장음표시 사용
41쪽
aussi erant, quae sacra pro noxa dici solent. Id tamen utrumque illud genus cum altero plane commune habuit, quod neutrum nisi legis justu, neutrii in voto aut voluntate rite sactam ccnser tur. Id enim sacrorum salutarium & holocaustorum proprium it, qutia ex Maimonide de Abrabenele probat Outramus, libr.. icto, cap. 13. s. v l . Graecis frequentissima vox est et rara . Hanc eupiat onem significare docet nudaeus in comment. ling. m. & Platonem ait apis pellasse isλstis: ludos & sacrificia, dicitque esse . ursit & xabet regem capi, i. Addit locum ex Luciano, ubi ait Servatorem nostrum cilicis stipplicio astectum ori Hair v et x xcv lietae v Amare. Aput ejus lib. ii. Metam. sacra Isidis teletas vocat. Vere Augustinus lib. g. de Trinit. cap. io . seripsi: Diabolum animas deceptas illusa que praecipitasse, quum polliceretur purgationem anima, per eas quas et Ehraac appellant transigurando se in Angelum lucis per multiformem machinationem in signis O prodigiis mendacia. Ratio notiationis non cadem datur. Alii cnim a WAg , id est, uni- .
tum facere, derivant, quia sacra sine sumtu fieri non potenant, unde sine scris har duas in proverbium abiit apud Plautum Capt. 'act. s. sc. i. id est, sine ulla incommoda appendice: ut explicat
florum se tenuiores celebritates, cum arcanis ac rusticis quibusdam ritibus traditas, ob illam quae si impensam. Est enim eta et AH, sumtum facere, unde et aAbrota: qui pecunia mnitum insumunt, cur his: qui
parum. Aliis magis arridet alia originatio, nempe a fine & scopo sacrorum, quem et IA dixerunt. Finem aurein interpretantur perductionem animae ad illum statum in quo erat priusquam descenderet in corpus. Olympiodorus in Platonis Phaedonem: --
derunt. Ultimum vero finem re fructum horum mysteriorum esse dicebant, quod initiati post mortem cum diis essent habit viri , quum non iniurii in coeuo ta luto sue citavi volutaturi.. Plato,
42쪽
Plato in Phaedone: Urg- vvm .. - cri rota re instituerunt uela mali quidam fulge videntur, sed redera ,olim signi cari, quod quisquis non initiatus ad inferos defenderit in luto jacebit qui et ei o lustratas ct in latus illac et eneris cum diis habitabit. A que linc aliorum eta suit sententia. Apud Pollucem, Onomast. lib. I. c. i. synonyma sunt ita. ex as. 'tacis, , x a P a . aue m. ἀπολ αθm. ἀπ r . occb M. aemgi: 'T M. Sed ad nomirus explicationem satis.
Non agimus hic de expiatione civili, perquam setisfit Iais re alioquin ulturis, quae suos quoque ritus habuit. Lavsusn s
in cap. is. Romulus bella quidem abstinuit , ut tamen expiarentur Legatorum injuria, Regia ue caedes; foedus inter Romam Latiis m-rue ur es renovatum est. & lib. b. cap. ii. Pontius Nerennii filiam, Samnitium Imp. ut expiaret Consulum ignominiam, sub jugum cum
caeteris est mi ,. He cules Iphiti a se occisi liberis multauo pependit pretium quo venditus crat, suasore Apolline, ut sacinus expiaretur D d. mo. lib. cap ii. Sic expiationis sacrae ritus in Prutextum aequitatis inventus videtur, ut qui jure absolvi non Postent, Neluti religiose quadam ceremonia, ac divina ope liberarentur. Scilicet quod Philosophia summae potestati civili tribuit. id fibulae ad Deos reserunt, quo sensu expiatio criminum respondet restitutioni famae, honoris insemibus indilhae.
Sacrae auicni, de quibus niuic agimus, Lustrationes sunt arctiones . re ceremonia re iosa, instigante k-: Ma diaboli, obstetricante ho- minum superstitione ac ibahob viresia a gentibus institutae, Gr solenniatas per senii, rebus, ritibusue adhibitis perastae , quibui se a peccatis .
Iurgare. Mala avertere. Numenque placare conabamur I
43쪽
Diabolus temulcus veri Dei nomen, H lini mi se cram fabrum is ina Aut: si os habuit suo oram Antisti:es C tu is fac is Bacchi, Vidis, cereris. circi L. cfe , se iones Le,iticae Chri sim res iciebant. 'Bapti Gaei siue apud id olitras. i ne scripsit Tertullianus, apolog. cap. - . Om
nia . ersus ceritatem de ima veritate constructa sunt. per intibris aemulationem l .im spiritibus erroris. Pri
mi enim saecrrimorum horum secrorum fons in il-hi diabol Mecima 'amendus est, qua, tanquam Dei sanctissimum . & creaturis uicommunicabie in 'tiis & Iacchi titulis idololatricis profanavit, ut aliqua saltem veri Dei nomine superbi ret. Stupenda Dei opera ia omnium rerum creatione, diluvio Noachico, confusione linguarum, ec turris Babylonicae destructione anilium sabularum portentis ita involvit, ut ea unquam facta esse
Nec pueri credant, nisi qui nondum ere lavantur:
Fabulosa gentilium Heroum historia sacrae historiae corruptelae est. Quis enim Saturmis Cocli filius, nisi Adamus Dei filius, nomen a 'ret occultam A sortitus, quia in paradiso vocem & conspectum Dei sumens latcbras quaesivit 3 Quae Eva nisi ruris AEgyptiaorum Isisy Tubara in labrorum pater Vulcanus est: ejusque sorormema , . a pulchritudine dicta, Venus.' Noachus Ianus . spectans acris Mei cetriarim,qui utrumque viderat mundum, dictus am quod vinum notat, quia & vitem coluit, & vino obrutus ludibrium filio debuit, qui Chamus in Jove Hammone revixit, ut cx Aphera Iapetus factus est: Nonne in Baccho videmus Mosems in Hercule 'monstrorum domitore Samsonem' in Tithoeo Ogum gigantam tum fusius exequuntur qui gentilium idololatriam descripserirnt. Verus Deus suos habuit ivinistros tum ordinarios, bacerdotes,
44쪽
C, p. n. VETERUM GENTILIUM. 1s
tavitas: tum extra ordinem, Prophetas, Natiraeos: Di bolus suos habuit Pontiaces Maximos, Sacerdotes, Flamines, Flaminicas, Votales, Ausures, extisbices, aruspices, astrolonos, res, Sibyllas, ecqui alicui Deastro capillos suos consectabant siblicet Nuiros. Praecipuum sacrarii apud Hebraeos instrumentum fuit Arcast ederis, quae in ipso adyto collocata tabulas legis manu Dei scriptas servabat, tactii operculo, typoscit: Christi, i me se. Haec
diabolus aemu latus est. cistas inter sacra habuerunt culibres Bacchi: Val. Flacc. o. Argon. T Navaque, O plenas tacita formidi e cistas. Isidis: Apuli. lib. ii. Ferebatur ab alio cista, secretorum capax.pe utiis belaus operta magni Aa religioni) Cereris: Arnob. tib s. ad vetgentes: Ese niorum vestrorum notas ct origines pro sicunt tu pes an iruarum elogia literarum: ipsa denique Iambola, qua rogati furorum in exceptionibus resona elis : Ait navi, athue ebibi Oceonem. ex cuia sumsi ct in calathum misi, accepi, rursus in es Iuliam tran stus, qvirum totidem fere verbis ex Clem. Alexandr. 'H. etri ri . mutuatus est Arnobius. remonias in sui honorem maxime torquere voluit Princeps
hujus mundi. Circumcisionem foederis divini et, ex, Diabol instinctu, alii extranei a foedere AEgyptii , Colchi, A thiopes,
Tro lodytae imitati sunt.. Non tantam. sacrificia, sed de lationes lustrationesque ph mas Deus, sapientissime insantili Ecclesiae suae aetati prospiciens, . instituerat: u quis impuri quid attigisset: si immundo somnia vi- . iu nocturnam vestem, ventremque supimini maculassent, &c. aqua lustrabantur. Si quis cadaver aliquod attis stet, cinere j*i vencae ruta solenniter combustae, aqua oc hyssopo lustrabati re, ex lege: Num. i'. Respicientes fide sanguinem Christi purgetntis nos ab omni peccato. Quid hic Diabolus Audiamus Justi- num Martyrem appl. E. pro Christianis: . Id lavacrum, quia Da-
mones ex Prophetis a dicerant, effecerunt, ut qui adeunt templa sera ipsi aspergant, primue asserant illis gratos nidorei atque libamina..dii MN etiam totos se abluunt, antequam subeant delubra eorum: nam 'o eis exutos introire Acrorum causa jubent Peri . dum iidem ge-
45쪽
Novi Testamenti sacramentorum prius anime lustrationem in aquae lavacro obsignat: alterum spiritualem corporis edi anguinis Domini per externa panis de vini symbola coli firmat Et uec contaminare voluit impurus genius. I crinit. de baptis .
cap. s. Hic quoque studium Diaboli agnos us, Dei amniantis, cum ct ipse Baptismum in si is exercet. Just. Mait. apol. modo dicta circa finem : tu Mithra m steriis imitari mali daemones conati sunt, panem O a ream poculum initiandis eos at onera, cum quibusdam incantationibus, potestis discere. Plurima simul complexus est Tertullianus de praescript. adv.ltaret. cap. o. Diabolus, inquit, ipsas quoque res scramentorum, tu idolorum masteriis aemulatur, et inguit O ipse quosdam, utique cre- entes O fideles sues, expiationem Helictorum de lavacro repromittis, Urse adhue initiat Mithrae: signat i ic in frontibus milites suos, celi irat re panis oblationem, O imaginem resurrectionis inducit, ' subaladio red mit coronam. Uuid' quod summum Pont sicem in unis nuptiis statuit ' habet oe virgines, habet continentes. Caeterum si P -- Pompilii si perstitiones reet reamus, s sacerdotii iacia, insignia Sprisi legia, s sacriscialia ministeria si instrumenta, ct vasi illa si-
crisiciorum o piaculorum, O votorum curiositates consideremus, nonne manifeste diabolus morositatem legis Mosaicae imitatus est 'Unicus ejus scopus est hac ratione Evangelii salutarem potentiam retundere, non secus ac Magi AEgyptii miracula per M. ten facta , praestigiis sitis ita sunt imitati, ut cor Pharaonis obduresceret. Eleganter haec expressit Tertullianus, apolos, cap. I. Itaque o ridemur Deum praedicantes judicaturum. Sic enim est Poeta Philosophi tribunal apud inferos ponunt. Si gehennam comminemur , qua e ct ignis arcani subterraneus ad poenam thesaurus. proinde decachinnamur. Sic enim est Pyriphlegethon apud mortuos amnis est. Et si paradisium nominemus, locum ditiina amoenitatis recipiendis fanctorum spiritibus destinatum, maceria quadam igneae illius Zona a notitia orbis communis segregatum, L sit campis dem occupaverunt.
Ritus autem a Mose populo Israelitico traditos, ab AEgyptiis derivatos esse, eosque paululum hic illic emendatos, & Dolitico scilicet aliquo schemate incrustatos, Marshami quidem ec Spenceri opinio est, quorum hic mea in hoc capite verba respexit: p. i. deleu. Imb. tu . . et t. i. xv. i. verum hanc doctiss
46쪽
simorum virorum sciitentiani veru jugulante accuratissime tran fixit Clar. Hermanum ii sus, in e guttacis, ut sit vel tantillum adderem. Iliadem post Homerum canere jure metim vidcri pos.sem. Insignem in his refellendis operam quoque collocarunt Reu.& Doctivimus Basenuius Flesteman villius in exercitationibus si is Historic Criticis : p. 66--6 i. ct Clar. V oenus in diariis sacris, ubi Spenceri dissertationem de Hirco manet, accuratissime excussit: ut ec Clar. Ah, Me erus in dura et di sive diatriba desinit.
Supresset es.=. Hujus a religione d seriam. Lacian tius Ciceronem immerito cas inibiit. Timor Dei duplex., quid feligio quid superstitios Gentilium religio supersitio.
I quis amem in aquam aut Iapides conjiciat, facile eum extingui; At vero si in linum, stipulam, pulverem pyri- una, aliamve materiam quae facile ignem concipit, momen, to flammam excitari animadvertas: Sic ignita Satanaejacula, si in cor vera rellaione imbutum incidant, facile repelluntur, coim a vero si animus vana superstitione si occupatus; quae alter hujus mali tans est, & quasi mater, ex qua pater tenebrarum Gibet idololatriae monstra pro lubitu gignit. Superstitionis a Religione distantiam astruere conatus est Cicero, T. de nat. Deor. Non enim, inquit, Philosophi selum, sed
etiam mavores nostri superstitionem a religione separaverunt. Nam vi totos dies precabantur di immolabant ', ut sui liberi sibi stiperstites essent, superstitiosi sunt anellati. cui autem omnia, qua ad cultum Deorum pertinerent , retractarunt, ct tanquam, reic rent , ii dicti sum: religiosi ex religendo, tanquam ex elisendo eligentes, erum de Euntes, ct intesti udo intelligentes. Isti enim omni- i
47쪽
perstitioso C religiose alterarm vitii nomen, vite laudis.,
Vcrum Lactant , lib. A. cap. 28. lianc distinctionem in tam iudicat, quia in iisdem diis colendas ta superstatio & relagio verssur, quid enim asseretur causa , cur precari pro salute iiii rum semel religiosi: & idem decies sacere superstitiosi esse hominis arbitrandum sit e Si hora prima, ergo dc tota die: si una hostia placabilis, placabiliores utique hostase mires: quia multiplicata obsequia demerentur potius quam ostendunt. Non enim nobis odiosi videntur ii famuli, qui assidui& frequentes ad obse- quium fuerint, sed magis casui. Cur igitur sit in culpa, ta no- .men reprehensibile suscipiat, qui aut filios suos magis diligit, aut Deos satis honorat, laudetur etiam qui minus Quod argumem
tum etiam ex contrario valet: Si cnim totos dies precari ta im-
molare criminis est, ergo & semel: Si superstites tilios subinde optare vitiosum est, stiperstitiostis igitur & ille, qua etiam raro id optaverit. Aut cur vitii nomen sit ex eo tractum, otio nihil honestius, nihil justius optari poteste Nam quod ait religiosos a relegendo adpellatos; qui retractent ca diligenter, qvie ad de enim cultum periineant, cur ergo illi, qui hoc siepe in die laciunt. religiotarum nomen amittant, cum multo utique diligen- . tius . ex assiduitate ipsa, relegant ea quibus dii coluntair Hoc autem verum putet Lactantius esse discrimen, quod relagio vericultus iit, superstitio salsi. Interesse quid colas, non qnemadmodum colas, aut quid precere. Gentilesque omnes superstitiosos tantum non resciosos, Christianos solos religiosos esse conten- . t. Nomenque religionis non a relegendo, sed a religanus, live vinculo pietatis deductum ess e judicat, quod hominem tibi Deus religauerit, ec pictate obstrinxerit, quia servire nos ei ut Dimino, & obsequi ut Patri neccile est. Lucretium c o hoc nomen melius esse interpretatum, non qui filios suos sui erilites optant (omnes enim optamus scd aut eos qui stipem item in Uoriam defunctorum colunt, aut qui parentibus suis superstites, celebrant imagines eorum domi, tanquam deorum Penati cim. Nam cui novos sibi ritus assumebant, re in deorum vicem mominos honorarent, quos ex hominibus in coelum receptos puta
bant , hos superstitioses vocarunt. Eos vero qui Hrecos nim
48쪽
C b. III. VETERUM GENTILIUM. ii
tiquos Deos colerent, religiosos nominabant. Unde Virgilius,
. Vina superstitio, veterumque ignara Deorum.
Sed cum veteres quoque locos inveniamus eodem modo consecratos esse post obitum, superstitiosi ergo qui multos ac falsos Deos colunt. Christiam autem religiosi, qui uni & vero Deo supplicant. Quamvis autem secundum Lactantium iudicem, gentes a vero Deo ceraque adeo religione alienas superstitionis insimulantem et eum tamen aliquo mo in Ciceronem ingurium esse puto. Non enim in cultus objecto, sed in gradu ac modo hanc collocat distantiam. cum, etiam in Cimmeriis ethnicis mi tenebris, non omnem Deorum metum laudabilem esse viderit. quod etiam sacrae litem asserunt, vid. Exod. Eo. 2o. & I. Joh. g. I S. Religi nem igitur cultum Dei ex amore; superstitionem corundem Deorum cultum , sed ex metu solo proiectum esse voluit: qui quidem metus rationis expers animum perturbar, territumque ligat, unde metum ab g, q. ligamentum Graeci dixerimi: ut habct Plutarchus, de superstit. cap. 3. Religioniseaenum in manu appinxit Theod. nega. Idem, quamvis aliquo modo dilute, dixit Seneca epist. Deo satis est quod colitur O amatur, non potest amor cum
timore misceri. . Rectius , epist. 123. Superstitio error insanus est ,amandos timet, quos colit violat. item lib. 2. de Clem. cap. s. R
Istis Deos colit. superstitio vistat. Maximus Tyrius , si m. s. pietatem a superstitione sic distinguit. E i g iri exi a b carta: et ala be e
viI iura ise et b c , . o E g po ripa 3--,: Si quid hominia 1us cum Deo commune est, homo pius amicus Dei est, superstitio hi adulator ; Et sobrius quidem cultor Deique amicus beatus, si restiatiosus autem miser. Plutarchus as rigo, cta, is, sive superstitionem
definit, ita se, mi mo v v chii tu . . arrisv b c - v et v akb αππον , Ana vcv v v ota bat et, taxara H Aum vc. Opinionem turbulentam, quae timorem homini incutiat, eumque onsternet ac deprimat, existimantem quidem ege Deos ,sed eos acerbos amnose que putantem. Rabbini Deum aut A viva me ' metum v
carunt, Sanhedr. cap. r. s. ro. seductor alium ad idololatriam incitat his verbis: ut a m petet meu er Est Deus smetuso in loco C vide.
49쪽
,s DE LUSTRATIONIBUS, CAp. III.
videantur Theophrasti characteres, cap. v. , pompa, rex a , ec Plutarchus, de superstit: Vcrum ergo ucligionis de superstitionis discrimen hoc cit: Religio veri Dei verus est cultus, complectens omnia ossicia, vero Deo, ex ejus mandato, debita: Supe stitio autem non tantum cs cum crcatura creatoris loco colitur, sed etiam cum vetus Deus colitur modo non legitimo. Videratius disserentem Gasseret. Coelium pari. 3. dspp. si ectarum, rit. De suprestitione. interest quidem, Lactanti, quid colas: sed maxime quoque in-rerest quemadmodum colas, aut quid precere. Non enim quilibct cultus Deo acceptus cst. Frustra me colant docentes doctrinas qua sunt mandata hominum. Mati. I s. Nec quidvis a Deo petendum, sed secundum voluntatem ejus. i. Joh. i. it. Omni, ergo gentilium religio vanissina fuit superstitio, quia falsos Deos commentitio cultu celebrabant. Religionem illi, ut virtutem, in mediocritate ponebant: Superstationem autem, ut in excellu peccantem, vitio vertebant , quae inepta distinctio est, & a LaAantio jure merito castigata. In religione non audiendus Neoptolemus qui paucis philosophandum dixit, nec Asricanus qui nimium diligentes non amabat. R. etiam religiosi dieti sunt, qui nimia de superstitiosa religione se alligavenant, vide Aged nos . attic. lib. p. s. Quin & inse Cicero omnes gentiles superstitiosos esse docet, et . TAE S. Balbum sic loquentem faciens: Videtisne igitur, ut a P
sicis rebus, bene atque utiliter iudientis, ratio sit tracta ad commentitias ct siectos Deos ' qua res falsas genuit opiniones, error iue turbulentos , ct superstitiones peree aniles. Audiamus ec Augustinum, lib. . de civ. Dci. cap. 3O. Quis non intelligat eum c Ciceronem) c nari, dum conis. etudinem civitatis timet, religionem laudare majorum. eamque a superstitione velle si ungere, sed quomodo id possit noutarinire ' Si enim a mavoribus ici appellati sunt superstitiosi, qui totoae dies precabamur si immolabant, nunquid non , illi qui instituerunt, quod iste reprehendit Deorum simulachra d Persa aetate Ur veste diis incta Deorum genera, conjugia, coguationes ' Haec utique cum tanquam superstitiosi culpantur, implicat ista culpa majores talium simulachrorum .nctitutorei atque cultores, implicat si esum, qui quantolibet eloqui
50쪽
F. III. VETERUM GENTILIUM, idi
loquiose in libertatem nitatur evolvere, necesse habebat icta venerari nee quod in hac concione disertui insonat, mutire auderet in populi concione. Agamus itaque Christiani Domino Deo nostro gratias, non
via D O terra, sicut iste disputat, sed ei qui fecit cretam O terram, ut has superstitiones, quat iste Balbus, velut balbutiens tita reprehendit , per alti mam Christi humilitatem, per Apostolorum praedicatiovem .per tarticum, pro Writate moraenitum, cum ver tale viet entium, non solam in cordibus religiosis, verum etiam in aedibus superstitiosis, libera suorum servitute sub Vertit. Politica autem FG aAcar me a religioni mixta superstitionem rexit an extincti Aristoteles certe, lib. l. Eth. cap. r. ad Mag
cantur, apparatus , de sacrificia, & res religioni impensas cum ludis, largitionibus, & cpulis publice praeoliis comparat. Et Pompdus Magnus, theatro suo solo minor, cum illam arcem
omnium turpitudinumeXt Nilici, veritus quandoque memoriae suae ccntariam animadversionem, Veneris aedem sit perposuit, ecad dedicationem edicto populum vocans, non thcatrum sed V neris templum nuncuparit, cui subjecimus, inquit, gradus specta culorum. Ita lamnatum ,& damnandum opus tcmpli titulo praetexuit, disciplinam sui mitione delusit. Tertulet. despectac. cap. 1 o. Superstitio duas peperit filias morabacetvra & .FEAcb rem αγ. TIο- Acba eth: Gvcm Gentiles Deorum copia laborantes cyc.. vocantur Apostolo. Eph. E. Ir. cum cnim in objecto cultus e rarent, propriae imbecillitatis conscii, quodvis arripuerunt cui inniterentur: Theophyl. in Aet, I . Arimigcs ta v M s ora, o gestiue
tiosus dicitur is, qui timet daemonia, qui omnia pro numine colit, O gnum, O lapidem, O spiritum. In Petronii Arbitri fragmentis haec F . cxta ex superstitione orta sic describitur: Primus in orbe Deos fecit timor, ardua caelo Fulmina cum caderent, discussaque moenia fiammis , Atque ictus flagraret Athos, mox Phoebus ad Ortus Lustrata de ectus humo, Lunaque seneclus, Et reparatus hanos: hinc signa eis a per orbem, . C et '