장음표시 사용
61쪽
so DE LUSTRATIONIBUS, CAr. IV.
ga Munc N: e Deos caelestet propulos Ue, ac daemones inferos. Perinde ut Euripides, in Hecuba: N ur ba c etia: h rexIM, o. Suplica diis cui estibus, ct cris qui sub terra sunt. Mors alibi neglecta, quia numen implacabile, apud Gaditanos
culta fuit, ut qua: sit e mi r.euhoe, a veActa cc c utc. communis tutes cst nitimus portu . Hinc Philostratiis: et i xoelou Hrci archis: vrem1xi Cm. Soli hominum fesIis cantibus mortem celebrant. At mortis
nomine potuit Pluto intelligi, quem diu id est, mortem Phoenices appetitarunt. Arennamus Deus malus a Persis herba omomi cum sanguine jugulati lupi placiatus. Plat. de Vide O OF r. Inserorum autem Regem Plutonem, Reginamque Proserpinam imprimis placabant: Festus in Seculares ludi: Populus Romanus in
agro Tarquinii antea repertam aram Diti ac Proserpina consecraverat, in extremo Martio cam o, quod Tarentum appellatur, demissam infra terram pedes fere diginti, in qua pro malis adertendis Populus Rom.
Dcra facere solitus erat. Origo horum sacrorum suit a valesio, homine inter S binos illustri, qui arboribus diis de coelo tactis 3c exustis, liberis ctiam morbo correptis, voce monitus est, ut Threntum liberos abduceret, atque ibi calefactam aquam Tiberinam, in Ditis Patris & Proserpinae soco illis libandam daret. loco re- pcrto cum anam extructurus esici, sodientibus lapicidinariis, re-
erta est ara jam facta, cum inscriptione, DITI AC PRO-ERPINAE . itaque furvis hostias mactatis nocturna Dcrvigilia ibidem exegit. Haec autem ara tali ex causa extructa fuit: Bellum inter Romanos ec Albanos erat, cum jam utrinque in a mis essent, quidam prodigiosa sacie, pclle nigra amictus, clam vit : Ditem Patrem atque Proserpinam imperasse: rem sacram sub terra prius sibi facerent, quam vcntum ad manus esset . quia bus dictis evanuit. Romani si chro turiti ei aram sub terra struxerunt, ec sacta re sacra, defossam ad altitudinem viginti pedum aram occultarunt, ut Romanis cxceptis, aliis omnibus res ignota foret. hanc repuit Valesius, qui deinceps appellatus est Manius Valerius Tarentinus, quod a Diis Manibus in Tarentolibetrorum valetudinem impetravisi t. Anno post coctos Rcges
primo cum pestis urbem occupastet, P. Valerius Poblicola, in in o
62쪽
etato in hac ara Diti Patri ac Proserpinae bove nigro nigraque bucula, urbem peste libcravit. inceps morbis & bellis ingruentibus ex oraculis Sibyllinis eadem sacra facta, ut latius mirnat Zosimus, hi or. lib. 2. VA. M. lib. 2. c. g. M. Varro de originibus siccnicas, lib. I. Cum multa portenta sierent, ct murus ac turris , quae sunt inter portam Collinam ct Esquilinam de coelo laeta 'ut . ct ideo libros Sibyssinos X viri ad ent, renuntiadierunt, mii Dii, miri ac Proserpina ludi Tarentini in campo Martio fierentiribus noctibus, ct hostia furva immolarentur. Plutonem pluribus animalibus, in prosundissimam cavernam actis placant Indi, teste Eliano, de animal. lib. I 6. cap. I 6. Hinc Pluto Februus dictus. Isid. Orig. lib. s. cap. 33. Februarius nuncupatur a Februo, id est, Plutone, cui eo mense sacrificabatur, Nam Anuamium Diis Superis, Februarium Diis manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est, Plutone, non a Febre , id eri , aegritudine nominatur. ideo Numa hunc mensem anno addidit. i. Fast.ti At Numa, nec Fanum, nec avitas praeterit umbras, Mensibus antiquis praeposuitque duos. Etam ratio est, quare hic mensis olini fuerit ultimus, et . East sui sacer est imis manibus imus erat. Beda de rat. temp. cap. IE. Secundum Numa dicavit Tebruo, id est, Plutoni, qui lustrationum potens credebatur. Varro, tib s. de L. L. ab Diis insereis Februarius appellatur, q)od tum his parentetur. Servius ad . I. Georg. v. 3. Februm autem est Ditis pater, cui eo mense sacri picatur. Juba Maurus apud Athena una, lib. 3. Februarium vocatum tradit a sacris quinus subterranea terrict
lamia i ta dc pavores depellantur, de quia vita functis in riae solvisolcani. Ovid. r. Fast. Est henor O tumulis animas placare paternas,
Parvaque in extrue Ias munera ferre pyra . Palma petunt manes, pietas pro divite grata est Munere, non avidos mix habet ima Deos.
Circe, apud Homerum, Odys . H. veri i5. ec seqq. Ulysurra scribit modum placandi uita is, , , e V. qucm dc ipse Odyn A. si cucus est. Similia sacra dcscripta a Virgilio, e. aeneid. x x
63쪽
cano, lib. 6. Silio Italico, lib. 13. Observandum etiam, quod
nim modo sit Dus inseris. Superii autem cocum sursum sectentes sa ediscant. Mercurius EbcM , una Vim Furiis placatus viso spcctro. Phlegon Trad. de reb. mirab. cap. I.
De Diis Medioxumis sic Apulejus de Deo Socratis, ex Platonis sententia: Sunt quaedam diueina media potestates, inter summum aethera ct insimas terras, in isto intersita aerii spatio, per quas ct desideria no Aea, O merita ad Deo; commeant, hos Graeco nomine acti- iuvat nuncupant: inter terricolai coelicola siue vectares, hinc precum.
inde donorum, qui ut ro citroque portant hinc petitiones, inde suppetias; ceu quidam utri que interpretes ct salutigeri. Per hos eosdem, ut Plato in simposio autumat, cunecta denuntiata, ct Magorum varia miracula omnes vepraesagiorum species reguntur. Eorum quippe denumero praediti curant singula, proinde ut est eorum cuique tributa pro-:incia , dei somniis conformandis, vel extis si curandis, vel praepet bus gubernandis, vel oscinibus erudiendis, vel vatibus inspirandis vel fulminibus jaculandis, vel nubibus coruscandis, ceterisique adeo per qua j mura dinoscimus. &c. Hinc mi exeioe v ἀγγέλων damnata Paulo, Col. 2. I S. & Angeliei inter Christianos haeretici. Hi autem genii curabant non tantum populos, urbes, regiones, vias: sed
etiam homines singulares, de quibus vide Censorinum, de die natali , cap. 2. & scriptores ab Henr. Lindcnbrogio ad eum indicatos . Martian. Capel. lib. 2. de nuptiis Philologiae. Huc res rendi I stres, de quibus vide Vossium, de idolol. Ab. p. cap. 33. Incertis Diis duabus de causis sacraficbant, quarum prior si ipsum Dei nomen ac numenesici ignotum: Altera, si in obscuro cilci cui Deo estet sacrificandum. Vera Deorum nomina gentilibus i rata suisse certissimum est. ideoque Pontifices, notante Servio, ad s. aeneid. v. y r. nc precabantur: Apiter, Op ime, maxime, sive quo auo nomine te appellari volueris. ta aeneas:
64쪽
--. Sequimur te, sancte, Deorum sui Suti es ---- cum tamen satis animadverti stet, eum omnia Mercurio similem
futile. Livius lib. i. cap. a. De A iaca, qui jam mortilitatem expleverat, quemque Jovem Indigetem appcllarunt: Quemcunque am dici sus f. que est. Indi tum enim nomina non vulgabantur. Festus. Orpsaeus apud Clementem Alex. strona lib. s.
Tiresias apud Statium A. Thebaid. v. siti. Et triplicis mundi se mum quem scire nefastum est, i Idum sed taceo. Ad quae verba sic commentatur Lactantius, an Luctatius pniare Deum Demo orgona summum, emus nomen scire non licet. lns niti a tem Phalosophorum,λMagorum, Perse etiam confirmant revera esse, praeire hos Deos cognitos, qui. coluntur in tempus, alium principem ct maxime Deum, ceterorum nummum ordinatorem, de
cujus genere et soli. Sol atque Luna s ceteri vero qui circumferuu-gur, Uira nominem ur, qui ejus clare sum spiritu, maximis in hoc amor sit, P thagora, ct natone, ercisso Tagete convenientibus, sed dire sentim t. sui eum interesse nefanilis ainbus artibusque magicis arbitrantura si versu ergo Poeta dixit Illum, quasi nomex scirethc re petunt m prodiret. Sed hoc magis ad terrorem dixit, ILLUM . ut M taretur scire, . Si Argo nefas est, disci a Vate nou potuit s licet magii frigidai trabeant, quas putant Dei nomine continere, sed Dei et catalum a nu scuti heminum potest. Sed quid veritas habeat peraci I tu ne 2 Dei nomen. sciri potest, qui nutu tantum regit ra comtinet cune Ia cu us arbitrio deserviunt, cuius nec aestimari potest iam, nec finibus claudi ' Sed cum magi vellent, virtutis ejus, ut tuant, sese comprehendere singulas appellationes, quas per naturarum resarei abusive modo defignarunt, O quasi plurimorum numinum noli late Deum appellare conati sunt, qu si ab esse itu cujusem rei et ii vocabulis, sicut Orpheus fecit. ct Meses Dei summi antistet, uer Esaiai, O hissimiles. Ethrusci confirmant, Nympham, sua dum mora nuta fuerit. praedicasse maximi Dei nomen e audiri hominem per tura fragilitatem, pollutionem Ne fias non esse s quod ut documentia sereret, in conspeectu ceterorum, ad aurem tauri, Dei nomen
65쪽
nasse, quem illico, ut dementia corneptum, O nimio turbine coactum
exanimasse. sunt qui se, licet secreta sire dicunt, ita sum ficiunt, quoniam res ine fabilis comprehendi non est. Apud Sicyonios, teste in Corinthiacis Pausania, in templo Palladis, prope monumentum Epopei visebantur Dii am et cm ci , quibus omnia fiunt quae
Graeci sacienda arbitrantur i: ἀπο , aretii, , ad mahi averrum canda . certa tamen eorum nomina non indicantur. Et Athenia enses (eodem Pausania, in Atticis, teste) Dcum ouendam 'Aλctivaxa, habuerunt, qui inde co nomen traxerit, quoia, Peloponn
siaci belli temporibus, omniatoedantem restit ratiam , e Delphici oraculi responsio , sedasset. Nomen autem proprium ejus Dei
non additur. Nec magis de omnium Deorum Numine, suo Divinitate certi erant. idcoque I crtullianus, lib. i. ad vers. Mariacion. cap. s. Dcos incertos ab ignoris diffinguit . Inoenio, inquit, plane aenotis Deli aras prest lutos sic ira idololatria ea . Item incertis Deis, Romana superstitio es Porro incent'Dei mianus noti, ut minus celeti, O proinde is voti, quia miniis certi Augustinus de con . Euang. l. i. c. io. Ostendit Lucanum, quia non
pie quaesiverat, seu vel per suas cogitationes, hi per suorum libros, non invenisse quisnam sit Jud eorum Deus. Cum autem
magna ejus documenta sentiret, nec tamen tanta, quanta in minubus hiatibus post Lucani tempora consecuta sunt, quasi dubitans de ejus divinitate, nec plane persuasus, maluit incertum Detum, quem non invenlcbat, quam nullum Deum dicere. Cus rei duplex omnino causa est. Prior quod veri. Dei verum nomen scire non potuerint gentiles , quorum omnis religio ex Oriente dc Judaea. Nominis et in rere pronianciatio ipsis Judaeis , exceptis Sacerdotibus incognita. Lectionem 'hora primus Galatinus docuisse dicitur. Graeci scribere omnino ne tu unt cum his literis careant. quoniam vEro & i similitudinem quandam habent cum litem i. & n cum H graeco, hinc pro 'Telegerunt mm, Pipi. Alii scripserunt letis, tace, , in P; nuntiationem & vim vocis ignorantes. Dr . observ. lib. I . cap. I. vide item quae de terragrammato ipse Drusius, Gaiaherus, Fulacrus in miscellancis aliique commentati sunt de idolol. lib. a. cap. 1 . ct et v. in voce Juvo . Hinc Romanorum 'piter,
66쪽
CAP. IV. VETERUM GENTILIUM. si
non quasi 'vans Pater, quam notationem ridet Laetantilis, lib. i. cap. ii. sed quasi fodis Pater. Latine hoc Dei nomen pauculis tantum literes mutatis receperunt. Si enim rere Latinis sonet
'hodia, quod & 'hodii scribitur, literam autem n quae tantum aspiratio est exteras, ut fit in Iosaphat, Josedech, Joachim, ru sis ue fini adjicias literam S ut in Judas: Jesaias, scremias, prodibit ex I homi nomen et is, sub quo Latini, ec aliae nationes aemulae imminum Deorum coluerunt. Jupiter aulcm ex Fotiis ec Pater, ut Mursiter, Diespiter constatum est. Cum ergo genuina pronuntiatio de laetio nominis rere in oculto sit, qui gentilis veri Dei Israelis nomen scirerotuissent 3 Philemon Comicus apud Justin. Mart. Lb. de Agon. inchia, de Deo peccata insernali supplicio
Iuniente, ait: si et, νον ιι- a si uacat, i a , Cujus nomen formia abile, ne nominare quidem ausim.
Altera hujus incertitudinis olusa est, quod vera Deorum suorum nomina ipsi genisses studiose celaverint. Serv. ad E. AEneid. v. ry I. Romani celatum e e doluerunt, in in us Dei tutela urbs Roma sit, Pontificum cautum est, ne suis nominibus Dii R mani appellar intur. In Capitolio fuit chpeus consecratus, cui inscri tum erat: Genio urbis Roma sitie mas fide semiha. rationem addit, ne exaugurari possent. Valerius Soranus, teste eodem, ad i. e Cneid. ESA. ec ad i. Georg. v. sq. male periit, quod nomen
hoc edidi stet. Cavebant enim Romani ne quod adversus urbes hostium feci sic se novenant , idem ipsi quoque hostili evocatione Paterentur. ratio hare est apud Plutarchum, quast. Rom. 61. dcosacrobium , tum. lib. 3. cap. s. qui etiam carmen quo Dii e- 'c aptur addit hujusmodi: Si Deus, I Dea est, cui populus ciavitasque Carthaginiensis est in tutela, teque maxime ille qui urbis hu-j I popolique tutelam recepisti, preeor venerorque, veniamque a vobis peto, ut vos popolum civitatemque Marthaginiensem deseratis, loca, templa, sacra, urbem die eorum relinquatis, ab siue his abeatis, eique popolo civitatique metum, formidinem, oblivionem injiciatis, proditiaque Romam ad me me que veniatis, nostraque vobis loca, templa, s- cra , urbs acceptior probat orque sit. Mihi popoloque Romano militia, que meis praeposita sitis, ut sciamus intelligamusque. Si ita fecerit v pia templa ludosque facturum. In eadem verba hostias fieri Eet , portem
67쪽
oportebat, auctoritatemque videri intorum, ut ca promitterent
Praeterea timebant ne Deos suos ostenderent, si eos non suo vocarent nomine, ideoque in eorum arbitrio ponebant, ut e multis id nomen adsciscerent, quo nimis delectarentur. Honit. lib. r. Sat. 6 Matutine Pater. seu Fane libentius audis. Et carin . secul. Leub titilbia. Sive tu Lucina probas vocariu Seu Genitalis. quam veterum consuetudinem illus nut P. Victorius, Var. De l. lib. II. e . r. Primo adducens h innum Catulli ad Dianam, ubi postquam pluribus no 'inibus Deam invocas et ad extremum inquit : Sis quocunque tibi placet Sanera nomine. Praeterea ex Ascnyli Againemn,ne, ubi sic canit: I Z u
quomodo Us placet, ipsam appello. Sic er miseri gentiles adorabant quod nes ebant; Deosque evocatos migrare creacbant. Liv. lib. s. Camillus Diliator Urios obsidcns Junoncm hoc carmine evo-
tavit: Te simul, 'no Regina, quae cunc Vedios colis, precor, ut nos visiores in no am , tuamque mox futurum urbem hequare, ubi te dia Inum tua ampletudine templum accipiat. addit Valerius Max, lib.
I. cap. r. Urbe jam capta, cum simulachiram sede sua movendum esset, Per jocum Dcam interrogatam, an Romam migrare vellet
68쪽
i se respondisse, qua voce audita lusas in admirationem verasus est. Iphigenia in Tauris apud Euripidem, sic Dianam est quitur:NI
Verum placata abeas ex hac barbara terra Athenas . non enim decet te hic Manere, cum liceat inhabitare civitatem forentem.
Iphigenia enim & Orestes de tollenda Deae statua, caque Athenas trans aehda, consilium agitabant. Palladio clam ab Ulyta sublato, et . aeneid. regere omnes ad tis arisque relictis Dii quibus imperium hoc (Trojanum steterat. Neptunus Turapidis Troadibus sic , λογίμ: Edi, rem 'uac ba
i. Eso autem c qui vincor ab Argiva Dea iunone, Minerva, que edierierunt Phet i, J . Linquo olebre Lium ct aras meas. Cuando enim urbs sit deserta, . Tunc languent res didina, nec honorantur Dii.
Bacchus, apud Statium, T. Theb. metuens Thebis iis, ioconcilio Deorum ait: ------ uo sacra, tamen ritusque peremto .i Gentis ' O in tumulos si quid male fata reliquit Mater abire iubes F Diodorus Siculus, lib. I J. cap. ys Deos incolis infensis Selynunte iam excessi'. Tale erat prodigium Bacchi Antonium destimentis, apud Plutarchum, in Antonio. Petimus, Poemate de bello civili: Ergo tanta lara Divum quoque numina vidit, consensitque fugae coeli timor. Ecce per orb- . .
69쪽
g8 DE LUSTRATIONIBUS, CA'. . IV
Mitis turba Deum terras exosa furentes Deserit, atque hominum damnatum avertitur agmen.
Sophocles in Eois, it: ei: Deos induxit suis humeris simulachra sua gestantes. meminit scholiastas inschyli: et di c. seMe
-va, iij li: ori etaim. m. Dicitur quoque in simulachriferis Sophoclis, Deos ab Ilio extube humeris propria sua simulachra, gnaros excidi rem Cui instare. Eschylus, comoedia . et i inio aperte scribit, urbes quae capauntur, a suis, hominum opinione, Diis descri:
xes Atticam invasit, ut murat Herodotus , Π S. & Plutarchus in Themistocle, Draco arcis custos, cui m nitrua libamina ex melle proponebantur, o tunc illabata italiquit, quasi s des suus relinquere velle videntur. Ante Sagunti cxcidium, apud Silium Ital. lib. 2. Excitus sede horrendum prorupit ab ima
i Gruleus maculis auro siqualentibus anguis.
nea sanguinea radiabant lumina flamma, Oraque vibranti sinuebant sibila lingua :
que inter trepidos coetus , mediamque per urbe . . Vobitur, O muris prope e delabitur altis similis profugo vicina ad Attora tendit, Spumant que freti praeceps immergitur undis. Tum et ero ea cussi amentes, ceu prodita tecta . . mpulsi fugiant manes, um braeque recusent
titio latu e solo. Hoc fatum sorte caventes Mantinenses Atheniensum secuti exemplar Victoriam sine alis dedicarunt, ne scilicet avolaret Husn. lib. Phigalenses autem Euri nomen, qua Dianam Putabant, in catenas conjecerunt aureas, M. Ab. S. Et Lacedaemonii vinc ala injecerunt Marti . id. lib. 2. In Victoriae simulachrum de coelo tactum, cui alae deciderant lusit Pomprius, Antholog. Gra.
70쪽
Urbem ne possit deseruisse suam. Alexandro Tyrum obsidente, Apollo incolis quibusdam in
somno dicere visus est, se ad Alexandrum abire, non enim sibi Ilacere, quae in civitate fierent, quare ejus Dei simulachrum aurea catena vinxerunt, eamque arae Herculis, Dei tutelaris, inseruerunt. Cura. Lib. A. ipse Athander, Plutarcho teste, somni: verat videre se Herculem ex muro sibi manus tendentem, invitantemque, Iulian. Misopog. ti v I hi, S ere, et, tru li
s Achci rem et xP-ν o Iasti. Ac mihi quidem didetur Deus, multo
a te con grationem templo exces P. Iul. Obsequens de trodigiis A et stra Caecilia somnio iunonem Sospitam profugientem, quod immunde sua, templa foedarentu , cum suis precibus aegre redoratam diaceret, dcc. Lampridius inter prodigia Commodi Imp. mortem Illi tela dentia Visa sunt vestigia Deorum in foro exeuntia. Magi
eos evocantes herba marmaritide utuntur. P . tib. 2 . cap.
1 . Memorabilem historiam, quae in obsidione Constantinopol. contigit ex Filesam refert Voetius, disipp. selin. pari. 2. pag.
IET . maxime essu eras ct coruscum lumen, coelo supra Constantinopolim obse m demi unx, quam tota noe te texisse Ornebatur Hoc Christiani, hoc Turcae, communi velut sensu ita interpretabantur, ac si Deus obsessorum se salutem vitamque tueri testaretur. V ora cum Turca multis cladibus acceptis, O eo etiam prodigio territi de s venda ob dione cor tarent, vespera diei praecedentis, quo discessum parabant, caeleste lumen i ud iterum onspiciunt, non jam supra urbem diffusum, sed ritati deserta urbe, procu es Abducens, tandem discusum erantiisse. Irahumetes suique' exclamarunt, Deum Christianos deseruisse. Etientuy, urbe altera die expugnata, comprobatio. Ex avolantibus ciconiis Aquileiae capiendae augurium certissimum cepit Attila Hunorum Rex, notante Jomande de rebus Geticis. An autem hanc artem Deos evocandi etiam scicerit Bil ramus, qui propterea a natalio accersitus si ut malecideret Israeli 3 Ah hac ratione Amraias Judaeorum Rex evocave it Deos filiorum Schirib, quos secum abduxit, di coluit E a. Reg. et . An him