mentis. daret. In terrogat itaq; rursus,num errores suos recantare, an potius defensare ueIlet Ad quae Lutherus in hunc modo respodit: Inuictissime Caesar.Illustrissimis Principes, quoni 1 nudurn ac linie responsum exigitis. an imus est idipsum qua possum cIare di deserte pstare. Di co igitur: Donec manifestis scripturis no c5uincor.ν nec soliPontifici nec Concilin tan tucredo.n6 ante statui monec possum quasi conscius ascuius erroris palinodiam canete. Deus me adiuuet.
Posteaa rursus super his Lut seri uerbis Principes inter se conssultassent.D. Ecfius,ad ipsum boc pacto sermonem dirigit.A udaucius de immodestius .Luthere, hahenus respondisti, neque salutis tuae neque decori ratione habens, quo p ambages costituto tu ora Iibello, discrimine responsione inuoluas.Quodsi modo eos libros
recognouisses &reuocasses,qurerroribus scatent,non permitteret Caesarea maiest. alios saniori cerebro c5scriptos, obliterari aut deanique supprimi pernis Conciliu Constantiesi.cui ornatissimi.ceoleberrimique & doctrina de authoritate seu eti potentia insignes uiri nationis Germanicae interfuere.dum errores in celumenico ibla Concilio danatos eoscitare Iaboras,&uis nihilominus authoritatibus scripturae c5uinci,in quo tot olqd dicit in puerbiisl caelo aberras,nec rem ipsam prudenter examinas. Nam et Ecclesia semel reprobauit,ulterius in controuersiam uel disputatione uocari non debet.Neque etiam licet,quauis eκ causarationem ex liqv idis scripturis negoc' cuiuscunque deposcere. Hoc etenim concesso,ut ni mirum omnis qui concilio refragari ueIit biblicis testimon m conuincatur,nihil tunc unquam ueircinique haberetur ex ConciIng. ' Vetum Luther psistebat cotumaciter in sua opinione, dicens,
se nihil babete ς palino dia dignsi iudicasset,nisiexpressis authoritatibus scripturae deturbaremaec Lutheri tragoedia in uesperam us
Progabatur.Cessatumque est,eo die quicq decernere. Dimissi sunt itaque Proceres, di ad diuersoria redierunt singuli. 2Die exin sequente quae erat seria sexta post Dominicam secvnsdam Pascae, Imperator autographum a Ipatres constiptos illinqd erat huiusmodi: tu bis est institi f.uiriC5sultissim do Christianissimis Imper torib.Nationis Germanicae', catholi Regibus Hispaniae,Archiducibus Amstris,di Ducibus Burgundia origine traxerim. Qui quide oes in morte usq; fideles di obsequentissimos
92쪽
tig os Ecclesie Comanae si os sese exhibuerunt,simulatq; Christianae seu etia Catholicae fidei in desessos Ppugnatores sanctat sique
caeremoniaF, Decretorum, legu ac morum ad gloriam de honorem
anprimis Dei Opt.Maκ. augmentum fidei 5: religionis Christianae. ad salutem deniq; animarum consequendam asserenda mi unicos de assiduos plectores se praestiterunt. Licet aut hapsi Deo sic dictan. te temporalis uitae pensum absoluerint,no dubium quin taliciter, illibatas Ecclesiae Catholicae, de quibus paulo ante di Nimus, costitutiones nobis iure quodam haereditario approbarunt, inseruerunt di ceu per manus omnibus posteris earum obseruationem diretissionem tradiderunt: quo uidelicet uicissim dinos maiorum nouitioru eXemplis commoniti, ra uestigia insequuti, ita uiuamus, ut
quemadmodum illi sic&nos in sancto religionis cultu at* proaposito mortem uita comutemus. Et quia hactenus diuina steti gratia, mores ipso' ex pietatem amplexati sumus, in quibus timori desideramus. idcirco statui apud me, tueri.& ab Oibus iniurijs uin dicare.quicquid Maiores mei. uel nos quoq, ad haec usq; tepora re/ligiose ac pie credidimus. dc summis honoribus prosecuti fuimus, ea tu na uel maxime quae antecessores ac patres mei in Cocilio Constanticia.&alijs id generis statuereti ordinare decreuerunt. Cum igitur manifestari u m sit omnibusque uobis notissimu,quod unicus videlicet Monachus p arbitrio suo, temeritate quada insolita nec minus impia peruersus atq; seductus, oes Catholicae Christi Ecclesiae constitutioncsqcomendatisimas. quas ab annis mille omnes pariter Christi fideles in hodiernu uset, Die Iaudabiliter obserua runore incit.& apertis conuiciis incessit, qsi maiores nostri uiri relis pios. di nos uicillim cum sanctis Pallibus di Ecclesiae Doctoribus oberrasiemus in fide. nec ueri Christiani essemus. Ea ppter stat omaenino sententia potius mea regna impendere. Imperiu,potentig. cottibules di necessarios, imo corpus e ponere.sanguinegi ipsunde Ie uitam denique & animu oppignorare, qua ut pniciosum istud auspicium latius se porrigat, aut excrescat. Alioqui non mihi modo. veru metiam & uobis cui pote qui simus celeberrimae naationis Germanicae capita, de supremi moderatores9 in summum dedecus di ignominiam invii mam cedet. Adde quod nos praecaeteris nationibus praecipui iustitiae aequitatisque emulatores alaernae nostrae fidei Christianae tutores dici. & haberi meruimus.
Quod si uero nostra hac tempestate non solum ipsissima haeresis,ue
93쪽
tumetiam minima ipsius suspicio aut aliqua Christianae Religis,
nis imminutio seu etiam confusio subditorum pectora inuaderct& obtineret,hoc ipsum dico nobis omnibus di posteris nostris uiatio uertetur,ut interim praeteream id quod Deus a nobis pro illata contumelia suae Ecclesiae posset exigere, quorum interest pro ipsi αusmet integritate ubique locorum tanquam pro aris A socis deucertare. Quyniam uitur contumacem peruersi monachi responsa tionemrii die in publico omnium consessu audiuimus, hoc meo praesenti autographo dolorem animi mei attestor, quod Lutheria eiusdemque abominandam doctrinam hactenus impunitam masnere permiserim.deinceps autem sonstitui prorsus non auscultare ipsum qualecump id sit quod proponere uelit. Ea re uolo atq; pra cipio,ut quam primum iuκta tenorem suae securitatis ablegetur de abeat, eoq; modo se gerat quemadmodum literae praestitae securit astis illi praescribunt di dictant hoc est ne an itinere praedicet usqu1. neue scribat aut doceat, insuper ut caueat turbas ad se pellicere,aut denique seditionem commouere. Animus iam est in illum an, maduertere, ueluti ipsa iura decernunt aduersus promptum &compertum haereticum. Quinetiam uobis omnibus mando, qua/tenus in hoc negocio pariter sic iudicetis, sic agatis. quemadmos dum Christianos plincipes decet seu etiam oportet.Datum necn5 manuippria scriptum Nix. Aprilis, Anno M. D. i. Fuit aut haec arbitraria Caesaris sentcntia suo chyrographo munita omnibus pietati deuotis longe gratisi a,econtra Lutheranis dura anagna praebuit ipsis calumniandi di murmurandi aduersus Imperatorem quali neophytum occasione.Offendit enim animos illoru haec inissperata censura praeseitim autem Vtricum Hultenum Franconia. num,& Hermannum Euscium Uues phalum , eloquia & carmine
satis alioqui uiros insignes. Atque ob id uaria poemata spargebant in uulgus, quibus tanquain indicibus manifestissimis suam quoq; prodebant impatientiam. Valuis Praetorij schedulae affigebantur,
coniurationem quadringentorum hominum bellatorum aduerasus Reuerendis . D. Moguntinum significantes. Sed coniuratoarum nemo nominatus est saltem uox Lundiscliuch tertio ingeminabatur.Et quo Catholicos ampliori sormidine percellerent, ale
bant Franciscum Sichingium cuius archs8e munitiones non pro' .cul a Uuormatia sitae suerant, magnam uim equitum cotraNisse. &eXPectare euentu inret,nempe,qui cum Luthero suo cliente tandε
94쪽
2geretur. Rumor iste proceres aliquot qui Caesar is animum nua
Per&Zelum approbauerat, per mouit, ut Caesaream maiestate solio citarent quatenus liceret quibusdam ex ipsis Lutherum tentare, si forte palinodiam errorum suorum ab ipso possent obtinere. Im seratot uero edicti sui quod nuperrime in concilio exhibuisset, ui*gorem conser uari uoluit,ratumq; manere, nihilominus tam epmisit ut Lutheru de coversione tentarent.cocesso unius tridui spacio.
inod si uero nollet interim ipse Lutherus resipiscere sed in suis pristinis pessistero erroribus. uellet sine mora Vuormatia discederet. Elabentibus interim diebus aliquot tande die uicesimo quarto Aprilis Archiepiscopus Treuiren.Luthero certum tepus pscripsit.
quando coram eo comparere deberet. Aderant aut Reuerendissi Treviren Ioachimus Marchio Brandeburgen . Elector Imperh Georgius Saxoniae DuX, Episcopus Augustanus, dialii primores utqri complures. Praesente uero iaLutheto Doctor Ueli Iurisperitus
Baden. eum ipsum sic alloquitur: Quod ad hunc Principum consessum accersiri di uenire iussus
es Martine Luthere, idcirco factum est,quo uidelicet humaniter tecum tractent, eaq; communicent,quae tibi*desse uiderint,siquis
dem id negoch credidit illis Caesarea maiestas Initio positusit Concilia quide uaria statuisse, sed nussi repugnantia,libri uero quos ipse iam edidisti nisi tempestiue comodumwaueaturi periculosam
quanda comotionem eXcitabunt, pcipue certe is que de libertate
Christiana coscripsisti.posteasi plebs ipsa libertatis auiditate sic satis incensa qduis iugu suis humeris eXςussura sit, assertionς tua freta. Quare prudentius di distinctius agendum erit, nam di libri tui quos usque nunc in lucem proferti curasti,diligenter assgnandi uesniunt,quippe quod arbor non eX flore sedeκ fructibus cognoscenda sit arbor . Neque etiam te latere puto quam sedulo Scriptura nos docet diuina,ut a daemonio meridiano,a sagitta uolante in die, cautius effugiamus.Hoc ipsum inquam daemonium humano generi insensum, non cessat pse qui nosipsos,ut subinde specie recti in et
Tores tandem praecipitet .Quocirca utrorumq; salute,tuam ac alios rum cogitare deberes dicauere ne eos quos ab aeternae mortis disiis semel casibus Christus eripuit,tua culpa, tuis nesariis scriptis gede concionibus,Ecclesiae subtrahas atque seducas, sicque iteru peradas de mactes, ut fur cuilis Euagelici. cuius inquam ecclesiae dignistatem di reuerentiam praecipuam unumquemo adorare condecet.
95쪽
In rebus enim humanis nihil optabilius esse potest, nihil peraeque
honestum & utile rei alicui publicae contingere ualet,quam ut leκN Iustitia in reuerentia atque honore habeantur. Ita ut quemadmodum Reipub. salus sne legibus consistere diu nequit,sic etiam nisi& nos uicissim antiquas dicum primis salutares leges toto quod aiunt pectore observemus, nullus perinde status imperfectior de
horridior erit,quam Ecclesiast icus qui sane deberet alioqui perseu 2isSmus di constantissimus esse.Tunica Christi inconsutilis mysstice nobis Ecclesia repraesentatiquae diuidi nequit. Haec sunt quae in praesentiarum tibi Luthere Viri Principes. Do mini nobilissimi, Zc amplissimi. singulare quoda studio utilitatis 8c pacis in Repub. seruandae praediti. tum; salutis causa, insinuare uoluerunt. Porro' si decreuisti pertinaciter propositum tuum persequi . nec ab bipso desistere, tum profecto Caesarea maiestas prompta di sufficiens in hoc Imperio te inciet nec uspiam in Germania sinet te impune
morari aut uagari.Proinde opportunitatis clementet indultae rastionem habeto.
Tunc Lutherus memor beneuolantiae istius, 3 ideo gratias agens, indignum se fatebatur,quo d tanti Proceres sua causa labos rarent. Aiebat se no omnia pariter Concilia refutare,sed illud duataXat,quod Constantiae celebratu esset, in quo Ioannes Hus flamν mis exustus fuerat.Hic magnopere iriusnas commendabat.Negaρbat quisl sua culpa seri,quod nonnulli Iibrorum suorum lectiosne offendetentur, quia ipsemet Christus Iapis ostensonis & Petra scandri esset .Haec di alia his ipsis consimilia subiungebat. Non diserj-,b. L sitebatur quia memoria teneret, quod scriptum M. Ne innitaris prudeliae tuae.&rursus,Noli sapiens esse apud temetipsum.Quamobrem aiebat se nolle pertinaciter rem suam agere.Huiusmodi ueroba di parecbases sectabatur.Sic Euangeld cognitionem. Scripturae sacrae ingenitam perspicuitatem,purum Dei Verbum plenis quod aiunt buccis,ubiq; personabat, quasi nec Imperator,nec alst ut poette S. Imperi, Electores di summates, sanctum Euagelium. manifestam scripturam,syncerum Dei uerbu, suscepissent sed horu piora sus omnium ignari,cum praeteritis seculis oberrassent. Posteaquam igitus Imperator animaduertit penitus se nihil proficere,quin potius Lutherum celtica quoda audacia reniti , Ooficialem Treviren . ad ipsum mittit qui hisce uerbis eum ipsum coauenit. Quandoquidem Caesareae maiestatis di Principum pariter
96쪽
decretum respuisti Luthere en Caesar deinceps in te sic animaduer. vetere statuit, quemadmodum eX pedire maiestati suae amplisssimae uide it, tibiq; nunc mandat, ut ilico hinc domum concedas, prossectioni tuae dies largitur uiginti & unum.Caeterum quod tibi spopondit, accurabit.Deniq; mandat ne populu in itinere siue scriptis siue concionibus tuis seditiosis in rabiem agas .Hoc pacto dimissus Lutherus,die uicesimo seYto Aprilis, ab hi inde cum eodem illo casduceatore quem in accessu sortitus erat. Ut autem Friburgum uenit, Foecialem Caesaris remisit, ueritus ne huius plantia, parum prospere suo succederet instituto. Ingres sus itaq; Isennacum,quod suo Principi parebat, dc contra iustum Caelataea maiestatis, infesto Crucis concionatus esset.oppidi moe nia egredit, quasi deambula digratia.Vbi moκ eκ confictis insidi sarmatae turbae eu adoriuntur, illi nimi',qs tanq aduersarios ibi de si 1da, ut subornauerat, qui Zc ipsum abducerent captiuum. Statim circume hqηi g 'circa rumor iste increbuit, quod Lutherus uidelicet ab hostibus cotra ius publicae fidei quam ab Imperatore acceperat,circumuentusti raptus esset .Haec autem uersuta tragoedia tam occultate agitaba tur, ut etiam plerosq; in suo sodalitio lateret rei istius ueritas, creadebant enim Lutherum tunc ab aduersarijs certissime abduci in captiuitatem hostiliter. Nec mora, nuncij undiq; mittuntur,qui literis testarent ut hostilem Lutheri raptum, qui tamen securitatis literas a Caesarea maiestate accepisset. Et quo id figmenti di menda. cii querela communi neutiquam careret atq; adeo cotra Caesaremti Catholicos Principes popuIu exacerbarent .admentiti sunt tam crudeliter ab insidiatoribus Lutherum exceptum fuisse,ut eX aspes ra ligatione manuum ungues sanguinem sudarint. bibero Euangelica haec innocen tia,ne dicam calliditas,Uuormatiae praedicari caepta. est,eXortum est continuo murmur maXimum,non solum instere plebeios,quinetiam Principes aduersus Caesarem. QuCrum no' nulli aiebant. contra decorum Caesareae maiestatis factum esse, nismirum duod is cui Caesar fidem publicam interposuisset tam crucdeliter tractaretur,&uinctus teneretur. Lutherus autem Optime
ualebat. 8c splendide curabat suam cuticulam Alsi a dij ciuitate Thuringiae. ut postea compertum fui se,tunc testati sunt, non pauci. Lisbros inibi seditiosos obtrectationibus&conuiciis plenos,condessat, contra morem seu ritum Catholicae Christi Ecclesiae. Interea Lutheri uolumina scrutabantur,&condemnabant DosF ctores
97쪽
ctores Paris enses qui collectis in unu articulis eκ libello de Capti uitate Babylonica inscripto,caeteris* aliis, nimirum de mysteri Christi uel Sacramentis, de ritibus Ecclesiae , de meritorum iniosne,de uotis, de poenitentia,de Absolutione di satisfactione. de Putgatorio, de libertate arbitrii, de priuilesiis seu etiam libertatibus Ecclesiasticorum .de Concilijs, de mulcta haeretis orum. de Philosophia. de Ludo literario. di Theologia, his inquam di alias paragrasphis quasi in unum catalogum redactis, ad lectorem di omnes qui Christianos sese profiterentur, parenesin subflcientes, salubriter ad/monebant, di ut diligenter praecauerent ne in huiusmodi perniciosissimis erroribus collabantur, quia haeretici pro more haberem. initio auditorum animos blandis ijs permulcere, quibus si semel imbui di irretiri sese incaute permitterent,no nisi aegre, imo eger
rime euelli seu liberari ab his dico blandichs ipsorum animos posese.quinetiam sub talibus blandimentis seu lenocinijs uerborum.
uirus praesentissimum latere. Deinde nomine di ordine recensebat quoscunq; authoritae Ecclesiae haereticos conuicisset, quibus Uuia
clesum, Ioannem Hus, tandem etiam Lutherum annumerarunt.
uem abhorrebant & reprehendebant,tanquam hominem uecorsem S: praesu mptuosum, ob id quidem marei me quod quum exis
stimaret secunctis mortalibus oculatiorem N prudentiorem λαre. Sanctorum Patrum doctrinam, Conc illorum sapient issima sanctis aque decreta, uniuersitatum arbitrium sic contemneret eXoploderet l, quin imo ritus di legitimas Ecclesiae caeremonias omnes conuelleret . tot seculis alioqui religiosissime seruatas, quasi creadi libile foret, Christum usq; nunc unicam suam sponsam Ecclesia talibus errorum tenebris circumagitaripermisisse. Caeterum indoctum haereticorum esse aiebant in suam ipsorum sententiam sacram scriptura detorquere a sua nativa rectitudine. Posi haec enumeraubant libros a Luthero conscriptos, notantes in quibus illic articuo lis haereticorum sententiam imitatus esset. Quoniam autem ipsis ex ossicio dc prosessione incumberet,ino gruentes contra sanam doctrinam & fidem ipsissimam errores emedio totius Ecclesiae, quantum seri posset, tollere, huius rei graelia omnia Lui heri uolumina diligenter distudiose per uestigasse se testati sunt,quatenus uidelicet omnibus Christifidelibus perspieusi esse posset,quo modo ab his unusquisque sibi cauere deberet. Quum
98쪽
Quum igitur cuncta sedulo euoluissent .maturo adhibito iudi scio,quae Lutherus ipse scripsisset . intellexisse se ex his denuo.attes stati iunt,doctrinam eiusdem ipsius perniciosam esse, incendio disgnam, inq; cineres redigendam, imo iustum de salutare suturum
arbitramur,si cogat ut eam repudiare.anni bitare. 8c reuocare. Imperator annos natus uiginti di unum . Lutberum proscribit calendis Maii.hoc uerborum tenore ratione facti huius assignans: uoniam mei muneris esse iudicaui, non solum: mperium praermunire, ut amplific re, uerumetiam prouidercne Diquam in id commotio aut haeresis aliqua irrepat,in quam etiam c*usam quum certo sciam maiores meos totis uiribus laborasse,ea propter aequirsmum fuerit,ut de ipse eorum exemplo subnixus,uest ijsborq maneorum maiorum insistam. .
Nisi proinde haeresim nuper in Germania suscitatam eueritilam indeq; eκcluda, meopte studio atq; ossicio aduersabor, & in ipso
operis nostri seu dignitatis ingressu infamiae nota mihi cotiaXero. Neminem enim latere existimo quam impium dogma Luther; tannis aliquot fouerit sparsim euulgauerit,adeo ut Leo decimus Ponti&κ maximus, sui mune is rationem habens, non parum
commoueretur,nullis laboribus aut remedijs parceret, 'uo ab inscarptis erroribus gum ad meliorem mentem reuocare posset, cam
dide per omnia humaniters negociunt huiusmodi conficiens at
rerum quum anima duerteret in eo se nihil proficere. alia tentauit via Lutherum adoriri. Eretus nimirum:Canonibus di Decretis ad negocium suum efficacius transigendum concessῖs, constitutis icratis, certum illi tempus praetast, quando ab ei roribus desistere. suamq; haeresim recantare deberet, adiecta graui di nihilominus aequa, mulcta, si acquiescere nollet Lutherus aut non modo austu, tare seu etiam parere noluit, uerum labros maiorem quam antea spirante temeritatem,horrorem dc blasphemiam, aedere coepit. In
tanta itaque costitutus angustia Ponti seX, ipsum ad me grauiter destulit, di instanxer admonuit, quatenus quod Ecclesiae debeo id eidequoq; impenderem,& perniciosum illum hominem condcmnaurem. Unde factum est ut iam priciem Pontificis interdictum petuniuersum Imperium publicare secerim. Sed nec ita quidem emendari potuit Lutherus, uerum cumprimis quasi delirris exagitatus. libellos offendiculis di maledictis plenos edere coepit, in quibus nubiis rebus magis studet quam seditionibus bellis,d,ssides incendio.
99쪽
stragi. Ze depopulationibus ales,Sanctorum Patrum concilia pro nihilo ducit praesertim autem Concilium illud Costantiae, immos
destis is conuicias afficit dc lacerat.Quae sane conuicia non modo in utros probos, religiosos di doctos. ibidemunc praesentes, imo R. in Imperatorem Sigismun dum, di principes. id ς'. omnes illius nimirum Concilii patron os, testes di arbitros sapientiss os,reduna dare constat.Nes enim quisquam mortalium enuncia uerit, quam
execrabilis di excors hic homo sit, non dicam hominem, sed di bolum hominis in morem constitutum. Quare profecto haud Na. tim doleo, sed summis moeroribus, angust ijs. ec solicitudinibus
obruor,quoties haec abominatio mentem meam arripit quum in
tam perpleXis grauissimisi negocin Imperio de Catholicae Christi
Ecclesiae recte consultum uelim. Quocirca ne maiorum meorum
lotiam .nostram cellitudinem 5c officium socordia de pusillanimitate quadam praeoccupatus magis extenuem, ne dicam obscurem. quam augeam ec illustrem,effeci ut Proceres statusque Imperij co uenirent, quatenus hoc modo communi omnium consilio.negocium omni eκ parte legitimeatq; costanter mequi possemus. Praea terea quantumlibet alloquio hostio conuictum haereticum, publisceque damnatum. 3c a communi Ecclesiae gremio atque consortio exclusum, iudicassem indignum, nihilominus tamen, literis amae piissimae securitatis permostrum caduceatorem accitum admisiamus, ut&ipse praesens propositi sui rationem liberrime redderet. cessarentque ex omni parte querelae. Quid uobis clam non est, quae palam Vuormatiae di singulari quodam studio de cura acta sunte Porro quum exploratum habeam Lutherum suum errorem pertinaciter excusare titueri uelle, improbare non possum Sedis Apostolicae Decretum atque Censuram aduersus Lutherum direaeciam, quinetiam mandamus di praecipimus illius censurae progressum,nutum, di mequutionem fieri. Proinde fretus aut horitate
Imperiali qua fungor, uisum est etiam hunc damnare dc proscribes
re,tanquam subuersum ti ceruicosum haeresiarcham, qualem nisi di uos par iter habeatis. reos uicissim uos decerno laesae nostrae masiestatis. Et quamprimum unius 8c uiginti dierum spacium quod suae discessioni annuimus euolutum fuerit, tum singulos uolo in eum ipsum sicubi locorum reperiatur,animaduertere,& arreptum uinctumque carceribus potestate nostra mancipari, omnia deniq;
100쪽
vssus opera dissipari,obliterat 1,nec distrahi nec uendi,sub poena
transgressoribus digna. Sub id temporis Rex Ferdinandus Annam Ludovici Unga rorum Regis sororem in uκorem duxit. Inter alios autem qui Lutheri professionem reprehendebant. extitit Henricus octauus Angliae Am, qui reiectis di confutatis primum de Indulgentiis Lutheri uidelicet dogmatibus di censuris. Pontificatum apprime defendit,scripturae sacrae testimonijs, di priscorum Patrum authoritatibus,quae Lutherus de Sacramentis pro diderat ideq; BabyIonica seruitute, manifestam complecti haeresim de impietatem ostendit.Qua quiderea Luthero comperta, responsionem aduersus eundem instituit nimis impudentem dc furiabundam. Hoc eodem tempore Solimannus Turcarum Imperator noui ter designatus.Ludovicu Regem Hungariae de Bohemiae cqui Mariam Caroli Caesaris sororem in coniugem adeptus erat debellare cepit.Hic ubi multae tum oppida, tum arces inuasisset, Grocanicuetiam Uueissenburgum uel ut alij nominant,migradum siue Tautunum,eXpugnauit,quod Hungariae propugnaculum erat,illicque situm ubi confluunt Danubius di Sauus Quod quidem muris petra sidijsq; necessariis munit. Caesare adhuc in Germania degente. & in nationibus inseri
xibus detento,Hispania tumultibus concitabatur. Vos ut mature
submouere posset Imperator. & periculis instantibus inde occurarere. primum negocijs Regni siue Imperii habito.Concilio & res gimine prouidit,quatenus ipso absente Ius decerni ualeat in causis memorati regni,distatim csasse traiecta in Hispaniam tandem adauenit. Sed ante hanc dimissionem siue prosectionem Caesaris, uotenbergae status Imperij de causis quibusdam, praesertim autem de bello Turcico inter se consultabant. Caesar uero tunc sub snem Matth edictum edidit,quo Clerum praecipue adhortibatur,ut pro
communi totius Imperi, pace, peccatorumque remissione Deum interpellarent.& missae sacrificiurn deuote celebraret. Posthaec stas
tutum est,primo nimirum die mensis Mah, Ludovuico Ungat si Regi suppetias serra. Interea Canonicus quidam Ecclesiae Traurensis, dictus Utricus Tu uinglius, cepit nouam doctrinam, eamq; blasphemam compoεF iii nere