장음표시 사용
111쪽
rio , suibus honore par esset, scientia facile uicis ieci' γηλset hae peragrata multis, est a b nis Ni ibit soae astringendos lonines accommodata. AtqVe Nic s.ce arti nitima est dicendi grauior facultas, grati9r, . t. Molei'
ornatior. qt id enim eloquentia laudabilius, pracstabilius, uel admiratione audientium, uel in digentium, uel eorum, qui defensit simi, gratia huic quoque ergo a maioribus nostris es in tota digi ita te principatus datus disieri igitur hominis, O facile laborantis,' dq; in patriis es moribus, multorum carissas non grauate, gratuit defendentis, beneficia patrocinia late patent. Admo nebat me res, ut hoc quoque loco intermis ionem elo rq 'tirquentiae, ne dicam interitum, adpl0rarem, Ut uer
rer, ne de me ipso aliquid uidere queri. sed tamen uidemus, quibus extinfiis oratoribus , qudm in paucis spes , quEm in paucioribus facultas, quam in multis it audacia cum alitem omnes non possimi, ne multi quidem, aut iuris periti esse, aut disierti; licet tamen opera prodesse multis beneficia petentem,commendantem iudicibus, O magistratibus, uigilantem trare alterius,eosi 0s,qui aut cun retunt,aut defendui, ut steriti: . rogantem: quod qui faciunt, plurimum gratiae con sequuntur, latis rimaeq; forum arat industria ua,illud non sunt admonendi, est enim in promptu utunt pq Iς maduertant, cum alios iuuare velint, ne quos o sendant saepe enim aut eos durit, quos non debent; ut eos, quos non expedit: si inpri dentes , negligentiae est si scientes, temeritatis. Vtendtim etiam es eYci sitione aduersus eos, quos inuit: fendas quacum
112쪽
cum aueqvideo praecipue mi- te ficiendum tibi statuas , ut copenseturquodsmcuum est.
boeidem scribit .r Leptam, lib.
que possis, quare id, quod ieceris, necesscfuerit, nec aliterfacere potaeris certisa; operis, cis erit, quod uiolatum est, compenfindum. Sed cum in hominibus iuuandis aut moresspectari, aut fortunas leat; dicIu quidem es procliue ita uolgo loqui natur, sese in beneficiis collocandis mores h9mruum,non
fortunam sequi honesta oratio est sed quis es tan
dem, qui inopis, optim, iri causae non anteponat in opera danda gratiam fortunati, pos Misid quo enim expeditior, O celirio re mmerat, Osore uidetur, in eum fere es uoluntas nostra propcnsor. sed animaduertendum cs diligentius qu. natura rerum it nimirum enim inops ille, sit onus es uir etiamsi referre gratiam non potes , habere cerae potes . commode autem , quicunque lXit pecuniam qui habeat, non reddidissee; O, qui reddiderit, non habere gratiam autem, qui reddiderit, habere; O, qui habeat, ctulisse. At quise locupletes, honoratos, O beatos putant, hi ne obligari quidem beneficio uolant quin etiam beneficu m .dod sse arbitrantur cum ipsi quamuis aliquod Magnum acceperint aeque etiam Ese aut postulari, aut prpectari aliquidsuspicantur patrocinio uero se usos,a tclientes appellari, mortis instar putant a uero ille tenuis, cum quid1OLIA; sit, si et cctatum, non sortunam, putans, non modo illi, qui se meritus,sed etiam illis, E quibus expcdiat, Cetthim multis gratumse uiderisudet ucique cro uerbis augetsi munus si quo forte fungitur, sed etiam extenuat. Videndamq; illud item, quod ,s opulentum fortu
113쪽
natumq; defenderi , in illo uno, aut forte in liberis eius maneat gratia; sin autem inopem, probum tamen . modest ά omnes non improbi humiles, ouae Magni in populo multitudo est, prae ldiuni r biparatur a uident quamobrem mclius apud bonos, quanta apud fortunatos, beneficium collocari pesto danda omnino opera est, ut omni generiisti et cere possmus sed, si res in contentionem ueniet, nimirum Themi ocles es au tor adhibendus qui, cum consuleretur, is trum bono uiro pauperi, an minus probato diuiti -lla in c0llocaret; ego, inquit, Malom rum, qui pecunia egeat,qvim pecuniam, quae uiro. sed corrupti mores, deprauatiq sunt admiratione diuitiarum. 'arrem magi utudo quid ad uirunn quenque nostrum pertines illum fortasse adiuuat, qui habet ne id quidem semper scd fac iuuare potentiorsane it, honestsior uero quo modo quod si etiam bonus erit uir , ne innpediat diuitiis, quo minus iuuetur , modo ne adiuuent sitq; omne iudicium, non quam locuplas, sed qualis qui1-qLe t. Extremum autem praeceptum in beneficiis, operaq; danda est, ne quid contra equitatem colite udas, ne quid per iniuriam fundamenturin enim per
petuae commendationis , o famae est ius ilia sime qua nibit potest e se laudabile. Sed quoniam de eo genere bene ciurum diLium est, quae ad singulos te
diant deinceps de iis, quae ad unit ersos, quaeq; ad remp.pertinent,di putandum est. Eorutar auten; ipsi0rmn partim eiusmodi unt, ut ad uiritu. 6 ciues pertineant, partim, singulas ut atting. lnt qae sunt c-
iam gratiori danda es opera omnino, si osit, uir si de
ne beneficium in illum is nὸ coferanius,qui diuitis abundet: si no o uir bonus et sed ri sus eaedem d-
114쪽
utrisque , nec minus ut etiam singulis con utitur; sed ita , ut ea res aut prosit, aut certe ne ob sit reip. C. Gracchi si umentaria maena lar gitio fuit; exhaurita adris Vm reo Ne bat igitur aerarium modica M. Odiauit, O rcip. to- uti in pi bi incces arta; ergo et ciuibus, ,eip. salutaris. In primis autem uidendum erit et,qui rep. administrabit, ut reum quisque teneat, neque de boni priuatori mpublice diminutio fiat pernicio βε-nim Philippus in tribunatu ,cum legem agrariamfersurramus impro et quam tamen antiquari facile passus est, in eo Liri. brρνης uehementerse modorat praebuit sed cum in agen- is it j iilariter , tum illud male non esse in cita tibi, et ni jam late Himillia hominum, qui rem haberent capilatam tolli talis omnino oratio est ad aequationem bonorum pertinens; qua peste qua potos esse maior ῆ hanc enim ob caussam maχime, ut ua tenerentur, re p. ciuitatesq; conriitutaesunt nam es duce natura coner gabantur homine. tamen ste custodiae rerum suarum, urbilini prasilla qMaerebant Danda etiam opera est, ne, quod apud maiores nostros saepe febat,
propter aerarii tenuitatem; assiduitatemq; bellori , tributum sit conferendum idq; ne eueniat,midio ante erit prouidendum . hi qm nece tas huius mi ne ris alicui reiρ. obuenerit: malo enim alteri, qu mno ominari neque tamen de nostra seed de omni rep. di tos danda erit opera, ut omnes intellia
sulere deoebunt, ut earum rerum copia sit, qui sunt
Iecessaliae quarum qualis comparatio fieri soleat,
115쪽
debeat, non es necesse di butare est enim in pro- tu. tamen locus attingendus fuit. Caput autem es in oris .it pr0 curatione negoc . muneris pro blici, ut auar: tae pellatur tiam minitim suspicio utinam, Dulm C. Pontires Samnis ad illa tempori Drti a me cruas et, Olim esse in natus, quando I omani dona accipere coepissent non e lan pastus diutius eos imperare. n. illi quidem multa saecula expedianda fuerunt modo enim hoc malum in hanc remp. inua- it: it et que facile patior tunc potius Pontium fulsie,1 quidem in illo tantum flij ruboris non centu, decem annisunt, cum depecliniis repetundis i L. Tisione lata est lex, nulla antea coem fuist t. at uero postea tot leges, O proximaelitisque duriores; 0trci damnata tanti uiaticum bellum propter iis liciorum metum eXcitatum; tanti, sublatis legibus O iudiciis , expilatio, d reptioq; sociorum; At imbecillitate alioru , non nostra uirtute, Maleamvs Laudat Asticanum Tanaetiit , quod fuerit abstinens. quidni laudetur sed in illo alia xx aiora laus enim ab Imentiae non hominis es bolum,sed etiam temporum
illorum. Omm Macedonum gaz a, quae fur maai mi, potitu es Paullus tant an aeraririm pecunia inuexIt, ut unius imperatoris prosita sinem attulerit tributorum at hic nihil tu domum suam intulit praeter memoriam num ruis sempiternam. Imitatus patrem sticanus iubilo locupletior Carthagine eversa. Quid, qui eius collega in censis; a fuit, L. Mummius 'nunquid copio ior , cum copio is nam
urbem funditus susulis et Italiam ornare, ' m
M.t m imperii mda euertere. eori opera, qui 1ie repetiuidari.
li, millies ei ites sesterit m , ut scripsit Vil ictus, id e 8,
116쪽
domlim sitam mallest quanquam Italia ornata, missi a mihi uidesti Doripatior. Vi is Cisur ut ii im est tetrius , it eo, unde eere j a G, reserat se oratio, quam auaritia presertim in privrcipibus,, remp. libernantibus habere enim siet a sui remp. non modo turpe est sic sceleratum etiaraa et nefarium itaque, quod Apollo Pythii s oraculo citidit, Spartam nulla re alia, ni auaritia, spe perituram, is uidetur non olum Laced emon se, sed omnibus opulcntis populis pricilia is e. 2 tilla autem re conci- αι librentia be har facilims beneuolentiam misititudinis to bunt ii, ius si eis, ei ' ζ p p διt qtiam abstinentia. continent a. lia, qt i populares istunt ob eamq; cat Famant raria rem tentant,ut posse thres fuissedibus pellantur, aut petamia creditas debitoribis condonandas concorilia funda litantilabi factanti damenta re p. concordiam memum res primum tollunt, quae esse non potes, cum aliis adj muntur, est j condonantur pec lapideinde requita tem quas Ullitur omnis, si habere otium cuique noui, ὸpum i rici bii, si sit libcra, edi non solio ta ui rei cu-qobji, NA' odia . Atque tu bacpernicie re .ne illam qui cm consi quuntur. Zamputatu gratiam. nam cui res erepta est, inimicus; cui data es, etiam diss-mulat se accipere uolt, me et maxime in petunus creditis occultat suum gaudium, ne uideatur non fuisse soluendo a vero ille, qui accipit iniuriam, em i, pr cfert dolorem uum. Nec si lares sunt ii, litibus improbe datum est, qtiam illi , ausebus imis te adempti , , iccirco plus etiam ualent.
117쪽
OFFICIORVM II. non enim numero laci iudicantur sed podere quam autem habet aequitatem, ut agrum, multis nius,aut etiam saeculis aizte pelestum, qui ni illi in habuit, habeat, qui autem habuit amittat a propter hoc in-
pluerisit, Agm regem, quod nunquam antea apude0 acciderat, necauerunt ex quo eo temp0re tanta disicordiae eo: tae sunt, ut rauni existerent, 0ptlma te exterminarentur. praeclaris me constituta P μπ Urbii .rs dilaberetur nec ueros)lum ipsa cecidit seditia reliquam Graeciam euertit contagionibus malorum, oris 2 Lacedaemoniis profeἱta manarunt latius. Quid
ostros Gracchos. n. Gracchi, si mr viri bilios,
retur, profectres artis Si one, clande in introitu Cati m. urbe es potitus; cum 7 tyrannum p coclem inpr0- uisio oppreo set, excentos exules, qui fuerant tres ciuitatis locupleti limi re liti it, remq; lib. dueu tu suo liberauit .sed, cum magnam animaduerteret in bonis, po sesionibus d bicultatem, qAod et eos, quos ipsere lituerat, quorum bona alit pol ederant, e re iniquissimum arbjtrabatur quἰγι- qua 'inta annor isones mo&ere η0M nimis requum putabat propterea quod tam longo patio multa hereditatibus, multa emptoribris, mi ta ο-
ilijs adimi , neque is non sati cri, 0r 'ς ih. istium iis rant, oportere . cum igitur latuisset opus es ea
118쪽
nt ', vote q*i eam rem consituendam pecunia, Alexandriam se pq prolici ci helle dixit, rem ;jγιtegram ad redit uiritim
ius it se iij celeriter ad Ptolemaeum suum hosiinia
tem, irent , qui tum regnabat alter po flexa n, driam conditam cui cum exposuisset patriam e liberare uelle,caussamq; docuis et id rege opulento uir summus facile impetrauit, ut grandi pecunia adluariaretur quam cum in Sicyonem attulisset, adhibuit ibi in consilium quindecim principes, cum quibus caus a cognouit O eorum, qui aliena detinebant, et
e0rum qui1ua miscrant; praefecitq; aestimandis possessionibus , uti persuaderent aliis, ut pecuniam accipere mallent , possiessionibus cederent aliis, ut c0mm0drusputarent numerari sibi quod tanti effet quam siuam recuperare ita perfectum s , ut omnes, consitula concordia sine querela dijiederet. uirum magnum, dignumqi, qui in nostra re p. natus, set sic par est agere cum ciuibres, non, ut bis m di irris balliam in foro ponere, bona ciuiu.ό- bucere priscunis at ille Graecus, id quod Diis pientis , O prae antis uiri, omnibus consulendum putauit eaq; G.Jumma ratio , sapientia summi
ciui , commoda civium defendere, non diuellere,atque omnes aequitate cadem continere habitent grabris in alieno quid ita Z ut, cum ego emerim , aedificauerim, tuear, mpcndam, tu rure invito a uare meo'
id est aliud, ni aliis sua eripere , aliis dare ab na Tabulae uero nouae quid habent ar umenti, nisi ut emas mea pecunia fundum, O eu tu habeas, ego non habeampecuniam 'quamobrem , ne sit aes alienum d bitam pecu -
119쪽
OFFICIORVM II. 36num , qΗod reip. noceat, prouidendum eji: quod multis rationibus caueri puteu, si hoc non fuerit, ut l0cupletessuum perdant, debitores lucrentur alienum. nec enim ulla res uehementius emp. continet, quam
fides, quae, se nnibi potest, ni erit necelsari solu
tio rerum creditarum nunquam enim uehementius
actum est, qudm me consule, ne solueretur armis, castris te atata reses ab omni genere hominum, di ordine quibus ic rectit , ut hoc tantum malum de rep. t0llaretur nunquam nec maius aes alienum fuit; nec melius, nec facilius di solutum G fraudandi enim hesublata soluendi nec ita consec tas at uersit noster uictor, nunc quidem Alclus, quae cogitarat, ea perfecit, cum eius iam rhIl in te resset tanta in eo peccandi libido fuit, ut hoc una eum delectaret peccare, etiam si caulpa non esset Ab hoc igitur genere largitionis, ut aliis detur,ahis auferatur, aberunt ii, qui rem . tuebuntur, in primisq; operam dabunt, ut iuris Ἀκdiciorum aeqhi tale suumqtusque icndat O ncque terra iure pro pter imbecillitatem circumueniantur, neque scupletibus adsua uel tenenda, uel recuperanda ob it inui dia praeterea quibuscunque rebus uel belli, uel d0mi poterunt, remp. augeant Imperio, agris, uecti galibus haec magnorum hominum sunt haec apud maiores nostros factitata; haec genera olliciorum qui per equuntur cum summa utilitate reip. V iam ipsi adipiscemur gratiam . turtitam. In his autem utilitatam praeceptis a ut ater Tyrius, Stolicus, qui Athenis nuper es mortuus, duo pra cepta censor
a Catilina. interse Iis ali rtito, Cias io,
120쪽
s aletu inis tuendae ratio. medicorum. res f.ι miliaris unde oparanda non satis e rre Ie ut putas dι- mos Hierony
censit esse a Panaetio prictermissa, ualetudinis cura iisdem pecuniae quas resta sim o philosopho praetcritas arbitror quod essent faciles sunt certe utiles. Sed ualetudosi tentatur notitia sui corporis, es obseruatione earum rerum, quae res aut prodesse soleant,aut belle; et continentia in uiritu omni,atque cultu , corporis tuendi caussa, C praetermittendis uoluptatibus. postremo arte e0rum, quorum ad scientiam haec pereinent. Res autem familiaris quaeri debet iis rebus, 2 quibus abest turpitudo; conseruari autem diligentia, par onja iisdem etiam rebus augeri has res commodio e Xenophon Socraticus persecutus est iu eo libro, qui Oeconomicus inscribi
tur quem nos, ista fere aetate cum essemus, qua estu nunc, egi uec in latinum conuertimus. Sed utilitatum comparatis quoniam hic locus erat quartus
a Panaetio pr. etermissus f pees necessaria nam et
corporis commoda cum externis, externa cu corporis . ipsa ter se corporis, Xterna cum externis comparari solent. Cum externis corporis hoc modo comparantur; ualere ut malis, quam diues eis se cum corporis exterua 'o modo diues esse potius, qudm maxium corporis uiribus. Ipsi uter e corporis comparantur ic bona ualetudo uoluptati anteponatur , uires celeritati: Eχzernorum autem, ut gloria diuitiis, uectigalia urbana rusticis ex quo genere comparatiotus illud est Catonis sicui, a quo cum quaererctur quid maxime in re familiari expediret,
re oupit, bene pasicere quidsecundum satis bene pascere; quid tertim, bene uitire; quid quartam, ira