장음표시 사용
263쪽
COELESTIBUS SPECIATIM. 233 F. XII. Praeterea obseruantur circa iovem quatuor planetae minores, lunae nostrae similes, quorum unusquisque intra certum temporis spatium, suum circa iovem motum perio
i dicum absoluit: imo suas hi iovis satellites patiuntur edlipses, et iterum ipsi iovi faciunt. Una cum iove ipso autem circa solemi mouentur, periodumque suam intra duodecim annos aut circiter describunt. Adl magnitudinem huius planetae quod attinet, asserunt astronomi, eum viginti quinquel vicibus terra nostra maiorem esse. f. XIII. Supremus omnium planetarum saturni est, de quo etiam mirabiliora quam de ceteris ab astronomis sunt bbseruara. Nimirum interdum ab utroque latere aliquid eminere deprehenditur, quae protuberantiae quandoque ansarum instar se exhibent: mox rurissus sine ulla protuberantia, limbo quodam in medio disco apparente, se exhibet. Atque hae saturni phases constanti ordine reis neunt, ut postquam sine protuberantiis seu brachiis conspiciendum se praebuit, paulatim ea utrinque existere incipiant, quae ubi
paulatim ad certam magnitudinem peruenerunt, rursus in ansas mutantur, et sic porro. Nec reiicienda videtur illorum coniectura, qui hasce phases oriri putant a corinpore quopiam instar annuli medium fatur-
264쪽
num ambiente, et axem planetae secante,
ita ut annullis iste non sit globo contiguus, sed pari interuallo ab eo remotus, ut veluti integer annulus circa saturnum suspensus
Praeter hunc annulum quinque planetae minores circa saturnum obseruantur, qui motum suum periodicum certo temporis spatio ab solii unt, ut ipse saturnus triginta circiter annorum spatio circa solem volvatur, quemadmodum et instar reliquorum planetarum maiorum circa axem suum agi
tur, sed quanto temporis spatio, nondum satis constat, licet intra paucas sere horas hoc contingere, ex motu infimi eius satellitum astronomi colligant. Ad magnitudinem autem satiarni quod attinet, sunt qui contendunt , diametrum saturni quindecies circiter
maiorem esse , quam terrae nostrae: ex maxima autem eius a sole distantia colligunt, eum ex materia ad modun leui et rara compositum esse. q. XV.Cum planetis hactenus conueniunt metae, quod horum corpora itidem opaca sint, et eodem modo per telescopia se exhibeant, nisi quod maiori sumo videantur inuoluta. otidie etiam aeque ae planetae
oriuntur et occidunt, et motu telluris vel conspirante, vel contrario, vel celerius vel tardi-
265쪽
tardius moueri videntur. Sed in eo diffe- brunt, quod cometae radios amplissimos emittere videantur, quorum Varius quidem situs est, quia quandoque in eam partem a 'coeli, in quam cometa tendit, proiiciuntur, quandoque antecedens cometae corpus sequuntur, quandoque in orbem circa cometae corpus sparsi sunt. Motus quoque in eo maxime diuersus est, quod cometae in lalis nostri vorticem descendant, quem moX deserunt, iterum ascendendo, CousqUe, Ut quandoque supra spatia, quae saturni orbitam ambiunt, visi sint. f. XVI. - Haec autem omnia si probe considerentur, non reiicienda videtur illorum sententia, qui cometas eiusmodi sere corpora esse contendunt, ac planetae sint, sed non tam solida, verum laxioris omnino texturae. Imo
sint, qui existimant, ex cometa fieri posse planetam, et cometam nihil aliud esse quam planetam impersectum, seu chaos, vel molem eiusmodi materiae, quae, si ad consistentiam redigatur, planetam seu orbem hae hilabiIem constituar. f. XVII.: Quicquid huius sit, id valde vero simile, est, radios cometae nihil aliud esse quam a
'Vapores e X corpore cometae egredientes, as quibus luX solis versus oculos nostros refle-
ciatur. Hinc et pro diuerso situ, in quo
266쪽
sumus ratione cometae, diuersimode hosce radios sese nobis exhibere necesse est. Nec ulla ratio obstat, qtio minus tantam vaporum copiam in cometis supponamus, quanta ad radios hosce formandos requiritu o. Haec omnia vero et inde videntur egregie confirmari, quod quo propius cometae ad solem accedunt, eo magis radii isti crescere et augeri nonnullis visi sint, decrescere conistra di imminui, quo longius a sole recedant da ulta vero cauda corpus cometae minus 3P- paruisse, quod sorte nimis per vapores eκ- hauriatur.
s. XUIII. Atque hinc nonnulli ulterius progressi
sunt, contendentes, cometas eX inrorum es
fluuiis collectis progigni, et dissipatis istis
Vaporibus, rursus euanescere: alii ex stelli. fixis seu solibus, si maculis atque vaporibus obducantur, cometam fieri putant, qui aut in planetam tandem euadat,. aut si maculae atque vapores tandem iterum dissipentur. pristinam recuperet naturam: alii denique semper cometarum corpora existere credunt, et aeque ac planetas motibus suis
periodicis serri, sed eos non semper a nobis animaduerti, praesertim quod multo ampliores ellipses describant, quam planetae, k- ,rius periodos suas absoluant, nec tam facile obseruari queant. Sed haec eiusmodi sunt, ut nihil , quod certum sit, et extra dubitati nem positum, hac de re affirmari queat. S. XIX.
267쪽
9. XlX. Supersunt denique senefixae , quae cumi eadem ratione ac sol, flammae nimirum aut materiae metallicae liquefactae instar cernantur, non videtur a ratione abhorrere illorum sententia, qui eiusdem cum sole no-sro naturae eas esis contendunt. Quod enim non calefaciant, id immensae illorum distantiae tribuendum esse videtur. Haeci immensa illarum distantia exinde etiam probatur, quod per optima etiam telescopia conspectae maiores tamen non appareant,l imo minores potius, cum radii, quibus cete-l roquin cinctae videntur, resecentur, nec cO-ν ruscatio, qua tremula luce oculos nostros percellunt, et cuius causa tum ex oculis nostris, tum ex aeris tremore petenda videtur, in illis deprehendatur.
Numerus stellarum fixarum determinari non potest, licet nonnulli cum Ptolomaeo M XXII. alii cum Plinio M DC. Rabbini duodecim millia, Κabalistae longe adhuc plures numerent. Solent etiam hasce stelisi las variis asterismis seu constellationibus. ordinis cuiuscunque causa designare, cumque imagines istae et denominationes eκ gentilium mythologia petitae sint , nonnulli in illarum locum alias, ab omni superstitione alienas substituere conati sunt, labore haud quidem vituperando. superuacanea tamena
268쪽
238 CAP. II. DE cORPORIBVS coELEST. etc.
tamen, cum istae imagines et denominationes vix apud quenquam superstitionis causa
hodie esIe queant. Sed et illud constat, quod pro diuersa magnitudine in sex classes diuidi stellae fixae soleant: sed haec ubiuis
sunt obuia. f. XXI. Denique nec illud praetermittendum a , nouas quandoque stellas in coelo deprehen, fas fuisse, quas inter memorabilis maxime est, quae A. M. D. LXXII. in constellatione Cassiopeae apparuit, et post biennium iterum euanuit, ex quo haud absurde nonnulli colligunt, in magnis illis spatiis, quae stellaeoccupant, varias subinde contingere mutationes. Saepius tamen et astronominouas stellas sibi videre videntur, quae tamen nullibi existunt, ut Antonio Mariae
de Reyta contigit, qui quinque nouos iovis comites se detexisse sibi visus est, cxperientia deinde conuiditas, quod stellas fixas pro erraticis habuerit. Vbique ergo circumspectione opus
269쪽
CAP. III. DE EFFIc. ET INFL. SID.
hactenus censierint eruditi , g. I. Natura iturum non obseat, quo minus quidam eorum uxus ad haec subtana ria pertingant II. II Tempestatum mutationes hinc dependere, Ferosmi-
hactenuspraedici non potuerint, q V. Hinelet fluuiaris siderum
in corpora animalium et plantarum e cacia deri. uatur, g. VI. Notantur quorundam corporum, pro sariis lunae pMsibus , musationes ,
Simile quid de maeuiar in quibusdam lapidibus obseruatur, S. VIII. ara et quousque sideribus in animum hominis e caelaguaia incomper ς,F. IX. Temperamenta praeciρ hominum a latem clauetes reducuntur, S. MEEi ui septem planetae respondent, S. M. De temperamento raturniano,iouiali martiali, g. XII. Solari, S. XIII. Mercuriati, senereo, lunari, si XIV.
Hanc conuenientiam inter planetas et temperamen
ta hominum non posse ca- umortuito tribui, XV. Coni esurae, Fnde haec conuenientia proueniat Z S. XVI XVII. An et quousque homo foνDι-nae munera siderum in aeui imputare Eeseat ZF.
XVII diuid is astrologia iudiciaria censen ν μ' si XIX. Fuid pro eius defensione dici queat, s. XX. Concluditur , rem omnem redire ad evertent am ,
270쪽
DE siderum essicacia et influxu magna semper inter viros eruditos extiteredissensiones, aliis omnia sere sideribus tribuentibus, aliis omnia iisdem denegantibus, paucis mediam tenentibus viam, paucioribus firmas et iustas suorum assertorum ratIOnes asserentibus. Nos remoto procul partium studio, quid verosimile nobis et hic videatur, paucis exponemus. iI. Si ergo vel maxime supponamus, quod plerisque hodie probatur, planetas esse corpora opaca, telluri nostiae similia, stellas fixas esse soles , nihil tamen obstat, quo minus materiae cuiusdam subtilioris e Ruxus ab iis, praesertim planetis, in haec inferiora seu tellurem nostram propagetur. Si enim nec distantia, nec aliae causae obstant, quo minus lux istorum siderum ad nos per- sueniat, nihil quoque obstabit, quo minus is milis materia ad orbem nostrum pertingat, luariarumquc in ea mutationum causa existas
S. III. Eo magis autem hoc videtur admittendum esse, si porro supponamus, materiam, lex qua planetae compositi sunt, sorte longe , aliam esse,quam ex qua tellus nostra constat. Possunt enim corpora esse opaca,quae tamen ex diuersa admodum materia constent. At-