장음표시 사용
331쪽
8. DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXIII
Hunc morem docet Virgilius, A. I ncid mactant lectas demores bidentes. ubi Servius: Non vacat lectas: Moris enim fuerat, ut ad sacrificia eligerentur oves, quibus nihil dee fiet. bic G. aeneid. Nunc grege de iniae Io septem mactare jubencos, Praestiterit, totidem lectas de more bidentes. Ubi idem Servius: intacto, i. e. indomito, ut intacta totidem CC vice juvencas. Lectas de more bidentes: De more, antiquo sciliacet , quem praetermisit, ut omnibus notum s id est, ne habeant caudare uculeatam, ne linguam filiam, ne aurem nigram. Ovid. I S. metam. v. ISO.
VisIima labe carens, O praestanti ma forma , Sistitur ante aras. Sic porci eximii. Donat. ad Terent. Hecyr. act. I. se. i. v. o. Eximia pecora dicuntur, qua a grege excepta sunt ad usus domin rum suorum, ut uberius pascantur. Sed proprie eximii sunt porci majores , qui ad sacrificandum excuti liberius pascuntur. etenim boves qui ad hoc electi sunt , cgregii diuntur, O mei lectae, ut
Mactant lectas de more bidentes. ita ' arci eximii. Macrob. Salum. lib. 3. cap. s. Eximii quoque in Acrisiciis vocabulum, non poeticum lxare , sed sacerdotale nomen est. Veratius Gnim in Pontificalibus quaestionibus docet, eximias dictas hostias, quae aufacrificium destinata eximantur a grege, vel quod eximia specie, quasi
erenda numinibus eligantur. Hinc ait: Quatuor eximios praestam ii corpore tauroS. ubi, quod eximuntur, eximiose quod eliguntur, pro anti corpore monsAravit.
Atque haec de puritate atque integritate corporis: sed praeterea, quod ad animam attinet, eandem hostiam puram atque incorruptam este oportet. Hoc sic explorabant, teste Plutarcho, de oraculorum dosectu: Farinam tauris, ciceres suibus apponebant, si non gustarent, non esse sanos judicabant. Capra autem arguta tur, si frigida astusa, non moveretur. Iudicanant enim non esse animae secundum naturam aflectae, non moveri atque assici cum libamenta inverguntur. I tatem quoque respiciebant. Lege prisca sancitum misic ex Androtione ait Athenaeus, lib. cap. A. μη σ*άφε ν ά --ον ὴ ara ap. ne odii intonsa, aut pri quam peperisera, occideret ris
332쪽
C o. XXIII. TETERUM GENTILIUM al;
Varro de re rust lib. 2. cap. g. qui a partu decimo die habentur puri, ab eo appe urantur ab antiquis sacres, quod tum ad sacrificium idones dicantur primum. Itaque apud Plautum in Asenaechmis, cum an sanum quem putat, ut pietur in oppido Epidamno interrogat, Guanti
hic parci sunt sacres 'Hinc discrimen oritur inter hos ias majores & minores; quod
aetatis esse manifestum est ex Livio, lib. 22. cap. I. Decretum usea prodigia partim majoribus hostiis, partim laZtentibus procurarentur. Item ex Servio, ad 12. aeneid. V. I 6o. In rebus quas volebans iri celeria i , senibus oe jam decrescentibus animalibus sacrificabant. in rebus nero, quas augeri , confirmari volebant, de minoribus Oradhuc crescentibAs immolabant. Ascanius Iovi maiorem vovet.
Et statuam aute aras aurata fronte juυencum. Candentem, pariterque caput cum matre ferentem,
sim cornu petat, ct pedibus qui spargat arenam. Ovium autem aetas, quam sacrificiis aptam judicabant, biennio determinata erat. neque minores neque majores hostias dare lic bat. hae bidentes appellabantur, proprer duos eminentiores dentes inter octo. qui non nisi circa bimatum apparent, nec in omnibus sed in his, quae sunt aptae sacrificiis, inveniuntur: Serv. ad . e Eneid. v. N, A. Geli. no. Att. lib. I 6. c. 6.
Sexum porro quod attinet, quamvis masculinus Meminino dignior censeatur, et multis in sacrificiis rite sit adhibitus, tamen, teste Survio, ad 8. e Eneid. v. 6 i. in omnibus sacris meminei generis plus valebant victimae. Si per inarem litari non posset, succidanea dabatur foemina: Si autem per heminam non latinent, succidanea adhiberi non poterat. Prodigia saepe moribus hostiis procurata. Liv. libb. 2 , 26, et , O. ob prodigia XX. mavoribus hostiis sacrificatum, dialibi saepe. Etiam genio quinque majores hostias caesas esse idem lib. 2I. cap. y2. notavit: qua in re Censorino advers 1ri videtur, qui lib. do
die natat. cap. 2. Genio sivo ictaeae .ν --, sacrificari assirmat. Et
veteres qui, natali die, huic inprimis sacra faciebant. se recte facturos credebant, si manum a caede & sanguine abitinerent, ne die, qua lucem ipsi accepissent . aliis eriperent. Sic Romani Pa
333쪽
Illibus, urbis natali, hostiam non caedebant, nec primo QN quatrium die pugnabatur. 3. Fast.
Sang ine prima vacat, nec fas concurrere ferro ,
Causa, quod est illa nata Minerva die. Haee dissicultas temporum distinctione facilc tollitur. Mortalium antiquissimi, ut omnes suos Deastros, sic & Genium, colebant simplicius: vino scilicet, unguento, thure, libis, fritilla: quod canit Horatius, lib. 2. epist. I. Agricora prisci, fortes, parvoque beati , Condita post flumenta, levantes tempore festo Corpus, ct ipsum animum fle finis dura ferentem , Cum sociis operum , ct pueris O conjuge fidaTellurem porco: Pisanum lacte piabant: Horibus , O vino Genium memorem breUis avi. Persius, sat et . Funde merum Genio. Tibull. lib. I. eleg. Huc ades, O centum ludos, Geniumque choreis Concelebra, ct multo tempora funde mero. Iius e nitido milent unguenta capilli, Et capite, ct collo mollia serta gerat. Sic venias hodierne: tibi dum thuris honores,
Liba , Mopsopio dulcia melle feram. Plin. lib. I S. cap. S. Et hodie sacra prisca, atque natalium pulte Diti a conficiuutur. Sequioribus vero temporibus, superstitione& impietate simul crescentibus, cruentas etiam hostias in sacris natalitiis Genio mactarunt. Tempore Augusti hoc jam freque
ratum. Horat. lib. l. Od. II. --- ara castis.
Vincta verbenis avet immolato Spargier agno.Lampridius, in Alex. Severis: Cum ejus natalem Aruspices com mendarent , dixerunt eum summam rerum tenturum, idcirco quia hostiae de ea villa, quae e et Severi IN. adductae essent. Et inter omina mortis ejusdem Imp. idem scriptor: cum natalem diem commendarent, hostia cruenta effugit. Spartian. in Ant, Geta: Cum infantis Geta natalem Setierus commendare vellet, hostiam popa, nem:Ne Antoninus. percussit.
Praeterea Censorinus, dicto loco, de privato, ec anniversario Genii cultu agit, qui die natali cujusque instituebatur: Livius
334쪽
Cλμ. XXIII. VETERUM GENTILIUM. rs
autem de cultu Genii extra ordinem indicto, quo una cum aliis Diis, hostiis majoribus placatus est, propter prodigia facta, nuntiata, Credita. Animalia in lustratoriis sacrificiis abhibita vel crant unius spe, ciei, vel plurium. Ex una specie vel victimae erant vel hostiae. Victimae de majoribus animalibus dicebantur. hoc est, armentis , etiamsi lactentes essent. Hostiae de minoribus, etiam si opimae. sti, Inter victimas taurus prael abat, inter hostias ovis, ut docet Scaliger in Festum. vide Gubertum de scris cap. 18. De Equis agit idem Sobertus.
In lustratoriis maxime adhibebantur porcelli. Pausan. lib. X. Eliac. χ: arum da mi litur a vota Rab M a v. Porcum esse ad expiationem idoneum , Aristoph. in Pace : Ulup. μοι νυν δαν δD VET; δρα-m M. Aiph auhibet rei lia e v res faenera drachmas ad porcum mihi, Namque ante mortem oportet sim initiatus. Huc pe tinet locus Varronis, lib. 2. de re rust. cap. l. Sus Graece dicunnec, olim bubhe , ab illi verbo, quod dicitur sum, quod est immolare. Ab suillo enim pecoris genere immolandi initium primum sumtum videtur in usque vestigia quod initiis Cereris porci immolantur, O quod initiis pacis foedas eum feritur porcus occissitur si quod nuptiarum initio antiqui Reges, ae sublimes viri in Hetruria, in conjunctione na-ptiali nova nupta ct no i maritus primum porcum immolant. Prisci quoque Latini , , etiam Graeci in Italia idem factitasse videntur. Nam ct nostra mulieres maxime nutrices naturam , Tua foemio sunt, in virginibus appellant porcam, ct Graeci Eat . . significantes me disgnum insignum naptiarum suillum pecus. Reliqua animalia enumerare hujus instituti non est, dc fecit hoc Saubertus, de sacris. c. et T. O 23. Ex diversis speciebus sacrificia erant longe plurima, inter qum primum locum tuentur Hecatombae: sic dictae, vel ex lxam & iEM, vel ex D A & β mc, id est, oesit, ex viginti quinque animalibus uadrupedibus, quae simul habent pedes centum . ut notavit Di-ymus, ad Iliad. A. v. 6s. Hcliod. lib. 3. A thiop. . d. c.
335쪽
is3 DE LUSTRATIONIBUS CAN XXIII.
exacto mcatombe, O retiera nomen implentes. Saepe enim idem est quod S- α πολυτελhc, numerum centenarium sumendo pro infinito, quod notat Eustathius ad idcm Homeri carmen. hoc autem sacrificium nunc ex una animalium spccie instituebatur, ut ex mgnis, Iliad a. v. IIS. Iro.
Vovit autem Apollini in Licia genito, inclyto jaculatori Ex agnis primigenis se sacrificaturum claram hecatombere.
Ex suibus . i. AEncid. - Magrorum horrentia centum Terga svirm , pingues centum cum matribus a(n s.
Aliisque: Iulius Capitol. in Max. ec Baib. Centum arae uno in D.
eo cessititiae extruuntur, O ad eas centum Dei, cevium oves mactantur: sam F imperatorium sacrificium sit, ccntum Leoues, censam a quita, si caetera hujusmodi animalia centena feriuntur. Alias ex di
Sacrificabant Apollini perfectas hecatombas Taurorum S caprarum Iuxta littus maris indom g. Item ex centum ovibus & bove uno, quod bis ex vocabatur. Hesychius: E , ον. sve x et tu in is mO ατ γ, 6 Seli Dcc. Erant ptaeterea Suovetaurilia s quae CX sue, me, tauro nomen sortita. Glossiae : bur a chlch, uev. Alias Solitaurilia. E sttis : Solitaurilia hostiarum trium diversi generis immolationem signi ficant, tauri, arietis, verris, quod omnes eae soli i integri Ne sint cora porus. Post : Harum hostiarum omnium inviolati sunt tauri, quae ri scilicet caeditur in castratione. sunt qui putent ea tribus hostiis praecipue nomen inclusum, cum fioAdo tauri, quod amplissima sit earum. quid indixerunt omnium trium vocabula confusa, suit, ovis, tauri, ad rei se id quod uno modo appellarentur uni ers. Paulo aliter I. C. Scali; ger de causis L. L. lib. s. cap. 8'. Solitaurilia, inquit, non ut sunt interpretati male veritatem, Sue Ove, Tauro: neque enim nivoce hac Soli est ovis: sed sic fuit per initia, Sue, Soloce, Tauro: sic enim pecudem lana iectam prisci appellarunt, quam a sacrificiis,
336쪽
C μ. XXIII. VETERUM GENTILIUM. et as
er etiam habebant, id est e grege sigregatam: integram nan eo am , unde O nomen, quantam cum tota lana esset. Solon enim osci dire bant totum, ut Graeci char, quam sententiam impugnat Vossius. in Elymologico, in voce politaurilia. Haec mactabantur cum i strum condebatur. Lis. Ab. i. cap. s. ec in agrorum lustrati
M. Cato, de re rust. c. i. i. .
A Gnecis Romani didicisse videntur: Sane Tiresias scait in .lyssi, apud Homerum, Odyssi. A. v. las. 13o.
Faciens pulchra sacra Neptuno Regi ,
Arietem, taurumque, suum e maritum direrem
Qui vero Graecorum et et , putant cile Solitaurialia, eos salii ait Brodaeus misce . lib. 6. cap. u . Haec enim ex sue, ove, tauro: at apud Athenienses illa ex sue, ariete, hirco fiebant, ut docet Aristophanis commentator. C. Rhodig. se l. antiq. lib. 12. p. i. Te tam autem ex tribus animalibus constabant. Hesychius:
Celebre inprimis suit Ver Sacrum, sic dictum vel quod religiosum, vel quod vitabile de execrandum esset. Non. Marc. Festus: Ver sacrum, vovendi mos fuit Italis, magnis Num periculis a cesti vodiebant, quamnque Tere proximo nata e flent apud se animalia, immolaturos. Sed cum crudele videretur pueros , puellas interficere , perdis Ios in adultam aetatem velabant, atque ita extra fines suos exisgebant. Inde Sacrani dicti, quod cum aliquando pestilentia laborarent , ver sacrum voverunt: ut ait Servius, ad T. Eneid. v. '6. Vovendi sormulam, cap. 6. exhibuimus : Adde Brisson. formul. Pag. y8, sq. Et Sabini quondam feruntur Novisse, si res communis melioribus locis constitistet, se ver sacri in iacturos. Sisenna apud Nouium et in Per sacrum . Robigalibus Cani, O otiis, addito thure de vino Robigini, ut segetibus Parceret, immolabatur Canem autem mactabant ob n men ipsi ec sideri Caniculae commune: s. East
Hamen tu antiquae lucum Rubiginis isat, Exta canis flammis , exta daturus ovis.
Post ' Thura fus, 3 numque deuii, rara que bidentit, .
337쪽
as: DE LUSTRATI OMIBUS CH XXIII
Turpiaque obscoena vidimus exta canis.
Ratio redditur: Est canii sicarium dicunt quo sidere mesa
Totasit recus, praeripiturque seget. A Pro cane fidereo canis hic imponitur arae, Et quare i nu nisi nomen habet. Plinius, lib. et'. c. A. causam esse dicit canum puritatem Ca eulos, inquit, lactentes adeo puros existimabant ad cibum, ut etiam placandi, numinibus, hostiarum vice, uterentur his. Festiis: Catularia parta Roma dicta est, quia non longe ab ea, ad placandum canneulae sidus, frugibus inimicum, rufa canes immolabantur, ut fruges vescentes ad maturitatem perducerentur Idem Rut e canes, id est. non procul a rubro colore immolantur, ut ait Ate ui Capito , canas is factis , pro frugibus, deprecanda satiuia ea a sideris canicula. vide Sal leni otia Theol. lib. I. exere. . . 12. Adeo Plutarch. qua .R.M. cos. Asini caput Tages audidit. Columest. lib. ro. ee re
ri ne mala rubigo virides ne terreat herbas Sanguine lactentis catuli placatur, ct extis. Hinc caput Arcadici nudum cute fertur aselli
Tirrhenus fixisse Tages in limite ruris. Argivi, immissam ab Apolline, ob caedem Psamathes, & Lianum suum e Psamathe filium a canibus laniatum, pestem averti posse, si caesos placarent oraculo moniti, non solum foeminas aevirgines ad Linum deplorandum misciunt, sed de sacrificium eidem & festum diem, Are. , linam, mensem etiarn si v, quod
inter agnos educatus qsset Linus, vocantes instituere : machi, runtque ea die, quotquot usquam reperire poterant canes. quam veram ni xu . p. - tars historiam ecte judicat Th. ncinesius,mar. DEI. lib. i. cap. Is vid. Athen. dipnos. lib. 3, cap. 21. Rh . u. D p. antiq. lib. 1 . cap. 2p. Messenii, in sede Curetum, cujusvis generis animalia. boves, capras, avcs in flammas porriciunt de immolant. Patrenses in honorem Dianae Laphriae intra arae septuna viventia animalia conjiciunt , aves esculentas, ec cujusvis generis victimas, apros, ct vos. capreas, luporum & ursorum catulos, praegrandes etiam re
adultas feras . Addunt de pomiserarum cujusvis generis arbor ra
338쪽
si Q, . XXUL VETERUM GENTII JUM. iii
seu s. Pausan. in Messenitas ct Achaicis. Porca & Mus apud Orientales inter februa adhibebantur. Sam. 6. . Jes. 6o. IT. WH Schedium de Diis Germ. Detr. , . cap. g. Subera. de sacris cap. 23. Abis & Capris sinurn apud Livium, lib. 2s. cap. ret. S Ctum I ctum est, ut decemviri sacra Graeco ritu facerent, i que hostiis: Apollini hodie aurato, ct capris duabus albis auratis. . Latonae bove famna aurata. Hinc bos ambiegna. Varr. lib. 6 deling. Lat. Ambia dia bos apud Augures, quam circum alia hostiae con Lituuntur. Paulus ex Festo: Ambiegni bos O die ex appetrabantur, cum ad eorrem utraque latera agni in sacrisicium ducebantur. Animalium etiam partes in lustrationibus adhibitor Pedes. Lustrandos is magi institisse a cingis Hesychius auctor est, in quo legitur male. X piarum enim, eodem e plicante , est, pima ora Av χωOc et acro . Peletis ovisa a corpore Harata. Hinc sae apud Homerum, Iliad. I. 6s . & Oauar. p. hoc est, ut exponit Didymus, mo et v ara, vel Arax Demosthenets, erat. de corona, A schini objicit quod noctu, cum alios lustraret, fuerit quod Ulpianus inaccessionibus emplicat , -- m c vi S A, visa Asbe Ur . o inc G DA; et ira 'exu , ni et c et NHoc est, interprete H. Wolso: Pelle hinnuli iud ius, discerpens hinnu I occulta quadam ratione , Alii, tuo initiator pelle hinutili indutus initiandos succingeret. Lingua Diis eloquentiam curantibus sacra erat. Pallas, Odysi D v. q32. A he, Tobrara F, γλωMac. Sed egite, divite linguas. ubi notat Didymus: et :/m is meta vi ii ii veta MM l- - , Dd bust et u Ac ut Ani ara bat . Ce suetudo erat iis qui dormitum ibant, faresciorum linguas exscinde e , re in honorem Deorum, sermones curantium, comburere. Homerici Hemes, apud Athenaeum, dipnas. Ab. i. cap. i . mixtari, i a 3 γλ,-m: cu v a. m.ων .Pri . sisti facere libationei super linguis, eum e comitiis discederent. ubi Caimbonus: linguas intellige, quas Mercurio adolcbant veteri instituto. castigatque illos , qui tare' Aia Motae vertunt, lingua commercium, quod non meminerint e cculi istius maximi vatum: ' ora: e, xue, β ea, , 'Ans vo eoo et iis
339쪽
W- etsi DE LUSTRATIONIBUS C,, XXali
quo & Menander: ci ex ce*υν . . diu bura Dr. Rhode. sed F. antiq. lib. 13. cap. 12. Aliam hujus denominationis rationem ex cogitavit Clarissimus Theodorat Ia omus ab A me Hen omnigenae eruditionis, & eruditae antiquitatis indagator solertissimus, ut speramne Antiquitatum e sacris profanarum. Originem enim hujus nomenclaturae deducit a lucra Patria chae Jacobi cum Deo. qui eam partem corporis tetigit, quasi jusjurandum Patribus sataim illa ceremonia repetiturus. Gentes haec didicerunt ab Israe litis. qui partem hanc quasi a Deo, sibi electim velut s ieram ha bentes , ab ejus esu abstinuerunt. Vid. citat: p. 63, 6 .
De carnium partibus Festus: Caditares hostia dicebantar, quia catiea, id est . pars hostia cauda tenus d ceretur, O ponebatur ius crisicia pro eo ego Ponti Am, qainto quoque anno. Talis erat Ossa renita. idem Festus: Penitam o fam Nevius appellat ab Tmen cat nis cum ce . Huc pertinent Allic ina vel Ablegmina . quae juxta Festum, partes extorum, qua Diti immolabam: quae porriciae, Prosecta, prosegmina. Prosiciae, Glossis, ά. v buseris, Tertuli. apolog. cap. 13. Velo ct ritus vestros recensere . non decoquales si tis in f crifraudo , cum e tecta est rabidosa quaeque mactatis, ram de vimis O integris supervacua quaeque truncatis capitula cta gulas , quae do i qucque pueris dies canibus destina sis.
Inprimis vero sanguine se purgari credebant. Ex lege divina
ste rit. Omnia fere tanguine purgantur, , absque singultus ejus ne Wo' sit remissis , Hcb. s. et r. Hanc ec idololatriae ansam arripuit diabolus. . l. Fast. Sanguis equis et en erit. Festus: O ctober Duui ave atur, qui
in campo Martio mense Octobri immolatur quotannis Marii. jus lauda tanta celeritate fertur in regiam, ut ex ea An is dem ei
ita focum, participandae rei disina gratia. Idem in Passibus: Emisi