Johannis Lomeieri Zutphaniensis Epimenides sive de veterum gentilium lustrationibus syntagma

91쪽

c, DE LUSTRATIONIBUS, CAp. VII.

alteraque sub terram, ut mos est, ad portam Collinam necata . altera sibi mortem conscivit. L. Cantilius, scriba Pontificum, qui cum P loronia stuprum secerat, a Pont. Max. eo usque vir girum in comitio caesuscit, ut inter vcrbera expirarer. Hoc nosses in prodigium versum, Xviri libros adire jussi, ec Eubius Pictor Delphos ad oraculum missus, sciscitatum quibus precibus supralicationibusque Deos possent placare. Interim ex satalibus libris sacrificia aliquot extraordinaria facta : inter quae Gallus ec Galla, Grorcus de Graeca in soro boario sub terra vivi demissi. in locinnsaxo conseptum, ibi ante holtiis, minime Romano sacro, imbutum. Lis. lib. Er. Apud Iul. Obsequentem, cap. 6. Viae penetralis ignis exti ictus. Virgo, jus re M. e milii Pontiscis AC, Digro caesa, negavit ulterius interiturum. Supplicationibus habitis, in

Hisp. via ct Histria bella prospere a mimistrata, Sic viri docti hune iocum legunt ec distinguunt Propter res sacras violatas non in nus superstitios gintiles. Celebratum olim suit Laciniae Junonis templum, quod sex milli,

Crotone aborat, de quo Livius, lib. et . cap. 3. SaneJum omnibus circa populis. Lucus ibi frequeuti si a , CT proceris abietis in Go-.ribus septus, laeta in medio pascina habuit, ubi omnis generis surum Dea pecus pascebatur, sine u D pastore. separatimque egre uegeneris greges nocte remeabant ad stabula, nunquam in iis ferarum . non fraude violati hominum, magni igitur si uictus ara eo pecore rapti: columnaque inde aurea solida facta e scraea est: inc tum se templum dititiis , neu tantum sanitate suit. Ac miracula tia a metuntur plerunque tam insigni ui locis. Fama est, aram esse in v stibulo templi, cujus cinerem nulla unquam moveri vento. Scrvius ad J- Eneia v. y r. aliud miraculum narrat. Si quis ferro in tegula tem- Apti e ui nomen incideret, tamdiu ista siriptura manebat, tuam diu is homo bioeret. qui illud si ipsi sit. Aliud licui lini is, lib. r. cap. Valerius M. lib. i cap. S. Ara sub dio sita cinerem habuit immobilem, pcram ibus undique procelliso Hoc templum violarunt Hannibal re Fulvius Flaccus. De Hanibale Cicero, i. de divinia cum collamnam auream ex hoc fino auserre vellet dubitaretque utrum ca solida elici, an e Tin cetis inaurata , Porter bravisse, cumque loliuam inucias

92쪽

F. VII VETERUM GENTILIUM. ci

s t. statuissetque tollere, secundum quietem visa est et Juno praedicere ne id faceret, minitarique si id fecisset. se curaturam . ut

cum quoque oculum, quo bene videret, amitteret: idque ab ho mine acuto neglectum non est . itaque CX co auro, quod cxterebratum erat . buculam curavit faciendam, eamque in summa columna collocavit.

De Q. Fulvio Flacco . Livius, v. r. cap. 3. Hic Censor cum redem Fortuncte Equestris, quam in Hispania Praetor bello Celtiberico voverat, saceret enim studio, ne ullum Romae amplius aut magnificcntius templum esset. Magnum ornamentum se ratus templo adjectarum si tegulae marmoreae essent pros erus in Bruticis aedem J unonis Liciniae ad partem dimidiam de . tegit, id satis sere ratus ad tegendum quod aedificaretur. Navispanatae fuerunt quae tollerent, atque asportarent, auctoritate Censoria sociis deterritis id sacrilegium prohibere. Postquam Censor rediit, tegulae expositae de navibus ad templum portabantur. quamquam unde essent, silebatur, non tamen celari potuit. Fremittis igitur incuria ortus est: ex omnibus partibus postulabatur ut coli . eam rem ad Senatum res errent. Ut vero arcessitus in curiam Censor venit multo in stius singuli universique praesentem lacerare: templum augustissimum regionis ejus, quod non Pyrrhus, non Hannibal violassent, violare parum habuisse, nisi d texisset foede, ac prope diruisset. Detractum culincia templo, nudatum tec tam patere imbribus putrefaciendum ., Ccnsorem moribus regendis creatum, cui tarta tecta exigere sacris publicis, ta loca tuenda, more majorum, traditum euet: eum per socio rum times diruentem templa, nudantemque recta aedium scici

rum vagari: ec quod si in privatis ociorum aedificiis saceret, in- dignum videri pollet, id Deorum immortalium demolientem se cere, re obstringere religione P. R. ruinis templorum tam pia ar- disic litem : tanquam fion iidem ubique Dii immortales sint, sed Soliis aliorum alii c alendi exornandique. Cum, priusquam re

serretur, appareret, quia sentirent Patres , relatione facta, in ii nam omnes sententiam ierunt: ut hae tegulae reportandae in templum locarentur, piaculariaque Junoni fierent. i auue ad religio nem pertinen cum cuna sacta: tegulas relictas in area tarn si Het

93쪽

c, DE LUSTRATIONIBUS. F. VII.

quia reponendarum nemo artisex rationem inire potuerit, redemtores nuntiarunt. Flaccus post hoc factum negatur incrire constitisse. quinctiam per summam animi aegritualiacm e piravit, cum ex duobus filiis in Illyrico militantibus alterum decessisse,

alterum graviter audisicias lectum. Val. Max. Lb. I. cap. I. Q.

Flaminii, Legati Scipionis in thesauro Proserpinae spoliando sceleratam avaritiam justa animadversione vindicavit Senatus, eodem Valerio teste, cum enim vinctum Romae protrahi jussisset, is ante causae dictionem, in carcere, teterrirno nere morbi consumtus est: pecuniam Dea, ejusdem Senatus imperio, & quidem summam duplicando recuperavit. Sed hoc tam clarum noxae simul ac poenae exemplum sacrilegos homines non deterruit. nec mina multo post literae in Senatu recitatae sunt Minucii Pn roris, cui Brutii provincia erat: pecuniam Locris ex Proserpinarthesauris nocte clam sublatam, ncc ad quos pertincat vcstigia u)- .la extare. Indigne hoc palliis Sc natus. C. Aurelio Cossi negotium datum, ut ad Piraetorem in Brutios scriberet: Senatui pincere, quaestionem de expilatis thesauris codem exemplo haberi, quo M. Pomponius Pirutor triennio ante habuisset . quae inventa pecunia citet, reponi: si quo minus inventum mi et, cXpleri: ac , piacularia. si videretur, sicut ante Pontificcs censui sient, fieri, musa expiandae violationis Uus templi. Liv. lib. 3I. cap. Ir. Nec Xerxes, nec Phocenses, nec Galli Apollinis Delphici terim plum impune violarunt. vid. iustin. lib. 2. S. El. Cicero

resp. resp. religione Telluris se moveri dicit, quod ejus sedes privato vestibulo contineatur, eique postulationem deberi. Aurum Tiolosanum multis excidii causa fuit, vid. Justin. s. 32. cap. 3 A. Gell. lib. g. cap. p. aliosque.

Ait quidem Josephus in Apologia adversiis Apionem, lege Mo

nis debere. Quod ex qua legis parte hauserit Flavius divinare non possum, nisi sorte hallucinatus est non intelligens quae Evod. gr. 28. scripta sunt: v et et a Nou execraberis Deos. quae in

o T.

94쪽

F. VII. VETERUM GENTILIUM, da

eam sententiam accipicndae sunt, ut significetur ut esto rerum publicam ni moderatores, qui in terris vice Numinis sunguntur. Alias non uno edicto Mosses Israelitis praeccperat, ut terram hostilem armis ingressi, simulacra omnia, templaque ec

tam Deorum diruerent, quos caetera: nationeS per errorem coluissent Gentiles autem religiones suas violiantcs, contra conscia entiam quamvis errantem agebant, adeoque formaliter est interia pretati die, ut cum casuistis ec scitota loquamur, contra Dei voluntatem, agebant, quare eos sacrilegii reos fuisse ne ri non

Inter peccata in homines commissa, homicidium maxime abominati sunt Dii gentilium, quamvis xx vim dcxci ideoque humano sanguine pollutos, nisi ante lustratos, a sacris prohibuerunt. Sybaritas as Oraculo Delphico rcpulit Pyluia, quod citharoedi cede polluti essent. A lian. var. hist. lib. s. cap. s.

i Cede meis mensis, manibus nam sanguis adhaerens, De i a que recens prohibet tibi limina templi. a mn tibi fata canam, magnae Funonis ad aram Musarum innocuum stravisti caede minis rum. Non immortalis hoc Dii patientur inultum. I. Si quis enim prudens scelerata e mente profectum Committat facinus, gravis hunc prope Pinna se uetur- en exorabit, neque s genus ab 'die summo 'Daceret, ipse sua coco. ue ne omm . Hoc luet, oe generi cumulatim damna ferentur.

Qui suga socium a latronibus circumventum deseruerat, tan quam homicidam eadem Pythia aversita est Laelian. var. luit

95쪽

c. DE LUSTRATIONIBUS, CAp. VII

Oecidi sorium praesens es res ira amicum, Non tibi vaticinor, sacro te proripe templo.

Qui vero imprudens socium occidulet, cum latronem peterer, ut purum admisit, ibid.

Sic cives Delphici malis pressi coacti sunt placare inanes dissonfabulatoris notissimi. Spartani manes Pausaniae, Callondas manes Archilochi oraculo jussi placarunt. O .,Plutarch. de sertanum. vindicta cap. 26. Orestes a caede matris nondum expiatus, ad sacra Liberi Patris ab Atheniensibus non est admissus, ne tamen a sesti celebritate plane arceretur, stum in ejus gratiam institutum est. et M. Hospin. defest. Nec Nero Eleusiniis sacris intereste ausus est. Suet. Ner. cap. et . Huc facit cus apud Aristotelem, Polit. Ab. 2. cap. a. ubi communem sum mulierum i diciti hoc argumento. quia sic singuli tres ignorarent, atque ita si ignari piari non possciat.

96쪽

CA'. VIII. VETERUM GENTILIUM.

Poena peccato v. Tames, Bellum, Morbi, iique iami: hi in corporis. Insania harium risu. D a stae. Lavra est. Porci aruo si titia in Grae corum ad Troiam exercitu: apud Massilieti cs : Romanos. Lec sternia. Ludi.

s Aro antecedentem scelestum deseruit pede poena claudo. Du laneis pedibus incedentes plumbeas habent manus, tarditalcmque supplicii gravitate compen- Poenas peccatorum gentiles vel sentiebant vel praesepiebant Scnti brat mala Pimientia , qualia imprimis Avub , πιλ - quae Davidi , livino justii, proponebantur. 2. Sam. 2A. primum malum, famem scilicet, avertendum gentiles siu-Pei stitionibus su is fuere occupatissimi. Cei, quotannis, teste Cicerone , i . de diti t. ortum canicula: diligenter servabant con-Jccturamque capiebant, salubrisne an pestilens annus esset futuri, quod etiam ad fertilitatem & famem, quam eX eo Praesagi trant, se extendisse colli ex Apollon. Argon. lib. 2.

97쪽

ιs DE LUSTRATIONIBUS, CAp. VIII,

cuando de caelo Minoidas torrebat insulas. Sirius, neque diu adesset medela inhabitam is, Tunc ipsum indocarunt, ex mon: is Apollinis, Famis liberatorem. reliquit autem ipse, patris praecepta Phthiam, inque Ceum transtulit ad habitandum populum coi gregans

Arcadicum, qui quidem LJcaonis sunt genus, Atque templum fecit in igne iovis simae, Sacra ete rite peregit in montibus sie a isti Sirio, ira que Saturnio Iovi, cujus cauis

Terram refrigerant etesiae ex fode ani an es quadraginta. Ceique etiamnum sacrifico

ortum ante Canis celebrant sacra.

Phigalenses, negleecis Cereris sacris, cum sanae vexarentur, Apollinis oraculo moniti, Deam placarunt. Pausan. in Arcad. A-Pud Graecos mos erat Famem virgis ex aedibus ejicere, dicendo:

Ailacu, et, et Acuet v tarer. Foras famem, intro da itias aes nitatem. Cum Athenienises fame laborarent, monuit oraculum ,

ut famem , loco designato, certis piaculis placarent, illi campum quendam designarunt, qui inde Alitas vel crum famis campus dictus cst, quod in proverbium abiit, notante Erasino. Altera calamitas, bellum, magnam secum vastitatem trahens, quod Annibali in somnio ostensum Cicci o dc Livius testantur. Huic avertendo labonarunt gentiles. Illus re est exemplum Mese Moabitarum Rcguli, T. Reg. 3. qui super murum immolato filio suo primogenito Israelitici belli molem amoliri se posse sibi

persuaserat. Alexandro M. Tyrum obsidente, cum ad summas angustias incolae redacti essent, multis seculis sacrum intermisium repotere quidam voluerunt, ut ingenuus puer Saturno immol retur : ac nisi Seniores, utpote saniores, obstitissent, humanitatem dira superstitio vicisset. Curt. lib. . De Antonino Philosopho narrat sui. Capitolinus, quod bello Marcommannico territus, undique Sacci dotes acciverit; peregrinos ritus impleverit

Romam omni genere lustraverit; retardatusquc a bellica profecti

98쪽

C, o. VIII. VETERUM GENTILIUM. Gr

one sit, ec Romano ritu lectisternia per septem dies celebraverit. Vopiscus in Aureliano: si illo timore, inquit, quo Marco- . manni cunecta di stabant, ingemes Roma seditiones mota sunt, patientibus cunctis. ne eadem, qua sub Galliena fuerant, pro mire . quare etiam libri Sibyllini, noli beneficiis publicis, inspelli sunt, in dientum e ni in certis locis sacrificia si rent, qua Barbari transire non possent. af a denique sunt ea qua precepta fuerant in die res ceremoniarum genere, atque ita Barbari restiterunt. Tertium denique malum in morborum senere versatur. Hi autem vel animum hominis , vcl corpus assiciunt. Inter animi morbos, qUOs dc pestes rcche vocaveris, maximus

est Insania, ab ipsis quasi praesciatibus Diis immitti credita: qua- re p. xsom de idem valciat, ac junguntur, Joh. io. et O. - opponuntur, quod liquet conferenti loca: Marc . IS . Luc. S. 3V. Aet. 26. et . Plato diserte initio Alcibiadis

insania hic duplex occumt, Vaticinantium ec Larvatorum. vaticinantes futura pnediccbant; sanatici diccbantur a Fauno, cuius, ut&aliorum locorum pranenti numine agitabantur. Serti.

rium privatio hora, ure est, de qua late agit Peucerus de divin tionibus. De Sibylla aen. 6.

o i et tus, non color unus,

m comtae manse e coma, sed pec us anhelum Et rabie fera corda tument, ma orque dederi ec mortale sonans, astata es numine quando iam propiore Dei. Statius lib. io. Theb. de Thy clamante: Ecce repens, superis animum lymphantibus, horror Thyo manta subit, formidandoque tumultu Pandere fata Iubet, fidie hanc Saturnia mentem , et e nodium comitem bonus instigabat Apolla. t in medios visu audituque tremendus, patiensique Dei, fraein quem mente receptum

on capit, exundant Amuli, nudusiue per ora

I et Stat

99쪽

cs DE LUSTRATIONIBUS, CAp. VIII.

Stat furor, ct trepidas incerto sanguine tendit, hauritque genas ; acies huc errat O illae, Sertaque mixta comis sparsa cervice flagellat

Idem Statius i. Achiil. Vatem Calchantem si aphice describit. De Pythia: agit Diodorus Sic. lib. i5. Strabo, lib. s. Origenes contra Celsum, lib. r. Chryses . homil. Σ'. in . i. ad Corinth. iisdem sere vcrbis, citiae apud Scholias en siristophanis in Pliat. pag. leguntur. Seu haec insania lustrationis non egebat, quia eam a Numine, scd benigno, immissam credebant.

Alterum Insaniae genus corum crat qui La vati, ac Cerriti diccbantur. qui Cereris ira ac larvarum incursatione animo vexati, menteque orbati. Non. Mirc. cap. i. s. a. 13. Cic. de Arusp. resp. A Diis quidem immortalibus qua potest homini major e e poena furore atque dementia' nisi forte in tragoediis, quos minere ac dolor

corporis cruciari ac cousum: Dides, graviores Deorum immortalium nras subire , quam icos, qui furentei inducuntur, putas. Non sunt ut, e Maius O gemitus Philocteta tam miseri squanquam sunt ara Obi; quam illa exultatio Athamantis, O quam somnium matricia

larum.

Hos lustrationibus sanari putabant. Plaut. amphitr. act. r. sc. a. quaeso, quin tu istanc jubes pro cerrita circumferri. id. Epid. actii. c. r. Desipiebam mentis --- Men piacularem fleri oportet ob stultitiam tuam ' Desipere enim insanire est, de stultitia insania. adi Horatium, lib. 2. sal. 3. ubi tractat Stoicum paradoxum: eri haec lare , m. Tercnt. Andr. ae . s. sc. S. Cur meam sene Eutem hujus sollicito amentia ' An ut pro h us peccatis ego supplicium feram Z Bacis Boeotius Lacedaemoniorum muliercs sanaticas carminibus lustralibus cupiavit. notavit hoc Junius in adagio.

Veriora meidis diectis. Festus : Piari eas, veluti proprio derbo, ait Verrius, qui parum sunt auimati, cum mentis suae non sunt, O per quaedam verba liberantur incommodo. Aristoph. Vcsp. de filio adversus insaniam Patris Cincilia quae irente: E ex i Aa Q τα- ἐκ: v ax eo. qu n eum lavitque, purgavitque: Cor bantum sacra patrare coepit. Scholiath. V. 3a . rar

. . na et iis, es . . . . Guasi ii avi tu, O numine ac ius. Propte-

100쪽

C, . VIII. VETERUM GENTILIUM. co

r a Corybantum masteria pere opter insania purgationem. Theophrastus hunc ultimum siri a ac charae crem notat : itare. Dν ον τε Παν, v d cr, ic MAT m. In sinientem si Oia erit , aut comitiali morbo laborantem , exhorres ens insimum fuit.

Epilepsia morbus ille suit qui insputabatur, quod Plinius disertemonii rat, lib. 28. c. A. quasi haec consimilio ad avertcndam morabi perniciem conserat. Plaut. Capt. ach. a. sic. s. Hegio, hic homo rabiosus habitus est in Alide

me tu, quod Phic fabuletur, aures immittas tuas.

Nais i te hastis insti tutus est domi matrem ct Patrem

Et illie iii qui sputatur morbus interdum venit, Proin tu ab isthoc procul recedas.

Similis superstitio R gis Achisi, i. Sam. 2 i. qui Davidem insaniam simulantem procul a domo sua arcuit. Varro in Eumenidibus: Apage is diere lum a domo nos a istam i nitatem. Epi-lepsia autem v eo: Divinus morbus nuncupatur, videlicet quod, ut ait Apulejus in Aeologia, animi partem rationalem, qriae sanctis lima est, eam violet. Hac coepe Hercules correptus, fortasse ob Iphiti caedem, expiationibus se ab hoc morbo liberari poste putavit. via. Diod. s. lib. l. cap. 3I. Inter corporis morbos Pestis maxime ab ipsis Diis immitti vis. est ; ideoque lustrationibus expianda, quare ec Athenienses 'Aγνω- ω His fecerunt, de quo ante diximus. Apollo Graecorum ad Trojam exercitum peste vastabat, Iliad. A. quare Achilles de placando Deo deliberat:

Sive agno tenero, corpusiue recente cape a Hoc si forte malam placatus munere pestem Arceat.

Servius ad illud Virgilii: Auri fici a fames, ex Petronio Macsiliensium sacrum contra pestem narrat. Frequentissima declamantibus materia, responsa in pestilentiam data, ut virgines tres plui sue immolentur, in satyrico Petronii. vid. Quintiliani declam. et G. & 38 . Apud Athenienses Leus filias liberandae a peste urbi immolavit: templum illis extructum As,ita is, appcllam cum, de quo inlianus, v. . histor. lib. 12. cap. 28. ec Ascursu',