Johannis Lomeieri Zutphaniensis Epimenides sive de veterum gentilium lustrationibus syntagma

201쪽

iro DE LUSTRATIONIBUS, CAp. XI

Diabolus autem, ut&hic Deum aemularetur, signa quo:dam in sacrificiis sibi oblatis edidit, quibus aut iram aut favorem suuire manifestavit, quae observata fuerunt tum in sacrificiorum inrectatione, tum in eorum combiti ione. In mactatione exta animalium observabant, haec enim notis ruibusdam a Diis siginari, varieque moveri, ac quasi animari cre-ebant. Tibull. lib. 2. cleg. l.

Tuque regis fortes, per te praesentit haruspex Lubrica signatiit cum Deus exta notes.

Huc secit Strategema Alexandri Macedonis, qui sacrificaturus inscripsit medicamento aruspicis manum, quam ille extis erat suppositurus: litene significabant xictoriam Alexandro dari, quas cum jecur calidum rapuisset, de a Rege militi esset ostensum auxit animum, tanquam Deo spondente victoriam. Frontis. Strat olib. i. cap. II. ex. I . Hoc de Agesilao narrat Plutarchus in poplith, Laconicis. Statius A. Theb. -- - Et in nullis spirat Deus integer extis. . Am . lib. 2. Semicruda coepistis, ct leviter animata porrice e Zeno Vcronensis, de Jona: Non aris faetentibus funestos excita tenes , non thura cremant , non merum profundunt , nec pecudum inexspectata morte rapti jecoris Oirantes consulunt Fbras.. Manil.

inc in tanta fissem petimus, quam spe H cres Iccipiunt, trepidaeque suo subpectore rae. Dido, aeneid , --.- --. Pecudumque recta sis Pectoribus inhians, antia consulit exta. Daemonibus hoc adscribit Minucius Felix in Octavio: D non inquam extorum raras animant. Exemplum insigne est apud vatem Erechillem, cap. di I. ubi caeta consulit Neducadne r. Item apud Livium, lib. i. cap. is. Cn. Cornelius Cos. evocatus Ulaiore, quum templo egres set, paulo post redi t ean se vultu exposuit Patribus conscriptis, di bovis sescenaris, quem immolatii et, ecur defluxisse, id se Oictimario nuncianti parum credentem, ipsema- quam emundi ex elia, tibi exta coquerentur, julmst, ct vidisse caeteram tantegram partem e rartim, jecur omne inenarrabiliter absumtum. Tei ritu eoprodigio patruus, Or alter consulum curam fecit qui se, Gat jecurari desui et, tricus bubus perlita se negadit. Senatus mi

204쪽

b. XIT VE*ERUM GENTILIUM. . reti

ribus hostiis, usi ue ad litationem sacrificari Iussit. Saluti Petillium per

iitasse negant. Lucan. lib. i . . .' Nec cruor emicuit solitus, sed vulnere largo Dissus,m rutilo nigrum profanguine virus. N eruit attonitus Acris feralibus Aruns: Atque iram Superum raptis que it in extis. - Terruit ipse color vatem: nam pallida tetri, Sera tincta notis, gelidoque insecta cruore Plurimus aspersa variabat sanguine lidior. rnit tabe ecur madidum: vena que micantes Hostili de parte videt, pulmonis anheli Fibra latet, par siue secat vitiata limes. r jacet: O famem per hiantes discera rimas Emittunt: produntque suas omenta latebras. ad ue s nefas nullis impune apparuit extis, Ecce videt capitis rarum increscere molem Alterius capitis, pars ego O marcida pendet: Pars micat, ct celeri venas movet improba pulsere. His ubi concepit magnorum fata malorum,

Exclamat: vix fas, superi, quae niue monetis

Prodere me popu ire neque entam tibi, summe, litaviti iter hoc jacrum et caecisique in viscera tauri Inferni venere Dei , non fanda timemus f Sed Nenient maiora metui Dii visa secundent,

Et fibri, sit nulla sides, sed consior artis Finxerit ista Tages. sexu sic omina Tuscus

Indo dens, mustaque tegens ambage canebat.

Irage & Senecam . in Oedipode ; v. . Quibus artibus popor te victimarii supcrstitiosos luserint, animadvertas ex - coqui, qui apud Allien. lib. s. cap. 6. Primus furandi pricin se reneriste jactat, ta nunc jecur, nunc cor ex sacrificio scite subducebat. Hic ex hieribus consulendus Cicero, eri recentioribus Peucerus, qui de divinationibus sunt commei

tui.

In victimarum combustione & altera, et Lis aut respiciebantur. In ipso altari motus cum crepitu si observaretur. Dcum

205쪽

ira DE LUSTRATIONIBUS C, p. XI

Deamve adventasse credebant. Senec. Med. ψ. 2. Sonuistis arae, tripodes agnosco mera Favente commotos Dea. Ovid. s. metam.

Visa Dea est modiisse suas c ct moverato aras ,

Et templi tremuere fores, imitataque lunam. Cornua fulserunt, crepuitque sonabile sistrum, In illis quae super altare erant, sive c. vola avet, ut loquiis tur Servatori, At m. Σ3. Eo. ignem observabant & minum. Ignis ex cineribus vel sponte erumpebat, vel alio quodam adminiculo excitatus. Sponte: apud Appianum in Syriac. inter signa suturae Seleuci potentiae recensetur, ii iri a Tis .m a . Inter ostenta, quae Tiberio imperium pora tendebant, hoc accidit, ut apud Philippos sacratae olim victricium legionum arae, sponte subitis collucerent ignibus. Suet v. Tib. cap. I . Virg. .et aeneid.

. Praeterea castis adolet dum altaria tedis , Et juxta genitorem adstat Lavinia virgo,

Visa s nefas ) longis comprendere crinibus ignem di

Atque omnem ornatum piamma crepitante cremari, i Regalesiue accensa comas, accensa coronam

si ignem gemmis: tum fumida lumine fulva Involat, ae totis Vulcanum spargere tectis. Id vero horandum ae visu mirabile ferri. Namque fore ictu irem fama satiaque canebant sum, sed populo magnum portendere bellum. Statius, . Theb. --- Atque ipse sonantia flammis iVirgulta , ct tristes crepuisse ut sensit acervo; et, Tiresias silli nam plurimus ardor anhelat Ante genas, impletque cavos vapor igneus orbes

u ramus superas. facit illa , acieque sagaci Sanguineos flammarum apices, geminumquepre a rat nem, est clara tamen media fastigia lucis orta docet, tunc in speciem serpentis inanem Ancipiti giro volat, fracingique ruborem femorat obio, patri que illuminat umbra . senec

206쪽

CAF. XIV. VETERUM GENTILIUM.

Senec. Trag c. Oedip. v. 3op. - ,δ2T. Tir. Guid flamma I laetas jamve comprendit dapes pMant. Subito refulsit lumen, ct subito occidit. Tir. Utrumne clarus ignis, O nitidus stetit. Rectasiae purum verticem caelo tulit, Et summam in auras fusus explicuit comam sm latera circa serpit incertus via , Et fluctuante turbidus fumo labat f Man. Non una facies mobilis flamma fuit s brifera qualis implieat varioisi . i

im colores, parte qua magna poli i Curtiata picto nunciat nimbos sinu: A . .

sui, desit illi, quisve sit dubites colori

Caerulea fuisti mista oberravit noto: Sanguinea rursus ultimum in tenebras abit

Sed ecce pugnax ignis in partes duas IDiscedit, O se scindit unius Acri Discors favilia. genitor, horresco intuens. Conserendus Sophocles in Antigone. v. ysi. & seqq.Ut aurem clarius flamma eluceret, vivium igni insundebant, quo adminiculo excitabatur. Peleus apud Homerum, Iliad. h. v. py

Fusium vinum libabat ardentibus vitili mis infundens. Octavio Augusti patri, cum ter secreta Thraciae exercitum duceret, in Liberi patris luco, darbara ceremonia de filio a Sace dote affirmatum est, eum Dominum orbis futurum , quod insus super altaria mero, tantum flammae emicuisset, ut supergressas stigium templi, ad coelum usque ferretur: unique olim omnino Masno Alexandro, apud easdem aras sacrificanti, simile provenisset ostentum. Sueton. Aug. cap. y . Georg- r liquido ardentem perfudit nectare Vestam, . Tvr flamma ad summum tecti sub esta reluxit, Omine quo firmans animum, OCContra foedum in sacrificio Didonis omen, A. AEneid.

Vidit thuricemis cum dona imponeret aris

207쪽

r ι DE LUSTRATIONIBUS, CXb. XIV

Horrendum dictu iatices nigrescere sacras, Fusaque in obscaenum se vertere vina cruorem. Tale prodigium inter coenam incidit Xerxi, priusquam Athenas deleret, consiliumque invadendae Lacedaemonis agitaret. Iim susum namque paterae ejus vinum. in sanguinem , nec semel, sed iterum & tertio conversum est. Qua de re consulti Magi, monuerunt ut ab incepto abstineret. Val. Max. lib. I. cap. 6. Ex fumo iacetv x His versabatur circa rius motum; scrutabantur enina, quas vertigines sacci et, quantum sic attolleret, & quo motu , rectone an ob liquo, vel in orbes contorto ac complicato, agglomeratione quadam in tortiles spiras. Peucerui. Ovid. s. Trist.clcg. 6.

Adspice ut aura tamens fumos e thure coortos, In partes Italus , h loca dextra ferat. Sensus inest igitur nebulis quas exigit ignis: et Consilium fugiunt caetera pene meum. Consilio commune sacrum cum fiat in ara Fratribus , alterna qui periere manu: . ML

Ipsa sibi discors, tanquam mandetur ab illis , . . Scinditur in partes atra favi a duas.

Hac s memini quondam seri non posse loquebar ,

. Et me Battiades Iudice falsus erat. t C .l . Omnia nunc credo, cum tu non stultus ab Arecto iet erga vapor dederis, Auseniamque petas.

Scilicet & Ovidius & Battiades, id est, Callimachus respiciunt historiam, quae est apud Pausaniam in Boeoticis: dum Oedipi filiis adoletur, fumum ex flamma emisium in duas partes discedere. De ca re lusit Bianor epigrammate in Eteoclem & Polinicem

208쪽

Gμ. XIT VETERUM GENTILIUM, iis

Ambitque densus regium fumus capret, si rue circa spissor Pultus sedet, nube de a sordidam lucem abdidit. Hinc illa oratio parasitica apud Diphilum, quam recitat Athenae V, , dipnas lib. 6. c. S. -

ori gra sci is ramον , 'ae dies. Cum dives aliquis ad coenam me vocat, Non ego triglipha contemplor, nec laquearia se me laudo Corinthios cados: Verum intentis oculis aspicio coqui fumum directo impetu vehemens excurrit, Gaudeo, iator, exulto: Sin obliquus O tenuis, animadverto protinus

Aram mihi futuram coenam a que sanguine. Hinc omen cx flagrante triclinio captatum Vitellio: Bono animi estote, nobis alluxit. Sueton. Cap. S. Item circa nidorem, quo redolerent secrificia, alienone, an eo, qui ex carnibus ustis est imarat, hoc enim dclectari Deos put bant. Min. Felix in o. nidore altarium, vel hostiis pecudum sagi nati. Amob. lib. 6. Nidoribus atque fumo suffita, de lib. r. Ex aris ardentibus nidorem consectatur ct fumos. Tertuli. apolog. cap. 22. pabula propria nidoris O sanguinis procuret. Item : Numen de

Homer. Iliad. A.

209쪽

iis DE LUSTRATIONI B s CAN XIV.

- Imiti placabant numina Phoebi, M.flantes teneras per littora curva capellat, Eximi que boves, quorum de cornibus ustis

in thereas nider se sustulit ater in auras. In ipsis sacrificantibus bonum omen sternutatio: Plutarchii, Themist. de tribus captivis Themistocli sacrificanti oblatis: Teiu

tes Euphrantides, ut simul O magnam hostiam O lucidam flammam ediderant, ac bonum omen FZernutamento a dextra datum, &c. vide supra cap. iet. & quae collegit Onoee iis ad Minucium Felicem occasione Genii Socratis, queni quidam sternutationcm tum ipsius . tum aliorum csic pUtariant. Post sacrificium observabatur ignis e cineribus erumpens Ecl. 8. pice, corripuit tremulis alteria flammis Spente fila, dum ferre moror, cinis ipse, bonum sit. Ubi Servius: me uxor; Ciceronis dicitur contigisse; cum post prara luna sacrisicium libare vellet, in cinere visa est flamma, qua flamma eodem anno consulem futurum ostendit ejus maritum. Metam. io. postquam Pygmalion Veneri sacra feci siet, canaque orasia:Sensit, ut ipsa suis aderat Venus aurea festis, Vota quid ilia istini: ct eis ci numinis omen, .Hamma ter accensa est, apicemqne per aera duxit. Serpentes saepe victimas libarunt, ut ex Virg. s. AEneid. Stipr.

p. I a. ostendimus.

Val. Flacc. g. Argon. Et summas frondentibus intulit arct Libadiitque dapes , placidi quas pro inui angues Umbrarum famuli, linguis rapuere coruscis. Triste tamen fuit hoc pro sigium sacrificanti Graccho, apud Livium, lib. 2y. e . i6. ad exta, sacrificio perpetrato, anisucs duo ex occulto allapsi edere jecur, conspectique repente ex oculis abierunt. id cum, aruspicum monitu, sacrificium instauraeretur, atque intentius extares ollae scrvarentur, iterum ac tertium venisse tradunt, libatoque jocinore intactos angues abiisse. Quum aruspices, ad imperatorem id pertinere prodigium, praemonui sent , ec ab occultis cavendum ominibus consultisque ; nrilla

taurien

210쪽

p. XV. VETERUM GENTILIUM. iii

unen providentia satrim imminens moveri potuit.

in ... rietatio a me. Eius Principium x. - in hominita Corpus in 'ue, Angelorum. Purgationum ino: aisaradus apud Amianime lanos. Ab linentia, s ui. . Pu cario ipsa inrec tus. 3 Asor pretiosa sanctorum, mitii . tu in exercitio mirtutum. Purgatio ani'Depos hanc vitam, ex fleatralia dethagone, Platonis , Poetarum. Finis ut homo sit Gebb- . Chri Bam -- IZ cretici Go ol. Poena peccari in utilita em peccantis. Vos in gutem Deum , mentem puram castam sam

ctamque esse, ipsa ratione dictante, intelligebant gentiles, siccum eo communionem colere non poste, nisi ipsi essent similes facile colligebant. Itaque animae pu gatione n praecipuam tale religionem cordatissimi quique inter

os judicabant. Plin. Paneg. ad Traj. Animadverto etiam Deos x- os . non tam accuratis adorantium precibus , quam inuocentia , sanctitate laetari: gratioremiue existimari , qui delubris eorum pura castam Me mentem , quam qui meditatum carmen intulerit. Perc

Nuis damus id superis, de metva quod dare lance imis p. Fit magni Mesa a lippa propago. Compo tum ius factue animi. Auctos ue recessus Mentis, ct incoctum teneroso pectus honesto Hoc cedo , ut a nodieam templo ct farre litabo.Alia insistata se ciorum gentilium dicta adduxit H. Gratius.