장음표시 사용
131쪽
ioo DE LUSTRATIONIBUS, CA d. X.
ac superstitiose gentilibus placabantur. De terribili motu balse-
nar in mari dicitur Joh. I. 16. Ab elatioue Cui pavent potentes, ct a sue libus Cus Murim expiantur. Exempla tria sunt apud Cle
Rursus narrant Graeci, quod cam et M veriti ae quando descerent, mristaeus , Cea sacra cavit 'Di Obmio: maxima enam erat calamiatas s qui, cum ardore omnia con Drarem, O venti non spirarent, quislibani fruectus refrigerare , facili eos revocavit. Delpha autem , cum Xerxes belli iuvasi et Graciam, dixi et autem Pithia: Placate, o Delphi, ventos, jam sata favebunt. altari passio, es facto ventis sacrificio, eos habuere ad utores. Nam cum circa Sepiadem Promontorium spirassent vehementes, Persicae classis adiparatum untdersum contridere. Empedocles quoque Agrigentinas mis- Auea, A c, id est, ventorum prohibitor Iuli cognominatus Dicitur certe cum ex monte Agrigenti, graTu quidam aliquando spiraret ventus, qui non solam morbos importabat incolis, sed eorum etiam uxoriabus sterilitaris erat causa, fecisse ut is cessaret. quocirca ipse quoque
scribit in versibus: . v Indesectorum ventorum samina tolles et . Qui spirando hominum perdentes arva fatigant. Et rursus: Cunacitae voles eadem tu rursus flamina pones.
Quod de Delphis hic dicitur narrat etiam Herodotus, Ab. D
132쪽
C, p. X. VETERUM GENTILIUM. io i
lli Polumnia inscribitur. Tempestatem autem illam, qua Pe da clauis a eta est, Magi quarto die sedarunt, incisiones sui-endo, ventum incantando, Thetim ac Nereides sacrificiis placando. Nero I. ibid. Lacedaemon in monte Taygeto equum ventis immolabant, ibidemque adolabant, ut eorum flatir cinis eius per fines quam larissime deferretur. Festus in Oectober equus . Athenienses noreae sacra faciebant. Hesychius: Musa eo. ora m Zια-
Boreasmi festa ct epula in honorem Boreae instituta, ut eo propitio j I rent austri in nadigatione. alii malunt legere revorat ira ris, id est, silubres spirarent. Videtur dicere thiasotas horum sacrorum fuisse appellatos Me x,, c, alii arbitrantur B: aeris , esse hujus superstitionis ritum: at qui ham sacra celebrarent, eos esse dictos Pοι - Etiam apud Platonem in Phaedro l gas de ara ab Athenia ensibus Boreae constituta: ubi is Orithyiam rapuille dicebatur. ubi tamen una cum Borea cultus videtur vir magni nominis a Boreali tractu adveniens, a quo rapta Orthyia. Nili malis, Principem hanc puellam periisse tempeitate, a Borea excitata, ac propterea placuisse, ut Boreae stippliearetur, quo in posterum magis Propitius foret navigantibus. Eundem etiam Thurii anniversario festo coluerunt. Elian. tiar. hist. lib. I 2. cap. 62. & Megalopolitae, teste Pausania. in Arcadicis.
Hellenistae Judaei 3. ., sve Aquilonis nomine, infestum illum generi humano hostem denotare solent; illud Jeremne, cap.
esiis, (Al. l . , a g a' SM: MnJ Ei P . Respe it alitem locum Salomonis, ut putavit, B: - - cc , ίνομαί. δ ei xo. m. cum omnino nihil tale Hebriei in hoc loco legant. Vox ipsa Hebrita origine videtur, a met quod celeritatem notat tam in cursu quam in fuga, quemadmodum & fugitivum cum Attici, cum Orithyiam rapuat, fecere. Sic Iesaias, cap. 2r
bus aulam, cap. 26. 13. Dominum serpentem ma condidisset
133쪽
ait, LXX. δο -m et Ara xet r. serpentem qui defecit, idest , diabolum . a vcloistate, vel Quod cuncta penetraret. unde de Borea Ovidius, T. mettamorpn. Idem ego cum subii convexa foramina terrae,
Supposuique ferox imis mea terga cavernis, Sollicito manes, totumque tremoribus orbem.
Qui madmodum & ei filium, a voce , , quae velocitatem notat, Calam dederunt. Borcae autem etiam sci pontum caudas Pedum loco junxerunt. Pausanias in Eliacis: T et et S c mi
o. r. arcata tiris Xuis. suartus super cisia , a sinistra si circumeas, Loreas cui Orit iam rapuit e pedum autem loco serpentes habet. Unde& sortasse Diraco Arcticus, seu Borealis, ab Astronomis in ea parte est collocatus. Quantum autem circa tempci lates vlli canet Angeli vide apud Lib. I romundum, meteorol. lib. q. cap. 2.
Inter Pythagorae symbola resertur: Ventis spirantibus, sonum adora. Jamblicnus in cnarnatione symbolorum Pythagorae. me S ,
est: Illud tero, Ventis spinantibus, sonum, adona, divina quoque sapientiae argumentum, signumque est. Huippe innuit, quem a Ddum oporteat amare ct diligere didinarum naturarum S potentiarum similitudinem. Lege saetinia vat:s Eliae. I. Reg. I S. v. II. 12. I S.
Lilius Greg. Gyraldus cxistimat Philosophum dis pultas suos
monere voluisse, ut cum scditionibus rixantes inter se cives viderent, ipsi in tutum se recipcitant, procul videlicet a litibus ac tumultibus, quos pcr vcntos stantes intelligit. Aliis videtur allusum ad Graecum versiculum :
In Titane Sicyoniorum oppido ara ventorum est, ad quam una nocte quotannis sacerdos sacruna facit . ut & ad quatuor s vcra arcana quaedam fiebant, ad ventorum saevitiam placandam, Sacerdote magica quaedam Medeae carmina cantante. Pausan. cornu h. Eurypylus, 2. AEncid. adytis haec dicta siportat:
134쪽
Sanguine placastis Uentos, ct virgine cas, Cum primum Iliacas Danai venistis adoras, Guguine quaerendi reditus, animaque litandum Argolica. Anchises, g. Igneid. Placemus dentos, ct Gnossia regna petamus:
Deinde mactat Nigram hiemi pecudem, Zepseris felicibus albam. Nigram agnam immolandam monet Bacchus in Euripidis & Eschyli contentione apud Aristophanem in Ranis, ae . 3. sic. 2.
Agnum huc, a(num efferte pueri nigrum ocius:
Nam turbo verborum tentat prorumpere.
Cic. 3. denat. deor. Quod si nubes retulerit in Deos, referendae certe erunt tempestates, qua populi Romani ritibus consecrata sunt. Ergo imbreae, nimbi, procellae , turbines sunt Dii putandi. Nostri quidem Duces mare ingredientes immolare hostiam flumbus consueverunt. Non secus ac hodie Veneti, tradito more a majoribus, mare quom
tannis despondent. Simile quid olim factitatum esse Syracusis, colligere licet ex Athenaeo, lib. I i. cap. 2. In eXtrema ejus urbis insula, juxta Olympiae templum extra muros focus quidam suis, unde calycem navi deducunt tandentes in altum, usque eum clypeus Minervae templo impositus videri desinat: ibi tum calycem hunc fictilem in mare demittunt, conjectis prius in illum foribus, savis, thuris granis integris, aliisque aromatis. Aristi eus Rex, sacrificiis in insula Ceo Iovi peractis, etesias deficientes revocavit, Loca huc secientia ex Hygino, Theophrasto, Apollonii Argonauticis adduxit Bochartus Canaan. lib. I. O . I . Plutarchus etiam in Lucullo illustre excmplum habet.' Cum Mithridates Ponti Rex valida classe urbem CyZicum premeret , Proserpina, cui sacra rite facta erant, Aristagora scribae publico in somnis apparuit, dicens: Cras tibicinem Libycum cum tubicine Pontico committam. A nigma non intelligebatur, donec luce insequente, auster ferox a II bya adspirans, tempestate commmota, Ponticam classcm, de omnes machinas Mathematici Niconidis collisit & diffregit. Nubium cultores a crassioribus gentilibus os inici sunt in
135쪽
io. DE LUSTRATIONIBUS, CAp. X.
mulati. Athenienses Numina Socratis nebulas ec fluida clementaeue diverunt: ut Aristophanes in Nebulis scenice lusit.
ID Flae sunt Lira, alia omnia nuga. Spernebat vir sapientissimus eos Dcos, quos colcbat superstitioni obnoxia civitas: h cives putido maledicto ultum ivere. Judaeis quoque hoc per calumnisam impcgerint gentiles. Juven. sat . I . Duidam sortiti metuentem Sabbatha Patrem .
NI praeter nubes O coeli numen adorinit. . a
udaeus Acet O porcinum numen adoret, Et caeli summas addocet auriculas.
Si laeic pro facu legas cilii, sermo erit de curarip ta aeque salso a scripta Judaeis, quod magis placet Volsio, lib. g. de idolol. cap. s. vid. e: Is. Voctium ad Pomp. Asclam, Ab I. cap. 18 Noi nulli Hebn uorum Doctores coelestes orbes anima, intelligenti que praeditos cxistimarunt, quam R. Mosis opinionem David
136쪽
i Mures inram mi i Rabbi Mosei vocem imm enarrant, exponit, ut ad coelestes orbes reserare: quoniam haec uritas ae Philose , phorum opinio est: caelestea rebei viPere ac intelligere, ac Deum cole-
, ct summis laudibus es erre. Propterea Judaeos coelico sab Imppia Cod. de Iudaeis ct caelicolis, appellari censet Baronius, ad A. C LX. Constiti vocem metet apud Hebraeos saepe verum Deum notare: ut & Chald. metue Dan. A. 26. item, tiocin Novo Test. Luc. is. 21. & 2o. ec apud scriptorem apocryphum. i. Maccab. a. 18. ta s. 12. Sic apud Latinos cael m. Virg. 8. Eneid. i uita riCaeruleus Dbris coelo gratissimus amnis. H. g. metam. ---mensa est, Demque potentia coeli Non habet, ct quicquid superi voluere perae Ium est. De Christianis idcin quod de Judaeis fuit existimatum Te tullian. apolog. cap. 2 . Alius, si hoc putatis, nubes eram, alius lacunaria. Nempe, qui gentium numina colere recusabant, ve . rum autem Deum, sublatis in coelum oculis, invocabant, stolidis visi sunt nationibus nihil praeter aerem colere . vel nubes numerare, si sub dio precarentur; vel lacunaria, quoties hoc sub tecto iacerent. Antequm vero gentilitatem superstitio plane o ruistet , numina sine simulachris colentes, ut Romanos post Numam annis i 6o. Dcisse testatur Plutarchus, coelum suspiciebant . illud lite aereum praesertim, Jovis nomine invocabant, Ennaus apud Cicer. 2. de nat. Deor pice hoc sublime candens, quem indorant omnes 'etem, ec Euripides ibidem et Vides Ablime fusum immoderatum aethera,
sui tenero terram circumiectu amplectituri
nunc summum habere ditium: hunc perhibe- a 'diem.
Ipsa Euripidis sabula interiit, hi tamen versus Graece leguntur apud Clementem Alex. lib i. 5trona:
Aere in diram descendemus . quae cum fluminibus eam intersecantabus, de mari circumstuente, ita connexa est . ut unum o corrio
137쪽
corpus constituant: in quo aquarum fluxus ac ressuras insoliti maximum saepe mortalibus metum incusserunt Ex aquarum Onim incrementis ad priora tempora mente recurrebant, verentes ne aliud quoddana diluvium, Noachim xquale, universem te iram rursus inundaret. Huius universalitatem negavit hoc seculo Isaaeus P renitis. Praeadamitas somnians; solide autem certi runt Samuel Maresius, ta Christianus Schol.inus in Bibliotheca hibstoriae faciete. Diluvii hujus famam per traditionem ad omnes gentes dimanasse certissimum est: Grotius, lib. I. dever. relis Christ. De diluvio notandum, in eius historiam serme omni um gentium historiam desinere, etiam earum, quas diu inco- gnitas parentum nostrorum rutas notitiae nostrae tradidit: nnde se Varroni omne id tempus ignotum vocatur. Sed quae a Po si iis fabularum licentia involuta legimus, ea ex vero, id est, ,, Mosi convenienter vetustissimi scriptores tradiderant, Chaldaeis.,, rum Berosus, Assyriorum Abydenus, qui ec columbae emis et , meminit, ut de ex Graecis Plutarchus; ta Lucianus, qui apud si Hierapolim Siriae vetustissimam ait extitisse historiam & deri Arca, & de servatis per cam non hominibus modo selecti ,, sed & animalibus caeteris. Apud Molonem quoque & Nicos, , laum Damascenum historia cadem extabat: quorum hic Arca ,, quoque nomen habcbat, quod & in Deucalionis historia ut uari Apollodorum reperitur. Sed & in Americae partibus, Cuba,
si Mechoacana, Ni rasa, diluvii, animalium servatorum, quin si & corvi & columbae iervatam memoriam , diluvii ipsus etiam , , in ea parte, quae nunc Castella aurifera vocatur, Hispani comis plures testantur. Qua parte terrarum homines ante diluvium
egerint, vel illud loquitur, quod Plinio notatum est. Ioppen ante diluvium conditam. Locus in quo subsedit arca post di- luvium, in thontibus Gordiaeis, ab omni aevo, in hunc dieri
Armeniorum constante memoria, monstratur.
Caustam immanis hujus calamitatis fuisse enormia ejus seculi peccata & S. Scriptura testatur, Gen 6. ta gentiles agnovere.
138쪽
C, F. X. VETERUM GENTILIUM, io,
Immiuet exitio vir conjugii, ira mariti, Lurida terribiles miscent aconita novercae , filius anete diem patrios inquirit in anuos , ncta jacet pietas , O Virgo caede madentes Ultima coelestum terras Afraea reliquit.
Deinde postquam Pocta Gigantomachiam, & taedas Lycaoia mensas ccei siet, Jovem in concilio Deorum sic indignantem, .
ac concionantem tacit: Occidit una domus, sed non domus una perire Digna fuit, qua terra patet, fera regnat Erinnyr, si facinus surasse putes. ---- -
. Lucianus de Dea Suria, mores hominum ante diluvium De calionis , quod cum Noachico sere confunditur, sic describit:.. υ reb μισα γα-heta io . Ua ictu riser, cri Arint i . c. , tal is, a. Cum contumeθosi admodum essent, nefaria opera perpetrabant. Neque enim jusjurandum observabant, ne rue hospites recipiebant, neque supplicum ni erebantur. Hac ergo de causa insolitas mundationcs inter ominosa prodibgia numerabant Mntiles. Livius lib. s. cap. I s. si unum omUD m curae verse sunt, quod lacus in Albano nemore, cine ullis coelestia Hi aquis causave qua alaa , quae rem miraculo eximeret . in altit enem insolitam crevit. Guidnam eo Dii portenderent prodigio mi sciscitatum oratores ad Delphicum oraculum. Inprimis vero Romaenis scriptoribus notatu digna visa cit Tyberis inundatio. Livius, lib. So. cap. 38. Inter prodigia etiam aquarum insolita magnitu in re glomem versa , nam ita abundavit Trieris ut ludi Apollinarea circo inundato, extra portam Collinam, ad aedem Erycinae Venerit' ratis M. Caeterum ludorum ipso die, serenitas, subita orta, pompa d ci crata ad portam Coer nam, revocata deductaque in Circum est, cum cense inde aquam nuntiatum e te listitiamque populo, ct ludis c
Iebritatem addidit saei sua solemni spectaculo reddita. In ludis illis scenicis. quos avertendae pestis causa primos Romani instituerunt, idcm notat Livius, lib. . cap. 3e quod hoc primum ime oriani initium, procurandis rei gionibus datum, ncc religione
animos, nec corpora morbis levaverit, quin etiam cum medio
forte ludos circus Tybcri circumfuso irrigatus impedisset, id ve-- O et ' ro
139쪽
ro velut aversis jam Diis, aspernantibusque placamina irae, tenrorem ingentem fecit. Tacit. annal. i. Eodem anno continuis imiribus au Zius Tiberis, plumi urbis stagnaverat, relabentem scuta est
a seiorum O hominum strages. I tur censuit Asinius Galetus ut i Hi Sisyllini adirentur. Plutarch. Othone: Id quod Tiberi accidit. pro foedo ostento habuit vulgus. Erat quidem hora, Eua potissimum
tamina exundant, sed nunquam in tantum excredierat neque tantas
ediderat stragem, vel ruinam attulerat,erfusus , ct inundans magnam pariem urbis, maxime in foro frumentario, ut magna fames per mu tos dies virbem obsederit. Orosius, lib. q. cap. o. cuinto Luctatio Catulo, Aulo Manlio Coss. ( anno ab U. C. sop diverse i tam aquarumque clades pene assiumsere urbem. Nam Tiberis insolitis aue is imbritas ct ultra epinionem, vel diuturnitate Pes magnitudine redum ans, omnium Roma aedificia, in plano posita, delevit. vide Augustin.
de C. D. lib. 3, cap. I S. Similes Tiberis inundationes, ta sub secuta mala enumerat Lycosthenes de prodigiis, pag. io . t sal;. is i. 23 e. 336. ecc. Adde Richterum iam polit. 3OS. Propter insolitas etiam siccitates animi gentilium religione cti, sterilitatem inde metuentes. Sic Graeci: Clem. Alex. lib.
De Arcadibus refert Paulamus, in Areadieis, s siccitate solum' astorei, atque ex eo segetes & stirpes exarescant, ibi Jovis Lycaei
Sacerdos ad aquae ejus sontes cum precatione conversus, rite vitie re divina, mactatis hostiis, peracta,c quercu ranulia hon alte, .sed in summam aquam porricit; exitiit repente, commota aqua, uter halitus nebulae inmitis , neque ita multo post nubta attorulitui, moxque plurium nubium accessione obducto coelo, Archidum talita viatis imbribus Perfundum . Guauclae Cananenses
140쪽
ta P an . cum siccitas est, oves & capras ad balatum same, vel .alia necessitate adigunt, quo iram numinis placari, ac pluviam1mpetrari existimant. ream. Orig. Ameris. lib. 2. cap. o. Sic R mani: Livius, lib. s. cap. 3 o. A. Cornelio Cosso, T. Quinetia Pe .Hai. Coss. siccitate plurimum Oboratum est: nec coel stes modo des aerunt aqua, sed terra quoque ingenito humore egeni, vix ad perennes sis fecit amnes. desectus a ibi aquarum circa torridos fontes ris quo stragem sit pecorum morientium dedit: scabie alia absumta, vastatique contactu in homines morbi, ct primo in agrestes irruerant se diit isque, urbs deinde impletur. Nec corpora modo assiecta tabo, sed an mos quoque multiplex religio, ct pleraque rna invasit: novos ritus Deris cando, vat cinandoque inferentibus in domos, quibus quaestui sunt capti supersIitione animi s donec publicus Iam pudor ad primores civita is perrenit. cernentes in omnibus vicis face isque peregrina a que insilita piacula pacis Deum exposcendae. Adeo ut datum inde negotium edit busfuerit, ut animad errerent, ne qui nisii Romani Dii, vim quo alio more, quam patrio coleremur. Hoc Aqualicium diceba-
ur, cum aqua pluvialis remediis quibusdam elicitur. Fest. Te auli. apolog. cap. o. Cum ab imbribus eiiiva hiberea suspendunt, annua in Orara est aquilicia fovi immolatii, nudepedalia populo de
undiaris, caelam apud Capitolium Paratis, nubila de laquearibur
eue iis adieres ab ipso ct Deo ct ea o. Cum Siciliam iturilis an tius aresecisset, divino Palicorum responsi, admoniti Siculi, heroire uidam certum sacrificium celebraverunt, re revertit ubertas. acros. fatum. lib. s. cap io, Magyptii Nili incrementa studiose observarunt, a quibus tot m anni spes pendebat, adhibent, sive N. Ac bib, in cubitos distinctiim; cui cum aliquando Grammaticus Quidam '- , bubasariis assidcret, carmen quoddam in partes divellens & ad
Morinam exigens. ita ut a praetereuntibus non intelligeretur, tan-, suam incantationibus suis amnis tumorem compesceret, ab illis in aquam praecipitatus miser periit. Nilus enim eo anno parcius TXundaverat, adeo ut aegypto fames timcretur. Porastinet. ad sum . pag. a 61. Nilo ergo deficiente, omnibus modis eum Placare incrementum vas provocare studuerunt, quod cibani mactivis hiatus limanis primus secit Busiris. Ovid. i. do