장음표시 사용
121쪽
Hoc est, interprete E. Hesio: - namque illa proferi
Sponsio certa fodiis, nos bincere Pergama besso Ostendit, quo namque die haec in bella profecta Caerula s, ctio agis sulcatamus aequora remis, Trojanis mortem , et crudelia fata ferentes, A dextra Pater immenso splendore coruscans A uim nobis laetantibus omine dextro.
Status est, ubi quietis nec agentibus quicquam, nec cogitantibus quidem sulmen intervenit. Non itaque sine causa fulmen divinae providentiae symbolum fuit: quod apparet ex nummis
fulminis figuram gerentibus, cum An diis, PROViDENTIAE DEORUM, EZ. Da . de usu O pr . num m. p.
impetrativa fulmina dicebantur , quae optata veniunt & p scuntur: Sic ut . Eneas augurium petebat. 3. AEneid.
Da, Pater, augurium atque animis illabere nostris.
Haec a Jove Elicio, certo quodam carmine , impetrabantur. Picus sic ait Numae Pompilio. q. East. Iupiter huc veniet summa eductus ab arce ubila promisi Syx mihi testis erit. 'Emissi laqueis quid agant, qua carmina dicant, , Quaque trahant superis sedibus arte 'diem,
ire nefas homini e D nobis cmcesia canentur , suaque pio dici Vatis ab ore queunt. Eliciunt coelo te, Apiter, unde minores Nunc quoque te celebrant, mutumque vocant.
Eadem ratione intra sietes Descensor dictus est, in nummo Antonini, apud Patinum, pag. 226. Raetiigna coelitus ad ternam demisik. savet locus Plutarchi d. de fort. Alex. Demetrius , cui Alexandrea potentiae pri dam fortuna portaunculam contule irat passus est se e a Sarra, tanquam Deum qui in terras descendisset, appellari, &c. Hunc sub eo nomine colebant Athenienses, eidem Sicyonii aram creverant . ut refert Pausanias in Eliacis. Numa autem, dicito Ovidii loco fulmen a Jove impetravit: Ortus erat summo tantummodo margine Pharpus, S et irae
122쪽
C, F. X. VETERUM' GENTILIUM. si
Soli citae mentes speque metuque pavent. Constitit, atque caput niveo velatus ami Iu ,
iam bene diis notas sustulit in manus. P . - tque ita, tempus ades promissi muneris, inquit, Pollicitam dictis, Apiter , adde fidem.
nam loquettur tot m Iam Sol emo erat orbem,' Et gravis aethereo venit ab axe fragor. r tonuit sine nnse Deus , tria fulmina misit, . . Credite dicenti, mira, sed aeta loquor.' Impetrativa fulmina duplicia erant , Hospitalia, vel Auxilia, . Hospitalia. qua: sacrificias ad homilics Jovem arcessctant, stas irascente Domino invitarent, cum magno invitantium pericu lo ventcbant. Itaque hunc impetrandi fulminis inocum dissicilimum cile, ex annalibus Pisonis, excmplo Tulli Hottilii Ostoadieris nius. Ab. 28. cap. 2. qui ctim Ex Numae libris, eodem, quo ille, sacrificio. Jovem coelo dcvocaret conatus csci, quoniam Darum rite qua dam scessici, sulmine tectis HE Eadcin scribit Livius, Ab. i. Factum tamen a Volsimis, ec Porsena Hei ruscoruml: M. Horrendum cst, atque impietate ethnica magis impium uod na nat Jovianus Pontanus, lib. s. dc bcllo Neapol. Inven- i, inquit, ex oppidanis at ire obsesse ( in oppido Suesia i sunt qui
nocturnis in tene ras , deceptis castrorum vigiliis , per asperrimaa rupes furtim profecti ad Attus trahentes imaginem affixi ad crucem Chriasi, maledictis eam prius, ac diro prosecuti carmine, post in mare execras nae immer et Ani, caelo, mari, terrisique tempestatem imprecati. suo etiam tempore Sacerdotes quidam , mortalium omnium scelestis
simi, dum satisfacere profanis militum artibus student, ritum nefaria ti, quo, ut dicium .F. in i musmodi necessitatibus eici imires
putismur , Uno pro edis foribus con titulo, tanquam agenti animam, anes Iam cecinere carmen. IV I divina eucharissia in illius os palaiumque in ecla, conclamarum asinum funereis cantibus, Wivum ian- em ibidem . pro te si foribus, humavere. Hic vero, vixdum pera secto sacro , obnubescere ter , ac mare Uentis agitari cum cars fiet, diae siue medius o undi tenebris, ac nunc caelum micaret ignibus . nune a omn no eri eretur, tonitru caelum terraeque ho rescerent, volitarent
evulsae ventis estiores, discussaque fulminibus saxa complerent aurei M a fra oriam:
123쪽
fragoribus: prorupit tanta e nimbis pluvia imbresque tam validi, ut non cisternae modo colligendis aquis fatis non essent, sed arentia f. io , rupesque exusta solibui, torrentes unde quaque prolapsoi di underent.
Itaque Rex ( Eerdinandus i qui sola in sui potiundi oppidi spem eis et
eat erat, frustra ab ea hab:tus, ad Savonem in vetera castra rediit Auxiliaria, quae advocata diccbantur, sed advocantium bono ventcbant, et . aeneid. post Anchis L prccationem :Da deinde auxilium, Pater, at ue hec omina firma: . Protinus additur; Vix ea fatus erat senior, subitoque fragore Intonuit laedium , ct de coelo lapsa per auras Sella facem ducens multa cum luce cucurrit. Idem Ulysii contigit. Odysi . v. vciri . ICr. a
. T east, tκ usi: . h hra et a cc Oauoms- T Sic precarus e. hinc autem audivit consiliarius 'pit r. Statim autem tonuit a splendido Olympo Ab alto ex nebulis. latatus autem es. Et aeneae poli preccs si isses. I. aeneid. v. I I. Hic pater Omnipotens ter coelo clarus ab alto Intonuit, radi que ardentem lucis ct auro. Ipse manu quatiens o Tendit ab aethere nubem Item Ascanio: v. neid. v. 63O.' Audiit, si caeli genitor de parte serena Intonuit titium. Romulo: 3. Eastor. Ille precabatur: tonitru dedit omina laeti,
Iupiter ; O Levo fulmina missa polo Etiam Mario, apud Ciceronem , lib. i. de divin. Hanc (aquilam) ubi praepetibus pennis, lapsuque volantem
Conspexit Marius, ditiini Numinis augur, Faustaque signa sua laudis, redit que notavit: Partibus inio it coeli pater ipse sinistris. . Sic aquila clarum Frmatiit Iupiter o en. Eacus , apud Clementem Alex. Strom. lib. 6. νιλ ι xl a
124쪽
C, F. X. VETtRUM GENTILIUM.' s;
re ipse chin ε' pisa a χ c evo iv et is et Aiseeti rota Aix g H γηθώ, ευχα . Cum in Graecum montem adscendisset. mundis in cariem extensis manibus , communem Deum in diocans precatus est, ut a icta misereretu Graciae. Simul ac autem coepit precari, felix statim tonitru insonuit, ct torus aer eircumcirca fuit obductus nubibus. Vehementes autem y coninui imbres erumperates totam impletiere regionem. Hinc e citur abundans ct copiosa fru-ectuum feracitas, qui e Caci, tanTuam agricola . fuere impetrati precibus. Qua in re Princeps aeris, diabolus, Clonente sudice, ae lari voluit signum illud, quo verus Deus significare voluit se exaudistb preces servi sui Samuelis, cui voce tonante, ec pluu arci pondit messis Iempore. i. Sam tr. I S. Sicut ista 2 crespondit Eliae. a. Reg. 18. De M. Aurelio Imp. scribit Jul. Capitolinus in rius vita: Fulmen de caelo precibus sitis contra hostium
machinamen Am intorsit, suis pla via impetratia , cum siti laborarent.
Cu iis historiae imago hodieque vis tur, Romae in cohimna Marci Caesaris: quam divulsam ac disiolutam retatuit Pontis x Sixtus v. imaginemque ejus sculpturae expleuit in annalibus Ecclesiasticis Baronius, ad an . Chr. cx xvi. In ea videre est Iovem pluvium cum ingenti barba, hinc hostes fulmine pro ternentem, inde aqua pluvia refocillantem Romanos. Ubi in eo quidem
peccatum, quod non Deo Christianorum, sed gentili numini hujus miraculi gloria tribuatur. Sed quid ab gentilibus aliud potuit expcimp qui omnia secunda Diis suis, suaeque pietati; ac solum adversa auscribere solent Chirutianis. Fusius autem rem est exse-Citus Dio Cassius, sive Coccejus, qui sub filio hujus M. Aurelii , Commodo Caesare , & sequentibus vixit Impdratoribus. Narrat ille, ut Romanis fortiter pugnantibus cum Quadis, scd illis praelium detrectantibus. propterea quod putarent siti polle
confici Romanos citra praelium (hoc machinamentum hostium appellat Capitolinusi nubes derepente sic coactae sint, ut maximus imber sit coortus. kia re no ne diti no beneficio. Addidit idem Dio, quomodo pluv:a coorta Romani omnes suciem in coelum sustulerunt, prius ore aquam pulviam exceperint, mota scrimi, galcisque subjectis largiter hauserint, etiam equis bib re dc P
125쪽
rint, pugnasse interim, ac sanguine hostili in galeas insula, pariter aquam & sanguinem hausisse: dum vero pariter & pugia
snsitatis de caelo cadere aquam , ct ignem, eo ue alias madefaectos, aebibisse, alios et o exustos, ac mortuos. Nec enim iam attingebat Romanos: Tel si forte iis misceretur, contin&o emingueba ur: nec imber iuvabat barbaros, sed eos olei instar in animas..t: sic u pluvia per usia Miam requirerent. achi i ii sis in girent. ulnera, ut sic ignem Anguine restingue rent. Pars etiam re Gere ad Romanos, qua si sotis et is aqua foret salutaris et sic ut Marcus etiam icorum misereretnr. Atque haec cx ipso Dione se res a re ait soli nn s Niphilinus, P triarcha Constantinopolitanus, in compendio Dionis. Ex quo
casiata. Fama est Arnuphin Magum ingratium, qui una fuerat cum Asarco, Mercurium illum, qui in aere est, ac daemonas altos,
magicis quibusdam artibus invocate, perque eos p viam extorsisse. Idon de hoc Arnu phi lcgas apud Suidam. Sed ait, ab aliis cum ui sapicnt .a sua cne aut, ut hinc coactis nubibus pluvia cffui cretur, inde vcro csiciat fulguip ac minitrua, statui Julianum S se iis, scriptorcin, filium Juliani Philosophi chaldo,. quiquatuor de dret monibus libros pci scripsit. Et sane dubitavit ci: Em Claudianus, utrum ca barbarorum cladcs tribui piacti Caesarudeberet, an Magorum sipitaitim Sic enim ille lib. I. in vi. H norii consulatum; en tantii patriae studiis ad templa et catus Clemens, s arce, reaeis: cum centibus undique cine iam Exu t
126쪽
Exuit Mesperiam paribus Tortuna Fericlis. Laus ibi nulla D nci. m. 'am sammeus imber in hostem Decidit: hunc dors trepidum flammante serebatis Ambustus sinipes: hic tabescente solutus . Subsedit galeae liquefactaque pusiere cUpisi Canduit, ct subitis fluxere vaporibus enses.
Tunc contenta polo, mortalis nescia teli . Pugna fuit: ta Idaea meso seu carmitia ritu 'e Armavere Deos seu quoia reor omne Tonantis Obsequium Marci meres potuere mereri.
Videmus ex his agnosccre g ntiles miraculum, quod in hac eum Quadis pugna contigit. Solum autem dubitare, utrum Ca saris moribus id dederint Dii; an magicis artibus sit tribuendum.. Sed quis credat Deum hoc miraculum feciste ob impiam genti iis pictaicm: aut miraculum hoc tribuendum esse ullius artibus magicis 3 praesertim cum Marcus Caesar, quod tota ejus vita ostendit, ab hujus nodi hominum genere abhorruerit. Non dubium igitur, quin fides sit habcnda Apollinari Episcopo Hierapolitano, Sui iisdem ac Marcus Caesar temporibus vixit, atque hoc ipsum Christianorum precibus fui ite impetratum non dubitavit in apologia sua res erre; teste Eusebio, lib. s. Eccl. cap. s. .
Qu madmodum & fecit paulo junior sed qui temporis p
tarat meministe, Tertullianus in apologia, cap. s. O lib. ad Sca- iam, cap. ut mittam Gregorium Nysenum, orat. 2. in V. Martyres, atque alios, qui multo pol ca vivere. Scribit Dio sua etiam aetate , legionem duodecimam Fulminatricem
esse dictam, quae quod Cappadociae imposita Osibi Melit ne a pellata. Narrat ex apollinari Eusebius, cx. eo item Niphilinus. ex hisce Panvinius, legionem duodecimam sive Melitenem ab hoc miraculo nomen accepisse mero cccxv sive fulminatricis, nccanica si iste legionem ullam, quae Fulminatrix diceretur. Cui contradicit inscriptio Tergestina apud Grulcrum, pag. CXCui into m. ubi jani Trajani temporibus legionis fulminatricis fit mentio. Verum haec sic poste conciliari videntur, si statuamus, duodecimam lcgionem fuisse antea dictam Fulminatricem. At hliam sui ste, in qua forent Christiani, quorum precibus hoc mi
127쪽
raculum seratur acceptum. Vocatam hanc Melitenem .,Sed p stilia, Cnidium astu, ad delendam hiasus facti memoriam , fuisse iis icnionibus permixtam. Ita tum Egionis Mes Iunc, nonacii Periiste: imo de Pulminatricis: una duntaxat dii ccima I ulminatricis nomen retinetiite. Unde cit, quod in variis inscriptionibus legionis Fulminatricis mentio hat: quarum Quin alioriae lint temporis ejus quod nos post Trajanum modo, sed etiam M. Auralium Licini, minime dubitanaum: ut docet Vossius in commentario de Christianorum per ecutione, cui adde Clar. D illii . diatriben de legione fulminatrice Clinitianorum, sub imperatore M. Auictio Antonino. .
Ex Effectis sive signiscationibus Fulmina sunt vel Eruta, quae inania, & nihil ponendere videbantur: Vel significantia, quae certi aliquid portendebant , quae si repeterentur Renovativa, ve
Adtestata dicebantur, quia iterato saeta signiticationem prio uiniatestabantur. Haec vel publica erant vel privata. Publica, qualia Regalia , quorum vi tangebatur volt comitiisum, vel principalia urb:s liberae loca: quorum s gruncatio rennuin civitati minatur. Haec enim non ultra trice, inauri annum Portcndcre bantur , praeterquam in deductione oppid rum. Jul. Obseq. de prodigiis cap, i. Iunonis Lucina templum fulmine ictum, ita ut fastigium vat: aeque deformarentur. cap. 2. Edes foetis in Capitolita julmine icta Oc. Tacit. annal. I S. cap. o. Urbem Princeps (Nero) lustravis e responso haruspicum quod otiis ac AIinervae aedes de caelo t. Vae erant. Quod cum etiam Cottaec Torquato cosi . sactum esset, Cicero ad ilium consulatum, de conjurationem Catilinariam magnifice ara cat, pmcurationemque fulminis cum cuna sectam esse ostendit. 3. Catum: Nam . profecto, inquit, memoria tenetis, Cotta ct Torquato colis complures in Capitolio turres de estio esse percussas, cum ' simulachra Deorum immortaliurato pulsa sint. oe statua dieterum hominum de ectae l Cum aera liquefas a. Tae ius est 'ire, qui hanc urbem condidit, Romulus 'quem inauratum in Capitolio, parvum atque Iactentem, uberibus lupinis inhiantem fuisse meminis is. Quo quidem tempore, cum haruspices e, tota Etruria conticuissent, cades atque incendia, ct IeIum
128쪽
gum interitum, G bellum civile ac domesticum, totius urbis atque imperii occasum appropinquare di erunt; ns Dii immortales, omni
ratione placati , suo numme quasi ipsi fata sex ent. Itaque ex illorum responsis, tum O ludet per decem chei faecti sunt, neque ro uila, qua ad pracandos Deos pertineret, pretermissa est: iidemqne Iesserunt finis chrum fovis facere ma I, ct in excellio collicare, vi contra atque ante fuerat, ad Orientem convertere : ac se sperare dixerunt, si risu Anum quod videlis: Solia ortum O ferum, curiamque conspiceret, ore, ut ea consilia, qua clam essent inita contra salutem urbis atque imperii, i ustrarentur, ut a S. P. Q. R. perspici possent. Atquercu ita collicandum cog locaverunt: sed tanta fuit operis tarditas,nt neque a superioribus casulibus, neque a nobis ante hodiernum diem
collicaretur. Neque haec Cicero suis tantum narravit Quiritibus, sed etiam, insignis virtutum suarum pricco, ligata oratione, ID I. ditim. pol cris tradere voluit. ulmina privata, quae & familiaria, illa erant, que fiebant cuiaque familiam suam indepto, erantque fatidica in totam vitam. Caeterum evillimabant quoque non ulti a decem annos Privata sulmina poricii cre, Privterquam aut primo matrimonio, aut die natali facta. Eulgurum susceptione, inter privata sacra numerantur Macrobio, hy. i. Saturai.,cap. I 6. Servius item, aes E.
neid. v. 6s'. notat : De fulminibus hoc sci ptum in reconditis invenitur, quod si quem Principem civitatis, vel Regem sulmen assiaverit, & supervixerit, posteros ejus nobiles suturos dexterie glori e. Observandum, quorundam fulminum significationes, ad hos vel illos, ad quos pertinere videntur non pervenire, quia cnui clare & audire nefas, praeterquam si hospiti indicentur, aut phrenti. & saepe in vastum mare, aut solitudines, nullo conscio, sparguntur. Por ' fulminum significationes vel determinatae sunt in hanc vel illini partem, vel mediae & inter utramque haei cnt . D terminata sulmina vel prospera sunt vel adversa. Prospera ac Laeta censebantur laeva, quoniam laeva mundi parte ortus est. Varro, lib. s. epist. quaest. A Deorum Me crem a meridiem sciuisi, ad Afrum sunt partes mundi exorientei, m. N dextram
129쪽
dextram occidentes, farctum arbitror, ut sistra auspicia meliora quaes extra ex rimentur. Cic. 2. de divin. Fulmen sinistrum au picta,
optimum habemus ad omnes res, Prater quam ad comitia. Nec tam
adventus mectatur quam reditus, sive ab ictu resiliat ignis, siue opere conticeto, aut igne consumto spiritus remeet. Ideo clim a mine coeli prima e sedecim, quas supra enumeravi, venerint, &in eandem concesserint, summa felicitas portenditur, quale Syllae Dictatori datum. Atque ideo haec significantiora, quoniam altiora, & viciniora domicilio Jovis. Serv. ad T. e .neid. v. 6s3. Haec vel mansura ac perpetua significant, vel caduca. Fulmina adversa, pestisera, quibus mors exiliumve significabatur. Haec mala portendunt vel inevitabilia, vel ex itabilia; at- que haec triplicia. Mala enim vel pollunt minui, vel prorogari, unde Fulmina Prorogativa, quorum minae differri possunt, averti non possunt ; vel denique tolli: unde Perem talia, quibus tolluntur priorum fulminum minae; idque duobus modis: Vel prioribus tollendis, vel majore manubia, ut tertia secundae, secanda primae cedat Nam ut omnia superantur fulmine, sic bebim fulgur manubiis vincitur. Fulmina mediae significationis, sunt vel mixta vel neutra Mixta, aut partem boni habent, partem mali: aut mala in bonum, aut bona in malum vertunt. Huc referri possunt Postularia, Obruta, Fallaciae. Postularia sive Postulatoria sunt, quibus sacrificia intermissa, aut non rite facta repetuntur. Obruta, quibus jam prius percussa, nec procurata seriuntur. Fallacia, quae per sipeciem alicuius boni nocent, Neutra sunt illa, quae nec adversa nec prospera sunt, ut quae siliquam nobis actionem significant, qua nec terreri nec laetari debemus: ut peregrinationem, in qua n c spei, nec metus 'vic- quam sit. Huc pertinent Deprecanea, quae speciem periculi sine
Atque haec est veterum gentilium de fulmine incolo b
m ets Tm v γ, quam primus in lucem produxit Janus Rurgeta-us, V r. De I. lib. a. cap. 16. Quid aliae gentes barbarae, Romanis ignotae, de subnine, esusque divinitate sentiant, enarrat Voccus, de idolol. lib. 3. cap. 8. Post
130쪽
Post Fulmina de Tempestatibus agendum : quibus Deumr fecerunt gentiles aeolum , qui, ut est apud Virgilium, 1. Encid. v. n. F8.
Luctantes ventos, tempestatesque sonoras Imperio premit, ac vinclis re carcere frenat.
Et Deos Samothracas sive Cabiros, a quibus Orpheus in tempestate tranquillitatem petiit ; apud Diodorum biculum, lih. . Edes tempestatis apud P. Victorem in prima urbis regione Ovid. 6. Fast.
Te quoque, Tempestas, meritam delubra fatentur, Cum pene est Corsis obruta classis aquis. De hujus aedis dedicatione h: ec ad me Daventria perscripsi vir Ampl. & Clar. Gisbertus Cuperus, literis a. d. x. Hal. Majas Cro IIC ot xxv. Errant viri cocti, qui aedis dedicationcm M. se Marcello tribuunt, qui bello Punico secundo Syracusas venit, se liberatus ab Oceani periculo, cum Corsicam & Sardiniam nasi vigaret. Ita sentit Carolus Neapolis ad Ovidium, & Tomasi-,, nus cap. 2s. de donariis. secuti ambo fidem Martiani, capii 6. lib. p. topographiae urbis Romae. At aedes vota est oc de-- dicata a L. Cornelio Scipione, Barbati filio, A. U. C. ' ,, quo Consul Corsos & Sardos divicit, cumque pene obrutus,, ci et fluetibus maris Corsici: Inscriptio antiqua eposia Romae ad portam Capenam , Anno Christi i616. HONC. OlNO.., PLOIRUME. CONSENTIONI . R. DUO NORO. , OPTUMO: EUISE. VIRO. LUCIO M. SCIPIONE . . - FLLIOS. BARBATI . CONSOL. DENSOR. AIDICIS. A HIC. FUI T. A. HIC. CEPIT. CORSICA. ALERIA-- QUE. URBE. DEDET. TEMPESTAT iBUS. AIDE.,, MERUI Q. Cuius explicationcm videre potes apud Gasiemis dum in vita Peircscii pag. 22 .
Tempestatibus etiam sacrificabant. aeneas, s. Eneid. Tres Eryci et utilis. ct tempestatibus agnam Caedere deinde Iubet. Tem states in duorum elementorum regionibus excitantur
potissimum, Aeris, & Terne . Aeri mare jungimus, ubi occurrunt venti, grandines, nubes, & similia es, ia--, quae studiose