장음표시 사용
451쪽
cunque de re aliena disponit, contra jus ipsius, quod perfectum est Lari.) agitas a 3s pira LP I. Prac .unm. . Quamobrem cum alteri injuriam faciat, qui contra susperfectum ipsius quomodocunque agit si s s. para. I. ur nat. domino injuriam facit, qui ipsis invito quomodociaeque de re aliena disponit a uoderat unum. Enimvero natura homini competit jus puniendi eum,
qui ipsi iujuriam facitis. s. s.). rho etiam naturata mino competit jus puniendi eum, qui de re ipsius ipso invito quomodocunque disponit. -derat alterum. Videmus adeo, quomodo jus puniendi oriatur ex qua bbet domini violatione, tanquam maleficio, seu actu ju,
isti, est,ia aliena invito domino pro arbitrio suo disponere, conse- satione seri quenter ii rei aliena iamin injuriam facit est laic jus ipsam replura. - nimia competitis. 6 et . .ctura. Videmus adeo casus paniculares nullo negotio ex principio generali inferri immo iisdem quoque annumerari posse specificationem, adjunctionem, de quibus sigillatim digimus anteai,.s6s.s66. .
452쪽
ne obligatum Nursi ex dominio oriundis gJI
s. sos. Natura domo competit jus puniendi posse sorem maia fidei, si ''tem o fructus ex re ipsius perceperii. . Etenim posseta mala di fesso- fidei injuriam facit domino, cum fructus ex re ipsius perarati m. Lobcipitis . . . . ded natura homini competit jus punicia m redi eum, qui ipsi injuriam facitis. s ud. Ergo natura do ceptos. mino competit ius puniendi possessorena mala fidei, quod fructus ex re ipsius perceperit.
Patet hine ulterius , quod Imperator, quemadmodum supra jam annotavimus noe. .. T.), quoad perceptionem fructuum inter possetarem bonaeae malae fidei recte distinguat. Hic enim jure punitur, ille minimo i Sed qualis quanta poena conveniat, suo demum ioco disquirendum.
Si rem coma si proprium alterius occupatam, m Recie pi Iurpantemfes ames vis eras captas, G cessuras inventos ei non re is, cui di non res jus occupanae propriam est, huic natura competit jus te puniendi deniem res Etenim si rem contrarius proprium alterius occupatam huic emira jus
non roddis furtum in ea committisis. si a. . incidem' ritim committitur in piscibus avibus vel seris captisae S. sis.), occupatas. ac thecantis inventis in eadem hypothesia 3. si su niam itaque domino, cui res sua fuit ablata, competit jus puniendi furemis. ssi. xcjus quoque te puniendi mihi competir, si rem contrarius mihi proprium occupatam in specie pisces, aves vel feras captas thesauros invenios, mihi non reddis.
Haec poena non eo undenda est cum astera, quae vim dicando injuriam, non obstante, quod res contradas proprium occupatae fuerint redditae, exigitur (, si g. inseqq.ncc tollit obligationem ad damnum datum resarciendum, fita
453쪽
si res non amplius extent, quemadmodum deinceps osten
Suando Si animal mansueta ves mansuefacta aliena in puntestatemnire liceat tuam venisse celast percontantibus aliis negas, ne dominus eardi animalia a- cuperare possit; s rem amissam invenis ac a te inventam ceti' luna res a- ne dominus eam recuperare queat, vel, ubi nosti qumam cammissas, nau amiserit, eam non restituis si denique res naufraga vel dec et fretassis animo tibi habendi aufers domino in omni casu competit jus ejectas isti puniendi. Etenim in omni casu furtum committisis sis. nentem siti sa8. . Eodem igitur, quo anteis syo. , modo colligitur, domino rerum competere jus te puniendi Disserunt hi casus a praecedentibus C, 3 o. Etenim
in istis iam inhaeret iniuria actui, quo res venit in potestatem nostram et in praesentibus autem amas nihil viti habet adique enim in se vitiosus est actus, quo rem amissam tollis, vel res nauseagas, ejectas ex undis extrahis vel etiam iubmalia mansueta domansuefacta in custodiam tuam deduca. Sed tum demum actus vitiosus evadit, ubi accedit animus rem tibi habendi, nec domino eam restituendi. Quam brem hic simplex tantummodo injuria adest, cum in casebus praecedentibus duplex deprehendatur.
s. Ta.D-num Damnum resarcire dicitur, qui tantundem restituit alte. resarcire ri, quantum valet res, cujus jacturam secit, seu, qui pro sui t. tium rei restituit.
De valore rerum dicemus suo loco, quando de domi translatione acturi sumus. Ut valor rerum definiri facilius accertius posset, rerumque commutatio nullam pareret dis ficultatem pecunia inventa est, de qua suo loco ex inb
454쪽
i ut dicemus. Tumque clariuspatebit, quomodo numdatum resarciri queat. Sufficit m praesenti stabilire obligationem , qua tenemur ad damnum datum resarciendum,
eidem respondens jus hoc exigendi perpentasse.
damnum datum est,uel qui damnum passus est, is minus bH B ammire, quam habere debebat Cui enim damnum datum est, verum quem qui damnum passus est, is jacturam quandam rei suae sive corporalis, silvc incorporalis facitis. 86. , adeoque ea ita subducitur potestati ipsius , ut eam nunquam recuperare
possit pio 8 .) Quoniam itaque minus habet, qui re
adam sive corporali, sive incorporali caret, quam a te habebat, quod per se patet ita omnino minus habet, quam habere debebat, cui damnum datum est, vel qui damnum passus est.
Equidem nonnullis dubium oriri poterat,quod non semper minus habere dici possit, quam ante habuerat, qui damnum passus est , quoniam damnum etiam dari dicitur corpori, pudicitiae , iamin: quodsi tamen rem curatius consideres, dubium protinus evanescit. Ionamus enim tibi amputari manum, membri alicujus jacturam facis , adeoque minus habes, qtiam antea. Ionamus infligi corpori vulnus, pars adeo corporis sanitate caret, adeoque rei cujusdam jactinram fecisti, consequenter minus habes, quam antea, cum pars illa esset sana. Ionamus damnum inferri famae, aestu.ram adeo facis rei incorporalis, integritatis nimirum famae, consequenter denuo minus habes , quam antea habebas, quam famae tuae detraheretur Modo itaque perpendas, damnum non consistere in sola jactura rei cujusdam corporalis, quae extra te est nihil erit in propositione praesenti obscuri, unde dubium oriri possit.
455쪽
s si . Ex aptitu vi suum xpiuere, ad uisapiasere. Ad quod eris res dam, quis aptus est , ad hoc ipsi nonnisi jus imperfectum. Ren petit ias et art. I. Phil'uT,Am. . Enimvero adquian aliquis jus tantummodo imperfectum habet, id ipsi sumn est(s is a. est. Ergo id alicui suum Maest, ad quod aptus est.
Ex sola adeo aptitudine non nascitur dominium. Egr. Qui egeniis est, is eam habet apti inem, quae requirim, ut qui opibus abundat ire eleemosynam de Onor asi. part an Apractam, . Sed jus adiurem synam, amassuo petit, imperfectum est, nec dici potest egenum in ea domnium habere, meam esse rem ipsius.
pariamar santummodo imperfectum aget is amnam non patitur Dia ureis enim id alicui tuum non est, ad quod aptus est perfecta. consequenter ad quod jus tantummodo imperfectuma,hetis asa. - . Phil'acTunis. Quamobrem si post nanciscitur, non ut jacturam facit Set. . Quoniam ita, que damnum non consistit nisi in actura siric s. 86 qui id non nanciscitur , ad quod aptus est, consequenter a quod ius tantummodo imperfectum habet , is damnis
non patitur. Ita qui eum egenus sta Titio eleemosynam, quam et petit, non accipit, nullum patitur damnum. Cum enim eleemooria, quam petit, non stres sua, nec jacturam sui tacit, si eam non nansciscitur. Ad hoc enim, ut quis astu sam sui faciat, requirim: ut quod suum erat potestat e
subductum recuperat impossibile (,. 8 d.
456쪽
s 3 6. aevi tibi denegar, adquis apta es, se uter iasivm ala aetam fmum habes: is tibi damnum,m dat. Quoniam enim da dis iis . aiamnum non pateris, si non nanciscaris iii ad quod aptus es, qui aptus consequenter jus tantummodo imperfectum habes s. et s. iere, detur si quis tibi denegat, ad quod aptus es, consequenter jus damnum tantummodo imperfectum habes, is in cause non est, ut damnum patiaris, adeoque jacturam tui facias CF. 86. . Enimvero qui facto quodam , vel non facto suo in causa non est, ut jacturam tui facias, is damnum tibi non dat(s. 8a Ergo nec tibi damnum dat, qui tibi denegat ad quod aptus non es, consequenter ad quod jus nonnisi impersectum habes.
Quamobrem fieti ius dives denegat egeno petenti eledimosynam, hic conqueri nequis de damno sibi a Titio dato. Hinc raripuo Nimmach lib. s. c., negat contra pro prie dictam justitiam quicquam committere eum, qui pheunia sua alteri non succurrit prae tenacitate. Quae nicd monstrantur de damno adure impersecto removendo, Pr he tenenda sunt, ubi de damno dato res ciendo agitur, ne hanc obligationem latius extendas, quam par est. Etsi a tem eontra justitiam proprie sic dictam nihil committat, qui tibi denegat, ad quod aptus es , neque propterea tibi do damno dato justa querendi causa sit; non tamen ideo saeit, quod legi naturali conveniebat, adeoque peccat.
s. si T. Si damnum datum resarcietur , non amplius minas hales, vectus a stiam habere debebas Si tibi damnum datur, minus habes, mni res quam habere debebasis set s. Enimvero si damnum cundatum resareitur, tantundem tibi restituitur, quantum v
lat rex, cujus jacturam fecisti a.), coinquenter Ili a quam
457쪽
quam recuperare nequis Ret.). Quamobrem perinde est, ac si rem datam recuperasses. Damno igitur resarcito tantundem habes, quantum ante habebas, quam damnum dabatur, adeoque non amplius minus habes , quam h bere debebas.L gr. Ponamus tibi damnum datum esse, quod, et Ioo. aureorum. Centum igitur aureos non habes, quos habe re debebas. Quod adeo damnum datum resarciatur tibi restituuntur centum aurei, atque tum non amplius minus, sed tantundem habes, quam habere debebas. Nimirum damnum resarciando patrimonium tuum in eum restitui. tur statum, qualis futurus erat, si damnum nullum tibi dabium suisset. Etsi enim non amplius res ista sint in patrim, nio tuo quas antea habebas, veluti vasa argentea ; non thmen propterea id deminutum est, cum vasa ista per hyp
s. s S. - at Quoniam damno tibi dato minus habebas, quam,rias expen bere debebas s. s s. , eodem autem resarcito, nona, duum plius minus habes cs s et damnum datum restarctar, perinde est ac sinultam datum fuisset.
Factum infectum fieri nequit, consequenter si damnum datum tuerit, impossibile est ut datum non sit. Enimvero si damnum resarcitur, factum quasi infectum redaetur, dumis restituitur bonorum tuorum status, qui fuerat, antequam
s. s s. Ouigatio . Nemo incere debet Hlo, vel culpam, ut alter minastis non immu leat, quam alere debet. Etenim nemo alteri damnum da-
endi, qua re debetis ass. . Et damnum etiam culposui leget alter haberi
458쪽
De Obligarion. FArib ex dominio oriundis My
turali prohibitumis. q6. . Quoniam igitur is minus habet, quam habere debebat, cui damnum daturas sis. X
consequenter is essicit, ut alter minus habeat, quam haber debebat si eidem damnum dederit nemo omnino e ficere debet sive dolo, sive culpa sua, ut alter minus habeat, quam habere debebat.
Nemo alteri invito dominium rei suae auferre potestas. 38. , adeoque dominium in se inviolabile jus est. Cum hac inviolabilitate utique pugnat permissi essiciendi, ut al
ter minus habeat, quam habere debebat neque enim minus habere intelligitur, quam quatenus non amplius in do
minio ipsius est, quod in eodem erat ac esse debebat.
Dininum omne Hlo vel culpa datum est resinciendum, seu Obligatis,fc tu adieris vetabo, sive culpa ta damnum de tueri, id eidem re sarriendi sarcire teneris. Pone enim, si fieri potest, damnum datum iam iis dolo, vel culpa datum non esse resarciendum. Quoniam Aram.
is minus habet, quam habere debebat , cui damnum dam es s et s. yi dolo vel culpa tua essicere licet , ut alterminus habeat, quam habere debebat, consequenter ad hoc non ossiciendum, minime obligarisis. i et .part. I. NE.'M. unm. Quod cum sit absurdum (s.s s. , damnum datum sive dolo , sive culpa resarciendum. Ostenditur etiam hoc modo. Nemo alteri damnum d re debet( aus,), adeoque si dolo , vel culpam damnum dedit, alterum, cui dedit, in pristinum statum restituerest netur, ut perinde sit, ac si damnum nullum datum fuisset. Enimvero perinde est ac sii damnum nullum datum fuisset,
ubi damnum datum resarcituris set S. . Quamobrem qui damnum dedit sive dolo, sive culpa sua, id resarcire tenetur. Ii s Obli.
459쪽
Obligatio damni non dandi nulla foret, nisi eidem ad haereret obligatio resarciendi damnum datum, quemadmodum obligatio alteri invito rem suam auserendi nulla taret, nisi eidem quoque cohaeteret obligatio rem ablatam restitventa Restitutioni locus est, ubi res extat ubi vero non eotat, quod restitui possit in ejus locum succedit reparatio damni. Qui adeo admittit restitutionem rei adhuc extam
ris, is fine omni ratione in dubium revocat damni dati reparationem. Ceterum Jus naturae quemadmodum resti. tutionem rei alienae omnem sine ulla exceptione urget, ita etiam damnum omne resarciri jubet, qualumque quanis tumcunque fuerit, sive dolo, si e culpa quacunque datum. Jua naturae non attendit disserenuam inter murumis par. vum, cum res minima non minus tua sit, quam magna,in iactura rei minimae non minus damnum fit, quam jactura magnae, nec propter parvitatem mutet genus. Turiuradeo rigorem summum tam in rebus, iuuendis, quam in A.
s. 8s. Damnum Quoniam suum alteri tribuit , qui eidem prestat, ad minire quod praestandum ipsi obligaturis sis,pari f. An BaLI pertinet ad qui vero alteri damnum datum resarcit, alteri praestat, ad retributis ouod praesilandum ipsi obligaturiss 8o. Canta lamnam nemfui. datum resarcit, alterisuam trinit.
Absit, ut hinc inseras damnum datum esse resarciendum, quod suum cuique tribuendum e committeres enim circulum in demonstrando, quemadmodum demonstrario core, larii praesentis loquitur.
ainam te De etiar factus dicitur siqui plus habet quam Eate habebat. igitur Aesi mera mim cum
460쪽
De Obligatis . uris ex dominio oriund .rass
E gr. Ponamus , omnia bona tua, ere centrum aureos quodsi iis sirperaccedat vel obulus, quem antea non habe has , ut bonorum M versitas obulo aucta dici possit, in tam rumis lacupletior Hinc icuomate vernaculo dicere sol mus id binim emen teger releber diridem Nimirum quod plus jam habes , quam antea habebas, valet obulum unum. Quando quis locupletior fieri dicitur, minime attenditur, quantum antea habuerit, nec qum it illiud, quod plus habet sussicit enim, quod plus habeat, quam ame. Quodsi rem quandam, quae erat in bonis tuis, cum alia quae ramis eundem valet, permutes facta permutatione non plus h bes, quam antea habebas, nec hac permutatione laevi tior factu
Hinc et Iam inteIsigitur, quandonam quis locupletior Ite errassis re alterias, nimirum quando res, quae bonis ipsius in quando qui, peraccedit, altarius est, sive quando quod plus habet est ea diis res quaedam alterius, sive corporalis, sive incorporalis. ALEM. Qui rem amisiam, quam invenit, non restituit, reaherius locupletior fit quoci e Iam plus habet . quam antea habebat, res alterius est. Similiter surdoeupletior fiere ruri, hoc est, re, quam altari inscio ac invito abstulit.
Apparet etiam, quandonam ciuis locupletare sta ex re Dan eritis, nimirum quando id, quod plus habet, ea re vi nam ex neterius vensit et ejus loco succedit alterius.
E. gr. Ponamus te rem quam tibi commodavi opto certa mercede commodare alteri merces, quae te locupletiorem reddit,ore mea provenis locupletior itaque si ex remea.