장음표시 사용
51쪽
suis, & ut meditationes animi in contemplandis naturae rationibus vegetiores dc exactiores redderentur, luminibus oculorum splendore aerei clypei sese privas e sertur V. A. Gellius lib. I o. c. I 7. Simul perspicere jam licet, in quibus cubiculum lucidum, splendidum a sole vel candelis cum speculis orbibusque politis illuminatum conveniat. Exempla hujus sint assectus soporosi, carus Iethargus cte. animi deliquium,& ubi scit. spiritus oppressi magis sunt, vid Dο-
laeus EncycL Med. C. I. p. suffusiones, oculorum pupillae contractis, ctim enim luce clara pupilla magis sit contracta in loco tenebricoso, ea melius se dilatat, ut spatium concedatur, per quod radii ad retinam postunt transmittiae deinceps refringi. In malo hypochondriaco, S apoplexia assectis luminosum, conclave quoque conducit. Ast si in his Vita exploranda sit, conclave tenebricosum plane reddatur omnibus senestris clausis & deinceps candela accendatur & naribus admoveatur. Sunt quoque ulterius nominandi alii affe- Elus ut incubus, memoria abolita, paralysis, mensium obstruitio, catarrhi, se-bres, quibus Asclepiades aegros juxta vigiliam & sitim hinc quoque convellendos esse praecipit. Cons. Oribasius Collect. L. IX. p. 3 s I. tumores item a que obstructiones splenis Sce. de quibus vid. Bruele Med. p. ii 8. calculus id
l. e. p. I 3 7. cutis descedatio, scabies, elephantiasis &c. cons. Fontan. Med. Pr. L. I. p. 7. purpura Variolae morbilli atque ejusmodi cutis exanthenata ut sa-cilius ad habitum reserantur, epilepsa So enand I. c. p. 2 o8. Coel. Aurel. de morb. chron. lib. I. cap. q. scorbutus Alberti de scorb. p. 26 I. angina, fluxus ventris vid. Gradi Prax. p. 3 i f. Fractes artus Can. & Cons M. L. II .
p. 8 I. illiaca quoque passo secundum Coel. Aurelium de acui. morbis lib. III,
cap. Ι7. atqUe omnes qUi majorem dc continuatam magis liberiorem ventilationem, perspirationem, apertionem, discustionem & digestionem requirurunt. Antea recte quidem dictum est in affectibu s sop or osis re quiri splendidum conclave, sed in contrariam partem adhuc etiam scire licet: in vigiliis laesis ut sopore aeger quiescat e re esse, si ante ejus oculos res aliqua sublucens ponatur ut eam semper intueatur ex qUo stabili fixoque adspecΙu continuoque oculorum exercitio delassatus consalvebit, quod genus remedii Hippocr. 6. epid. Sect. q. text. II. proposuit, dum inquit somn- flabilis rectorum n elatio, cons. & Galenus comment. in distam locum, quod ad ulteriorem e perientiam perducendum est. 6. XVII. Luna Gmineum ae molle nocturnumque sidus ubique male satis audit, & ejus lumen noxium, quoniam ob varios morbos inserendos, e asperandosque sispectum habetur. Palam est, crescente luna, nostri comporis fibras laxari, vasa distendi, tumescentiam suidorum augeri, transpiratio-
52쪽
nem humorum impediri, defluxiones varias tumoresque varios oriri & incrementum capere, ea vero decrescente, stringi fibras, eaque symptomata minui, atque in mulieribus caeterum sanis cirea noviluni iam vel plenilunium se menses exerere. Circa plenilunium major semper in cerebro humorum sanguinis i&c. congestio,decubitusque observatur, unde sine dubio voluit Antiquit ut circa Iuriam plenam instituerentur purgationes; verum decrescente luna melius procedunt exeretiones, nisi quod langUor major hic virium eoneurrat. Nod ambulis hoc praesertula pituitosis, impuberibus & Gmini, eephalalgia laborantibus N. Piso. L. I. de M. C.ct C. p. 27. Vertiginosis catar his ae defluxionibus acribus seri & sataginis ophthalmiis &c. ct morbis ex illis
oriundis capitis cerebri di nervorum nervosarumque partium aflectibus epuIepsiae si unatteae assectionis ideo diibe) detentis ut S convulsionibus. passio
nibus hystericis, tremoribus membrorum apoplexiae de qua prae aliis vid Alex. Bened. Lib. I. cap. 33. de curand. morbi . S Macrob. fatum. Lib. r. cap. I 6. lethargo, paralysi, haemorrhagiis, sanguinis sputo, vid. Gradi Pracp. I . asthmati hydropi, calculis, colicis passionibus, fluori albo, gonorrhaeis ienum doloribus obnoxiis, coni. Sol ni inde r. cons med. p. II 6. S. 4. p. II 6. aut illis assectis insensum. In febribus, item variis generis, maxime malignis, putridis, contagiosis, ipsa peste quoniam causam putredinis luanae lumen auget) vitandum. In Vulneribus, ulceribua spina ventosa die. qumque lunae deerementum di incrementum periti chirurgi notarunt. Cons. Sal muth. Cent. I. observ. 72. Quod haud ignorasse Pythagoram innotescit, qui aliquando interrogatus, quomodo tam diu vixisset respondisse fertur: Satur nunquam a mensa discesia, luna me nunquam vidit Rc. Monet Gale Dus a. de diebus decret. C. a. subejus lumine dormire malum esse, pallorem de dapitis gravitatem statim subsequi, S Ob hanc causam Plutarchus Decad. a. probi. Sympor. I o. ait. Lunae radi0s si dormientes seriunt, stupidos & sen Dibus obtorpentes eos reddere. Convulsiones ex decubitu sub diu sic eontracta, vidisse resert Jaehinus in L. 4X. Rhas c. I. Illustrat hoc Horatius Sat. . I cI i. quando vina nocturno caelo exposita nervis nocere dixit. Attonito,
quandoque & aphonos reddere radios lunares testatur Zacutus Lusit. L. LΡrax. mirand. Obs 3 . plura Vid. in L. I Ι. de princip. hist p. 37. Exemplum amaurosi ex aspectu lunae plenae correpti vid. apud Heer obf . Alia inter alios plures recenset notabilia Eerkring spicileg. malom. Obs ' et . p. I . seq. Circa hane materiam praeter alias quod Ant. Musa in lib. ad Maecenatem affert, equidem jam non meum faciam, quando linteaminia illius lumine instadia magnopere nocere dicuntur, o quRi do chirurgi munent, ne panni & lin
53쪽
teamenta, quae a Vulneribus extrahuntur, radiis lunaribus exponantur, ut inter alios advertunt Andr. Balcasar L. I . de vulta. c. Σ . Joan Fragoso in
rulamium quoties luna eclypsin pasta est, deliquio animi correptum fuiste. Cons. Lev. Lemnius de Oce. N. M. p. 33 I. 33 3. Essicaciam hanc lunae, quae tam in animalia quam plantas nec non Oceanum, lacus majores, paludes, fluvios alterando, turbando, mutando adeoque non penitus negandam Operatur, juxta est uvia S radios, ct qui ad nostram atmosphaeram mittuntur a solis ossiuviis plane diversos & humidos potissimum pressioni adscribo, quae aerem etiam compressiorem reddi unde dein respiratio dissicilior redditur & transpiratio impeditur, seri copia in corpore augetur &e. Quae huic similitudini: vulgo objiciuntur, servatum disputatario conflictui est Quod siq; res ita se habeat, cubicula a lunae lumine bene sunt defendenda obturando S armando fenestras, aut Velis, aut quod melius valvis. S.XIX.Ornatum an spectemZan etiam jam mihi negotii sit ut cumSeneca lo, quar eum parietibus pretiosis, cum orbibus illis magnis atq; fulgentibus, cum
mari inis vasis,cum cubilibus istis in ambitionem compositis, per multum pretium multumque opus civitati notis, cum aulaeis istis Attalicis ex arcula modo prolatis, rnensulis varietate macularum conspicuis ' reliquo lautitiarum apparatu splendidissime exposito, quem ut aliquid novi luxuria commentum est Potius equidem reputomerito dicendum esse de cubi eulo aegrotantium Agra
gitis enim interdum ac Circensibus ut aiunt, alias pompa placet) licet Somni apparatu splendido, omni ornatu sumtuosissimo instructum illud sit, impensae Spora apte saltim &fastus & vanitatis causa per omnes angulos distributo, qui accedentium oculoS Voluptate morantur, , accendunt invidiam,quod alias de carcere alii proferunt, quod nullus nimirum detur elegans & qui pla cere queat, carcer, licet haberet aureos clathros atque quod sem per sit malamantio, licet & s pretiositate vel Neronis vel Divi Marci venetiis aureae domui aequiparandus esset, cui loco arenae margari tete & lactus vel illum aureum Carbilii Pestionis Equit. Rot vid. Ρlim. 3 32. vel Julii C. de quo Suetonius, vel Heliogabali, vid. Lampridius in ejus vita, superaret, si & fulcra adamantina haberet, quorum meminit N. Gerbelius in Fab. de aranea & podagra, quam exhibet nobis Camerarius in narrat. JEsop. p. et is . Ambo tamen cinquam manent Vera vivorum sepulchra, dum aegri aegre ct in divitiis S paupertate se: habent, quocunque illos transtuleris. morbum suum secum transferunt atrius aegrotantes conclavi ejusmodi ceu calceri mancipati sunt. Quin imo jure dicendum est, quod inconvenienter illi satis agant, qui ejusmodi conclavia nimio
54쪽
nimio interdum apparatu ad la tam saltem composito, ex0rnant, Peristromatibus campanicis & picturis saepe lascivis cui nihilominus tamen apud multos usu venit: ) lenonibus lenisque magis quam aegrotantibus & moribundis dignis &e. instruunt. Dantur atque adeo casus, in quibus ejusmodi indifferentia etiam & innocentissima quoque aegris splendore dc varietate obsunt. Inter cujus rei exempla febribus acutis ardentibus laborantes, maniaeos, phreneticos, delirantes, insanientes, melancholicos saltem si nominare vellem, clara res esset sine dubio. Advocandus commode in partes nostras Rolfincius est, qui in cons. med. L. 1 I. cons. . p. 82. in ejusmodi casibus omni studio praecipit, ut cubilia a picturis sint libera, quippe quae visa mentem S phantasiam corruptam jam
conturbatamque amplius magisque conturbant, cons. & N. Piso L. I. p. atque oblatae rerum species aliae quoque iis quam quidem re ipsa sunt, apparent, vel quae levem quandam similitudinem saltem referunt, vera aestimant, ct peregrina simulacra accipiunt. Speciatim diei insuper & potest ex conclavibus, in quibus salaces satyrias, gonorrhoea, furore uterino vexati continentur, removendas esse omnes piis uras, imagines, spectacula, quae rei venereae usum, vel cogitationem saltem ejusdem in memoriam ullo modo revocare vel excitare possunt. Attamen iterum reperies casus, in quibus picturae variae &statuae ornatus atque apparatus splendidus aliaque splendentia & quae vario colore oculos in se convertant, e re esse censentur: Lethargicari apoplexia & stuporis hic mentio est facienda. Cardani haec subtilitas est, quando Lib. de subtiL de hom. nat. p. 6 3 I. ad excitandam venerem de pii has virgines sermosas circumponendas frigidis sic dictis, suadet. Sua dent alii tabulas in quibus congressus venereis artificiose repraesentantur,an te oculos ponendas ut eas semper adspiciant, quoniam ejusmodi delectatio nem quae aphrodisicacis quoque accensetur) augerent, ct mobilitatem spermatis excitarent, hoc enim, ut aliis quoque externis foecundum S animatum redditur, per fortem libidinis phantasiam ut S degeneratione docuit
Harvaeus. Duam rem adeo Petrus Argelatensis Lib. F. tr. I 8. cap. 8. Necessariam ad consortationem coitus habet. Cons. & Uidus Vidius oper. T. II p. 632. Objecta enim movent sensus & appetitum stimulant, ct sensibiala ex insensibili saepius producitur, uti inaccensum potest fieri accensum. In hujus probationem aliud quoddam, Timaeus a Guldenkle lib. a. cas. 16. commemorat, & ut demonstret per ejusmodi picturas affectus corrigi posse : Nimirum Serenissimae cuidam Principi ira saepius tactae ut ab ea eam detraheret, curavit, ut Megaera illa infernalis furia depicta ante oculos po
55쪽
quneretur, cujus atrocis furite adspectu illa etiam mota est Princeps, ut iram detestata in mamvetuclinem componeret animum. Neque vana PTOΓsUS r tione quis existimet, interdum eise conclave Sc lectum stricis ornamentis 'gratis aegrotantibus picturis, statuis & figuris ornandum, ut visus & sensus delectationem percipiant & demulceantur atque mens exhilaretur exciteturque, sensibilia enim jucunda sunt & spiritus animales & sanguinem assiciunt. Atque ex assiduo figurarum earum adspectu, quae oculos in sernetipsas convertunt, provocatur somnus, siciit provocatUr quando historide narrantur
musicae A suturra lenia audiuntur, quod a sumirio Praeceptore Hippocr propositum auxilium est 6. epidem. Secf. IV. text. 17. Figurίe &picturie conviviorum, nuptiarum &e. movent appetitum, ut iram proeliorum &c. Hunc in modum Νie. Piso Lib. 3. p. 3a I. adducit, in tetero v. g. lello, conclavi cultiori eo respectu opus esse, de Roder a Castro Med. Ρolit. p 1 8. vult, mensa soribus aliisque ornamentis Vasorumque nidore elUceat, quoniam appetitum revocaret restauraretque. Stricte hoc plurimi Anglorum praesertim Observant in atrophia maxime, sive nervosa,sive phthisi, quibus uties convenit victus deliciis plenus & varius, ita de cubiculi apparatus nitens Scgratus. Pariter J. Manardus Epist. 4. L. x. eubiculum melancholicorum floribus exornat. In visus debilitatione ex spirituum inopia specula plura circumposita visum reficiunt, quoniam reflectuntur radii ac spiritus robur concipiunt ac se conserunt copiosius. Fertur, Aristotelem Alexandro M. svasisse, ut ad visum recreandum & conservandum sepius adspiciat speeula, ut etiam secundum scholam Salernitanam, fons, speculum, gramen, dant oculi levamen. In hujus gratiam etiam expedit Ut per conclave picturae atque panni virides & coerulei expandantur. g. XX. Ρraecipuus in aegrotantium conclavi utensile lectus es , nihil que . aegris lecto lectius, hoc uniciam aegrotorum refugium, haec infirmorum percommoda & peroptata mansio, nil eoque magis iis necessarium est, quum remedii etiam non raro impleat vicem, adeo ut solo convenienti decubitu bene collocati aequaliterque stragulis contecti a morbis liberentur & reficiantur. Et sane impuritatum , cruditatum, qu*e fomites sunt morborum, dio estio, consenatio, secretio, resectio Virium &instauratio, vix alia ratione selieius, facilius, meliusque procuratur quiete de decubitu, caloreque fovente, quem de ambientia juvant: Lecti enim aequaliter convenienterqUe corpora conte gentes, caloremque naturalem QVent, conservant alagentque, atque jugem de faciliorem sanguinis circulationem juvat in illis de cubitus decenter com positus. Hinc Celsus Lib. s. Cap. 26. ait: optimum etiam medicamentum
56쪽
quies est. Atque, quod quibusdam paradoxum esse videatur in senibus vel summe debilibus motus debiti destatum protractior in lecto decubitu supplet S alimenti confectionem, cruditatum vero consumptionem juvat. Id innuit iterum hCelsus, scribens: qui bene concoxit, tuto mane surgat, qui minime, in lecto diutius quiescere debet. . Exinde intelligitur, quibus in morbis praecipue longior in lecto decubitus proficiat & loco remedii sit: v. gr. in frigida es sicca vulgo vocata intemperie & similibus, de quibus conser. Sydentiam p. 73. 669- in morborum item declinatione nonnun quam febrium, ut materia eo citius digeratur superstes. Observavit Exper. Sydentiam quod cum in febre continua ab ipso Observata, aegri diutius quam par erat a lecto abfuissent, eos in dolores Vagos, rheumatismum iterum incidisse, curam horum autem attulisse, si iterum lecto addicti fuissent, dc p. s 8 8.
podagrae obnoxiis suadet laudatissimus Auitor hyeme praesertim,ut diu in le-hlo, licet non dormiant, commorentur. Sigillatim recenset de juvene febre pestilentiali laborante, in quo eum medicamenta nihil perficerent & tandem omnia iterum rejicerentur, sepositis omnibus iis decubitu nudo in letio Stranquillo situ, spontaneo sudore oborto symptomata omnia remissiora faesta, medicamenta deinceps exhibita, retenta & morbum stiperatum fuisse. His jungo prostratione virium notabili animi deliquo stipatos morbos, febres
malignas &c. quibus detenti extra lectum Vix se continere,ne dicam,caput erigere valent, I quibus exanitatis etiam aliquandiu adhuc eum non relinquant.
In angina itidem quies priniis imprimis diebus imperanda, adeo ut ne lin guam quidem vel loquendo vel masticando commoveat aegery Decubitus perlongum temporis spatium protractus aeque necessarius est infracturis ossium, qui tunc sere ad sanationem majus adfert momentum, ac ipsa emplastra, &quibus ulcera in cruribus sunt, hos neque ambUlare, neque stare,neque sedere oportet, atque aliae circumstantiae idem exposcunt. Sic v. gr. modo laudatus Sydentiam adducit, quod in venae sectione meliUS elam aegro agatur cum
cubanti si *X. fuerint detrame, quam si VI. vel VIL tantum amiseris,
postquam surrexit. Qui & fac ite animo suo hae chirurgica operatione linia quuntur, illa decumbentibus pretestat. Circa alia medicationum genera alia atque alia observanda Occurrunt. v. gr. de borboniensibus in Gallia &bathoniensibus in Anglia aquis mineralibus Mayernio Vid. op. med. p. m. 3 4. &Guidotio vid. tr. de therm. Britan. p. as I. & Ρraesidi de thermis Carolinis constat has minerales aquas pro cura potas in quamplurimis subjectis longe citius S sacilius per alvum etiam atque vesicam a decumbentibusi eclo quam deambulantibus reddi. Quanto magis vero necessarium,
57쪽
quantoque experiti us hoc aegris solatium, tan to magis milera atque calainitosa illorum conditio eis, quorum assicito ac certa morborUm genera vix aene vix quidem permittunt exoptata hae requie frui. Orthopnoea prseprimis est hoc nomine memorabilis ut & asthmasere omne in iis praesertim frequens,
qui obnoxii obsessi sunt angina , peripneumonia, strum is colligrandioribus, polypis cordis, pulmonum in arisu, hydrope pe foris, abdominis, lienis, & mediastini inflammatione, tumore scii rho, &e. Si enim decumbunt in tei O, ct corpus stragulis coopertum quiescit, ex illis calefit, ex qua incalescentia sanguis concitatiori motu agitatur, unde turget atque sic uberiorem de frequentiorem aeris inspirationem, ut promoveatur respiratio, requirit ,
quam per asperam arteriam de bronchias coarctatas exinde possit suppleri, ex quo harum partium omnium labor efficitur, quo plus enim limguinis quoq; frequentius systole diastolequeitrajicit per pulmones,eo copiosius & frequentius aer accedere recedereque debet. Ob ipsum decubitum perpendicularem forte dein Sc magis de urgentius premitus diaphragma reprimitque stipemoraversus, pulmones,qui in arctius coguntur spatium,quo rite sese expandere nequeant; vel serum extravasatum peccansve loco,aut pus intus collectum, pulmones undiq; inundat, faciliusque assicit obruitque.Rursus humores st nantes, sanguis, lympha, serum facilius descendendo refluunt, minoremque experiuntur resistentiam, quam si in aequilibrio adhuc subsistunt humores aut si ascendunt. Quemadmodum experimur digito sorte inflammato, panaritio &e. dolorem augeri, digito versus solum declinato & pendulo, minui
vero digito elevato arrectoque , aut tumores augeri, si humores libere remeare nequeunt: v. g. pedum Oedematosi enormiter sepe augentur, quando stant, sedent maxime cum curru vehunturo de ambulant; lecto vero jugiter aequali positura decumbentibus sensim dissipantur minuunturque. Ubi mihi in mentem venit mirus quidam casus a Lentilio in Misceli. P. II. p. 32'. recensitus de quodam summis doloribus dc convulsionibus asilicto, ubi quieverit, ubi vero concitato cursu incesserit, melius se habuit. Praeter haec haut raro etiam non tam remedium laborum & aegritudinum lectus est, de in eo longior decubitus, quam causa, de quo plura adhuc exempla exhibere possemus, nisi sequentia varia ejusmodi in memoriam revocarent, Sc hoc faltem foret exemplo, quod longior decubitus dolorem, intertriginem contrahat, circa quae tamen magna morborum de hominum occurrit disserentia, ubi recordor illius mirae cutis teneritudinis apud Gassendum adeo, ut quacunque corporis parte vel tantillo vestium contactu rubedo, pruritus dc
58쪽
g. XXL Etenim hoc etiam verissimum est in multis morbis conferre, aegros non statim lesio committere, nec semper &diu nimis illo aflixos tenere, sed & prima invasione, ut & in ipso morbi statu, extra illum in sella servare, aut si quandoque & quotidie ct aliquoties per aliquot horas morbo vehementiori, intensori febre, Vomitu enormi, vertigine, animi deliquio, artuum dolore & similibus non contra indicantibus a letio ut abstineant, surgant, subinde obambulent & sedeant, ut morbus cum minori molestia ac breviori interdum spatio transagitur,utaegri minori aegritudinis taedio tempuspes agant,ae symptomata multa dc incommoda ut alvi constipatio,urinae obstru-
reo, respiratio par va& densa praecaveantur &c. Notanda in haec sunt Hippocratis verba, qui de alibi quorundam aegrotantium hoc intuitu pigritiam de pusillanimitatem castigavit, quando dixit epid.lib.VI p. 3 7. seMorbi quidam sunt dissicilis judicationis, quorum solutionem si exspei tis antequam aegroti,,e let o surgant, illi certe languescent & facultates obliviscentur suorum
,,munerum S interibunt. ,, Item convenit saepe cogere aegrotantes ut lem surgant, etiam nondum integre curati, atque torpentes ad ea qUae agiliat
serio excitare, nam paulatim sie pigrities deponitur, ct facultates velut reviviscunt, atque ita superantur morbi, qui alioqui a jaeentibus de otiosis nunquam superarentur. Vid. & Sydentiam. L c. p. i 86. observavit etiam hic laudatissimus Auctor inter alia ex longiori in tesse, mora si scit. in principio & incremento morbi, uti modo dictum, in lecto mansissent,) rheumatismum & i iterum subsequutumelle p. 283 n ex ingenio tantUm comminiscuntur, qui existimant, apoplectieos in paroxysmi vigore non statim in le-Hos conjiciendos esse, ' stragulis cooperiendos; cum satius sit illos si non adeo tenerioris & imbecillis sint constitutionis extra lectum in sella saltemper aliquot 3 . 6. 8. horas, usque V. Settio instituta aliisque remediis adhibitis
circuitus humorum liberius meet, detinere. Experientia enim testis est, atque inter alios Auitores Faventinus Tr. p. 661. apoplecticis, si statim le-Ho committuntur , majorem ad formaOlentiam propensionem lades e. Sanguis enim ob ambientem lecti calidi calorem magis exaestuans ac exagitatus obstruitiones vasorum capitis de cerebri minimorum adauget. Experientissi iterum Sydenham l. c. atqlae adeo errorem hunc Optime agnoscit
advertitque,quod lecto praepropere nimis, inprirnis juniores & sanguinei magis assigantur variolis, morbillis ct ejusmodi exanthematibus laborantes, vel in quibus illorum suspicio est. 4to enim demum die lecto aegros hos ad-judicat, modo cubiculi ambitu se contineant, & demere jussit stragulorum onus, ne forte immoderato & praematuro lecti calore cito nimis propellam
59쪽
tur,ejUSmodi ex anthemata, cum certum sit, eo magis universalam fore materiae separationem,quo tardius prorumpant, nee adeo facile retro aedere: Sanguis enim in motum vi0lentiorem concitat uΠquam qui materiae variolo is se- parationi rite peragendae par est. Ita febribus porro intermittentibus aegris ae-
gre ipse eoncedit decubitum, Sob illum cortieis peruviani usum suspectum habet, imo adeo ab eo mortem metuit. Simile judicium esto de omnibus morbis acutis &cum excreti onibus culaneis aliis stipatis febribus ardentibus, ymptomaticis ' secundariis, hecti ea item & tabe, inflammationibus inprimis in-zernis,aneina &plauritide,phreniti de praesertim. Expertum enim habemus in his,ut & rheumatismis V. Sest atque medicamenta appropriata refrigerantia die. parum procedere, nisi aegri per aliquot horas singulis diebus adel o abstineant. His facit fidem praeter alios Bonettus,qUi Merc. Compit. p. 22 . aT-
dentibus sebribus quibusdam, quae cum summo capitis dolore, ardore, sonitu aurium, caligine oculorum, deliriis, stuporibus infestant, & ab eo capitalibus vocatis observatum fuisse scribit, optime aegros se habuisse, si quotidie lecto saltem ad horas aliquot abstinuissenK vel si vestes saltem si ob debilitatem non licuisset induissent &s apra lactum cubassent, capiti paulo elatiori, rationemque apponit, quam ibi vide. Lestarum S stragulorum moles & accumulatio praeterea in his modo adductis morbis ut & maxime mcardialgia, syncope&respirationis vitiis laborantibus valde etiam obest, illa aggravantur magis & respiratio & anxietas statim sit dissicilior graviorque&c. Hic non possum non aliquorum & pene multorum errorem seorsim taxare, qui caput & faciem cervicalibus & stragulis pulvinaribusque obvol-VUnt, Opertiant, ac tantUm non obtegUnt, ex quo dolores aliique capitis aste-estius cum aurium susurris, pilorum defluvio & catarrhis, gingivarum inflammatione, halitus foetore Sc. contrahuntur. Inspiratus etiam insuper proxime aer ab ipsius aegri exhalationibus inquinatur, ex qUO morbus augetur ex sacili.
f. XXII. Commoditatis est, si sponda ex ligno leviori fabrefacta, ut faciuineo otio transferatur, si humilis, Ut eo commodius aeger se in lectum recipere & simul iterum descendere possit. 1 alisi praecipue necessalia erit me iusmodi morbis, in quibus frequenter 'aegroti lactum asstendere descendereque v.gr .ventris fluxionibUs, diari hoea, dysenteria&cdiabent ne cesse. Sit quoq; ampla & lata, ut ad diversas partes membra ardore forte S dolore excruciatae, R dimovere interdum, eoque melliis se in requiena tor nntim componet C.
possint aegri, cons. R.a Castro de Morb. mul. L. 6. p. II ' tamen C Oe lius Aurelianus de Morb. acui. cap. 37. latitudinem & spatium tam Um
60쪽
probat, quantiam aegro iussiciat, ne alterna ct frequenti vel iacione per eum 1 ingus corpus occupet dc relinqtiens spatium nativo calore occupatum, quo
evapocatio insensibilis praecipue inhibetur, quod in ejusmodi morbis, in quibus ea maxime necessaria est, observare licet. Alias ut ex illo loco semel apparet, si parare leolum spatiosum ita velint, ut haec vertatio corporis impediri possit, consultum pro rei exigentia spatiosissimum & ampli stimum lectum construere, ut mutatio quandoque fieri possit & in. altera parte interea lectus duplicata quasi serie instructus de novo sterni,&ut sic non necessum sit,aegrum
in alium transferre, quoniam fisee translatio aegris saepissim: incommodum,
debilitationem,imo animi desectum assert, ut sic mutatio,iecti mutatione fieri queat. Idem Coel. Aurelo saepius laudatus lib. I L. de morb. chroni eis cap. XIII. in haemorrhagia & Lib. L cap, v. de aeui. phreniticis & pro maniaeis lib. I. de morb. chron. cap. v. lectum bene stabilem &immobilem ac non sine causa requirit. Praesertim vero b contectus lectus sit altus ne, propter humilem tectum ex aere concluso de vaporibus ex ipso decumbenti exhalantibus diu inibi retentis molestia & noxa augeatur. Quare incommodi sunt lecti veteres germanici dicti depressi, commodissimi autem hodierni gallicino minati qui alti & conclavis tectum propemodum attingentes. Stragula sint levia & mollia aequaliter & leniter strata, imprimis in morbis qui doloribus magnis excruciant. Sic in ischiadico S psoadico malo. Coel. Aurel. mollioribus stragulis jaceant aegroti vult lib., 3. de morb. chron. cap. l. ut aegri eo commodius tranquilliusque in illis conquies runt, S patientes minus sint patientes. Hoc animadvertens Galenus let hos molles sebricitantium nominatim esse voluit tanquam dissicilis tolerantiae inquietationis eorrecto rium. Mollissima quoque sint in venere languida Utroque in sexu, enterocele, pervigilio &c. Hippocr. Rat. Vii L in Acut. Se i. q. p. 387. & morbis renum, nervis vulneratis, in continuis putridis RiV. Prax. L. I . p. 3o8. &similibus. Saepius etiam animadvertes, licet. tellus satis sit devis, quod tamen in acutis se. funesto indicio . in doloribus,inflammationibus de elus gravitate conquerantur,ne dicam, quibUS lintea ferre grave sit. Sed etiam
telli duri interdum magi se re sunt, de quo Galenus de salubri diaeta CL II. μ81. Itaque lectos molles in hydrope de imprimis anasarca plane damnant. N. Piso l. c. L. III p. 334. L. Fuchsius decur.rat. 327. ct Scholχ a Rosen an cons. M. p. 362. . Galenus de salub. disset. CL II. p. 8 i. Phthisiei non in lectis mollibus do pul villis, sed duriusculis iaceant. Eundem in modum, de
omnibus item in genere malignis febribus Hippoc. epid. text. 68. idem sentit, ubi dicit; neque aegrotantem multis tegumentis opprimi ne febris . augeatur