장음표시 사용
481쪽
Enimvero cum res voluptuariae nonnisi ad vitae jucum ditatem faciantas. sol pari. I. Iur nar. , res autem voluptuaria utilibus .necessariis sint postponendae S. so a. parni Iur nat. , hinc facile conficitur, impensas voluptu rias quae voluptatis tantummodo percipiendae gratia fiunt s. 6o6. , adeoque nonnisi propter vita jucunditatem VS oro pari. I. I in mi utilibus ac necessseruis esse postponendas Quamobrem qui necessarias ac utiles postponit voluptuariis se has istis praefert, contra obligationem naturalem facit id quod admittendum est , si vel maxime contenda , nonnisi prudentiae patrisfamilias adversari tale factuin s. as S. b. I. M. nae Quodsi itaque impenta voluptuariae praeferantur necessariis ac utilibus, illicitis accensendae veniunt s. iro.
Jcti omnes impensas voluptuarias necessariis ac utillibus postponunt, ubi de restituendis impensis agunt Agn, scunt itaque bonum patremfamilias primum de rebus com servandis, deinde de iisdem meliorandis cogitare debere: quod ubi fecerit , eum reprehendi minime posse, ubi ebiam de iis cogitet, quae vitam faciunt jucundiorem. Cum de vita jucunditate ageremus, voluptatem veram, quae ex persectione vera orituris. si . Pore. , innocuae saltem contradistinximus Ti part Actum nar. , quae tramamri quidem est, utpote nonnisi exiguo temporis spatio dinrans, nunquam rediturai, 38 s. part iam pract. vnm, non tamen in taessium degenerat. yel aedium paritis gs . pari. I. ia pro umin , ut verae aequipolleata, a Ss.-.
I. Iur sano Quamobrem cum ex eo ipso , quod res
482쪽
De Obligation VJursi ex domimo oriundis qQ
nostras conservemus remelioremus, voluptatem veram pedieipiamus; non ideo vita jucunditate caret, quia res mere voluptuarias non curamus, consequenter ab impens voluptuariis prorsus abstinemus, quatenus nonnisi impensarum habetur ratio. Impensas necessarias ac utiles, quatenus in
veram voluptatem influunt, ex rerum conservatione ac me-
Iioratione percipiendam, urget ipsa obligatio vitam jucum de transigendiis. I. part LAT. nat. . Quatenus vero impensae voluptuariae, in res mere voluptuarias factae, ta dium pariunt, quando ad animum revocamus damna ex neglectu impensarum necessariarum ac utilium facta, obligationi huic adversantur s. I. pari. I. ur. not. x, cum voluptas, cujus percipiendae gratia sectae sunt c, 6o6 tum fit nocua s. m. parn P, praes. sinis. illicita ipsa(s. a 83 Part. l. Iur nat. , impensas quoque voluptuarias illicitas essicit. Praesens adeo propositio cum principiis albbi jam demonstratis optime consentitis. II.
Impens mim sunt, si voluptuaria insint necessariis Impensa
ntilibus. Dicuntur autem voluptuariae praedominari, si magis mixtae quam voluptatis, quam necessitatis aut utilitatis habetur ratio. a Tnt.
Impensarum mixtarum nulla in Jure civili fit mentio. Cum enim impensae pecunia aestimentur , eadem res duplex admittit pretium, alterum quatenus in numero necessariarum est, alterum quatenus voluptuariis accedit. Pretium adeo unum ab altero discernendo impense voluptuariae a necessariis separantur. Et idem tenendum est in e se altero , ubi impensae voluptuariae permiscentur utilibus. E. V. Serris , quae januis assigunturia carere minime possumus, ut eas claudere ac aperire valeamus, prouti usus postulaverit. Impensae adeo in serras factaeci se necessariae sunt, utpote ad januarum conservationem tanquam pars Asm s mob
483쪽
maxime necessaria spectantesi, 6o ablatis nimirem aedeterioratis serris januas deteriorari manifestum est. Quodsi
serra ornatiores ac propterea pretiosiores praeferuntur comis
munibus, ut magis delectent, quatenus majoris uunt pretii, impensae voluptuariae fiunt, quoad pretium vero commuis me, quod inest pretio ornatiorum impenta umi necessariati Cum itaque impensae voluptuariae inhaereant necessariis, eas mixtas appellare lubet, Levi autem attentione apparet,cuomodo voluptuariae a necessariis separentur, nimirum subtrahendo pretium communium, quibus vulgo utimur. pretio ornatiorum , quae non sunt usus communis. Si quis in arbusto plantat arbores, quorum magis amoeni, quam necessarii sunt ructus, easque certo ordine dispositas, ut sint oblectamento, ac utroque fine maiores sumtus t eit, quam si arbores fructus magis necessarios edentes nubio certo ordine plantassetu quatenus plantantur arbores, ut arbustum sit tructuosius impensae utiles suntis. - . , qu tenus vero majore sumtu fructus amomi praeferuntur,a.gis necessariis moblectamenti gratia arbores non fine arte certo ordine disponuntur, incessus summum impensis, Iuptuariis annumeratur s.6o6. . Atque adeo impensis utilibus permiscentur voluptuariae, ac ideo impensae in arbustumi ctae a nobis appellantur mixtae Patet autem denuo attem
denti, quomodo voluptuariae, quae insunt utilibus, ab his separentur. Quodsi in casu priori serrae ornatiores fuerint minus durabiles, voluptatis magis habetur ratio, quam n cessitatis , tumque voluptuariae impensae prae dominantur. Similitor in eas posteriori in arbusto magis amoenitatis seu um, quam necessitatis habetur ratio, pauciores a bores certa lege positas arbustum recipit, quam si nulla lege ponerentur, ut adeo minus fiuctuosum evadat, quam haberi poterat impendae denuo voluptuariae praedominam
484쪽
De Ob atum raparib ex dominio oriundis.
s. is, rimas, ere dicitur, qui ea tollit, qua suo sumtu in pensas res ima facta sunt Hinc impe a Miles tollit, qui tollit tacere qui utilitatis causia laetita iacit voluptuarias , qui tollit voluptatius gratia facta crassit mixtas, qui tollit necessitatis vel utilitatis ac voluptatis gratia facta
Egr. Qid tollit picturas aqueari astixas, vel aulaea, seu au picta parietum, impensas voluptuarias tollit Simi ter qui tollit serras ornatiores, impensa mixtas tolliti Sine detrimento aut corruptione ei lassi dicietur, quo subla Sine iure, to res, a qua quid aufertur, non inciturae sedeterior mensiasis Ita sine detrimento tolluntur pietistae laqueari, an quia re quid u.
laqueare iis ablatis non efficitur in se deterius. Similiteravis Iae sine detrimento tolluntur, quia parietes iis ablatis in non deteriorantiu fis
Si qui rem alienam iamia restituit, impensas tant, qua manis im- sine rei detrimento alli pessunt, domino nustum at damna pensa iocan-Quodsi enim rem alienam restituens impensas tollit, non-iu absquenili ea tollit, quae suo sumtu facta sunti dis . . at quo damno niam sine detrimento rei tolli possim per AN res, a qua misi auferuntur, non ideo redditur deteriori sit . , constaquenter nec aestimationi rei quicquam decedit. Quoniam itaque in caula non est, ut dominus ejus, quod suurn fuerat,
ullam jacturam faciat CS Set .ae, nullum quoque ipsi dat
damnum G. 88. Amen nimirum quod suum est, nec rem alienam deteri rem reddis, ut pretium ejus minus evadat. Perinde itur est, ac si impensae, in rem alienam nullae faste fuissem. 6 ita
485쪽
quaenam sine autem non repugnat, ut utiles ac voluptari sine detrimento rei
detrimere ultantur. Sublatis enim impensis necessariis res aut pes rei tol ne tura, aut deterior futurai s. 6o .. . Quoniam itaque sine oueam vel detrimento tolli nequit, quo sublato res in se redditur de possint terior (s. bi . nec impenta necessariae sine rei detrumento tolli possunt moderat unum. Enimvero impensis utilibus ac necessariis non factis, res sutura non est deterior, multo minus peritura, sed tam tummodo minus utilis minusque fructuosa, quam fieri poteratres Hos . , minusque servit voluptati, quam seri, re poteratis. Hob. . Quamobrem in se non repugnat, ut impensae utiles ac voluptuariae sine detrimento rei tolla
turis. Hi .) od erat alterum. Nimirum ex accidente est, ut impensae utiles ac volup riae non tollantur sim rei detrimento, quando nimirin quae utilitatis ac voluptatis gratia facta sunt, a re separanno possunt sine ejus deterioratione. Vide, quae paulo ante annotavimus not. S. 61 .). Quando itaque impra sae utiles ac voluptuaria sine detrimento tolli possint, quando minime possint in casu particulari absque ulla dissi
IT. Damnam A res aliena deterioratur, damnum datur omino, id a tra- deterseratio tum amant minus rei deteriorata valet Per se patet, remne rei dis deterioratam minus valere, quam antea, cum deterioratatum non euet Quamobrem si res aliena deterioratur, tanti jacturam facit dominus, quanto minus res deteriorata valet, quam antea, cum deteriorata nondum essetis gro
486쪽
Quoniam itaque qui rem alienam deteriorat in caula est
cur aeturam sui faciat dominus s. St. Onto si res deisterioratur aliena, damnum utique datur domino s. 88. , idque tantum , quanto minus res deteriorata valet per ae Equidem sine demonstrasione propositio praesens admita
a sera titur quodsi tamqn quaesiveris, cur admittatur, in demonis strationem praesentem incides, ubi notiones confusas, quae assensum pariunt, ad distinctas revocasta id quod etiam in aliis casibus similibus tenendum Philosopm vero est non sine ratione stanere, ubi ratio dari potestata i R. rem alienam due vel culpa sua deteriorem reddit, in quantum tantum dumina tenetur, votoremnoris est res deterserata. Qui quis tenea-
enim rem alienam dolo vel culpa sua deteriorem reddit, tur exist dolo vel culpa sua damnum dat dominois. 6i . . Quare ruratione cum damnum omne dolo vel culpa datum sit resarciendum rei alienae. s. si o. , qui rem alienam dolo vel culpa sua deteriorem reddit domino damnum deterioratione datum resarciendum Quoniam itaque tantum damnum aestimatur, quanto minoris est res deterior factat solet . , damnum vero resarcitur, si tantundem restituitur, quantum valet id c
jus jacturam secistiae s. si assi murem alienam dolo vel
culpa sua deteriorem reddit in tantum domino tenetur, amis minoris est res deteriorata.
Nemo non satetur, unum idemque esse, sive jacturam facias rei, quae valet duos aureos, sive res tua, quae antea valebat duodecim, postquam deteriorata ruit, non valet
nisi decem. Cum igitur in priori casu ad resarciendum damnum ,.sgo. , tibi restituendi sint duo aureia, s a.); totidem quoque tibi restituendi sunt,re tua deteriore facta
487쪽
M P. Userbana Mna tenetur Amma ex rei X e reis se f. tenea ad assa, ressitationem. Si enim res aliena, quam quis posita dumino sidet, deterioratur, aut facto , aut non facto plius deteri, ex rei dete rari debet, aut casu quqdam. Enimvero possessor bonae inrat e fidei non tenetur domino ex facto ullo vel non facto suo si s . , adeoque nec ex facto, vel non facto, quo res deteriorata fuit Neque etiam ex eo, quod res casu, rierit s. s. r. , adeoque mulio minus quod casu deteri rata fuerit, quasi parte quadam ejus pereunte: ad ullam restitutionem tenetur. Patet itaque possessorem Aoniae Sdei non teneri domino ex rei deterioratione, quomodocunque tandem facta, ad ullam restitutionem.
Dubium, quod hic suboriri poterat non satis perspicae bus quas proposito praecedens non fit universalis, cum in possessere bonae fidei admittat exceptionem, Perea removetur, quae superius annotavimus Onot. s. 6 3.1 Nun, rum quem bona fides ab imputatione culpae absolvit,i edictu domini, cujus res est quam bona fide possidet is cubra sua alteri damnum dedisse non censetur, consequentes nec ad damnum datum resarciendum obligatur s. II.
stia, es Quoniam passus bona ei non tenetur domino ex tri b d te oratione ad ullam restitutionem sors.), rem re
Nimirum bona fides non diutius liberat a culpa, quam dinrat cessat autem, qua rimum rescitur, rem Poste mes
488쪽
De Obligation. arib ea dominio retundis
Si possessa mala fidei dolo vel culpa sua rem assiemem det Iea-od
riorem re iussit, praeter rem domino quoque tantam re tuerere restiturio risnetur, quanto minus valet res deteriorata. Etenim possessor Paraposse
male fulei cenetis domino ex facto, non facto quocum are musque s. , adeoque etiam ex eo, quo dolo vel culpa sua res deterior facta est. Enimvero qui rem alienam dolo vel tilpa sua deteriorem reddit, in tantum domino tenetur, quanto minoris est res deteriorata s. 618. . E go etiam in tantum domino tenetur possessor malae fide. qui dolo vel culpa sua rem ipsius deteriorem reddidit, consequenter tantundum ipsi quoque praeter rem restatuere debet. Patet hinc, quod superius annotavimus nons.ssso, in casu speciali demum patere, ad quid praestandum tene tu possessor mala fidei ex facto suo. Nimirum tenetur ex facto vel non facto suo in tantum domino, in quantum ex eodem facto vel non facto eidem tenetur quicunque Iliis. Quamobrem quae de obligatione ex facto quodam vel non facto oriunda in genere demonstrantur, ea vi primcisi generalis supra adstruma, Sss.), recte applicantur ad malae fidei posscssorem, applicari autem nequeunt ad possessorem bonae sideia, s s .is. 622. Si res casu deterio acta mala et g essor ex rei detera Idem adieriarisione non tenetur aestasiam re metonem, ubi eadem casa dei a repen-rior factasissetvaddominam: in casu opposito tenetur. Osten ditam ditur eodem modo, quo malae fidei possessorem ad damnum resarciendum teneri , vel non teneri ostendimus, si res ita
na, quam possidet,apud plum periit s. ysi. ysa.,
489쪽
Nimirum res deterior dum fit, pars ejus interire censetur. Quae igitur de toto demonstrantur , ea quoque valent de pure ipsius.
s. re a 3. repensabam Possessori tam bona, quam maia fidei restituendae sane i- necessaria peris necesseria Impensis enim necessariis res conservaturrum resilia di ne deterior fiat cavetur a bo . . Quoniam itaque do minus natura obligatur ad rem suam quamlibet, quantum in se est, conservandamas. 6o8. possessor rei alteriae impensas necessarias faciens non facit, tamquod ipse dominus facere debuissetis Leto ut Lmae struet. --. . Quo, si ergo impensae necessaria ipsi non restituerenturia earum jacturam faceret possessor j. 8 . , adeoque cum ipsius damnois. 16. locupletaretur dominusis 38 ., Quamobrem cum nemo locupletior fieri debeat cum damno ab terius,s8s.)i possessori tam bonae, quam malae fidei, stituendae sunt impense necessariae.
Possessor malae fidei tenetur domino ex deterioradore culpa sua tam d. 5ar. 3, adeoque nulla adest ratio, cur ex facto non facto, quo res deteriorata fuit, opposito tene.ti debeat. Nihil enim inest facto, quod domino damn, sum sit. Quamobrem interimessorem bona fidei, qui x facto non facto suo non tenet is sv . , repossessorem male fidei, qui ex eodem teneturin svs.), nulla hic disserentia est. Consentit jus civile l. s. et de R. v. m. mo altari tenetur ex facto suo, nisi quatenus damnosiam, ut si quod restitui debeati, spa-SRo. .
. a . ut istis'. Possessori tam bonae aream maia fidei impensas uriges ac, imperassi, si uaria tollere ocet si sine rei detrimento tolli possunt. Quadi ---- enim tollit impensia utiles, voluptuarias ea tollit,ptuariat . ime
490쪽
De Obligauim re Arid ex dominio oriundis. 6s
quae suo finitu fecit s. fiso, cumque sine rei detrimcnto tolli possint per lipoth. iis sublatis nullum domino dat damnum s. His . . Quoniam itaque nihil est quod domino sit restituendum s. sao. et ad dum tollitur, quod suum est per demonstrata nulla lane ratio est, cur possessiri cuicunque impensias utiles ac necessarias tollere non liceat, quae sine rei detrimento tolli possuntas. 6s Oniae . Eas igitur eidem tollere licet
Sublatis impens utilibus aevolaptuariis, quae ne detriamento tolli possunt, nullum damnum sentit dominus s. 6is . . Ast damnum patietur poneta haud raro, immo plerumque fit, si eas tollit, cum res, quae tollitur, non fit ipsi usui, nec facile inveniatur alius , eui usui esse possit qui pretium justum solvat. Quamobrem non semper possesses impensas istas tollere vult, nisi teneatur. Mubdem Jus Romanum l. 38 si de R. v. domino tribuit 'posserendi tantum, quantum habiturus est possetar, his rebus ablatis; non tamen id ex principiissuris naturalis demo strari potest. Idem tolli vetat, quae fine ulla possetaris intilitate, non nisi ossiciendi studio tolluntur, veluti si tecto, rium, quod induxeris, picturasque corradere velis nihil l turus. Redditur etiam rati, quod malitiis indulgendum
non sit quae juri naturae satis consentanea.
s. as. Impens utiles, ea re res fra sire facta, possessori cui Impens ut, ea vae restitaenae Homo obIigatur ad rem suam melio sesquandurandam, quantum in se est s. o 8. , adeoque etiam adpassessori, eandem mictuosiorem reddendam s. os . Quamobrem cubueres possessor fecit, quod ipse dominus facere debebat, immo tuenda.facturus fuisset, siquidem omnes partes boni patrisfamilias adimplere volvissct Praeterea res fiuctuosior dum fit, Nn s etiam