장음표시 사용
51쪽
s X E N i ii Mgi gratiam iustificationis sed verae Contritionis, ad hanc enim ' xime disponit Attritio secundum Cadiolicos , quos impugnat xutherus, ut visum eli f. praecedente. Et sic intelligit Alphonsus Vi-valdus in candelabro aureo de Attritione num. q. & Conscilla L van. art. q. antea dixerat, quod Ichenna metis (etiam dolorem imtelligens praeparat ad veram animi Contrii:onem.
Possem pluribus rem illam illustrare, sed haec suificiar t. Unicum observo, non esse necessatio dicendum, quod Attritio ad Dei gratiam semper de i ni allibiliter impetrandam disponat: nam etiam stades disponit ad Dei gratiam, non tamen semper & in fallibiliter impetrandam. Suffcit ergo, quod ad Dei gratiam subinde impetrandam disponat, & hac ratione asseratur bonitas actus Attritionis. QuARTu M i Noi Ciu M. Nihil dicitur de Attritione, quod non peraeque possit dici de Fide ad iustificationem proxime non disti nente: Fides enim est donum Dei, sine Sacramento Poenitentiae per se ad iustificationem perducere Peccatorem nequit ,& eum ad Dei gratiam in Sacramento Poenitentiae impetrandam disponit. f. s. Respondetur oppositu obiectienibis. TR ibui prioribus obieetionibus, quae opponuntur num. t et r. 223. & et2 . responsum est j. 3. ubi ex iisdem principiis co
trariam veritatem elicuimus. Restat itaque unica, aut altera objectio examiiuuda. O ait CTro I. Si Synodus non ageret de dispositione proxima perperam saceret hanc oppositionem : Et quam rusne Sacramentonuentia per se a. iusti scalionem perducere putatorem nequeat, tamen eum is Dei gratiam in Sacramento Paenitentia impetrandam disponit.
REsPONDEO nullam hic fieri oppositionem, cum non sit inter eosdem terminos et Synodus enim prius dixerat Attritionem per se non perducere ad justificationem: postmodum tamen non dicit cui vult Argumentans) quod possit perducere ad iustificationem in Sa-eramento, sed hoc unicum, quod disponat ad Dei gratiam in Sacramento Poenitentiae impetrandam. Quae sunt longe diversa, ut patet ex dictis. INsTAT tamen. Attritio non magis disponit ad gratiam imp trandam in Sacram o, quam extra illud, cum etiam disponat remote ad iustificationem extrasacramentalem.
Respendeo non haberi in textu, quod disponat ad iustificatio.' nem. Deinde ratio potuisset esse , cur potius diceretur di acre d
52쪽
iustificationem in Sacramento poenitentiae, quam extra, quia iustista
otio solet impetrari obtineri in Sacramento poenitentiae. Oare Crio II. Tridentinum agit de Attritione . quae iuxta nos
excludit 'sitive voluntarem peccandi per amorem Dei. Ergo agit de dispositione proxima.REsPONDEO, quod antiqui illi Scholastici, quorum sententiam explicamus, negabunt, quod Attritio debeat positi ve excluderq vo .luntatem peccandi: exutimabunt enim sufficere quod non includatyoluntatem peccandi, Pod est excludere n sative. Ratio autem est, quod, ex eorum sententia, Tridentinum tantum voluerit 1inere bonitatem actus Attritionis: atqui sufficienter assi ritur bonitas actus Attritionis, quando dicitur non includere voluntatem peccandi, sicut patet in actu Fidei, qui non excludit positi-ye voluntatem peccandi, & tamen bonus est. Ergo. Aliud porro dicendum est in sententia eorum, qui docent Attritionem eue dispositionem proximam in Sacramento Poenitentiae, tenentur enim docere, quod Attritio positive excludat voluntatem peccandi. In promptu ratio est,quia liqc Attritio requirit effcax ' positum non peccandi,quod intelligi nequit nisi politive excludatur
voluntas peccandi. Et ita argumentatur P. Reginaldus citatus in Quaest. Quodlibet. dicens, quod reauiratur attritio qua voluntatem Pag. peccandi excludat per PRO Pos i TuM scilicet NON PECCANDI Dcatero. Quare dum in Quaestione Quodlibetica doctrinam Reginildi attuli, ex illa hypothesi factum est, qua dissimulanter concesseram Adversariis,Tridentino sermonem eis de dispositione proxima ad iustificationem; quando autem subindicavi aliam responsionem , sicut hypothesim praedictam, sic etiam sublatum intelligi oportuit, quod eidem hypotnesi innitebatur, nimirum, quod in Tridentino ageretur de postiva, & stricte dicta exclusione voluntatis peccandi.
In quo discutitur, utrim Attritio excludae posuit 8 voluntatem peccandi
ALi m responsionem, quam commemoravimus Caphe praeis cedenti h. i. lubet praeienti Capite fusus explicare. Nimirum, concesso Adversariis, quod in Tridentino agitur de
dispositione proxima ad iustificationem, quodque consequenter G
53쪽
tot de positiva de stricte dicta exclusione voluntatis peccandi, nishilominus ostendere Adversarios .uthoritate Tridentini potius A mi, quim iuvari, propterea, quod positivi exclusio voluntatis D candi benevolum aliquem Dei propter se requirat amorem , neque solius timoris servilis praesidio comparetur. Quod ut clare oste
' mus, oportebit nonnulla observare. .
OBsERvo I. Controveisiam moveri de exclusione voluntatis peccandi mortaliter, agitur enim de metu gehennae, quae solo
Oas ERvo N. Quod propria dc essentialis ratio,seu digerenti per quam peccatum mortale differt 1 veniali, proprie in eo sita sit, quod peccatum mortale iuxta Augustinum traetatu s.la Joan. Ariobuia Charitatis, seu amicitiae cum Deo; peccatum autem veniale non sit talis violatio amicitiae divinae. Ovs ERvo III. Inde consequens esse, quod in omni omnino pe cato mortali, sit quidam, saltem interpretativus contemptus amicitiae divinae, qui non habetur in peccato veniali. Et hoc sensu de peccantibus venialiter dicit Apostolus I. Cor. q. quod manente sumdamento,scilicet amicitia cum Christo,superaedificent ligni,scenum, stipulam igne exurendam, prout solet interpretaris. Augustinui. Unde in Psalmum ios. Si quu, inquit, adisicaverit super fundamentum g a,faenum,stipulam, id est amaras saeculares sundaminio Ficti sua su- p.ra carerit, tamen i in ruNDAMENTO A Christis , ut PRiMure
LoCuM ipse habeat in cor hei nihil omnin, ANTEPONATuR , portantur laus, solerantur O tales. Veniti caminus, incendet Iet a, sanum Ostipulam. Et in Psalmum ro. Qui amissi adhuc saecularia se neteibi terrenu implicati sunt, editi sunt vinculi. quibusdam ct Uecti bis carnu, demissurum, Coniugibui, postfandis O tamen Christiani sunt, ita,
ut non COR eorum RECEDAr a Christo, di nihil PRAEPONANT CHRis To, quampi, inadificandu nihil PRAEPONi TuR PuNDAM To, ad
Et in Pulmum 8o. Posside sundamentum, hare caelo, calca terram. Si talis ei, non ais cas nis aurum, argentum di dei preti'sai. Cum autem dixerit, antepossessa vim istam, timeo ne pereat, di imminti damnum, tu contristari , non qisdem PRAEPON res ram Christo. N.m F Damai pus cm tuam, ut dicatur tibi, i PsAM vis , AN CHRisiuret si s tristi eam piret, PLus tamcn AMPLECTERi s CHRisTuM, quem
54쪽
t subri insurum mixto, salpuriri tamquam per ignem. audialid. Non nitru lintre istam , nisi dixerit salsuis ityi manium. Nec tamen non facere, Chrsum in findamento peneris. Vide Enchir. c. 68. Ex qua Augustini doctrina intelligitur quomodo peccato veniali, non contineatur contemptus amicitiae divinae , quia per eccatum veniale nihil praeponitur Christo, eiusque amicitiae, sicut ut per peccatum mortale, quo destruitur ipsum tandamentum, scilicet amici- tiacum Christo. OasERvo IV. Posse subinde contingere, quod 'Uter vehementiam & intensionem alicuius affectus, etiam mali,absit voluntas peccandi, prout colligitur ex Augustino lib. tr. de civit. cap. ic. ubi scribiti Nannunquam sani aperii a pitia alas vi NCuNTuR occultu, qua putantur esse Pirtutis, in quibui regnat superbia, se quadam biplacendi altitudo ruinasa. verum talis victoria, seu exclusio peccati, non est proprie dicia victoria aut positiva exclusio peccati: unde subjungit Augustinus: Tunc ita , vi CTA vitia deputanda sunt,
Ratio autem cur talis exclusio non sit positiva, ex eo petenda est, quod illud tantum dicatur positive excliseere voluntatem peccandi, in quo re griat esse voluntatem peccandi, non repugnat autem assectum iuperbiae simul esse cum voluntate committendi alia peccata, quamvis per accidens contingat affectum superbiae esse tam vehementem , ut de facto non exurgant asseruis aliorum vitiorum. Itaque ad exclusionem positivam voluntatis peccandi requiritur,ut cum tali assectu non possit in eadem anima conciliari & habitare voluntas peccandi mortaliter.
f. II. M namsi rera ratio, uare assectis Charitati, po tiri
excludat roluntatem peccandi morialiter
REsmndeohanc esse claram &manifestam rationem,quod manifeste repugnet , ut quis contemnat & vilipendit amicitiam divin m per peccatum mortale & simul per Charitatis affectum Deum tamquam fundamentum omnibus praeponat: nequit enim simul fieri, ut quod omnibus praeserimus simul vilipendamus. Quia ergo quolibet peccato mortili amicitia divina contemnitur, quolibet autem assectu Charitatis amicitia divina omnibus praesertur, nedum contemnitur, tam clarum est assectum Charitatis excludere postive voluntatem peccandi mortaliter, vim clarum est idem non posse omnibus praestari, & non praesuri, conterani di prae omnibus aesti-
55쪽
Ex quo patet, quod propria de essentialis ratio affectus Charitatis directillime opponatur propriae & essentiali rationi voluntatis peccandi mortaliter. Propria enim & essentialis ratio affectus Charitatis de quo agimus, sita est in eo, quod Deum summe aestimet, & c ut
minimum virtute; omnibus praeserat: Propria autem & essentialis ratio voluntatis peccandi mortaliter, sita est in eo, quod Deum vilipendat, & creaturam Deo praeserat: Directissime autem ora nuntur: Deum summe astimare es vilipendere: Deum omnibin prascrre, O creaturam Deo praserre. Sicut ergo Charitas tamquam Regina virtutum imperat omnibus virtutibus , ita etiam per affectum suum resistit omnibus peccatis mortalibus. Et hoc sensu intelligi potest, quod scribit S. Joannes Epist. i. cap. 3. Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit,quia permanente affectu Charitatis, fieri non potest, ut simul si affectus peccati mortalis. . 'Quapropter non satis percepit mentem nostram P. Le Dent, dum
num. I. putat nos ita ratiocinari:Si amans Deum peccaret mortaliter, amaret ci non amaret, pellet Deo bonum di non vellet, quos actus cum
imp ibile sit fimul compam, necesse est excludi peccatum, dum est amuDei. Tale enim argumentandi genus inane est & 1 nobis nunquam propositum. Existimo enim , quod maxime possibile, sit ut ratione diversorum affectuum, quis amet & non amet Deum, velit Deo b num de non velit, sicut vult & non vult piger: sed nego fieri posse, ut quis Deum omnibus praeponat & simul creaturam Deo praeserat: amicitiam Dei summe aestimet, & simul contemptui habeat. Ex quo etiam appiret praelitum Authorem, num. 6.male supponere, quod amor Dei de quo agimus opponatur soli Dio Dei, ut cit speciale peccatum; siquidem opponitur omni peccatomortali, quam tenus quodlibet peccatum mortale complectitur in se virtualem contemptum & odium amicitiae divinae. . III. Vtrum tithar Issenna postiire excludisi xplantatem
EX Lictenui dictis neuendum est. Pni Mo. Timor gehennae nullam habet repugnantiam vel contrarietatem cum ratione F pria & esstatiali cuiuscumque peccati mortalis: propria enim ratio cujuscumque peccati mortuis petitur ex odio & contemptu amicitiae divinae, timor autem gehennae nullo modo considerat amicitiam divinam tali odio contrariam.
56쪽
Tn Eo Loortu M. 'SEQ. Do. Ut constabit exsequentibus, nulla adserri potest repugnantia, cur peccatum mortale, ut mortale est, non possit simul cum quocumque timore gehennae consiste e. TER Tio. Q id repugnat simul cum amore sut& timore rennae in eadem anima conciliati odium Legistitorist proclive enim est de proprio damno satagenti illum odisse . quodammim Micris, juxta illud vulgarer quem metiui, qui perire cupit Respondet Ad versarius, illius Hemistichii sensum investigandum cxii, illud Hemistichium esse Hugonis 1 Sancto Vi- ore in Joan. & D. Hieronimi ad Theoph. ubi sic habet: antiqua mu' is est, quem metuit, quis odii, quem ac per se cupit. Vnde di in
nostrum Auru cum initia parvularum in timere confisiani, diuuio foras mittit limorem. ARTO. Ut saribit Angelicus Doctor ex Augustino:Timor serariis non es numerat is inire Ava virilis S. Iura si a Spiritu Sancto, quia, ut augustinis dicit in libro de natura es gratia et POTEsT HAaE
RE ANNExAM voLuNTATEM PECCANDI.
Respondet P. Le Dent distinctione duplicis timoris servilis, sed effugium est non responsio, quia nullum in Amelico Doctore duplicis illius timoris extat vestigium.
b IV. Vir.mactus Spei mariua pastix. excivis Duintatem peccandi mortaliter D Ixivei mortua, seu destitutae omni benevolo in Deum tamquam summum bonum affectu, quia de Spe viva, non agimus. Respondendum autem ex iactis fundamentis, quia actus Speii mortuae non excludat milia voluntatem peccandi mortaliter. PRi Mo. Actus Spei mortuae nullam habet repugnantiam cum propria de essentiali ratione peccati mortalis. SECthoo. Constabit ex sequentibus nullam adimi rationem, . cur actus Spei non possit in eadem anima conciliari cum affectu pe cati mortalis. TER Tio. Actus Spei est actus virtutis particularis, neque perva.gatur omnia vitia, & ii consortio suo excludit,sicut adius Charitatis, quae tamquam regina virtutum, non patitur cum actu suo Dei odium in quolibet peccato mortali reperium. .
57쪽
cla m velaniarem peccandi mortaliter.
OasEC Tio I. Dari potest desiderium alicujus boni Celti Messicax, ut inserat positionem omnium eorum, quae ad illius conse cutionem necessiria sunt, adeoque & omissionem illorum, quae iblius consecutionem, vel impedirent, vel periculo exponerent. Ergo diri potest desiderium vitae aeternae, quod excludat omnem voluntatem peccandi. Consequentia clara est, quia medium ad consecutionem beatis dinis tutum & securum, est abstinere ab omni mortali, tam interno,
quam externo.R EsPONDEO I. Admittendo quidquid insertur. Quis enim neget dari posse desiderium vitae, quod excludat omne peccatum mortale, &sperantem non confundat sed desiderium illud debetiae animatum & quodammodo vivificatum per aliquam Dei dile-M Gal. s. ctionem. Sicut enim fides, ut justificet, debet pra Diuctionis vorari; ita etiim & desiderium vitae aeternae debet per dilectionem v rati , ut iustificet di positive excludat mortale peccatum. REsPONDEO II. Mod in argumento proposito contineatur petitio principis: illud enim quaeritur, ultum Dilectio Dei non sit medium nece .rium ad contariationem Beatitudinis. Nam si Deus(sicut potuit dilectionem sui requisivisset tamqam medium necessirium ad
consecutionem Beatitudinis,sequeretur, quod desiderium vitae aere nae deberet necessario movere voluntatem ad Dilcetionem Dei ha- hendam. Unde argumentum relinquit probandum, vel improba dum, utrum dilectio Dei sit medium necessarium ad consecutionem heltitudinis: & 'uidem in argumento supponitur quod non, c pr
inde petitur principium , & pro concessu habetur, quod probari debuit, DECLARACR, quia simili argumento probaretur , quod solum desiderium Beatitudinis abnue Sacramento lassiceret ad consecutionem Beatitudinis, quia nim irum movet ad executiohem medici- rumia conlecutionem Beatitudinis necessiriorum. Quod si dicas Sacramentum esse medium ad consecutionem Beatitudinis necessirium et quaero, unde tibi constet illud ipsum de dilectione Dei dici
non posset On i acrio II. Amor Dei potest excludere omnem voluntatem
peccandi: essio etiam Amor , seu desideriuiu Beatitudinis.
58쪽
THEOLOGICu M. si . . REsPONDEo exdictis b. 2. In Amore quo Deus tamquam summum bonum diligitur reperiri specialem repugnantiam cum peccato mortali, quae non reperitur in Amore & desiderio Beatitudinis, quamdiu non animatur & vivificatur per Dei Dilectionem, di prae omnibus aestimationem Osi Ecrio III. Actus Spei est desiderium firmam obtinendi gloriam,nec exponendi se periculo ea excidendi: cumque medium ad hoc sit non peccare peccato quocum)ue,mirum non eii, quod omnia peccata excludat, quorum unum si vellet committere, iam idem vellet, ac nollet, aeque, ac si amans Deum peccaret; unde non magis
alia vitiase habent disparate ad Spem, quaera ad amorem Dei. REsPONDEO I. Quod in argum to supponatur Dilectionem Dei non esse medium necessarium, ut quis non exponit se periculo excidendi glora; quod merito negamus. REsPONDEO II. Quod actus spei mortuae sic quidem firmum desiderium, quatenus innititur Dei promissioni, quae non potest e ficere; nego tamen firmum esse eo sensu, quod se solo possit excludere positive, quidquid impedit beatitudinem, ad hoc enim requiritur vita, seu spiritus Dilectionis Dei, Apostolo clamante i. ad Cor. 13. se sine Charitate nihil esse. Ex quo etiam sequitur, quod praedictus Scriptor male supponat voluntatem, quam quarto modo vocat effracem, posse obtineri sine ' .aliqua Dei Dilectione, est enim hac in parte eadem ratio Fidei &Spei, languet enim utraque, nisi per Dilectionem operetur. Item, quod etiam male supponat,actumi Spei mortuae esse omnino absolutum (eo sensu, quem intendit sine Dei Dilectionet quamvis enim possit dici ibsollitus, id est absque ulla conditione, non tamen est abiblutus, quisi effraciter adhiberet media omnia, quibus excluditur periculum damni aeterni, cum inter media ad hoc excludendum sit ipsa Dei propter se Dilectio.
excludere posuntatem peccandi mortaliter.
OBixc Tio I. Dum Tridentinum Sessi . cap. dicit: Illam
ver, attritionem, qtumani ex gehenna metu communiter concipiatur, F rosintatem portandi ex. Di &Caperte supponit dari posse,quae excludat voluntatem peccandi; alias enim Attritionem chymaerucam nobis obtruderet. di
59쪽
peccandi excludat, sed negamus i quod talis Attritio pro motivo ac aquato se ultimato ,abeat metum gehennae. Neque hoc evinces ex Triis dentino, quin potius contrarium colliges ex conditione apposita: Sirplantatem peccandi excludat: innuitur enim aliquid a gehennae metu diversum requiri, quid autem illud sit ex aliis locis Tridentini re. linquitur colligendum. Olli ECrio II. Trident. Sess6. Can. 8. dicit, quod pergeb ima metum a peccando abstinemis. Hac autem agit de metu exclusa Charitate, cdm sit idem ille, quem cadem Sess cap. s. ponit tamquam ste nentem viam ad Spem & amorem. REsPONDEO I. quod metus, seu timor de quo cap. 6. tantum remoth disponat ad dolendum de peccatis, & abstinendum a peccam do, ut patet legenti textum: ergo idem dicendum erit de gehennae metu Can. 8. quod scilicet per gehennae metum tamquam per causam remotam de peccatis doleamus & a peccando abstineamus. Quo referri potest, quod Tridentinum non dicat nos abstinere a peccando
PROPTER , sed PER gehenna metum.
REsPONDro II. ualdo verisimile esse, quod Canone g. agatur de timore initiali, quia timor mere servilis non habet pro obiecto Dei misericordiam de qua Canone illo S. sed iustitiam, neque per metum gehennae proxime confugimus ad Deum, sed potius stigimus a Deo, ut ostensum est supr1. Osi acrio III. Possim aliquod malum sic aversari, ut stante illo actu impossibile sit, me ponere id uo malum illud incurram. Ergo possum sic aversari gehennam, ut impossibile sit me simul admittere mortale per quod scio gehennam incurri. REs P Dro falsum esse Antecedens,si nullum accedit motivum oppositum causae propter quam malum illud incurritur. Nam bene consistunt, quod vehementissime averser effectum, & simul causam ob alias rationes diligam,subinde etiam vehementius. At, inquit, quis dubitet, quin ex timore patibuli possim furtum sic detestari, ut non possim simul velle suriri, per quod fierem patibuli reus . Quis dubiteti Imo vero quis hoc affirmeti Certe neminem legi, neminε audivi docentem, quod patibularis illa poenitentia non pateretur secum voluntatem furandi. Et merito. Quid enim repugnat,utvcliementissime quis timeat patibulum, de tamen prae infirmitate retineat inordinistum desiderium rei alienae Neque refert, quod sur dicatur scire per affectum internum incurri poenam patibuli: quantiun vis enim sint poenam statibuli incurri,
60쪽
nihilominae permanete illa scientia &vehementissimo timore, potest ex vehementiore atactu desiderare rem alienam. Non dico, quod desacto desideret, scis quod possit desiderarer in quo est ditarentia inter timorem & Charitatis affectum de quo agitur, quod stante Charitatis affectu, non possit in eadem anima simul esse affectus vehementior, qui sit peccatum mortale: stante autem quocumque timore, possit in eadem anima esse affectus vehementior, qui sit peccatum
ovi EC Tio IV. Timor gehennae positive excludit peccatum externum , & etiam affectum internum , quo efficaciter imperatur peccatum externum. Ergo etiam potest cxcludere omne aliud peccatum internum, cum de omnibus sit eadem ratio. REsPONDEO I. Simile esse argumentum. Timor infamiae, imo vana gloria, pristive excludit peccatum externum &c. Ergo potest excludere omne aliud peccatum internum. REsEONDEO H. Consequentiam nullam esse, ex eo enim,quod unum peccatum excludatur , perperam quis concluserit quoalibet aliud peccatum excludi.REsPONDEO IN. Quod , si proprie velimus loqui timor gehennae non omnino positi ve excl udat peccatum e ternum, quia excluso illa non petitur precise ex contrarietate cum peccato externo , sed plerumque ex affectu vehementiore , quim sit ille , quo quis propendet in peccatum externum. Quo non obstante 'At dari tam vehemens assectus erga peccatum externum, ut, permanente e cm tim re, simul poneretur peccatum externum. Quod maxime apparet in peccatis carnalibus, quae, permanente timore gehennae, per infirmitatem commituntur. Nemo autem peccat mortaliter permanente Dei
prae omnibus dilectione. OB iEC Tio U. Voluntas ex motivo solius timoris potest imperare, ut quis abstineat ab omni peccato. Ergo&c. REsPONDEo quod non plenh imperabit, ut dixi in quaestione pitquod lib. Quibus addo, Quia plenum imperium requirat plene vo .luntarium, quod autem ni ex solo timore, non est plene voluntarium luxta plerosque. Quia tamen Advers rivi, i ii expe-- rientiae resistere, dico ulterius, quod licet voluntas postri sic imperare, ut revera nullus esset affectus precindi mortaliter et tamen hoc non proveniret ex positiva repugnantia inter tale imperium & 1flectum peccati mortalis: sed tantum per accidens ec propter Ieheme tiam actus intensioris, sicuti contingere potest in vehemerui distractione. Unde stante eodem imperio, posset voluntas pro sua liberi te