Jus naturae methodo scientifica pertractum

41쪽

Parae re Cap. I.

Encorpor atio rerum

q. part n. m. nai x, parte bara , non aliter seri, ouam ut res industriales martificiales, quarum ne unus fit defectus qui possunt curare tenentur, sint communes promiscue ac indiflerenter pateant uniuscujusque usibus

necessariis, nota unicuique opus est S. . o. Res ima dicitur increparari relas aliis, si eidem iurisu, sicitur, cujus sunt ceterat. Ear In monasterio omnia bona Monasterii sunt comis

munia re inde indirierenter providetur singulorum reliviolarum necessitatibus, prout cuique opus est. Pone autem religioso una undecunque obvenire re quascunque, sive nummos, in pronruimi habere possit, communerediguntur,m perinae ac de ceteris bonis Monasterii sim salorum necessitatibus inde providetur, prout cuique opus est. Res igitur religioso uni undecunque provenientes dicuntur incorporari Donis Monasterii. Similiter eum christiam primaevi omma, quae habebant, ad Apostolos refer. rent, ut fierent communia, de quibus singulis distribue-

semora communione primam rei induesbiales, aes ei Poenis eis rerum strantur re naturatam. Cum res pure natutiae, Ari in bis, quas naturasua sponte prosertis sos. DR snstanificialis G so . 3os.' LL--o natura --- res omnes corporales sint communesis et i; res durena

mmira natura, adeoque in communione prima et ri communes esse, nemo est qui labri Enimmo incommunione primaeva etiam res industriade, cam

sunt Disitired by Cooste

42쪽

De primaeva rerum communione stitant communes s. s. , adeoque eidem subjiciuntur juri,

quo pure naturales s. o. Quoniam itaque res inco Brantur in res alias, i eidem juri subjiciuntur, cujus sunt, cetras. so. in communione primaeva res industriales amficies pure naturalibus corporantur.

Quamdiu adeo concipitur communio primaeva res indu- hiates kartificiales cum pure naturalibus constituunt communem omnibus hominibus seu toti generi humano mas.sam bonorum, ad quam unicuique hominum idem jus est. nempe ut eadem qualitati utatur, proni ipsi opus est. P ne adeo in communione primaeva te plantari arborem, ut fructus edat. Non ideo dicere licet, ego ructuum tia hane arborem plantavi. Ergo eotandem usum mihi vindieo. Sed usus hic differenter patet omnibus, ita ut Pustus percipere possit quicunque, qui iisdem opus habet. Sive igitur tu Plantam arborem, ut tactus sint res indinstri es sive natura sua sponte eandem produxit, ut tactus snt pure naturales idem in hosce tibi jus competit, nempe non proprium, sed quod omnium hominum comminne est. Intuitus is hominibus competenta in eo unione prurisva res industri es, artificialas aequipollent pure naturalibus, nec ab his distinguuntur. Priniaevam adeo rerum communionem imitati sunt Christiani primaevi in Acti ximitati sunt Religiosorum Patres, Legislat res, veluti Basi ros sinua, Baninis ii t. s. o , Etsi enim potissimum respexerint communionem christi

norum primae vinum in Actis, cum tamen eadem imit tu communionem primaevam, a veritate alienum non emquod communio Religiosorum imitetur primaevam rerum communi mem Quamobrem eum ius naturae fit fons iurium cererinum omnium, di nos illud ita tradere interis damus, ut usus ejus in jure etiam Romano remmonici, et escae, non modo terminos in utroque jure usitatos De narum retinemus, sed hinc inde etiam, ubi e re bistis hoc adillud applicamus.

43쪽

m mi II cap. I.

Guomodo In communione piameis rerum inda taliam martis se habeat tam usus non magis seret iis , quorum indvbia ac arti eae debem as rerum tur, quam alii cuicunque Sunt enim commune s. aso, mis M adeoque cum primaeva communio toti generi humano tam iam competat biso, omnes omnino homines in eas idem justificialiam habent(s. s. . Quorum itaque in communione prima incommu vanemini praeter usium neceuarium jus quoddam compe-nione 'A tere potestis ac , is autem necessarius omnibus pro--- miscue patetis iso rerum quoque industrialium, artificialium uius non magis patet iis, quorum industriae ac arti eae debentur, quam alii cuicunquet

Incorporantur res industriales martificiales pure natur libus a re ad , adeoque cum iis, quae natura communes sunt c, et.), in eandem massam rediguntur unde providetur unicuique , prout opus habet, vidisserenter Non igitur ei, cujus industriae ac arti debetur res industrialis martissicialis, in ejus usu ulla competit praerogativa Neque enim in usu ejus omnibus indisserenter competente a tenditur, cuiusnam industria ac arti accepta terenta. Idem omnino obtinet m communione Religiosorum amegi.), quemadmodum lativa deduxit vis Esse lac supra, so citat s. os. Si nod in In ramma me rerum primm usus rerum quarurimis' ea usui re per natur indigentia, seu necessiati satisfaciendi olligatim suarum com natur . Etenim in communione primaeva usus rerum n mensuram cessarius unicuique patet, in quantum necessarius I. a rodas consequenter primi cuique opus est ad hoc, ut obligati ni suae naturali latisfaciatilia. hinc qui pluribus

indiget, ei etiam natura plurium rerum urus concenus, quam

alteri, qui indiget paucioribus o. 18. . Tantus adeo est

cuique

44쪽

De Mneva rerum e munione. Messique competens usiis, quanta indigentia, seu quanto

opus habet ad latisfaciendum obligationi sita natur i. Praeterea vero in communione primaeva res industriales artificiales non minus communes sunt s. as. sa. , quam pilae naturales . so, rerumque utilium xvoIuptu harum uius perinde necessarius ac neressariarum I. aso. Quamobrem patet in communione primaeva usum rerum quarumvis proportionari indigentiae, seu necessitati obiblationi naturali sua latisfaciendi.

In eo umone adeo primam non spectatur aequalitas usus, sed juris ad res utendas. Quod vero hoc non repugnet aequalitati homirnum natur i, ostentanus iam supe--uinis. s. . . Nullius adeo jus violatur, si, qui pluribus indiget rebus, pluribus etiam utatur violaretur vero, aequalis esse deberet usus omnibus, xidem aestimar tur ex indigentia ejus, qui paucioribus opus habet. perflua enim in communione primaeva nulla ratione an

tuntur. Non adeo fit injuria ei, qui paucioribus indiget. quando alier pluribus utitur, qui opus pluribus haberis.ls, paret L . nato. Ecdem ne in singulari,mnise Mur actu utipotest, si as acta

ransumitur eoaeem tempore vero nonnisi unus, si non consumitur is quomodo

Si enim usu consumitur, nullus ejus neri potest usus, nisi res ,

intereatis ibo, adeoque finito usa non amplius extat iam Quamobrem praeterea terius usui inservire nequit, ade que non a unus eadem actu uti potest uod rear unum.

Si res usi non absumuntur, in ipso usu non inte emtis io. , adeoque finito rei adhuc supersunt, cons quenter posthac alterius usui servire possunt. Quod vero quando tu eadem uteris, non simul alius eadem uti possit, per se patet. uod era alterum. Us

45쪽

Usus pomorum in eo consistit, ut comedantur. Quosseu comedis pomum, idem umero alius simul comedere nequiti Ligna, quae a te eo sine concremantur, ut corpus tuum calore foveas, non simul ab alio eodem fine concremari possunt. Si quis praeterea igni adstiterint, possunt iidem usum, quem facis, participare. De eo autem jam non quaestio est, quemadmodum nec de eo, si plures in eo consentiant, ut simul facuane usum rerum consumbtilium, cujus plures participes fi ri possunt veluti si ligna congerant rigia injiciant, ut si mul corpus suum calore ejus foveant. In hoc enim casu posteriori plures in unum consentientes habentur pro uno; in priori usum intendit ac sui nonniti unus, rex accudente est, quod plures eundem participent Quae der rum consumtibilium usu unico, quem actu habere possunt, diximus eadem valent de usu solitario rerum non consumtibilium, qui a fieri potest. Eo tempore, quo tu uteris euneo ad findenda ligne, alius eodem uti nequit eodem fine. Et quando tu citharam pulsas, non simul alius eamdem pulsare potest. Cum tamen hoc facias auris oblectandae causa, eundem, quem tuis auribus hauris sonum, qui adstiterant, alii suis quoque auribus haurire possunt. Sed tum participant usum, quem tu iacis, facturus eras, etsi nemo praeterea eundem participaret, atque adeo quod participent ex accidente est. Quodsi plure in eo consenistiant, quod sono citarhae pulsu producto aures suas oblectare velint; plures quoque hic tabentur pro uno consensus enim in numero idem unam iacit personam moralem, cum quoad usum, cujus plures participes fieri possunt. nonnis una adsit voluntas Praeter necessitatem adeo praesens propositio restringerer .

s. 33. Dum se In commmiam Amram sita re quaaeem in singulari, Mia is actu usu consumitu ,- actu ueterii nemo alius ejusdem usem licite 'a His rerum tendere potest sivero, terii re, qua unan confumisiae, ne

46쪽

De primma rerum communione. Isai redem tempore Hasdem usum praetendere licite potest an in sim Oricolamnione enim primari a idem omnium est jus ad res usus in e-- quaslibet tanquam communes sa o, quatenus nem manione te utim necessarium habentis aio. Patet earum ususprmave fiscue omnibus . iso, ut adeo eundem facereio

Et, qui opus habet s. aeto Quoniam itaque re, quae

usu consumitur, nonnisi unus actu uti potestas s si quis eadem actu utitur, nemo alius ejusdem usum licite tendere potest uod erat unum. Et quia re, quae usu non consimitur, eodem te, pote nonnisi unus actu uti potestis. m. , nec qui uam alius eodem tempore eundem usum licite praetendere potest uod erat alterum.

Utrumque etiam ostenditur hoc modo. Ponamus licitum Gie, ut, si tu re quadam in singulari jam actu uteris aut in eo es, ut utaris , alius quicunque eundem usum praetendat, adeoque te eundem ipsi cedere debere. In communione igitur primaeva te ab usu rei cujuscunque necessario licite arcere potest, qui voluerit En vero nemo in eadem ab usu rerum necessario arceri potest s. ao. , Ergo nec tu, si re quadam in singulari actu utaris, ab eo usu arceri potes licite, consequenter si tu re u dam in singulari actu uteris, quae usi conmmitur, nemo alius eundem usuindicite praetendere potest si vero uteris

re, quae usu non consumitur, nemo alius eodem tempore eundeviu dicite praetendere potest. Poterat idem multu adhuc aliis modis ostendi. Cum in eommuitione omnium idem jus si , .), si tu usum

rei alteri relinquere teneris, quando in eo es, ut eademutaris, vel actu uteris, eidem prae te jus quoddam competere deberet , s6. Drt L PHLpruct uni, consequem ter praerogativant quandam natura haberet f., 3 pari A

47쪽

re vir I cap. I.

Fur nat. , cum communio primaeva homini natura comis petata, so. Hoc vero absurdum est, cum natura homini nulli praerogativa ulla competari, s . para. d. m. nam, Cumque aequalitatem tollat praerogativa s. yy pari L Ar. nato, in communione primaeva consequenter natura hs.1homines omnes non tarent aequales quod denuo amsurdum, cum narura omnes aequales sint s. 81 part L A

nat. . Similiter is, qui te arcere licite potest abitarei cujusdam, aut plus juris habetis. 8 .part. I ur. nato aut majusi,.88 pam . Ar nat.): quod ipsum quoque

absurdum, cum natura nemo hominum plus juris habeat, quam alter, ne ullus hominum jus habeat majus quain alteri, Ss part l. nat. Nar ausum rerum omnium aequalem facit quoad ius, non quoad factum, nimirum ut ouilibet re quacunque uti possit, qui ea opus habet, sed singuli rebus utantur non aequaIiter, verum Promuti unicuique opus fuerit Quod igitur re quadam uteris, hoc facis jure tuo, quod citra injuriam nemo tibi violare Potest.

Rei spine Quoniam in communione primaeva nemo usiimi ista cessarium ejus rei in singulari, quem tu facis, praetendereis eskiis inicite potest S. sso, necessarii gratia rem quanaeam

communionem 'rum Eprehenaeis, vel quom dcunque in eum tam redigis, primis eam a relen re potes, eandemstatim a retensurus, nemini Nean emit invito eripere,vel ab ea apprehendenda vi pecere. Actu, quo quis rem utendam apprehendit, vel in eum statum redigit, ut apprehendere possit, nullum jus acquiritur, quod quis antea nondum habet; sed pertinet is ad exercitium juris, quod habet, refine quo jus esset nul- Iumi, is 6 pari L m pro miri , nimirum ad actu lem usum. Usus quoad potentiam, hoc est, quatenus fidiri potest, jus est; umet actum, hoc est, quatenus fit, sectum, in quo exercitium ejus consistit,ac ad hoc etiam pertinent Disilire brum Cooste

48쪽

se primaera rerum communione. I

tinent facta quaecunque alia, ne quibus usus obtineri nequit, ad milustras actiones, quas diximus s. ag. b. I. umna. . reserenda Nimirum jus es facultas quaedam agendis. 1s6. paret. I. M. practounis. , ut licite quid tacere possis s. x o para. d. nam Mnm. . Quando igitur actu agis, ius tuum exerces, licite facis, quod licite facere poteras. Quoniam ergo nemo habet jus te impediaendi, quo minus jure tuo utaris , aio. b. I. Nil praetunimae, nec quisquam licite te impedire potest, ut, quod litae a te fieri potest, facias. Quamobrem actu appreMhensionis rei utendae nullum acquisis ius prioritati s raro para. I. ur nar , conuequenter nullam praecedentiam LI .pare coram nato, qualis natura homini nulli competitis ros pari L mr naxo requae tolli,qualitatemis. Io .pamn LArinatistatui originarioconvenientem s. go. pari. I. um nato, in quo obtinet communio primaeva s. iro. Defectum adeo acuminis probant, qui in casi ' positionis praesentis jus quoddam prioritatis ex pacto tacito nominum deducunt. Hinc vero mul patet, quam ninoeesse indure naturae omnia resecari ad vivum, hoc est, in notiones primas resolvi, ne in iis, quae magis implicuta sude, deriniendis cespites, pro iisdem habens, quae ad

contusas notiones attento eadem videntur, non sunt C

rerum propositio praesens principium foecundum est multas quaestiones particulares resolvendi, nec hoc inutile cens ri debet, quoniam commimio primaeva, etsi non amplius subsistat, non tamen penitus sublata occurruntque praete ea, quae ad ejus normam exigenda, aut saltem penitus absisque ea intelligi nequeunt in jure positivo, etiam Romanotatili x nonico. Sed demus adhuc exemplum facile, quo praesens proposito illustretur. Ponamus Titium incommunione primaeva decerpere pomum, ut comedate nemo eum licite impedit, quo minus decerpat, nec licite eripit, ut ipse comedat. Similiter ponamus, eum sagitta serire feram di hanc eadere, ut eam apprehendere possit.

Nemo eundem licite impedit, quo minus sagittam in eamma emiss

49쪽

us Pars n. cap.

emittere possit, aut si cadit, eum vi prosternit, ne apprehendere queat, aut cadentem apprenendit, ut caro ejus

sibi usum cibi praebeat. Quae in genere diximus ad hosce casus particulares applicari possunt, ne quid in iis relinis quatur quod sit obscurum.

eammanione primaeva nemo utitur rebus tanquam simi, rei in m sed iam uommanibus. Etenim in ea praeter uium rerum maneant necessarium nemini in eas ius quoddam competere potest cymmei. s. ai.). Quamobrem cum nemo praetendere licue possit usum ejus rei in singulari, quem tu actu facisis 3 so, nec ullo modo licite impediat, quo minus eundem facere po sis is odi in eas res, quibus actu uteris, non aliquod tibi jus competat necesse est, quo ceteri carent, ut uti possis, consequenter necesse non est, ut propter usum actualem fiant singulorum s. s. , quae antea conuummerant, non singulorum G a o. Manent igitur comm nes in ipQ usu, adeoque nemo in communione primaevare utiturianquam suis a siparet. I. ranato, sed tanquam

communLIdem obtinet in communione religiosorum, quae ac primaeva res singulorum non fert. Nemo enim liu liquae ad necessitatem conceduntur, quicquam posscede bet ut proprium, neque uti ut proprio, quemaimodum habent verba Clementi VII apud saepius laudatum ma

rape lori cit , 8 L 3. b. m au inde Quoniam in communione primaeva nem' utitur requadam tanquam sua, sed tanquam communi , , .3 consequenter in ipsi vir manent communes, adeoque eas non tollitur jus ceterorum s. q. Amtorem

50쪽

De H diu rerum commiumone. Nea us,m consumantur, alius quicunque iisdem licite utipotest. et is, qui usus anteferat, eum ab earundem usi arcerepotes

Nimirum si usus rei quae usu non eonsumitur, propteruium quem quis semel recit, jam subesset ipsius juri prora rerio, ut de eodem prosito arbitrio dispunere possit jus, quod natura omnibus competit, exspirare deberet. Nulla vem strario, cur hoc fieri debeat, cum quis jure suo. una Putipo Tir, quod cum aliis commune habet, salvo jure cet AZ--mi Ana idem commune est Exercitiam juris unius remi non permit i juris ejusdem exercitium, altera una, cum hoc per se fieri nequeari non tamen tollit ius alterius, cum al--t, uter eodem tempore eadem resisti potu et, si antecum et id faceret ad hocitamendum voluntatem suam dete minasset, posthac uti poterit, quando libuerit, iubdem usu unius non absumitur rex in hoc ipso compr ah datur non manem esse distinctionem inter usum rei tam

P -- . . mapiam communis. Utquoad votum pau--d H-R ill*- co cientiam servet uligiosus, distinctio ritemere con adobe D s. s. Quoniam res artificiales m est ante v vaemamco Liam juriae Drantur pure naturalibus Fidi, in sequemeretim purum tiam, a

m olis talis quem fecit, qui eam te paramis uaris 3bs sen uri L Iur nat atri ea me econcedere tenetur actualem dasdem Mina eo quemquam dicite arcerepotestis 3 8' . 'tinauetis .f, Π P Um: 's'T D . . CParadoxum no nobis videtur, postvam domis his troducta, ,res artificiales sunt propriae eius . qui arte sua i easdem paraulip ue sat aperta est obligatio natur istommiariem persectione conjunctis viribus promovendi