장음표시 사용
71쪽
quod acerbitatis habet obiurgatio , significandum est, inius causist, qui obiurgctur, si sceptimi 1 se.
ctum est autem , etiam in illis contentionibl S,qussicum inimicissimis uni, etiam si nobis indigna audiamus tamen grauitatem retinere, iracundia repellere quae enim cum aliqua perturbatione sunt,
ea neque constanter fieri possunt , nec ab iis , qui ad Int, approbari. Deforme etiam es desie ipsi praedi
care salsa presirtim. . cum irri lone audientium imitarimit te gloriosi . Et remnia omina persicquἰ mur uolumus quidem certe ; dicendum cs. etiam qualem hominis honorati , e principis domum placeat esse cuius sinis est usus: ad quem accommodadad aedificandidosi riptio, tamen adhibenda dignitatis, commoduatisq; diligentia. Cn. οἱ fauio, qui primus ex illasai mira consul fictus est honori fuse accepimus , qu)d praeclaram aedificasset in Palatii, et plenam dignitatis domum: qisae cum uulgo ui cretur, suffragata domini, nouo homini, ad consulatum putabatur hanc Scaurus demolitiis, accessionem adluuxit adibus itaque ille in suam domum consulatum primus intulit hic summi clarissimi uiri lius in domum multiplicatam non repulsam soli retulit sied ignominianis, O calamitatem ornanda se enim dignitas domo, non ex domo dignitas tota I G-renda; nec domo dominus , sed domino domus hoα nectanda est. Et, ut in ceteris babenda ratio non fui olum sed etiam aliorum sic in dom o clari ninis tu quam O hostiles multi recipiendi. admittenda hominum cujus que generis multitudo adhibenda esscura deforme est de
in petitione consimatus atque etiam de ambitu da=tiatus est.
72쪽
U laxitatis aliterat apta domus, dedecori domino
s pili , si es in ea solitudo, O maxime,si aliquam docilio dominosolita essequetari odiosum es enim,
cum a praetercimtibus dicituri domus Anci,qud mcμm Caesariani dis ari domino dominaris quod quidem his tempor b- iteii tu P. buri, n)ultis licet dicere. Cavendum es etiam, presertim si ipse aedifices, ne extra modum sumptu, magni centia prodeas quo in genere multum mali etiam in exemplis sudiose in m plerique preseratim in hac parte fasta principum imitantur ut L. Luculli, summi uiri, uirtutem quis quam multi uillarum magni centiam imitatifunisquarum quidem certe e radbibendus modus ad mediocritatem reuocandus eademq, mediocritas ad communem usum, cultumq; uitae referenda G. Sed hie hactenus. In Π ' μr 11 1zi autem ustione susicipienda tria siunt tenenda:
prim rem, ut appetitus rationi pareat; quo nihil est ad jicia conjeruanda accommodatius deinde , ut animaduertatur quanta illa res sit quam escere uel tis neu minor, ne ue Maior cura opera m scipiatur, quam caliga postulet tertium cse, ut ca- Meamus, ut ea, quae pertinent ad liberalem speciem, est dignitatem, moderata int modus autem est optimus , decus ipsium tenere, de quo ante diximus, nec progredi longius borum autem trium pr.ectantis mum est , appetitum obtemperare ratiunt. Deinceps de ordine rerum, temporum opportunitate dicenduim est haec a teni scientia cotinc eam, quam
pretamur modestam quo in uerbo modus in s. caitu
73쪽
illa est ταξ α , in qua intelligitur ordinis conseruit , tio ita si , ut eandem nos n0d sitam ancilemus, sic desiniturci Stoicis , ut modestia sit scientia earum rerum , si agentur, aut dicentur oco suo collo candarum itaque dctu eadem uis ordinis, O collocationis fore nam ct ordinem sic domunt, compositionem rarum aptis, O accommodatis locis do cum aute a Ilionis , opportunitalcm cmporis esse di-G t. tempus autem adlionis opportuniim , graecea γ Ουρια , latine appellatur occo . sic fit ut Modestia haec, quam interpretamur ita , ut dixi,scientia sert opportunitatis idoneorum ad agendum temporum sed potes eadem esseprude=ntiae definitio de qua princi pio diximus,hoc autem loco de Moderatione , o tempera lii, alus si ilibus usi tutibus quarimus itaque , quae erant prudcutiae propria, suo loco dis la sunt quae autem harum uirtutum , de quibus iam dudum loquimur quae pentinent ad uerecundiam ad corum approbatis Mem quib/f- cum vivimus, nunc dicenda sunt. Talis est igitur ordo adctionum adhibendus , ut , quemadmodum in oratione constanti, sic in uita Oinnia sint apta inter se conuenientia tisrpe G enim, valdoq; uitiosum, inreseuera conuiuio dignum aut delicatu in aliquem inferresermonem . bene Pericles, cum haberet collegam in praetura Sophoclem, hiq; de communio cio conueni sient O casu sorinosus puer praeteri ret; dixisse: q; Sophocles, ὀ pileris, impulit,rtim , Te ricle: at enim Pericles, praetorem, Sophocle, decet non solum Manus, edetiam oculos ab ilirentes hab
prudentia def. nitur ut modi a Ilia. ori actionum
74쪽
re atque hoc idem Sophocles sim athletarum op--His enim cor probatione dixisset, iusta reprehensione caruissset. ia . ianis, lit temporis ut, si quis, clivi caussam sit a Iurus, in itinere, aut in ambulatione secum ipse meditetur, aut si quid aliquid attentius οgitet non reprehendatur: at, hoc idem si in conuiuio faciat inhumanus uideatur inscitia temporis. Sed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut quis in foro cantet, aut qua est alia magna peruersitas, facile apparent, nec magnopere admonitionem, praecepta de siderant quae autem parua
dentur esse desidia, neque a multis intelligi possunt, ab his es diligentius declinandum ut in fidibus, aut in tibi s quamuis paulum disicrepent, tamen id a sciente animaduertisolet sic uidendum es in uita,ne forte quid discrepetiue multo etiam magis, quo manlatior, et me ior, meliora Itonum, quamsonorum, contantus est itaque, ut Insilibus muscorum aures uel miniama sentiunt:s nos, si acres, ac diligentes iudices se uolumus, animaduersoresq uitiorum , Magna intelligimus epe ex pari is ex oculori obtutu superciliori in aut remis ove, aut contractione, haestitia, ex hilaritate, ex risis, e locutione e. ret centia, ex contentione uocis, ex ummi sone, ex ce' terissimilibus cile iudicabimus, quid apte ori stat , quid ab ilicio, natura id crepet quo in genere non est incommodum, quale quodque eorum it,tiis mus ex aliis iudicare ut, si quid dedeceat in illis, uitemminal dedς ς ipsi . tenim nescἰ qito modo, ut a Dinal i
cernamus, quam in nobismet ipsis si quid delinqui
turatior actionumquam sonorii , concentus est.
75쪽
tur . itaque facillime corriguntur illi in discendo, quorum uitia imitantur emendandi caus a magistri. IVec uero alienum Vm eligenda, quae dubitationem eo, filio do 'ρ' afferunt. adhibere doctos homines, uel etiam usu pe - τ
rilos, O, quid his de uno qu0que genere sic pia .ceat , exquirere maior enim pars eὸ fere deferri fio let, quθὰ natura ipsa deducitur. in quibus uidendum est, non modo, quid quisque loquatur, sed etia, quid qui que sentia , atq' etiam, qua de caussa quisquefentiat ut enim pictures, O b, qtsi gna D mis, is, A bricant O uero etiam poetae suum quisque opusta es. Hi uulgo considerari mill ut se quid reprehensium , pluribus , id corrigatur Jiq; secum ,
cum ali siquid in eo peccatumst, exquirunt sic aliorum iudicio permulta nobis facienda, non facienda, mutandi, O corrigenda sunt. Quae uero more aguntur, O institutis ciuilibus, de his ni hi eli praecipiendum illa enim ipsa praecepta sunt: nec quenquam hoc errore duci oportet ut si quid Socrates, aut Arsippus contra m0rem, consuetudinemq; ciuilem fecerint, locuti uesnt, idem sibi arbitrentur licere magnis illi, O diuinis bonis hanc licentiam assequebantur Cynicorum uero ratio to- orum rhi tu es eiicienda est enim inimica uerecundiae sine p=JUS 'Π . qua nihil. refctum esse potest, nihil honestum. Eos autem, quorum ruta peri crita in rebus honesis, at que magnis est, de rep. sentiente , ac bene meritos, aut merentes, aliquo honore, aut imperio assentos, obseruare, colere debemus; triblic etiam mill spubruti istatum senectuti cedere iis, qui magistratum habe timi tribuendis. E bunt;
76쪽
etti lint, habere delectum ciuis, est peregi ini; in i σ
qtioque peregrino priuatim ne, an publice uenerit: a summam ne agam de singulis commune/n totiusgeneris hominum conciliationem, O consocia- Praecepta id tionem colere , tueri seruare debemus. Iam de v tWr m artificus, quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi mi, haec fere acccpimus . primum pr0bantur ii quaestus, qui in odia hominum incurrunt; ut portitorum , foeneratorum illiberal alitem, O sordidi u ius mercenariurum omhium, qA rum UCrae non quorum artes e ntur es enim in iliis ipsa merces au Ioramentum ferritutis. Sol didi etiam puta iidi, qui mercantur a mercatoribus, quo istatim uendant nihil enim proficiunt, ni iud- mentiantur ' ecuer quidquam 'tu; - ' p pitis uanitate opificesq; omnes sordida arte lici 'santur. v. ec uero quidqua ingendiu potes habere of cina; minimcq artes probandae, q/ue ministrae si inoluptatum cetarii, lanii, coqui, fartores, scatores , ut ait Terentius adde his, se placet, uniuei tarios,saltatores, toti ludo talari M. M hus autem artibus aut prudentia maior in s , aut non mediocris utilitas quaeritur , tot medicona architectura, ut o trina rerum honestarum. Re sunt mercitura , si iis , qu0rum ordini coniseniunt. Onesiae Merca
tenura, sortia tura autem, si ten sior ida putanda H: nmagna copiosa , multa undique apportans, multis ; ne uanitate impartiens, iron es admodum uitupcranda: atque etiam, si satiara quaestu,nci contenta potius, ut sepe ex alto in portum, c
77쪽
ex ipso portu se in agros , post 1sionesq; contularit,
nidetur iure optimo posse laudari. Omnium autem rerum, ex quibus aliqv id eaquiritur, nihil est agri agrisiatura, cultura melius , nil uberius , nil dulatus , nil libe hii γο homine dignius de qua quoniam in Catone Maiore satis multa diximus, illincassumes, quae ad hunc iocum pertinebunt. Sed ab iis partibus, quae sunt honectatis , quemadmodum oscia ducerentur, satis expossitum uidetur. Urim autem ipsi0rum , honesumsu quae bonesta sunt , potes incidere epe contentio, est comp ratio. comparati , de imbios honesis utrum honesius: qui locus i Panaetio es praetermissus . nam cum omnis honesia naanet ἀ partibus quatuor, quarum una fudemia latast cognitionis, altera communitatis, tertia magna suta, forti: nimitatis, quarta moderationis: hae in deligendo ' i mperan scio sepe inter se coinpare. An , necesse es placet igitur, aptiora esse naturae ea oscia, quae ex com-nnumtate quim ea quet e cognitione ducantur: idq; hoc argumento con irmaripotest, quod si contigerit ea uita sapienti, ut omnium rerum uentibus copiis ditetur quamuis ea quae cognitione digna sunt, summo octo secum ipse consideret contemplitur , tamen , si soliti do tantast, ut hominem uidere non post , exceriit Luit, princepsq; omnium uirtutum est illa sapientia , quamo pia i Graeci t ocant prudentiam enim, quam Grae prudent: luceci φρονησιν dicisnt , aliam quandam intelligimus quae es rerum exsectendarum , figiendarumq; scientia cilla autem sapient a ri tam principem dixi , IV rerum est diuinarum atque humanarum cientia:
78쪽
in qua continetur deorum, O homini uommuniatas , O societas ipsori inter ipsos casei maximae s , ut certe necesse est, quod communitate du- cogniti m η - catur officium , id esse maximum etenim cogM MV μ' - contemplatioq; naturis manca quodammo st, atque incohata sit , si nulla actio rerum 96 qti 'tur ea cro a Ilo in hominum commodis tuendis maxime cernitur pertinet igitur ad societatem geα ictio cognitio Neris humani ergo haec cognitioni anteponenda e l. m mi θρης' atque id optimus qu/sque re ipsa ostendit, O iudicat. quis en enim tam cupidus in per picienda, cognoscendaq; rerum natura, ut, ii tradianti, conteimplantiq; res cognitione dignissimassubito sit allati periculum, discrimenq; patriae, cur Abuenire, opitu lariq; possit non illa omnia relinquat, atqtie ali ciat , etiamsi dinumeraresectellas, aut metiri mundi magnitudinem po te arbitretur atque hoc idem in parentis, in amici re, aut periculo ec crit. Quobus rebus intelligitur Judiis, o et i sq; scicitiis praeponenda se licia usitiae quae pertinet adh0-
liores ciues , utri ortaq; rebus suis publicis esciit; ut Thebanum Apaminondam ' is Pythag0reas, Draci tum Dionem Plato, multiq; umitos nusq; ipsi , quidquid ad remp. attillimus imo ait: quid attulimus 9 a doctoribus , atque do Irina in
79쪽
structi ad eam ornati accessimus neque si0lum uiui , atque praesentes studiosos discendi erudiunt atque docent sed hoc idcm etiam post momtem monimentis litterarum assecquuntur nec enim locus ullus praeterin bus est ab iis , qui ad leges qui ad mores qui ad disiciplinam reip. pertineret ut ocium suum ad nostrum negocium contulisse uideantur ita illi ipsi doctrinae studiis , sapientiae dedit , ad hominum utilitatem suam sapientiam , prudentiam , intelligentiamq; potissimum conferunt. Ob eam etiam caussam eloqui copio e , modo prudenter , melius es , qud in uel acutis me in eluquentia coguare: quod cogitatio in se
ipsa uertitur eloquentia uero complectitur eos quibusicum communitate iuncti sumus atque , ut apum examina non singendorum fauorum caussa congregantis , sed , cum congregabilia natura snt, fingunt fauos esse homines , ac multo etiam ma- Is , natura congregat , adhibent agendi , cogitandiq; flertiam itaque , nisi ea uirtus , quae constat ex hominibus tuendis, idest ex societate eneris humam , attingat remina cognitionem spolivaga cogniti eluua uideatur: itemq; magnitudo animi , rem9ta commviritate , coniunctio neq; humana , feritas sit quaed im , ct immani tas ita fit , ut uincat cognitionis studium consociatio hominum , atque communitas P e ue
eloquentia c)piosa uel egre' cogitatio iubia pristat. co nitionis ludium uincit c. o
80쪽
i nus, iccireo istam esse s sominibus communitate, societatem quod, si omnia nobis, , cadit Iuta, cretiumq; pertinent, qua uirgula diuina ut aiunt suppeditarentur tum optimo quisque ingerrio, negocis omnibus omisis totum se in cognitione
scientia codoceret non est ita nam O solitudinem fugeret, sociata ludi quaereret tum d0cere,i Araduobus radio discere uellet, tum audire, tum dicere Er j, omne sitis honestis, of icium, quod ad coniun Iionem hominum, ad ςρ hi in societatem tuendam ualet, anteponendum ut illi 7 3 vj. cognitioite, O scientia continetur. Illud forsitan quaerendumsit, num haec commulitias, qlius maxime est apta naturae sit c tiam moderationi, modestiaeq; semper anteponenda non placet si tenima dam partim ita foeda, tartim ita lagitio patri ut ea ne consiti ruando quidem patriae causia β'
hiis sa eis sis p/ζη t siit ea Posidonius collegi permulta, cibi . scd it a tetra reaedam, ita obscoena, ut di tu quoque uideantur turpia haec igitur non fusi piet qui quam
reip. caussa, nec re p. quidem pro si fuscipi relet scil
lis ocmmodius sie res babet, quod non pote Iadcidere te ripas, ut inter ij p. quidquam illorum facere apientem quare bo quidem esse tum sit in Solis deligendi , hocgenus Sciorum excellere, quod tet ea