장음표시 사용
321쪽
dem fere faciebant, sed moesti, & veniam petentes ab iis qui expellebantur. Illi vero inde migrantes, patria in posterum caritu ri, nisi aliam quae se reciperet, pararent, quam vel gratia vel a mis quaesi sicnt, eam patrix loco habebant: deusque cui dicati fuissent ii qui abigebantur, eos plerumque adiuvare, coloniasque
eorum praeter omnem hominum opinionem fortunare videbatur. Haec Dionysius Halicarnanaeus, antiq. rom. Ab. I, Romanorum Dictatores Imperatoresque soli urbes & exercitus devovere poterant, numinibus jam evocatis: carmen recitat Macrobius, lit . 3. Sat. cap. s. Dio Pater, sive Avii manes, Fuequo alio nomine fas est nominare, ut omnes illam urbem Carthaginem, exercitumque quem ego me sentio dicere , fuga, formidine , terrore compleatis: quique adversus legiones exercitumque nostrum arma tel que ferent, uti vel eos exercitui, eos hostes, e que homines, urbes,
agrosique eorum, O qui in hii lecti regionibusique, agris, urbis qua habitant, abducatis , lumine supere privetis: exercitumque hostium, urbes, agrosique eorum devotas consecratasque habeatis, illis letibus, quibus quandoque sint maxime hostes devoti: e que ego vicarios, prame, fide, malistratuque mea, populo Rom. exercitibus legionibusque nostris A, dedotieo: ut me meamque Nem , imperiumque, legi nes , exercitumque ne rum qui in his rebus gerundis sunt, bene saltias
sinatis esse. Si hac ita faxitis, ut ego stam , sentiam, inrecuamque . tunc quisiuis votum hac faxit, ubi faxit, reete factum esto, ovibus tris tribus, Tellus mater, Teque Apiter obtestor. Cum Tellurem dicit, manibus terram tangit, cum Jovem dicit, manus ad m, tum tollit: cum votum recipere dicit, manibus pectus tangit.
Hoc modo oppida intra Italiam devota sunt, Stonii; Fregellae, Gabii, Vrii, Fidenae. Praeterea extra Italiam Carthago ta C rinthus. Sed & multi cxercitus, oppidaque hostium Gallorum,
Himanorum, Afrorum, Maurorum, aliarumque gentium, quas prisci loquuntur annales. Non omittenda hic maxima expiatio sive m more 3 - , ut vocat Plutarchus, quaest. Rom. 8s. cum mense Majo homines ex ponte in fluvium conjiciebantur, qui ritus ab Hercule inmitiora sacra mutatus, ut straminea scilicet simulachra in aqua
mitterentur. de hac re videndui Macrobius, satum. p. i. cI T
322쪽
s GH XXII. VETERUM GENTILIUM. Di
' & Ovidius. s. Fast. Propter hanc rem Flaminica, Iunonis antias stita, hoc mense cxvjubetur, lavacro item ac ornatu ab- e stinere: & conjugium eo mense contractum infaustum habeba-
s Unus a multis devotus, loco multitudinis stabat, omniumques peccata in ipso expiabantur, reliqui reatu se liberatos credebant. Sinon, et . aeneid. cum Grecis euentra Sanguine querendi reditus, animaque litandams Argolica, arae destinatus scilicet a Calchante.
t ----, -- Et que sibi quisique timebat Unius in miseri exitium conversa tulere., Leucadii in Apollinis sacrificio quotannis hominem maleficum .i devovebant. Strabo. Temessenses quotannis virginem devove- runt formosissimam, quod sacrum sustulit Euthumus cum genio, depugnans. Pausan. lib. 6. Mutan. r. hist. s. S. cap. IS.. Minutenses, ut ex Petronio notavit Servius, ad 3. e fine . quo- . ses pestilentri laborabant, unus se ex pauperibus osterebat alendus anno integro , publicis & purioribus cibis. Hic pos ca orna, tus verbenis & vestibus sacris circumducebatur per totam civia ratem, cum exsecrationibus ut in ipsum reciderent mala civitatis& sic projiciebatur. quam Gallorum consuetudinem notavit quo- . que Statii scholiastes ad Io. Thebaid. Tales apud Atheniensesi da vorabantur. Scholias . ad Plutum: ob istitast thi a ta
quo dicto odium mundi in Apostolos, omncsque Christianos cx- Iressit. reputabantur enim piacula mundi, ta succidaneae Pro PQ
323쪽
ltilo victimae. Si Tiberis ascendit in moenia, si Nilus non ascemit in arva, si coelum stetit, si terra movit, si semes, si lues, st tim Christianos ad Leonem, ut ait Termitianus, apolog. cap. -- quod vero addit Paulus se quoque factum - - - , lavarix A capiendum esse vult D. Heinsius, pro eo, qui compar tione alterius pro nihilo habendus, sicut Tobia. s. et . ubi Anna ' esau delahi *bocrata, Tu arma u otio . Utinam foenus nunquam curae nobis, sed pra Aio nostra rejectaneu- fuisset. ubi reo a i , ex Heinsit opinione, ut apud Paulum rectar. Devotamenta vocat Tertullianus adversus Gn sticos, cap. 2. Lustramenta Ambrosius. Ovidius Abderitanos cives hominem , quem devotum vocabant, non absimili rationestatis quibusdam diebus tractare solitos auctor est illo in Ibi
carmine. Aut te detioveat renis Abdera diebus , Saxaque devotum grandine plura petant
Hoc ridicule olim in urbe Halberi adiensi, in poenitentia publiaca imitati Saxones , in illo homine quem Ammum vocabant, quem singulis annis electiim, ferali haditu, obvoluto capite, cuneralium die in templo statuebant, & peractis sacris ejiciebant. donec XL dies vagantem mendicantem, dic Iovis quae dominicae coeme dicata est, ad templum reducant, ubi a sacerdote solennibus ceremoniis absolutus, a confluente illuc populo stipem ac pit. Alciat. parerg. Iuris. lib. s. cap. 22. Chemnitius in examine concilii Tridentini, additione illa finali ad i. l. eosdem ritus latius descripsit. Publice devotus est Alcibiades , sed & resecratus ab iisdem Eumolpidis sacerdotibus. Videantur Fustinus, Core. Nepos in ore
Crasso in Parthos prosectum obstitit Atrius Trib. Pl. cumque intercessionibus nihil proficeret ad portam praecurrit , ubi accenso foco, quum eo Crassus petrvenisset: sussilibus injectis, fictisquet libaminibus, diras capiti ejus atroces & horrendas imprecatus cst Ad haec immanes Deos & tetros ibi invocavit. Has Romani a mnas & v iustas devotiones ea vi praeditas serunt, ut nemo adversus quem cone tae sint , illas evitare queat, nec etiam benet
324쪽
et CXL XXIL VETERUM GENTILIUM. iii
redebant eas concipientibus Unde neque qualibet de causa has que inultos imprecari. Ac tunc quoque Atrium reprehenderunt, quod cujus Rei p. gratia Cratio insensus erat, devotionibus eam tanta religione obstrinxisset. Plutareh. in Crasso. Captivi pro victimis urebantur cum illis, qui in bello occub
crant. Io. aeneid. suatuor hic 'times, totidem ervot educat Ufens Viventes rapit inferias ,quos immolet umbris ,
Captivoque rogi perfundat sanguine flammas. P. lib. II. Vinxerat re post terga manus . quos mitteret umbro
Inferiai, caeso sparsurui sanguine flammas.- Exules apud gentes barbaras huic fato destinati .. Cato Origilib. aqud Priscian. lib. I p. Exules duo lege publica exsecrari Quis illaudati nescit Busiridis aras f Ovid i. de ari:
Dicitur eis plus caruisse juvantibus arva Imbribus, atque annosseafuisse novem . . l . . i. Cum Thra stas Busirin adit, monstratque piari illi. lmspitii ejus sanguine posse Iovem. ae . De Diana Tauro, Ovid. 3. de Pont. eleg. 2. . oh
Sacrifici genus est c sic instituere parentes a ... -- Advena virgineo casui ut ense cadat.
Seneca in fine Octav. Hospitis illic caede litatur Numen superum Eodem modo hospites excepit Diomedes. vid. Erasin. prov. Diomedea necessitas. A thiopes, teste Diodoro Sic. lib. 2. cap. es. Per homines exteros regionem suam lustrabant, quos naviculae impositos , ex oraculi monitu , in fortunatam miserunt insulam. Credunt enim si hospites hi eam incolumes contigissent, suam. quoque gentem IN. annorum pace ac beatitudine imituram. sire Iongitudine maris territi cursum retro verterent, tanquam impii de perniciales toti nationi, poenas dabant frausiunas. Hos coronis redimitos .festo in littore celebrato hostiisque immolatis ad expiationem perficiendam emiti bant Haec res in ludum tandem ac voluptatem abiit. cum ad oblectandos spectatorum oculos exercebatur. Lactanti lib. G. cap. 2o. mi ludos vocant, quibus humanus sanguis effunditum Adeo longe ab hominibus secessit humanuas, ut cum auisas hominum
325쪽
iis, DE LUSTRATIONIBUS CAN MIL
interficiant . ludere se opinentur, nocentiorei sit omnibus, quorum sanguinem voluptati habent. Hac ratione animas defunctorum placare se credebant. Tertuli. de spectac. cap IT. Munas dictum est ab
officio, quoniam o iam etiam muneris nomen est. O cium autem mortuis hec PeliacuD facere se veterei arbitrabantur , posteaquam id dhumaniore atrocitate temperaverunt. Nam olim quoniam animas defune torum humano sanguine propitiari crekitum erat, captivos, vel malo ingenio servos mercati in exequiis immolabant. Itaque quos paraverane armis, quibus tunc O qualiter poterant, eruditos tantum ut occidi dia serent: mox eius Io die inferiarum, apud tumulos erogabant: ita mostem homicidiis constabantur. Hac muneris origo sed paulatim protieeIi ad tantam gratiam, ad quantam ct crudelitatem, quia ferrum vela tali satis non faciebat, nisi ct ferii humana corpora di parentur. uod ergo mortuis litabatur, utique parentationi deputabatur. De
variarum gentium lege Grotium de satis in Christi, pag. 13I- IS . N t. Com.lamythol. lib.HI. cap 18. Schedium de Diis Germ. syngr. 2. cap. St. Sauberet. de sacrifi
Non aliena hic videtur quaestio, quae est apud Macrobium, libeg. Salum. cap. I. Cur, cum caetera sacra violari nefas sit, hominem sacrum jus fuerit occidi Dus rei haec ratio redditur: Veteres nullum animal sacrum in suis finibus esse patiebantur, sed igebant ad fines Deorum, quibus sacrum esset:uanimas vero sacratorum hominum, quos Gieret baxa cavocant diis debitas exit imabant. Quemadmodum igitur quod sacrum ad Deos ipsos mitti non poterat, a se tamen dimittere non dubitant: sic animas, quas sacras in coelum mitti posie arbitrati sunt, viduatas corpore quam primum illo ire voluerunt. Adde C. Cedig. DL . antiq. lib.
Horrendae huic superstitioni certatim se opposuerunt primitivm Eccsesiae doctores. ludiamus unum Lactantium, instit. lib. cap et i o dementiam insanabilem I quid stria isti Dii amplius facere pocent, essent iratissmi, quam faciunt propitii ' cur suos cultores parricidiis inquinant, orbitatibus mactant, humanis sensibui spoliant f quid potessese hi, hominibus saniuli 3 aut quid in profanis locis facient, qui inter aras Deorum summa scelera committunt f Nempe
326쪽
Tantum Nileio potuit suadere malorum.
sua peperit sepe scelerosa, atque impia facta.
Ridiculum est quod apud Athenas in Buphoniis, sive Diipoliis
securis homini substituta fuit. Res ita se habet: Antiquitus cum nondum animalia mactarentur, sed frugibus tantum fieret, Ath nis festum hoc Iovi urbis praesidi celebratum est. Sopater quidam non siuetos iar, sed tamen agros in Attica colens, bovem, qui libamina & sacram pultem in mensa ad sacrificium paratam comedebat ac conculcabat, arrepta a vicino, qui eam acuebat, securi intersecit; mox conscientia sceleris agitatus, bovem sepeliit. in voluntarium exilium Cretam fugit. Secuta est magna siccitasta sterilitas. Consultum oraculum respondit: Exulem in Creta ea expiaturam .s ct fluitabar punivissent, di mortuum Ssitassent, quod
erat futurum si ex eo desus Usent. Inventus Sopater ab eo scelere se Iiberandum existimavit, si omnes publice id agerent, itaque lertis ipsum revocantibus bovem in civitate interficiendum esse ixit. cumque illi de bovicida dubitarent, operam suam pollicitus est, si civitate donaretur, ut hac ratione dc ipsi caedis partici- .pes eerentur. Reversi in urbem rem ita instituunt, ut dei ceps quoque observata suit. Virgines aquam ferimi ei qui securim acuit, quo facto unus securim porrigit, alter ea bovem pet cutit, tertius jusulat. quo excoriato omnes ex eo epulantur. Postea corio consum, & foeno ac paleis farto bovem suscitant ea forma qua erat cum viveret, eique aratrum quasi operanti applicant. Deinde omnes in judicium caedis vocantur. Aquatrices in acuentem, acuens in porrigentem, hic in percutientem, percutiens in securim crimen rejuciunt, quae, cum se defendere V queat, condemnatur. Ex eo tempore Diipolia Athenis in arce hoc modo celebrata sinit: Pulte & libis aeneae mense impositis pascem tes boves circumagitant, eum, qui e mensa degustavit, mactant, familiae corum qui haec peragunt a Sopatro illo deinceps vic aisunt appellati. Ubi vero corio jam referto in judicium est ventiam . securim in mare projectam demergunt. videantur Porphyrius, Pausanias in Atticis, A lianus var. hist. lib. 8. c. 3.
Scholiastes Aristophami ad Nebutas.
327쪽
DE LUSTRATIONIBUS C,r. XXIT CAPUT. XXIII.
V Irationes per porcos, feles, canes, leones. Hostia , an
mades. scrificiorion genera ivine . MOM Orum. Ho ne iret grae, di lectar eximiae. majores, minores. Gemo ob nhostiis incruentis faelum, deinceps etiam cruentis, Hec tombe. Suovetaurilia. sacrum. Canis cir obius. omnis generis animalia. 'Bos pra. Ammasion pelles, lingua, os sacrum, carnes, sanguit. β β re. Sanguis equi,
SIc ergo hominem, animal illud sanctius, mentisque capacius altae, dialolicae crudelitati obnoxium vidimus: V rum & universa insem vanitati huic subjecta fuit, tum anumata, tum inanimis. Animata quidem ratione carentia lustrationibus adhibita vel viva atque integra, vel sacrificiis destructa. Viva circumferranea erant ut Porci, feles, canes, Leones. De porcis: Lucianus, Cronosol: inter leges Saturnalium : S etres a s, T. Ante festiυitatem porce lus circumagitor. xabo priorum enim χai Aov. vid. , a finem cap. Feli purgandi vim inesse crediderunt Athenienses: ideo in concionibus circumferri jubcbant: Aristoph. c ovir ab se. o.
Persiarchum circumferre decet felem. Canes circum corpus lustrandi circum ferebantur. et in orari pvocabant. Plutarch. in Romulo: dc quaest. Rom. 66. xia S
328쪽
p. XXIII. VETERUM GENTILIUM ist
et. svo T, κοα μέ -Auretc. Omnes fere Graeci eane usi Aut, O usque utuntur vietima ad lustrationes. Et Hecata catellis eum aliis purgamento osserunt. ct expiandos catulis abstergunt, Mesebruationis genus et, CRUAM et cor appellantes. ubi notandum discrimen inter Urea Macet aae quae canum mactatio est, unde & Hecatex ,ον ζωγ dicta, vid. Saubera. de sacris cap. 23. & -- -λακιηλον qui sola circumlatione fiebat. Fuit de Canis vinculi genus, quod ut furcam, gestabant facinorosi. Plaut. Casin. act. r. sic. 6. Ut quidem tu hodie canem ct furcam feras. nisi cum vett. codd. ca--um hic legere malis. Via. Vi . e molog. in camus. Festus./ talus , genus quoddam Uinculi, qui interdum canis appellatur. Unde Gallo-Belgicum canat e , dc poena canem circumserendi apud Germanos, de qua Lipsius, cent. 3. ad Best. epist. M. Camer. hor. subcisi rent. 2. cap. O . Cujac. observ. lib. o. cap. 22. Ni- . si hoc eanaide derivare malis a Canali. Consule Sulceri thesaurum
Eceles. in . Meles Sardium Rex primus, Leonem, ex pellice sua genitum, per muros urbis circumtulit, quia Telmisses judicaverant, ea parte Sardeis fore inexpugnabiles. qua Leo ille circumlatus
futuet. Cum autem ea pars, quae ad Tmolum fluvium vergit, tanquam ipsa natura inexpugnabilis praetermissa eslet, ea deinde urbs a Cyro capta est. Herodot lib. I.
- Mactatis animalibus lustrabant se gentiles in sacrificiis, quae
lustrationun nomine ctiam censentur. Columell. lib. 2. cap. 22. Lustrationem , ceterorumque sacrificiorum , qua pro frugibus sunt, morem priscis usitatum. Porphyrius de abstin. lib. A. cap. 2 . in
ter sacrificiorum Caussas raκων 'AmΠοπ v malorum adiersionem nume
rat. Preter sacrificia , quibus Deorum voluntas exquirebatur, de quibus supra cap. t . egimus, alia erant , quibus Deos placabant, quod fiebat vel sola anima, vel toto animali. Sola anima Deo sacrabatur in hostiis animalibus. quas ita v cabanet Aruspices . Sic Entellus Eryci taurum mactans, s. Ita
Veid. ait: Hanc tibi, E x, meliorem animam pro morae Daretis Persolvo ,--
Ipso nomine usus est, ut animalis hostiae causas expleret: & uti uncia Pata vota significaret, ait pessio, quod de voto propriet
329쪽
ila DE LUSTRATIONIBUS CXp. XXiu
dicitur. Deinde Diis persolutum tum ostendit dicens: Sternitur, exanimisque tremens procumbit humi bos. sic ec animalis hostiae mentionem tacit et. . Eneid. Sanguine placastis ventos, ct Uirgine casa. Cum primum Iliacas Danai venistis in oras, Sanguine quaerendi reditus, animaque litandum Argoi ea. Nam dc animam, id est, hostiae nomen posuit. & litare, verbo pontificali usus est, quod signisicat sacrificio secto numen placare. Serditus ad Virgilium, loco laudato. Macrob. Saturn. lib. g. cap. 3 . Ad avertendas Striges porca caedebatur addita hac precatione. apud Ovid. 6. Fast. Atque ita, noctis aves extis puerilibus, inquit , Parcite , pro parvo victima parva cadit. r pro corde precor, pro Fbris sumite frui . Hanc animam vobis pro meliore damus. Arnobius Animalem hostiam vocat sacrificium, quo aliquod nimal secrificatur, opponitque lacrificiis inanimatis, aut ex thum, aut ex visceribus crematis, lib. I. adv. gentes: Aut enim. inquit, thus datur, O liquefactum carbonibus disserit: aut animalis est hostia, ct ab canibus abliguritur suguis, aut si aliquod viscusarii fuerit traditum, ratione ardescit pari, O dissolutum in cinerem
Reliqua sacrificia vel erant, quae praeteriti temporis beneficia respiciunt: vel ex institutore denominantur , et ra - - xc si ab oraculo moniti, vel iux iure si vota obstricti secrificarent hi superstitiosi. Deianira apud Sophoclem, Trach: iuxta ac My , - καθμα, ε --; 'Euxima triplici , apud Saubertum, de Acris cap. 3. His enim vel bona apprecabantur, vel mala deprecabantur , vel Deos testes vocabant, quorum media species pr Prie expiatori, est. Definitur a Cornelio Agrippa, lib. de occuli. Plistos . , cicante Saubcrio, cap. I. qua Opurgabantur civiat ei fame aut pestilentia, aut alia quavis horrenda calamitate Ianis rantei. Quae deicriptio totam rei naturam non exhaurit, non nim civitates tantum, sed ec homines, agri, cXercitus &C. eripibabantur: nec tantum calamitate pressi, scd ec eam timcntcs, atque ex signis augurantes secrificiis, Deorum iram avertere, eo que
330쪽
CAp. XXIII. VETERUM GENTILIUM. a Ss
que placare conabantur. In his tum corporis integritas, tum aetas specta: tur, ta
Integra voluit Deus O. M. Mal. I. diem. 8. ', IJ, M. Sia milia ab idolatatris suis postulavit Daemon. Aristoph. in Acham. de sucular
, Dic. sacriscari isthaec nequit. Meg. quidum nequit. Sacrificari y cedo e Dic. quia caudam uon habet. Adco suis membris integra esse oportebat, ut nec cauda carerent Scholiast . ad hunc loc. - O u buta ,-xas a. Au , Oxir is i ii Ataav, κ. υγιec ME M Taut betur. In sacrisiciis non ma-L antur, qua cauda truncantur. Et in universum, quod integrum non est, atque sanum , Diis non mactatur. similia fere habet Suidas in Rara . Athenarus, dipnos. lib. I s. cap. s. - εν - συμ-πocta *ηφ v, οτι κ. A UAcisv crediet*Ee: vos et bavc, α - τὴAe M ψ.Aa. Aridoteles in omposio dicit, mutilum nihil Diis offerendum, sed integra ac persecta. Hanc ab causam veteres victimas coronasse videntur , ut integras eas persectasque esse significarent, va
ram piscis met cera H. coronare plenitudinem quandam notat: ut ibi
dem Athenaeus. Et Latinis Coronis vocatur, qua opus concluditur. vid. Paschalium de coronis, lib. I. cap. r. Castratis tamen inseris sacra facta: Scholiast. Apollon. ad i. Argon. Em in xclam stactv lva iciu , ω; έγονα το2 άγ-aic. Tapc 1e ubi ait Hai; hapχωor. Hinc victimas probandi mos extitit, id quod refert Lucianus de sacrificiis: c taudere ut eta F:ν, 5 etchu D 'mit:x de meta te; i
ivriA-, ina Fc o rem *AE isci, me rarici G-, e *ογευ, ν εν o. mole mi eri . i. C. sertis eoronant pecudem, multoque ante explorant, an legitima sit, ct sacris idonea, ne quid forte mactent ex eis qua religio repudiat: deinde ad aram adducunt, sub oculis Dei jugulant.
Diserte Plinius, lib. 8. cap. q. Victimarum probatio in vitulo, ut articulum iussi minis contingar, sic: cauda. bieviore non litant. Hoc quoque notatum, vitulos ad aras humeris homini' latos non fere litare, sicut nec claudicantem.