장음표시 사용
111쪽
se lustrasse judicant, quod se jam piaculo teneri, id est, piacularem esse putaret, propter traditionem Domini nostri in manus Judaeorum, qua in re saliuntur: Cum enim Pilatus Dominum nondum tradidisset Judaeis, piaculo sane nondum tenebatur, c que sacinore nondum peracto, non poterat smurrim, Cum in nus ejus nondum essent insectae. Alii ergo de procurando uxoris sommo cum cogitasse contendunt, ac propterea iisdem pene, uibus uxor, verbis usum suime; illa enim dixerat:. - si M. ille: tim Ara Tu DO. . Sed neque hoc vero simile. Cur enim hoc somnium procuraverit maritus, ac non potius ipsa uxor, cui hoc fuerat oblatum cur coram tribunali , & ista Judaeorum , gentiles superstitiones aversantium, Tam'pH, acnon potius domi, antequam in publicum prodiisset 'Praeterea an haec lustratio sola his oraria peragi potuit sine totius corporis, inorimis capitis, ablutione, quomodo noetas plerumque purgari solebant. Aliorum somnia alii non expiabant, nisi de se aliquid portenderent. Priamus uxoris somnium de filio, & totuus Troiae, cui ipse imperabat, excidio, expiavit. Martialis N
s lieni iomnia de se fuisse dicit, adeoque sibi expianda, & ut ab illis sumtibus liberetur, petit ut de se somniet Nasidienus, si G-mniare libeat. Hoc autem uxori Pilati accidisse non liquet. Hoc ergo Pilati sectum reserendum ad illud Chreias Venus, quod
Rhetores iunct vocant, quia in MDv constatum est. Sicut Agabus, Assit. Ei. 11. Eona Pauli manus ac pedes sibi vii xit , dixitque: hae dicit Spiritus S. virum, cujus hae est eona , ita vincient merose mis iudai. Deus ipse, Deret. 2 i. prae perat, si quis gladio confostiis in agro suillet inventus, ignoto percussore, Congregandos esse Sacerdotes Leviticos, una cum proximae cuvitas Senioribus, qui super vitulam in valle mactatam, manus suas abluerent, protestati: manus nostrae finguinem hunc non derunt , ct eculi nostri essundentem non via erunt: Expia populum Autra Vraelem, quem redemisti, F ova, ct ne impene reatum sanguinis innoxii in medio populi ini Oraelis. Addita promissione: Simexpiabitur illis reatus illius sanguinis. Eodem more Pilatus, et mre & opere de sua innocentia protestatus est. Hoc enim &moris
antiqui fuit, notante ad hunc locum Grotio, ut sudices ex legi-
112쪽
bus aliquem dii naturi, manibus ad Solam elevatis testarenturo, ix rex EM, aiisa ruet , ut videre est in libro constitutionum Apostolicarum Clementis, I. yr. ii. Philo, de vita Mos: A G ιβολον uxxi Iudaeis mos vetus etiam nunc manet a functe venientibus mantis lavandi, quo testantur se causam morti non praebuisse , de omnia nectitaria ministrasse de-lancto.
Sura in reta Eclipses. Cometae. Libri Suois, disciplia ira Tusca. Fulminum Paria genera. Symbolum ti dent Id tuae. Iupiter Elicius. ne sanorum facinus
, horrei tim. Capitolium de calo tactam. Tempsales , Veneti, mel e Socratis num a. pulta caelico ' Diti Pium 2 ae victim tonuersale. Inundationes T leris. Si citates. Nili d se his A nemoras: apud Gelanas. L
Ach vi , quasi Mo pheo quodam duce, ignavi d
mum & penetralia semni saxis speculati, Cornea an e- , burnea porta evasimus. Nunc sublimiora,& quae extra hominem sunt, lisset redi contei labimur, quamvis enim haec naturales suas caulas habeant, cum iamcnea significent, quae naturae vires superant, ingentes hominibus ici rores, incusserunta Loquitur Deus mortalibus in v bo scripto: locutus est , ira et armi per Vares: Sed ec coeli enarrant. gloriam Dei. Quomodo ille essi'. nos cih affectus, eo modo sidem, Clementa, meteonae, venti ac fulmina tanquam oculi Dei mi- , cant, sonant luc,evt in. ii , tanquam in spcculo animum erus in-L tueri
113쪽
tueri possimus. Signa coeli timere Christianos non decet, hoe gentilium est, Fer. io. ab his tamen ad eorum conditorem pius ascendit animus, ejusque laudat clementiam , qui inertiam n strum his quasi stimulis excitat, ut mathematico alictuando respondit Carolus Magnus, an Ludovicus Pius ejus filius 3 ingentem
cometam conspiciens, & magnam rerum mutationem animo pro sagiens. Deus O. M. nunquam miraculum edidit, ut convcri retur atticus, quia lumen naturie ad eum convincendum sussicit:
Signa haec potentiae ac majestatis divinae ingentem horrorem incutierunt Lepissime monui in xba reicie, quod de Tiberio & C ligula scripsit Suetonius: Superstitiosam tamen gentilium religionem videmus simul ac miseramur. Signa haec naturalia occurrunt in aethere Eclipses: cometae: in aere Culmina: in inferioribus Tempestates. Eclipsium caulas naturalis demonstrarunt illi, qui sciverunt temporum orbes implere destinatas vices. Lunamque descere cum aut ternam subit, aut Sole priamitur, quam quidem rationcm sibi perceptam ctiam vulgus militum c locrierunt Agathocles Syracusanus, ius in . lib. 22. de L. Sulpitius Gallus. Liv. lib. cap. 3 p. Multitudo autem impotens, sceia, mutabilis, ubi vana religione capta est, melius superstitiosis vatibus; quam ducibus
parci. Cum tale ostentum Alexandro M. contra Darium moventi oblatum esset, teste Arriano a. A. Lunae, Soli ac Terne secit, ut omnes Placatum iret, qui auctores istius deliquii viderei tur. Nicias auum Atheniensium Imperator causae ignarus, veritus classcm portu deducere, Opes eorum ainaxit. Plin. lib. 2.
cap. 12. Narrat Livius, lib. 38. c. 36. M. Valerio Messala, C. Livio Salinatore cosi . supplicationem in . triduum pro collegio
cena virorum impcratam tui sic in omnabus compitis, quod luce inter horam tertiam ferme dc quartam tenebrae obortae litisient.
Porio Lunae laboranti disti,no strepitu & clangore opem ferret Lud bant, hinc Juvenalis, fat. 6. de loquaci muliere
Tot pariter pelves, O tintinnabula diras Pulsari, jam nemo tubas atqui era fatiget: . Una laborantipoterit succurrere Lune Propcri. lib. I. cleg, 1
114쪽
At tios, dedusia quibus est fallacia Luna,
labor in magicis Acra piare focis Statius: e. Thcb. attonitis quotiens avellitur aserta Solis opaca foror, procul auxiliantia gentes crepant, frustraque timent. Ovid, A. metam. Cum 'ustra resonant era auxiliaria Luna. o Stellae crinitae etiam caede expiatae. Suet. Ner. cap. 36. Tacit, ann. I e. cap. T. Cometes terrificum magna ex parte sidus, ac non leviter cxpiatum. Plin. lib. 2. cap. 2s. Hos enim malum portendere experientia loquitur. Manil. Nunquam futuibus excanduit Unibus aether.
Claud. Et nunquam in coelo spectatum impune cometam. Cic. r. de divin : Vidi i ct claro tremulos ardore cometas
apud an uiuis mos Tuscos artem Fulguritarum scripserat Bi- is Nympha, cujus libri, una cum Sibyllinis & Martiorum, intemplo Apollinis Palatini servabantur. Serv. ad. 6. md. v. et in civitate Faesulana celebres fuisse fulminum interpretes collis gere ei: ex Silio Ital. lib. 8. vii ct sacris interpres fulminis alis Fasula. -- Tusci in co respectu coelum iri sedecim partes diviseret. Prima est a septantrionibus ad aequinoctialem exortum: secund ad in ridiem : tertia ad aequinoctialem occasum: quarta obtinet quod reliquum eth ab occasu ad septentriones. Has itcrum in quate nas divisere partes, ex quibus octo ab exortu sinistinas, totidem econtrario appellavere dextinas. Ex his maxime dirae, quae septen- trionem ab occasu utingunt. Itaque plurimum.rescrt unde venerint fulmina, de quo concesserint. Optimum est in exortivas redire partes. Ideo cum a prima coeli parte Mnerit, te in candam concesserint, summa felicitas portcnditur, quale Syllae Dictatori ostentui datum. Caesera ipsius mundi portione minus
prospera aut dira. Pun. lib. 2. cap. 6 . Diversa fulminum genera, huc spectantia, ex Senecae quaest. natur. lib. 2. Plin. lib. 2. cap. sa. O seqq. item Festo, tanquam in tabella proponemus, ne autores saepius nominare opus sit.
Distinguuntur tum a causis cssicientibus ; tum ab oscctis suo viscatiombus.
115쪽
Ex causis vel dubia sunt, vel certa.Dubia, quae dc provorsa vocaban ur, quae ignorantur, notas vel interdiu facta sint: ideoque Jovi Fulguri, ta Summano simul sacra ficbant. Certa, qum ad certum auctorem referri poterant. Tuscorum literae novem dcos sulmina emittere existimabant .
in Hetruscis de fulgunatura libris, duodecim genera scripi a cile dicit: & cx Varrone notat, quatuor diis fulmina assignari, aliis lures numcrant, cx 'uibus sortissimum quidem Jovis, minoraunonis de Minervae, idcosue lixc Jovis fulmine, vindictam im-
pletura, ui 1 cst. I. AEncia.. v. 6. Ipsa Iovii rapidum acustia e nubibus ignem. Romani duo tantum ex ias scrvavcre: Dia vis diurna Iovi, noue urna Summano attribuent . August. de citi. Dei. lib. s. cap. et 3. Junona tametu ac Min rum fulmen ex argcnto dedo unt ;Jovi autem ex auro Pondo quinquaginta Liυ. Ab 22. tap. I. Fucrunt & Jovis qu edam simulachra, superstitiosis ritibus cons crata, adversus Theodosium imp. in Alpibus constituta a gentilibus, quae ipse, victo Eugenio deposuit, corumque fulmina, quod aurea eslcnt, jocantibus, & se ab eis fulminari velle dicentibus , hilaritar benigneque donavit. August. de C. D. I s. r. p. 16. Hoc Jovis B cm telum etiam vulcires Germani agnoverunt, qui quintum hebdomadae diem Jovi sacrum, Dolidtris da gli appellarunt. Cogis de idolol. ob. 2. cap. 3 . Et hinc forte Dei Brontonis cognomen in lapide Romae, ad D. Mariae transpontem, apud Ald. Manutium, in ratione Orthogr. p. peto.
V. P. SACERDOS . . DEI. ERONTONIS. ET. AECATE. HOC. SPELEUM
Brontoniis, in eodem marmore lcgit Dcmps erus ad Rosin. ant . Lb. r. cap. .X. quod ad grammatici m analogiam accedit propius.
De aede )ovis Tonantis in Capitolio ab Augusto exstructa , vi-
116쪽
de nycquum, de capitolio, cap. 3'. Alex. Donati Romam ,lib. a. cap. II. An hic Per contemtum Iudaeis dictus ira 32, Baal Hori, Deus apertionis, puta natium, in emittcndo flatu ventris 3 quod Scaliger sentit. Nihil enim aeque ridicule tonitrui opponitur ; quare Lucanus, in latrinis publicis, clariore crepitu ventris emisto, hemistichium Neronis ludibrii causa pronuntius ledicitur: Sub terris tonuisse putei. Scaligeri sentcntiam rejicit Vosia sus , de id . lib. 2. cap. I. . Jovis Tonantis templum dedicavit Augustus . in ipso sacrificio innitrua acciderunt. & Augusto tale somnium oblatum : Quum propter nominis ac forma: Hus Jovis novitatam, & quod ab Augusto is consecratus ellet, maxime autem quod adscendentes in Capitolium ad eum primo perveniebant, ab omnibus iupiter Tomita frequentaretur accoleretur: imaginatus cst in somnis Augustis, Iovcm Capitoliniim secun xpostillare, quod secundo jam ipse oco haberetur; seque respondiste, excubitorem hunc Tonantem ei Capitolino a se este pontum: ideoque orta die tintinnabulum Io, Tonanti appendit somnii confirmandi causa. Nam quinocta vicinas invicem domos custodiunt, tintinnabulo utuntur, ut alter alteri, quoties visum est signum dare possit. Dio. lib. M .
Iupiter aram habuit in muro inter templa Apolli- nis de Iovis Olympii , cui Pythaistae, conspecto aD Harinate fulgure, ex jussit oraculi Delphici, sacra faciebant. ut ex Strabone, aliisque locci Meursius. Rev. Attic. cap. q. Quae a Jove mittebantur sui rhina considerabantur , vel ut amittente, vel ut a recipiente.
Priori quidem modo tres Jovi manubias dabant (Manubias fulminum jactus dicit) in libris Hetruscoriam lectum, Servio teste: ad i. aeneid. v. 6. Vel quia suimen trisulcum: vel propter
triplicem potestatem; Est enim vel ostentatorium, quo terror incutitur. i. A neid. Et fulmine terret. S. I nid Fulgores nunc terrificos sonitumque metumque. Assiebant operi. Vel peremtorium, quod punit. S. aeneid. v. 3 r. Flammisique sequacibus iras. . A neid. v. et s. Ibi Pater omnipotens adstat me fulmine ad rem rac
u Tale agnovisse videtur Pastor ille fulmine percussita , cuiui
117쪽
meminit Stephaniis de urbibus, in Lacdicea s qui telum agit scens exclamavit lingua Syriaca Rahmanthai, quod ipse , ex Phialone interpretatur : oit es e bacet, ab alto Deus. Scalccte re, rebac j ί be . Heinito tamen in exercitationibus sacris ad
ic q. Dominus venit. 'uod dirissimum devotionis carmen alii locis intonabatur, cum ipsius Domini adventum in sontis caput impiorarent, de quo vide Heidegge im de Patriarchis, exercit. 3. , Quamvis auic in Heliasio non placcat illud per e .c explicare, ec eodem Heliasio concedente pastor ille Syriueo locutus fuerit: nobis illa interpretatio non adeo absurda visa est, cum ea vox a m ' vel reti maniscite dcsccndat, & Hesychius pomi per interpretetur. Adi Bochartum, geogr. sare. pari. a.
Vel denique presa m. io. Eneid. v. i p. presagi fulminis ignes.
l. i. De caelo me las memini praedicere snercus.
Item alia tria sunt fulminum genci a ; quod asilat, quod incendit , quod findit. Sic Jupiter Anchisen Fulminis actavit dientis Ocontigit igni. 2. A neid. Incendii exemplum est in Semele, g. metamorph. . Addidit O tonitrus, ineditabile fulmen ,
Hua tamen usi Ne potest vires sibi demere tentat.. Nec quo centi manum dejecerat ipse Taphoea, di Nunc armatur eo, nimium feritatis in illa est. aliud lebim fulmen cui dextra clopum vitia flammaeque minu, minus addidit ira, 'Tela secunda vocant superi Vindit, uti. Georg. Ipse Pater, media nimborum in nocte, corusca Fulmina molitur dextra, quo maxima motu . . Terra tremit: fugere ferae, O mortalia corda . Per gentes humilis Fratio patior: illi flagranti Aut Athon, aut Rhodopen, aut alta Ceraunia telo Deserit
Alia emittit quidem Jupiter, sed e consilio Deorum, dc quidem duobus modis. Nam vel advocat duodecim tantum Dem, atque hoc fulmen boni aliquid aliquando facit , sed tunc quoque non aliter quam ut noceat, nec prodest quidem impune. cum fragore
118쪽
fragore discutit. Vel advocat omnes illos, quos superiores vel involutos vocant: hoc vastat includit, & mutat itatum privatum utique & publicum quem invenit, cum igne veniens adurit, siligine deformat, ac radit. M. Si autem recipientem respicias, fulmina, ut & omnia auguria sunt oblativa vel Impetrativa. Oblativa, quae non poscuntur, sed sorte veniunt. Serv. 6. yneid. v. iso. sunt triplicia: Consiliaria, Auchoritatis, & Sta
Consiliaria, quae dc monitoria, ante rem fiunt, sed post cogitationem : cum aliquid in animo veritatibus suadetur aut dissuadetur. Tale apud Livium, Ab. r. cap. ro. In suspensa civit te ad expectationem novi cum Persico belli, nocturna tempcit te, columna rostrata in Capitolio tota ad imum fulmine discussa est. Ea res prodigii loco habita ad Senatum relata ta . Paties ad aruspices referre, X viros adire libros julierunt. Sui in lusinandum oppidum, supplicationem obsecrationemque habendum, victimis maioribus sacrificandum de in Capitolio .Romae, d. in Campania ad Minervae promontorium renuntiarunt. Ludos per decem dies primo quoque die faciendos. Ea omnia cum cura facta. Aruspices in bonum versurim id prodigium , prolationemque finium, de interitum perduellium porrcndi tesponderunt: quod ex hostibus spolia susilient ea rostra, quae tempcstas disse-cisset. Sic sacrificante cos. A mylio Paulo, fulmen in aram delapsum combussit, unaque pcrpetravit Scrificiuam. P t. in. m. Paulo. Chabrias item Atheniensis , teste Frontino, Drat . Lb. r.
cap. I r. m. IZ. ciaste dimicaturus, excisio ante navem ipsius
sulmine, exterritis per tale prodigium militibus ; Nunc, inquit, potissimum iuranda pugna est, cum Deorum maximus 'pi er ades se men suum classi no 3 ostendiri Cicero in Mario, cu us si agnaci tum legitur: Aouilam
----- ubi praepetibus per nis, Opsuque dolautem
Conspexit Manus, divini nummu Augur, . . - laque signa sua laudis, redi: sine nota diit: et Partibus intrauit coegi Pater ipse sinistris,
119쪽
Vix ea fatus erati demique ora tenebant i. ne.:s Anchisiades, ct sidus Achates, Italiaque dira suo tristi cum corde putabant, innum caelo C therea dedi et aper o. Namque improdis di bratus ab aethere fulgor ii ' Cum sinitu tenit, ct ruere omnia visa repente,' Tarrhenuseque tubae mugire per aethera crangor. Narrat Xenophon, rer. Grac. lib. p. postquam Archidamus L cedaemonios suos ad strenue rem gerendam hortatus esci, cXaethere fulgura ac tonitrua illi secunda intonuisse. Secuta est pudina , quae' ait Uu: dicta, in qua ex Lacedaemoniis nullus o u-buit. UUlyssi erocis cxitium machinanti, O . v IJ.
i jer valde senuit signa o lendens. et Cum Cyrus concione ad exercitum habita, Vestam, Iovem aliosque Deos patrios precatus csct A ni di si is i ta Uv m. Dicuntur fulgura ct tonitrua. et bona ominis esie facta. quae ubi appara istent Cambrses pater de Cyrus, nullo praeterea alio augurio utentes prosccti sunt, quod haec signa loci O. M.
nemincra laterent. Xenoph. κυ vre. lib. I. Epaminondas contrahostem exercitum educens, tonitru facto, ac iis, qui circa ipsi unerant, interrogantibus, quid Deum significare putaret, dixit: i - cx est et : πιλ μ e, attonitos estb hostes, Plui. apopht. Amm. Misceli. lib. 23. Secuta die, qui erat VII. Id. April. s-le vergente jam in occasum, ex parva nubecula , subito aere crassato, usus adimitur lucis: O post minacem tonstruun crebritatem O fulgurum , 'ULinus nomine miles de caelo laictus, cum duobus equis concidit, quoi potu satiatos a flumine reducebatia qua vis harum rerum in terpretes arce te interrogatique id etiam verares procinctum sidentia, Uirmabant, sulmen consiliarium esse monstrantes, ita enim appe lantur , quae distiadent aliquid fieri, Vel suadent. Ideoque hoc ni mis cavemdum , qtiod militem celsi nominis, cum bellatoriis iumentis extinxit: ct hoc modo contas a loea nee intueri nec calcari debere sutasti niles pronuntiant libri. Ithai re est & illud, quod narrat Treui
120쪽
ictus in viis Wilhelmi Hassiae Lanigravit: cum Tridemaidi Hac
forum arce belli contina Carolum V. ineundi consilitiin inirent Principta Germaniae cum Joh. Fraxinco Episcopo Bajonensi, Galliae Regis legato; co momento, quo de summa rei vixdum
inter illos convenerat, rapidum coruscantas acris fulgur totum conclave occupat, se itiente mox unico scd terrifico aeris mugitu.
Reliquis territis, Bajoncnsis, consilium hoc a Deo fausta ominatione approbari, lactus exclamavit, idque exemplis ex antiquitate repetita confirmavit. Exitus interpretationi fidem fecit. Simile
quid bis accidisse in congressibus Henrici ii. Angliae, & Philippi Galliae Regum notavit Balacrus. Auctoritatis fulmen est, ubi post rem factam venis, quam futuram bono malove significat. ir. A n. Audiat hac genitor, qui foedera fulsiue f.incit . ubi Servius et cum sunt foedera, si coruscatio fuerit, cons mantur. In ipso consecrationis sedis Iovis Tonantis, sacro multa tonitruaexaudita scribit Dio. lib. D. Plui. in Galba: . ubi in rastris exorsus est orationem partim habere, partim de scripto recitare: toties tonuit O fulguravit, tantaque vis imbris S caliginis in castra O urbem se fusa est , ut liqueret non admittere, neque comis probare Deos, neque felicem successum habituram Pisonis adoptionem. In tali fulmine n iptiarum quoque omen est . q. aeneid. v. 166. - . - Prima ct tellus O conscia Funam Dant signum: fu ere ignes O conscius aether Connubii. Claudianus. E. de rapi. Proserp. --- Ni Apiter aethere summo et Pacificas rubri torsi et luminis alas Confessus socerum . inmbis II menaeus hiulcis is Intonat testes Firmant connubia flamma.
Apud Homerum, Odyssi. is. v. P suam Laertes Eu-pithem percussiliet, & Minerv3 pacem suasisset, supiter fulmen emisit:
Et Iliad. B. Q gro. ec seqq. Graecis naves conscendentibus Iupiter sulmine misto, annuit: