장음표시 사용
61쪽
et in Ommjornrone omnibus labitem se esse uellet domi ueris , O iam contumeliasseruorum , ancilla rum , pertulit, ut ad id aliquando quod cupiebat, pcris turet at Aiax, quianimo traditur, millies oppetere mortem quam illa perpeti , malu siet quae contemplantes expendere portebit, quid usque habeat is , eaq; moderari, nec uelle experiri, quim e aliena deceant id enim quenque di cet , quod est tu id Venet ede-iui A suum maxime sumn igitur quisque noscat in '' rum iudicem praebeat ne scenic plus , quam nos, uideantur habere prudentiae illi enim non optimas sed j bi accommodatissimas fabulas eligunt qui enim uoce laetisunt Epigonos , Medeamq; , qui gestu Menalippam, Chtemnae ram semper hirpilius, quem ego memini, Antiopam , non saepe Aesopus kiacem ergo hi rio hoc uidebit in sceni, quod non uidebit sapiens in vitai Ad quas litur res aptissimi ad quas aptio
ei inrisi, in iis potis inum elaborabimus . in aliquan 'λη indoiiece B tas nos ad ea detruserit , quae nori ingens nunerunt: omnis adhibenda erit cura, Meditatio, liligentia, ut ea si non decore, at quam minimum inde core facere phlimus nec tam es enitcndum, ut boni, quae nobis data non sunt sequamur , qudm ut uitia fugiamus. Ac duabus his personis suas supra dixi, tertia adiungitur; quam caseus aliquis, vel tempus imponit quarta etiam , quam nobismet ipsis iudicio
nostro accommodabimus nam regna , imperia, n0
62쪽
diuitia , et spes in casu stas ta
contraria, in casu sita, temporibus gubernantur: in ipsi autem quam personam gerere uelimus, a nostra si
uoluntate proficiscitur itaque se alii ad philosiopbia, ali' ad ius ciuila, ali ad eloquentiam applicant i a
rumq; uirtutum in alia alius mauult excellere qu6-
rum uero patres, aut maiores in aliqua gloria prae ibi tisiterunt eorum plerique in hocgenere laudis studet excellere; ut ad Mucius P. filius in iure ciuili, Taul, 1. lifilius Asticanus in re militari quidam autem ad misi eas laudes, qua ἁ patribus acceperunt, addunt ali iis quam suam ut hic idem siricanus eloquentia cumulauit bellicamgloriam quod idem fecit imo theus, Cononis filius; qui, cum belli laude non infe hilarior luisset, quampater, ad eam laudem doctrinae, diis ingeni gloriam adiecit. Fit autem interdum, ut cras non nulli, omissa imitatione maiorum suum quod dam institutum consequantur maximeq; in e ple hi et prunque elaborant ii, qui magna biproponunt, ob pluscuris ortiparentibus molitur omnia, cum quae bis rimus quid deceat, complesti animo a cogitatione ibi bemus. In primis autem consituendum est, quos in s nos, quale essie uelimus in quo genere vitae liue quae deliberatio est iunium difficillima arrere te enim adolescentia, cum ines in raeima imbecillitas consilii, hi tunc id bi quisiquegenus aetatis degendae constituit, , in quod maxime adamavit itaque ante implicatura lealiquo certo genere, cuisuq uiuendi, quam 0t: it, quod optimii in e siet, iudicare. quod Herculem di, Prodicus dicit . ut apud Xe ophontem cumri u mum pubescerct, quod tempus a natura ad da ei
63쪽
duni, quam quisque uiam uiuendi sit ingressurus, ii tum est, exisse in solitudinem, atque ibi sedente diu
secum multumq; dubitasse, cum duas cerneret uias, unam uoluptatis alteram uirtutis, utram ingredii melius esset hoc Herculi, Iouis satu edito, potuit fortasse contingere nobis non item, qui imitamur, quos cuique uisum est, atque ad eorum sudia, institutaq; impellimur . Plerunque autem , parentum pricceptis imbuti, ad eoru consuetudinem, moremq; deducimur alii multitudinis iudicio fersitur quaeq; maiori parti pulcherrima uidentur, ea maxime exoptant non nulli tamen siue felicitate quadam , ue bonitate naturae siue parentum disciplina, rediauit esecuti sunt uiam Illud autem maxime raram genus, eorum, qui aut excellente ingeni magnatidine, aut praeclara eruditione, atque doctrina, aut utraque re ornati, statium deliberandi habuerunt, quem potissimum vitae curseum sequi uellent in qua deliberatione sit uam cuiusque naturam consilium est omne reuocandum nam cum in omnibus, quae a guntur, ex e modo, quo qui1 κ natus est, ut supra di tum est,quid deceat, exquirimus itum in tota uita consituenda multo es eius rei cura maior adhibenda it constare in uitae perpetuitate possimus nobismet ipsis, nec in ullo scio claudicare. Ad hanc autem rationem quoniam maximam tirm natura habet, fortuna proximam utriusque omnino ratio habenda est in deligendo genere uitae , sed nat rae magis multo enim O firmior en, et conflatior: utfortuna non nunquam ipsa mortalis cum immor-
tis nobis ad imitandi . recta nitae in unde contis r Ti. in deligendo regenerea sitiiqii lue naturit consilium onme
reuocet. furtura mortalis, natura immortalita.
64쪽
amisit,aesen sim dissuadenda. CICERO NIStali natura pugnare uideatur qui igitur ad naturae suis non uitioque genus consilium uitae omne contulerit , is constantiam teneat: id enim maxime decet. nisfortese errasse intellexerit in deligendo genere uitae quodsi acciderit . potes autem accidere facienda morum, institutorumq; mutatio es. ea igitur mutationem si tempora adiuuabunt facilius, comm0diusq; faciemus. in minussiensim erit, pedetentimq; facienda: ut amicitiis , quae minus delictent, O minusprobentur, magis decere, censent sapientes sem in dissuere, qui repente praecidere commutato
autem genere vitae omni ratione curandum est, ut
id bono consilio fecisse uideamur. Sed quoniam paulo ante di tum est, imitandos esse maiores: primum i lud exceptum sit, ne uitia in imitanda deinde , natura non ferret, ut quaedam imitari possiit ut Aperioris Africani lius, qui hilac Paullo natum adoptauit, propter infirmitatem ualetudinis non tam potuit patrissimilis esse, quam ille fuerat; ut sigitur non poterit sue causas deseristare, uepopulum concionibus tenere sue bella gerere; illa tamen praestare debebit, quae erunt in ipsius potestate, iustitiam,
fidem, liberalitatem, modestam, temperantiam; .ptima her/d, quo minus ab eo id, quod desit , requiratur optimatas a patribus autem haereditas apa ribus traditur liberis, omniq;
tione facimus Mel , propiorem aetas nostra. traditurliberιs, glom intutis.
patrimonio pristiantior gloria virtutis rerumq; gesarum cui dedecori Ge, nefas, O uitium iudicandum est. Et quoniam sicia non eadem d)laribus aetatibus tribuuntur, , aliaq; sunt iuuenum , alta fe
niorum: aliquid etiam de hac di in Itone dicendum est.
65쪽
est. Est igitur adolescentis, maiores natu hereri, eae eligere optimos, probati s imos, quorum consilio, atque au toritate nitatur ineuntis enim aetatis inscitia senum constituenda, est regenda prudentia es maxime autem haec aetas i libidinibus arcenda est , exercendaq; in labore patientia , O animi, corporis, ut eorum s iniecillis , O ciuilibus olf chs uigeat industria atque etiam cum relaxare animos, o dare se iucunditati uolent, caueant intemperantiam, meminerint uerecundiis quod erit faci lim se eius modi quoque rebus maiores natu interesse uelint. Senibus autein labores corporis sunt Minuendi exercitationes animi etiam augendae uidentur: danda uero opera, ut amicos, ct iuuentutem, maxime remp. consilio G prudentia quamplurimum adiuuent nil, lautem magis cauendum cs sene Iuati , qudni ne languori, de diaeq; sie dedat luxuria uero cum omni aetas turpis, tum enc diuti foedi imae'. in autem O libidinum intemperantia acccsicrit, duplex malum est, quΘdo ipsa felleCIus concipit dedecus, facit adolescentium impudentiorem intemperantiam ..Ac ne illud quid alienum est, dema gi stratuum, de priuatorum, de ciuium, de peregrinorum ossicis dicere Est igitui proprium munus magis ratus, intcibrare se gerere personam ciuitatis, debereq; eius dignitate, O decus sustinere, seruare leges, iura describere, ea dei suae commissa memin se. Trmatum autem oportet aequ0, 2 pari cum ciuibus iure uiuere, nequesum fumo, abi Emim, neque se esserentem in rep. ea uelle rictae tranaquilla,
adolescentiae dii laud.:biliter traducendae. senibus praece pia a senex in i xts-ria dupliciter peccat , primi; re einde exemplo.
66쪽
Per Irmi si num ciuem dicere solemus Peregrini autem, O in cole oscium est, nihil praeters uim negocimii ager nihil deesto iuquirere, minit neq; in alicna 6le rep. curiosium ita fere osticia reperientur, cum quaeretis' quid deceat, se quid aptum sit perlonis, temtoribus, aetatibus nihil est autem, quod tam deceat 'admia omni re gerenda . consilioq; capiendo struare cono
decorum quibiis stantiam . Sed quonia n decorum illud in omnibusfain rebita coiisi Elis, di iis, in corporis denique motu flatui cernitur, idq; positum est in tribus rebus, f0rmosi tate, ordine, ornatu ad altionem apto; dilfuilius ad eloquendi ,si satis erit intelligi in his autem tribus continetur cura etiam illa, ut probemur ab iis, clim quibisy, apud quo uiuamus his quoque de rebus pauca dicantur. Principio , corporis nostri ma nam natura ipsa uidetur habuisse rationem quae corporisbunni 1 Urinam nostram ireliquamq; guram , inqtta esset
ni form-mhq specie; ho; esa, eam posi fit in romptu mirae alit miltra ibi Mil. yy corp0ris, ad Hatu sicceditatem datae alpectum essent id orme triabjilsroes, atque turpem, eas contexit, atque abdidit hanc naturit tam diligentem fabricam imitata es homini ni iterecundia. qlsae enim natura occisita Isrt, eadem omnes, tu sana mente
l sunt , remouent ab oculis, ipsiq; necessitati, dant ope
ranu, ut quamocculti sim pareant quarumq; par'tium corporis usus fiunt nec cisa ij, eas neque partes, neque earum usus sim nominibus appellant quodq; facere non turp est, modio occulte, id dicere obscoe- est: itaque ire actio rerum illarim aperta petulantiali
67쪽
diendisiunt 3nici , alι βιὴ si fuerunt Stoici pene 3-nici s ii reprehendunt irrident , ΗΘ lea , quae turpia re non sunt , uerbis lagitiosa dicamus lilia aute, quae turpia sint, inorninibus appellemus suis latrocinari, Gaudare adulterari, re turpe est sed dicitur non obscoene liberis clare operam, re honestum est nomine obscoenum pluraq; in eam siententia ab eis
dem contra uerecundiam disputantur nos autem naturam sequamur . ab omni, quod abhorret ab ipsa oculorum, auriurnq; comprobationei, fugiamus status , incessus sespro , accubati, uultus , culi , manuum Motus teneant illud decorum. Quibus in rebus duo seunt maxime fugiendi, ne quid esseminatum , aut molle aut ne quid durum, aut rusti cumsit nec uero histrionibus oratoribusq; concedendum est , uti L capta lini, nobis dissoluta scenicorum quidem mos tantam habet a uetere disciplina uerecundiam , ut in scena sine subligaculo prodeat nemo uerentur exin te, si quo casu evenerit , ut cor poris partes quaedam aperiantur, J Iciantur non decore. nostro quidem=nure cum parentibus puberes sili , cum soceris quidem gener non lavantur retinenda est igitur huius generis uerecundia presertim iratura ipsa magistra , duce. Cum autem pulchritudinis duo genera sint , quorum in altero uenustas sit , in altero dignitas uenustatem muliebrem duce re debemus , dignitatem uirilim. Ergo a formarem0ueatur omnis uiro non dignus ornatas , O huic si te uitium iuge u , motaq; caueatur nam pa
68쪽
lactrici motus cpe sunt odiosiores et histrion m non
nulli gestus in t s non uacant, in utr9q2egenere, quae sunt reora, simplicia, lare antltr. For- color tuendus i. autem dignitas coloris bonitate tuenda est, colors ς R exercitatiouobus corporis taldhibenda es praeterea
quae fugiat agrescis, Si inhumanam negligentiam eadem ratio est habenda uestitus: inqui, sicut inplerisque rebus, mediocritas optima est Cauendum eo ἐς gressit autem, ne aut tarditatibus utamur ingressis mollioribus ut similes pompar: Viberculis esse uideamur: aut in festinationibus solicipiamus nimias celeritates: quae cum unt, anhelitus mouentur , uultus mi tau-tur, si a torquentur ex q&ibus magna signi catioso, non adesse consantiam . Sed multo etiam magis elaborandum et , ne animi 1notus a natura res dant: quod a sequemur, si carecb mus nem perturbatis
nes, atque ea anima trox silicidamlisset attentos motus animori anim0 ad decora conserim tionem en brinus Motus
di pocei autem animorum duplicesserat, alteri cogitationis, alteri appetitus cogitatio in Acro exquirendo Maxime ueri itur: appetitus in pellit ad agendum curandum 1 igitur, ut cogitatione ad res quam timas,' tamur, appetitii ationi obedisntem praebeamus. Et oratiotiis dis qu0Niam VHaiis oratior risci , eademq; duplex, plexui altera con tentionis, altera sermonis contentio disceptationibus tribuatur iudicio; lim, concionum, sienatus sermo in circulis, disputationibus, congresion bus familiarium uersietur, persequatur etiam conuiuia contentionis praecepta rhetorum fiunt nulla fem
69쪽
w0uis. Is iquam haud scio an possint haec quoque es e. sed discentium studi s inueniuntur magistri huic
autem qui sudea=it sunt, usii rhetorum turba re ferta omnia quanqua H quae uerborum sententiarii inq; praecepta sunt , ea cin adsermonem pertiue bunt sed cun irationis indicem Iocem habeamus; in uoce autem tu, eqliamur ut clarasit , uisuauis: utrunq&e omnino a natura ciendum est uerum ab terrem exercitatio augebit, alterum initatio prelleluquentium, leniter quid uitis Catulis , ut eos exquisito uidicis putares uti luterarum ' quanquam erant litterati sciis alii h ut tem optime uti in gua Latina putabantur sonus erat dulcis litterae neque e re si os neque oppre lὰ ue aut obscurum esset, aut nimis putidarin 1ine cotentione M9χ nec langi es, nec canora libertur oratio L. Crassi , nec Minus faα ceta: sed bene loquendi de Catulis opinio non minor. sale uero conditus , sacetiis Cisar , Catuli patris stater uicit omnes ut in ipso illo forensi genere dicendi contentiones alior; m , sermon Pinceret in omnibus igitur hi elaborandum es , si in omnibus, quod deceat , exquirimus. Sit igitArbi sci in in quo sermo quales de Sucratici maxinre excellant , lenis, minimeq; perti ς it ζύς-nax insit in eo lepos nesciero , tanquam in posses mirem suam uelierit, excludat ab os lied cum reliquis in rebus, turn in ermone communi, uici tudine li0nnunquam utendum litEt ac uidrat in primi , quibus d rebus loquatur eriis secteritatem adhibeatis iocosis, leporem in primis prouideat
nesermo uitium alituod indicet inesse moribus quod
maxime et patre , etf-lio supra.
70쪽
CICERONI smaxime tum olet euenire, cumsudiosi de absin-tibus , detrahetidi caussa, aut per ridiculum, aut se uere, maledice, contumelioseq. icitur. Habentur autem plerunquesermones aut de domesticis negoriis, aut de rep. aut de artium studiis, se doctrina . danda igitur opcra es ut etiam si aberrare ad alia coeperit, ad haec reuocetur oratio sed ut cunque ade runt res neque enim ij dem de rebus, nec in omni tempore , nec sit militer dele Iamur. Animaduertendum est etiam , quatenus sermo delectationem hamρ si tu sermo beat, O, ut incipiendi ratiofuerit, ita fit de inen' di modus. Sed quoniam in omni uita rem me praecipitur, ut perturbationes fugiamus, id est motres ammi nimios rationi non obtemperantes sic eius in odisrmo cet om motibus sermo debet uacare; ne aut ira existat, aut m pert cupiditas aliqua , aut pigritia, aut ignauia, alit quid tale appareat maximeq; curandum est, ut eos, qui 'bustum ei monem conferimus, O vereri, O dilige-
obiurgatio re uideamur. Obiurgationes etiam non nunquam ins it cidunt necessariae in quibus utendum est fortas ct
uocis contentione maiore, uerborum grauitate acriore id agendum etiam, ut ea facere non uideamur irati,sed ut ad tuendi m cis secandi medici,sic nos ad hocgenus actigandi raro, inuiti ueniamus, nec unquam, nise necessario, si nulla repse
Π Π lj l rectes er , n b Iconsidera tepotest .mag autem ex parte clementi castigatione licet uti,gra' uitate tamen adiuncta, uiseueritas adhibeatur, Scontumelia repellatur. Atque etiam illud ipsum, quod