장음표시 사용
41쪽
maxime uult princeps inmum esse ues potius solus esse dissecile autem est, cum pr. lare Ommbus con cupieris seruare aequitate, quae est iustitiae maxime propria e. quo i, ut neque disceptatione uincise , nec ullo publico, ac legitim iure patiantur exi-ssuntq; in rep. pleranque largitores, O fa Iihi, ut opes quammaximas consequantur sent ut potius
superiores , qui in ultitia pares sed quo di cit res,
hoc praeclarius nullum enim est tempus, quod iusti tia uacare debeat. Di te igitur, magnanimisunt habendi, no quifaciunt, sed qui propulsant iniuriam. isera autem, O sapiens animi Magnitudo honesium illiud , quod maxime natura sesquitur, in faciis posit- tum, non ingloria redicat, principemq; esse mavult, quam uideri etenim qui ex errore imperitae multitudinis pendet, hic in magnis uiris non es habendus. Facillime autem ad res iniustas impellitur , ut quis que est altissimo animo O gloriae cupidi qui locus est an lubricus quὀd uix inuenitur, qui, laboribus susceptis , periculisq; aditis , non , quas mercedem
rerum gestarum, Orderetgloriam. Omnino fortis animus, Magnus duabus rebus maxime cernitur: quarum una in rerum ea ternarum despicientia ponitur, cum persiuasum sit, nihil hominem, nisi quod honesum, demi Ainq; sit, aut admirari, aut optare, aut expetere oportere, nulliq; neque homini, neque perturbationi animi nec fortun succumbere altera et res, ut cum ita sis at e Ius animo, ut supra dimxi, res geras magnas illas quidem, et azime utiles,
42쪽
sed, ut uehementer ardua , plenasq; laborum, O non inani ali periculorum, tum caussa uitae, tum multarum reru, qt sty R uitam pertinent harum rer duarum 'le' dor omnis, amplitudo est, addo etiam utilitatem, in posteriore caussa autem, ratio G ciens magnos uiros est in priore in eo enim est illud, quod ex celisntes animos, ct humana contemnentes facit id autem ipsum cernitur in duobus, io solum id, quod lanesii sit, bonum iudices: ab omni animi perturbatione liber is ni ea , quae eximia plerisque, praeclara uidentis , parua ducere, eaq; rationestabili, firmaq; contemnere, fortis animi, magniq; dicendum eis et ea, qua uidentur acerba tuae multa , O uaria in hominum uita, ortunaqiu santur, ita ferre, ut nihil dilatu naturae discedas, nihil Mi- .gnitate apientis, robus ianimi est, magnaeq; 0ne,iscludit, D fiantia . non es autem consentaneum, qui metu non fortus ti frangatur, eu frangi cupiditate; nec,qui invicti Je dem fe ς'N a labore praes liter l, uincid uoluptate qaamobre et haec uitanda sunt,et pecuniaefugienda cupiditas. nihil enim es ta angi l animi, tamq; parvi,quam amare diuitias nihil honestius, magnificentius, quam e cunia contemnere is non habeas sit habeas, ad beneficentiam, liberalitatemq; conferre Cauenda est etiam gloriae cupiditas, ut supra dixi eripit enim libertatem, pro qua magnanimis uiris omnis debet eis se contentio. Nec vero ιmperia expetenda, ac potius ut s)gi dicta non accipienda interdi aut deponenda non nun
φη ' quam. Vacandum autem est omni animi pertuba
43쪽
quillitas animi ad ii, securitas, qui a ferat tum conflantiam, tum etiam dignitatem. multi autem ἡ- . t sunt cis fuerunt, qui eam, quam dico, tranquillitatem expetentes, inexoch publicis te remouerui,
ad octumq; perfugerunt liniis O nobibissimi philosophi, longeq; principes, O quidam hominesseueri ,
O graues nec populi, nec principum mores ferre potuerunt: uixeruntq; non nulli in agris, deles Iati resia familia i his idem propositum fuit, quod re gibus, ut ne qua re egerent, ne cui parerent, libemtate uterentur, cuiusproprium est sic uiuere, uti lis uuare, cum hoc commune sit potentiae cupidorum cum js, quos dixi, ciosis alteris adipisci id posse arbitrantur, si opes magnas habeant alteri, hi contenti mi suo, paruo. in quo quidemnet trorum omnino contemnenda e sesententia: fedo facilior, di tutior, O minus alijs grauis, aut molecta uita est ociosiorum istu tuositor autem hominumgene Curientior. ri, et ad claritatem, amplitudinemq; aptior eorum, non enim nobis quise ad remptam ad magnas res gerendas accommo 'su vindauerunt quapropter iis for stan concedendum 'pit remp. non capessentibus, qui excellenti ingenii, doctrinae siesi dediderunt i iis, qui aut ualetudinis imbecillitate, aut aliqua grauiore caussa impediti a rep. recesserunt, cum eius adminiserandae potestatera alijs, laudemq; concederent quibus autem talis nul
la est caussa si despicere edicant ea, quae plerique
admirentur imperia, o magistratus, his non modo non laudi, uerumetiam uitio dandum puto. qiw- rum
44쪽
ja uita sed in rebus erendis CICERONI s
rt ludisium in eo, quΘdgloriam contemnant , pro nibilo putent, dissicile diu en non probare: sed uidentur labores, Molestias tum ostensionum,tum repulsarum quali quandam igno niam, timere, O infamiam sunt enim, qui in rebus contrarijs parum ibi consent uoluptatem seucri si me contemnant, in dolore sint molliores; gloriam, ligant, frangantur infamia atque ea quidem non satis consanter. Sed ijs, qui habent a natura adiutrienta rerum gerendarum abiecta omni cun Iatione adipiscendi magistratus suus, i gerenda res . s. nec enim aliter aut regi ciuitas, aut declarari animi magnitudo potest. Capessentibus autem remp. nihil minus quim philosophis, haud scio an magis etiam, magnificentia, Melpicientia adhibenda est rerum humanarum, quan sepe dico, tranquillitas an, mi, atque securitas si quidem nec anxii futuri unt, cum gravitate constantiaq; uidlura quae e faciliora sunt philosophis , quo minus patent multa in coram,uita, quo Iortuna Ieriat cillo minus 1nubiis rebus egent, O quia , si uri aduersi eveniat
tam grauiter cadere non possunt quocirca non sine caussa maiores motus animorum concitantur: et naioraq; scienda remp. gerentibus , Adin quietis . quo magis bis O magnitudo animi se adhibendi, vacuitas ab angoribus. Ad rem gerenedam autem qui accedit caueat,ne id modo consideret,
quam illa res honesta sit; sed etiam ut habeat eis ciendi facultatem. in quo ipso consederandum est, ne aut temere desiperet propter ignauiam,aut nimis con
45쪽
dat propter cispiditatem in omnibus alitem neg0ciis prius qis imaggrediare, adhibenda es praeparatio diligens. Sed cu plerique arbitretur res bellicas Maiore sisse, quam urbanas minuenda es haec inj0. ne odit eniri bello saepe quaesiverunt propterglo-τl e cus' ditatem atque in magnis an imis ingeniisq; id plerunque contingit, eoq; magis, si sunt ad remm litarem apti, et cupid bellorum gerendorlim lic- re autem serioli us iudicare, milliae res extiterunt, Erbanae maiores, clarioresq;.qΗdm bellicae quam vis enim Themistocles iure laudetur, ostr eius nomen, qtiam Solonis, illus rius citeturq; Salamis clari sim et tectis uictoriae, quae anteponatur consilio Solonis, ei, qua primum constituit riopagitas non mimos prae clarum hoc, qu im illud iudicandum est.
illud enim semel profisit, hocsemper proderit ciuitati hoc consilio leges Athenienses , hoc maiorum insit via fruantur . et Thereisocles quidem nihil dix rit , in quo ipsi Ariopagum adiuuerit: at ille adimon Themisoclem es enim bellum gestum consilli sic natus eius , quiὰ Solone erat constitutus licet eadem deTausania, Lysandroq; dicere quorum rebus gestis quanquam imperium Iacedaemoniorum dilatatum putatur: tamen ne minima quidem ex parte Lycii; gi legibus, O disiciplina conferendisunt quin etiam ob has ipsas caussaso paratiores habuerunt exercitus , O fortiores Mihi quidem nequc pseris nobis,
M. Scaurus C. Mario, neque, cum crsare Uur inrep. Catiuus Cn. Pompeio cedere uidebat: .pa
46쪽
mi r di iri plus Asricanus, gularis uir, imperator, in excidenda: b antia reip.profuit, quam eodem temtribunt mist pore P. 2 lassica priuatus, cum Ti. Gracchum int
nis cmit si a/iquam haec quidem res non solum exdo niectica Gratione attingit enim Obellicam, qu0niam ut manuq; confecta est.sed tamen id ipsum gesum est consilio urbano sine exercitu. Illad autem optimum est, in quo me invadi solere ab inuidis, improbis audio:
Cedant arma togae: concedat laurea linguae. ut enim alios omitta, nobis remp. gubernantibus none togae arma cesseret neque enim in rep. periculi migrauius unquam, nec maius ocium ita consiliis,
' diligentiaq; nostra celeriter de manibus audacissimorum ciuium delapsa arma ipsa ceciderunt. quae res igiturgesa est unquam tu bello tanti quis triumphus conferendusi licet enim, Marce fili, apud te gloriari, ad quem O hereditas huius gloriae, i Dyorum imitatio pertinet mihi quidem certe, uir abundans bellicis laudibus, Cn. Pompeius, multis audientibus, 'fibrigit , et hoc tribuit, ut diceret, si ustra se tertium triumphu i mne vi mi deportaturum fuisse, nisi meo in rep. beneficio, ubi triumpharet, esset habiturus. Strat ergo domesticae fortitudines no inferiores militaribus: in quibus plus etiam, quam in his, operae, studiiq; ponendum est. omnino enim illud hq si , quod ex animo excet is, magnificoq; quaerimus animi efficitur, n0n 0rp0ris uiribus exercendi tamen est corpYs, et ita a ficiendum, ut obedire consilio, rationiq; posscini e xequendis negociis, et in labore tolerando honesti cutem sit 3,D emm
47쪽
cum Catone a mortuo, de Carthaone G:ertemia.
autem id, quod exquirimus, totum est positum in animi cura, ct cogitatione in quo non infremitti
litatem a ferunt, qui togati reip. proint, quam qui
bella gerunt itaque eorum consilliosepe aut non fuscepta aut confecta bella sunt, non nunquam etiam illata ut M.Catonis consilio bellum tertium unicum: in quo etiam moraui ualuit auctoritas quare expetenda quidem magis est deccrnendi ratio, quam decertandifortitudo sed causud; ,ne id bellandi magisfuga, quam utilitatis ratione, faciamus Bellum autem ita suscipiatur, ut nihil aliud, nisi pax quaesiit uideatur fortis uero animi. constantis est, non perturbari in rebus as eris, nec tumultuantem de gradu deiici, ut dicitur; sed praesentis animi uti consilio, nec a ratione discedere quanquam hoc animi, illud etiam ingenii magni est praecipere cogitatione futura, O aliquanto ante constituere, quid accide ire possit in utranque partem quid agendum it, cum quid euenerit nec committere aliquid, ut aliquando dicendum sit, non putaram haec sunt opera magni animi, excelsi, O prudentia, conssilioq; dentis temere autem in acie versari, O manu cum hoste confligere, immane quiddam, O belluarum si semus, non ramile est sed, cum tempus est, necessitasq; postulat, μι mora decertandum manus, mors feruituti, turpitu, diniq; anteponenda De euertelidis autem diripiemdisq; urbibus ualde illud considerandum est, ne quid temere, ne quid crudeliter fiat idq; es uiri magnu-nim rebus agitatis punire 9ntes, multitudiHem com actu te exa-
48쪽
ιur a fortitudine temeritas qua uel salute, uel interitum serunt. libenter et a
nere ut enim sunt, quemadmodum supra dixi, cratu anis rebus bellicas anteponunt sic reperias mul, tos quibus periculo a , O callida consilia quietis coagitationibus splendidiora, O maiora uideantur.Πunquam omnino periculi fuga committendmn est, ut imbelles, timidiq; uideamur sed fugiendum etiam illud , ne osseramus nospericulis ne caussa quini hil potes esse stultius quapropter in adeundis periculis consuetudo imitanda medicorum es, qui leuiter
aegrotantes leuiter curant grauioribus autem morbis periculosas curationes, ancipites adhibere coguntur quare in tranquillo tempestatem adirer amoptare, dementis est subueuire autem tempe aliquavis ratione, sapientis, eoq; magis, seplas adipi scare re explicata boni , quὰm dilabitata mali P riculose autem rerum actiones partim is sunt qui
eas si sicipiunt partim reip. itemq; alii de uita, alii
de gloria, eneuolentia ciuium in discrimen uocantur promptiores igitur debemus esse ad nostra per cuti, quam ad communia, dimicareq; paratius de honore, gloria, qt Sm de ceteris commodis inuenti autem misitssunt, qui non modo pec iam, eduitam etiam profundere pro patria parati eflcnt; iidem gloriae adluram ne minimam quidem facere uellent, ne rep.quidem postulante ut Cadicratidas, qui, cum Laecedaemoniorum dux esset Teloponnesiaecobcllo, multaq; fecisset egregie uertit ad extremuomnia cum conpli non paruit eortina, qui clasem ab Argim si rem0uendam, nec citis Atheniensebus dimicandumputabant. ilibus ille resinondit Lacedaea
49쪽
1l; lit, ut alios OFFICIORUM 2I
monios , classe illa anetis et, alia mparare posse se fi
geresine suo dedecore non posse atque diu quidem Luce ita . Iniis plaga mediocris fuit , illa Gisera,
qua, cum Cleombrotiss initi iram timeris, temerect m Epaminoda confixisset, Lacedaemoniori in opes corriserunt quant Q. Maximus melius de quo Ennius: Unus homo nobis cunctando restituit rem: Iton ponebat enim et ore ante salutem. Ei 'magisq; magisq; uiri nunc gloria claret. quodgenus pecandi tutandum est etiam in robus uro libi estiet eri banis sunt enim, qui quod sentiuiri, etiamsi opti bus porto misi it,tamen inmitiae metu non audent dicere. Omnino, qui reip.pi defut sunt, itho Platonis praecepta teneant unum , ut i tilitatem ciuit sic tueantur , tit , quicquid agunt , ad eam referant, obliti commodorumshorum alterum, ut totum corpus reip. cI rent ne, dum partem aliquam tuentur, reliquas de ferant ut enim tutelas procuratio reip. ad utilitatem eorim, qui commissi sunt , non ad eorrum alii
bus commissa gerenda est qui autem parti clusum tonsulunt partem negligi ut rem perniciose imam in ciuitatem inducunt, sic litionem, atque discordiam. ex quieuenit ut alii populares, alii studio si optimi qui dicimi rcuiusque uideantur pauci i niuersorum hinc asia Vptim g Atheniensies magnae discordiae ortα, tu nostra rep. η Maii De pro solum seditiones sed pes feraetram bessi cretalia. quae Sextio. grauis fortis ciuis , in rep. dignus principa tu , fugiet,atque oderit, tradet 7 se toti an reis'. neque spes, aut potenuam conscctabitur , totamq; eam picit ebr- tur,
50쪽
bitur , ut omnibus consulat nec uero criminibus fausis in odium aut inuidiam quenquam uocabit omnino lita iustitiae, honestatiq; adhaerescet,ut,dum eam conseruet, quamuis grauiter fendat, mortem appetat potius, quὰm deserat illa, quae dixi. Miserri ma est omnino ambitio,honorumq; contentio de qua praeclare apud eundem es Platonem simitte facere eo , qui interse contenderent , utei potius rem adminis; et, ut si nauti certarent , quis eorum potissimum gubernaret idemq; praecepit, ut eos aduersa rios existimemus, qui arma contra ferant; 0n os, quisu iudicio tueri remp. reclint qualis fuit inter P. AfricJns ,ei Metelli sine acerbitate disjen o. Africa, Meteia 2 te uero audiendi, qmgrauiter irascendum inimicisse ex Rcedo putat, idq; magnanimi,et fortis uiri esse ebent nihil' i enim laudabilius, nihil magno, est praeclaro uiro di gnius placabilitate, atque clementia. In liberis uero popidis, tuis aequabilitate , exercenda etiam est facilitas, et altitudo animi qt ae dicitur ne,si irasca mur aut intempestiue accedentibus , aut impi denter rogantibus, in morositatem inutilem, et odiosam incidamus. O tamen ita probanda es mansuetudo, atque clementia, ut adhibeatur, reip. caussa seueritas, sitne qua administrari ciuitas non potest. Omnis aut m ct animaduersio, o castatio contumelia uacare debet, neque ad eius, qui pimi aliquem, aut uerbis castigat, sed ad reip. utilitatem referri. Cauendum ess etlim, ne maior poena, quam cui
pa sit; , ne iisdem de caussis alii plactantur, aliine appellentur quidem. Prohibenda autem maxi