장음표시 사용
121쪽
re et, αι ille, qui quaesierat, dixissiet; quid1 enerari
tu dato, quid hominem, inquit, occiderei exsiso, et itasi faenura, multis at is intelligi debet, utilitatum comparatione Πρ rueret. solere; cra, reciisq; hoc adii λἰolum esse qiuartum exquirendormn 11sciorum gentis sed toto hoc degenere, de qstis renda , de collocanda pecunia , etiam deis tenda, commodius a quibus iam aptimis uiris ad me ironia est reji ilium Ianun a sedentibus, qu im ab ullis philosophis ratoris en/mm- ulla in schola , disputatur sunt tamen ea cognoscenda pertinent enim ad utilitatem, de qua hoc libro
122쪽
si Nisi, Marce fili, eum, qui primus fricanus antilatus es, diceresoluum,1cri Ar ca-io, quisuitfere eius aequalis, nunquam se minus ci0stim esse, quam cum ociosius nec mi uus1blimi, quam cum olus es let magnifica uero uox, O Quo uiru, sapiente digna, quae dedarat, illurn O in oci de negocij cogitare , . in solitudine secum o iii Jolitum ut neque cessare unquam, interdum colloqui alterius non egeret itaque done res, qua Linguorem asserunt ceteris, illum acuebant, ociuui, O Jὸ-litudo uellem, O nobis hoc idem iere dicere liceret: 1ed , si minus imitatione tantam ingeni proeliantiam consequi possumus, uoluntate certe proxime accedimus iram , tr . forem ibusq; cgoch armis impii , utq; prohibiti, cium persequimur, , ob eam caussam urbe relicta, rura peragrantcs , , pcsobsumus sed nec ocium hoc cum si icam ocio nec iseli ludo cum illa comparanda es ille eu requi incensa reip. pulcherrimis muneribus, Gum ibi sumebat aliquando, es a coetu hominis G, sire 'Cntiaq; interdum, tanquam iri portum scio s0bitu inciri recipiebat nostrum aute otium uitaucius hostia, nec requie scendi ludio, constitutum se catinIto Lim; natu, detitisq; iudiciis, qu:d ebs, quod dignum nubis aut incuria,
123쪽
lye, nondum libera civita erat.
OFFICIORVM III. 38 curia aut in foro agere pos: mus in ita, qui in maxi mortuo. 6 ma celebrettate, atque in oculi ciuium quondam uiximus , nunc fugients con luctum scelerato ru, quibus omnia γέ dundant, abdi us nos, quantum licet,
serpe solisumus. sed quia cab hominibus dod is accepimus , non solum e malis eligere minima oporatere sedis iam excerpere ex his ipsis, si quid inesset
boni propterea. ociofruor , non ill quidem , quo debeat is, qui quondam peperisset ocium ciuitati; Hec ineonsulatu, ἔeam olitu ciuem languere patior, quam mihi asser: μ ratione extin- necessias, non uolmitas suanqAam sit βηvi m* sin T. iorem laudem uel meo iudicio a seequebatur nulla ta 'Men eius ingeni monimenta mandata litteris nul lis opus oci , nullusolitudinis munus cχtat ex quo intelligi debet , illum mentis agitatione, inuestigationeqi earum rerum , quas cogitando consequebatur nec ociosum , neci tum unquam fuisse nos autem , qui non tantum roboris habemus , ut cogitatione tacita Jolitudine abstrahamur, ad hancscribendi operam omne studium, cura inq; conuertimus itaque plura breui tempore euest, quEm multis annis stan
te repscripsimus. Sed cum tota philosophia, mici
cero frugife a ructuosi, nec ulla pars eius inculti, ac deserta sit tamen nullus feracior in ea oocus es , nec uberior, qudm de offfise d quibus constanter , honesteq; uiuendipr scepta discuntur qua re , quanquam a Cratippinu ro principe huius me interper die- moria philosophorum , hoc te asidue audire , atque R 'accipere confidor tamen conducere arbitror , talibus aures tuas vocibus undique circumfunare , nec eas, si
124쪽
mandos potius mores, quam ad cohortandum
eripo sit, quidquam aliud audire quod cum omnibus 1lfaciendum, qui tam bonectam ingredi cogntant tamen haud scio, an nemini potius, qui tibi. sustines enim non paruam expectationem imitandae inductriae nostrae, mi nam bonorum,non nullam fomta se nominis. suscepisti onus pristerca grati . . thenari , Cratippi ad quos cum tanquam ad mercaturam bonarum artium sis proferitus , inanem redire turpissimum est, dedecorantem i, urbis au Ptoritatem , magi ri quare, quantum connitia=limo potes, quantum labore contendere; id cendi labor es potius quam uoluptas tantum fac ut cilicias; ne ue commilitas, ut cum omnia sit peditata sint a nobis , tibi defuisse uideare. Sed haecia tenus misita enim saepe ad te cubortandi gratia scripsiimus nunc ad reliquam partem prophitae diuisitonis reuertamur Panaetius igitur, qui sine controuci sita de ossci s accurati ime disputauit, quemq; 0S c0 restione quadam adhibiti, potissmium secutissimus; tribus generibus propositis in quibus deliberare ho-nnines , consultare de ossici sulerent; uno, cum dis bitarent, honestum ne id esset, de quo ageretur, an turpe; altero, utile ne ossi t, an inutile; tertio si id, quod 'ecimen haberet 6nsi pugnaretur eo, quod utile uideretur, quo modo ea di cerni oporteret: de duobus generibus primis tribus libris explicauit: de tertio autem gencre deinceps se sicri it di turi ;net exobiit, qu0d promiserat quod e magis miror,
quia scriptum d discipulo eius Polit lonio est, triginta a mos uixisse Pavaetiumpo quam illo libros edidit seto
125쪽
I t. locum mirorci Posidonio breuiter es e tra-dlatura in quibusdam commentariis, presertim cum Icribat , nullum 6le locum in tota philo ophia ta ne cc Iaritim minime recro assentior ijs, qui negant si locis ci Panaetio praetermissum, ed consulto reli tu, nec ominino scribendum fuisse; quia nunquam posset sit tuas cum honestate pugnare de quo alter potes utilitas nunqua habere di bitationem adhibendum ne fuerit hoc ge NM , quod in diuisione Panaetii tertium est, an plane pMS omittendi, me alterima dubitari non potest, quinta Panaetiosus eptumst, scd derelictum. na, i ii diati lone tripartita duas partes absoluerit, huic necesse ei restare tertiam praeterea, in ea tremo libro tertio de hac parte pollicetur te deinceps esse dicturu accedit eode testis locuples Uidomu qui etiamscribit in quadam epistola P. Rutilium Rufum diceresolere, qui Panaetium audiuerat; ut nemo pi Io esset inliclitus, qui Veneris eam partem, quam selles in D ex pro qui cohatam reliquis ci abiblueret, oris enim pulchri Di tudo reliqui corporis imitandistematiferabat ficca itum . . quae Panaetiuspraetcrmisisset, et non perfecit ict,pro G. pter cori , quae fecisset, praestantiam ηcminem spe persecutum quamobrem de iudicio Tanati dubitari non potest re se ne autem hanc tertiam partem ad exquirendum officium adiunxerit ansecus, de eo fortas e dubitari potest namsiue horistum fothm bonii est, ut Stoicisplacet siue, quod honesum est, id ita de sim i summum bonum est, quemadmod eripateticis q si sc- nultris uidetur ut omnia ex altera parte collocata, b,ho, uix minimi momenti instar habeant dubitatium non Peripateticos.
126쪽
est, qui nunquam posit utilitas cum honestate contendere itaque accepimus, Socratem solitum ex crari eos, qui primum lues, natura cohaerentia, opianione distraxissent cui quidem ita sunt Stoici astensii, ut etiam, quidquid honesum esset, id utile censerent nec utile quidquam, quod non honestu quod si is esset Panaetius, qui uirtutem propterea colenda diceret, quod ea es iciens utilitatis e siet; ut res /-H e etendas uel uoluptate, uel indolentia ne tis ritur: liceret ei dicere, honestatem aliquando cum utilita tri r - Ο pugilare sed, cum si is, qui id solum bonam itidiscet, quod honestumsit; quae autem huic repugnent syecie quadaui utilitatis, corum neque accessione meliorem uitam feri, nec discessione peiorem non uideatur huiusmodi debuisse deliberationem introducere; in qua, quod utile uideretur, cum eo, quod hone uest comparetur etenim, quod summum bonum a
Stoicis dicitur, conuenienter naturae uiuere, id habet hanc, ut opinor siententiam, naturam cum virtute congruere semper; cetera autem, quae secundum naturam essent, ita legere, si ea uirtuti non repregnarent quod cum ita sit, putant quidam hanc comparationem re Ie non esse introductam, nec omnino de
eo genere quidquam praccipiendum is isse. atque il-hbis quin quo sed qVidem θυηestim, quodproprie, uereq; dicitur,isere dicitur, iis id in sapientibus est si lis, neque ivirtute diuelli uir- fastientibiu est quam potest: in is autem in quibus Lapientia perse-f μ iis non est, ipsium illud indem perfectum honesum nullo modo esse potest silmiliti,dines honestic si possunt. Haec igitur omnia oscia, de quibus hi libris di si utamus
127쪽
'utamus, media Stoici appellant O ea communia sunt, late patet quae O ingeni bonitate multi assequuntur, progressione discendi illud autem, quod esse:/μm of redium iidem appellant perse Ium, atque a clutues , , ut iidem dicunt omnes numeros habet, nec, praeter sapicntem, cadere in quenquam potest cum autem aliquid a tum est, in quo media vicia comparantur, id cumulate videtur es e persectum . propterea quὸd uulgus quid ab iis perso to , fere non ex toto intelligit ; quatenus autem intelligit, nihil putat praetermisJum quod autem in poematibus, O in picturis usu uenit, in aliisq; compluribus, ut delectentur imperiti, laudentq; ea, quae laudanda non nt; ob eam credo, caussam, quΘd insit in his aliquidprobi, quod capiat ignaros, qui quidem, quid in unaquaque re vitii sit, nequeant iudicare itaque, cum I
in do ti a peritis, de sunt facile 2 sententia haec igitur ocia, de quibus his libris dis erimus , quasii secuirda quaedam honesta dicunt esse, non sapientummodo propria sed cum omni hominum genere communia: itaque ii omnes, in quibus est uirtutis indoles, commouentur . Vec uero, cum duo Decii, aut duo Scipiones fortes uiri commemorantur, aut cum Fabricius, aut Aristides iustus nomiliatisr, aut i lisfortitudinis, aut ab his iustitiae, tanqtiamt a mort m ijbe, iter pientibus, petitur exemplum nemo enim horum Ic oppetiuerunt.
sapiens , ut sapientem intelligi hic uolumus nec ii, qui sapientes habitisunt, O nominati M. Cato, C. LUius, sapientes fuerunt; nec illi quidem septem; sed ex mediorum osciorum stequentia similitudinem H quandam
128쪽
qMandamgerebant, speciem .sapientum quocirca pro cη-μtiis, quod uere hone stum es, fas es cum utilis, piignantia comparari: nec ii, quod communiter appellamus honesum , quod colitur ab hi, qui bonosse uiros haberi uolunt, cuia emolumentis unquam θηρ mi sμm est compara; idum tamq; id honestum , qui dinn0β - qnς ἰμ' spani intelligentiam cadit , tuendum, o Vse Mali'
dumqicii nobis, quim id, quod proprie dicitur, uereq; est honesum, sapientibus aliter enim teneri nopotest si qua ad uirtutem es facta progresto. Sed haec quidem de iis, qui conseruatione ossiciorum exi-simantur boni. Qui autem oninia metiuntur cm9lumentis, O commodis ineque ea uolunt praeponderari honestate, hi olent in deliberandu honestum cum eo , quod utile putant, comparare; boni uiri nostent itaque existimo Panaetium, cum dixerit homines siolare in hac comparatione dubitare, hoc ipsum sensisse, quod dixerit siolere modo, non etiam bovestim et ii portere etenim non modo pluris putare, quod utile lami r sq qm uideat, qua m quod honesium sed hocilam intorse comparare, O in bis dubitare, turpissimum n. Q id est ergo,quod non nunquam addubitationem afferre soleat, considerandumq; uideatur credo, si quando dubitatio accidit, qualectit id, de quo consideretur Laepe enim tempore it, ut, quod pleramque turpe haberisoleat, iuueniatur non esse ili pe ea ei upli caussa ponatur aliqilid, quod pateat latius. Quod potes esse maius scelus, qua m non modo hominem, sed etiam familiarem occiderei num igitur se Uriu aitscelere se quis tyrannum occidit quamuis familiarem'
129쪽
liaremῖpopulo quidem Romano non uidetor qui ex omnibus praeclaris factis illud puliberrimum eat Amat. jicit igitur utilitas honestatem: immo uero holiolas utilitatem siecuta est itaque vi, ne ullo errore diiudicare possimus, squando cum illo, quod ho-r c um intelligitur, pugnare id uidebitur quod appellamus utile; formula quaedam costituenda es quasi sequemur in comparatione rerum . ab officio nunquam recedemus erit autem haec formula Stoicorum rationi disciplinaq; maxime consentanea,quam quiadem in his libris propterea sequimur, qu)d, quanquam a ueteribus Academicis. PeripateIicis no- si is, qui quondam iidem erant, qui Academici,quae honesta fiunt, anteponuntur iis, quae uidentur utilia, tamen j ledidius haec ab eis dissemuntur, quibus,quiis quid , honesum est, de utile uidestur, nec tile qui quam, quod non honesum, quam ab 13s, quibus est honerium aliquod non utila aut utile non honesium. nobis autem nos a cad la magnam licentiam dat, ut, q&6dcunque maxime probabit occurrat id nostro iure liceat defendere sed redeo ad formulam Detrahere igitur aliquid alteri, O hominem
hominis incommodosiuum augere commodum magis est contra natura, quita mors, qudm par extasq/ a.d0lor, qu m cetera, quae possunt aut corpori
accidere, aut rebus raternis nam principio tollit conuintum humanum, etsocietatem se enim sic erimus
affecti, ut proptersuum qui que emolumentum sipol et aut uiolet alterum disrumpi neccsse est eam quae Maxime est secundum naturam, humani generis
uerisimilia ,- rurii esse ibila firmata paupertas,et do
130쪽
sciet ς geri is societatem ut numquodque membrum sensi h 'HM hu, jo haberi , ut posse putaret se ualere, sit proXimi Membra uaktudinem ad e tradux let, sic mittari, et
interire totum corpus necessi esset sic si uno 'μisque
nostrum rapiat ad se commoda aliorum, detrahatq; , qaod cuique possit, emolumenti suigratia focietas hominum,et communitas euertatur necesse est. nam, mi ut qui que malit, quod ad usum uitae pertineat, quam alteri acquircre, concessum est non repugnante natura illud quidem natura non patitur, ut ali0rum sipoliis no iras facultates, copias , opes aligea im tentiumno mus neque uero hocsolum natura , id et iure gen-d si pq tium, si laetibus populorum, quibus in singulis ciuitatibus re ' continentur, eodem modo coi situtum est, ut non liceret fui commodi caus a nocere a teri hoc enim hycLIant leges, hoc uolunt, incolumem esse ciuium coniunἱ iovem quam qui dirimlint, eos
se 'pbco genera morte exilio, uinculis , damno coercent atque hoc
dum m. ina, O humana. cui parere qui velit, omnes autem parebunt, quisiecundisi naturam uolent uiuere nunsilia γ' committet, ut alic num appetat, et id, quod alteri detraxerit, sibi assumat etenim multo magis est secundi natura celsitas animi, et magnitudo, itemq; comitas, iustitia liberalitas quEm 1 oluptas,quam uita, i Sm diuitiae. Vitie quide contemnere,et pro nihilo
ducere,comparantem cum titilitate communi,maemanimi, excedi est detrahere autem alteri fui com is, illi,eὸ mo ' a V se , massis o contra naturam,quam mors, i ni iti quam dolor, qudm cetera generis eiusdem: itemq; magis