장음표시 사용
71쪽
o DE LUSTRATIONIBUS, O C,b. IV
suerit mens Achioris Ammonitae, Holofernem Principem militiae Regis Assyriae, monentis capi Bethuliam non posse nisi Deus eorum ipsis iratus suerit 3 Juditia. s. hic non inquirimus, cum Deus Israelis non sit hastar idolorum gentilium, non enim migrat qui ubique est, nec nugis illis delectatur aut terretur, teste
ipso Bileaino: Num. 23. Non est incantatio contra Draptim, nee divinatio contra Oraelem. Peccatis populi sui oti iasus juste eos punit, gratiam ad tempus negando, quomodo recedere dicitur. Sic nunc recessit ab Israele, qui est irre ea, jam ii de ab excidio Hierosolymitano, & π A. Haec remos Mae . quo facit illud Taciti, hist. lib. x. cap. i3. inter prodigia urbis interitum
prenuntiantia: Expasse repente delubri fores, ct audita mavor humana vox, Excedere Deos, simul ingeni motus excedentium. Ios phus, lib. r. de ber' Dd. cap. 12. ait vocem auditam: Mara- Migremus 'hines Redimus tandem ad evocationem Romanis usurpatam. Plinius, lib. 28 cap. E. Verrius Flaccus auectores ponit, quibus credat, in oppugnationibus ante omnia stitum a Romanis edocari Deum, cujus in tutela id oppidum, es et: promittique illi eundem aut ampliorem, . locum apud Romanos, cultumve. Durat in Pontificum disciplina iasacrum, emisiatque ideo occultatum, in cujus Dei tutela Roma ora cne qui hospium simili modo agerent. Vide sis Camer. hor.subcis. cent.
Hinc illa colluvies. & quasi idolorum omnium Babel ad G
manos confluxit Lucan. lib. 8. - . Nos in templa tuam Romana accepimus Isin, a. Semideosiue canes, ct sistra moventia luctus, Et quem tu plangens hominem te saris Osirim.
Superest quod secundo loco posuimus, gentiles incertis Diis feciste , si nescirent cui Dco supplicandum cs t, ne alium pro alio nominando salsa se religione illigarint, ignotum Ignoti ii mine Colucrunt. Arabes camelos pingues in ana ignoti Dei sacrificase notat Alex. ab Alex. I b. 3. cap. io. Celedris ara apud Athenienses, & inscriptio ejus: Q s de qua Paulus, M. I p. 23. cibus duas causas reddit Oecumenius ad hunc
72쪽
- , ni In mrrasti A , , bais ei Acmirac lubcia: surar. Alii d sent, Athenienses misisse Philippidem ad Lacedaemonios de ferendo auxilio , cum Persae exercitum in Graeciam ducerent. Cui, juxta Parthenium montem, Panis spectrum obdiam factum Athenienses accusabat, quod se neglecto, alios Deos colerent, ct auxilium promisit. suum igitur Ioria potiti essent, templum illi erexerunt, aramque adis carunt, tanquam cadentes ne vel idem, vel simile quid illis accideret , si quenquam ignotum sibi Deum praetermitterent, aram illi erraxerunt , inscribentes: Ignoto Deo. dicentes, si quis adhuc alius a nobis ignoretur, in ejus honorem haec ara a nobis et eiula esto, quo nobis propitius sit, licet cum ignoretur, non colatur, vero ab unt, pestem quondam Athenis gras atam, adeo illos exussisse, ut neque sindones tonuissimas tolerare posent. suum igitur eos colerent, qui apud ipsos Dii habebantur, ii id ad umenti senserunt. Cogitantes itaque quendam fortasse esse Deum, quem , honoratum reliqui fient, qui pestem immisi sit, novam extruxerunt iram, ac inscripserunt, Ignoto Deo. quicunque i face cassent, statim curati sunt. Addit Oecumenius inte
73쪽
,, pimenides, pestilentia At renis oborta, oves albas ac nigras in Areopagum adduxit, ac dimissis deinde quo ire vellent, auctor si fuit, ut vhi illae rectibuissent, ibi sacrificarent et, me dio Deo convenienti, sive proprio, ut auctor cst tiartius in Epimenide. Atque ait, hinc Provcnire etiam, quod, suo tam-
pore starent Athenis cumina, 'ai, ara sine nomine At venitia Epimenides Athenas Olimpiadis XL. anno I. Lacritus es
ruit temporibus An onini Philosophi, Commodi, vel circiter, hoc est, post Epime uidem Olympiadibus quasi ducciatis.
Ea, autem statutae arie sine nomine, quia Epimenides nesciret, cui Deo sacrificandum estut ad avcnendam pestilcntiam: unde praecipere erat contentus, ut sacriscarent Deo convcniciati, hoc est, vere notestatem habenti P stilentiae averruncandae, quisquis is tandem soret. De his ignotorum Deorum aris in minit ec Pausinias, lib. 1. Philost. lib. 6. Hieron. in epist. ad Tit. cap. 1 . Nempe hic apud GCecos se res habuit non absimili ratione, ac apud Romanos in terrae motu de quo ita Agellius, lib. 2. cap. 23. Veteres Romani, cum in omnibus aliis otiae os iis, tum in constituendis re igioniίus, atque in Diis immori. ibus animadvertendis casit mi, cautissmiques ubi terram modisse senserant, nuntiatumve erat, ferias, ejus rei causa imperabant. Sed Dei nomen: ita uti solet, cui servare ferias oporteret statuere o edicere quiescebant: ne alium pro alio nominando falsa re-
Agione popiaum astigarent. Eai ferias si quis polluisset, piaculoqueis ob hanc rem opus es et, hostiam SI DEO, SI DE E immolabant, se idque ita ex decretis Pontis cum o ei datum esse M. Varro dicit; ' quoniam ct qua tu, ct per quem Deorum Dearumde terra tremeret, incertum e t. Q albus LX verbi, non obscurum est, qui a vereriabus Dii dicantur Ignoti, & cujus odi fuerint corum arae. Nec qui1 Deorum dicantur, co putandum nullam fuisse, quae singulo,,. numero ARM Ignoti Dei vocaretur. Nam aliud longe nos do-- cuerit Lucianus, sive alius .potius, eo dialogo, qui Philop , , tris inscribitur, ubi sc lcgas: Nn et si ris tu ta AH kait. Non per, ignotum Athenii. Ac in dialogi fine: e. 'Abi xa. αγνω- - i hev c is, Get i ira e, eis cie. xam; et et, υ-M E lem Deum Ignotum moenientes, oen a et
74쪽
scriptum erat, IGNOTO DEO. suod ergo i orantes coluis, hoe si ego annuntio vobis. Quam aperte hic ait Paulus Athenienses il- lud coluisse numen, quoa ipse estet annuntiaturiis, ut dei ceps agλoscerenti Nec Gim apud Lucanum 1. Pharsaliae --. Dedita factis Incerti Iudaea Dei si legimus, incertus ille alius est, quam verus Israelis Deus, Sed . Poetae vocatur Incertus, quia dicere non posset, utrum foret si Saturnui, uir Jupiter, vel Mars, vel quo tandem vocabulo,, gauderet. Quod a gemina causa provenit. Judaei enim et e ,, a vis utar Dei nomen non egerebant vulgo, ne sentium ludi-- brio ereponeretur, vel etiam in populo Dei vilesceret. N*c poterant gentes ex cultu Judaico qui ab Deorum gentilium cultu plurimum distabat, certi quid caeligere. Nam quod Plutarchus in Droblcm. Srmpos. lib. g. quaest. s. ex tabernaculorum.. Esto Baceniim fuisse conjectabat, id putidius est quam ut re- , , selli mereatur. Non dubium igitur, quin ille, qui Atheniensibus ignotus, idem Lucano incertus: Deus sit interim aliquomodo cognitus confuse & potentia; ignotus distincte & actu.quomodo Menonis dubitationi, quae est apud Platonem, o iniri ere dotat Aristotelcs, lib. I. post. anal. cap. I. . Cum ., vero non vereatur Apostolus Paulus dicere, Athenienses, licet si ignorantes, coluisth illud numen, quod ipse annuntiaret; s cile mihi persuadearti, postquam Christiana doctrina gentilibus innotuit, etiam qui necdum reciperent Christum, majori t men cura aciem antini in naturam s ei intendisse, ac quadam confusa notitia invocasse non tiani rerum naturam, quam n turae opificem de rectorem Deum. Ut qui sic Deum rogarent, Κ - ihi e cv , Dominem se ere: qum Ecclesiae Christianae est precatio. At, si non ante, sit tem Adriani Caesaris temporibus, qui a nato Christo cxv. annis claruit, similiter Deo supplia H carunt gentilium sapientiores: quem ritum tangit nobilis Qua et Ex tem-
75쪽
., temporis scriptor Amanus, dissertationum Epicteti, lib. et:
si cap. T. et 3 cu Amochv cci δει uis, acu is ih hircv Deum in si vocantes precamur eum, Domine miserere. Haehcnus vosi iis.
Deos Cabiros alui certos designant. alii vero inter incertos &άγνωψ c collocant, ita irae quam ad classem reserendi sint incertus sum: Huc igitur in postremum agmen eos ablegabo, & quas in Seritum tabulas redigam. Hos cram Cambis confudit. & vulcani filios somniavit Nonnus in Dionysiacis, quod docet Dan. Heinsius, Arist. Acr. cap. I. Eorum denominatio vel ex Graecia est. vel Palaestina. Graetuli eos derivant alii, a Cabiris Phrygiae montibus: Appollonii Scholiast . in i. Argon. Κrei tapti et gariserim e rata, hin. Alii a Corybantibus, vel a Gabiro Berecynthiae monte, vel tandem a Cabyra Prothei filia. Sed verior originatio e Palaestina cit, sic. a rura quod etiam veri Dei seroa , . Job. 36. ab mTro dira re, meta in Ecce, Deus est maximus , non spernit, maximus virtute cordis. Astac est metae, quo etiam verus Deus ornatur, Gen. M. et . UT ' et i si . J . s. 26. Un χυ ire is . Hujus veritas confirmatur ex Euthymio Zigabeno, de Cedreno. quorum verba exhibentur a Vossio, lib. E. de idolol. cap. 3 i. si Euthymii quidem haec: ..
,, illis Magnam significat. Similiter Georgius Cedrenus in Chro-- nicis, quo loco vitam Muhammedis perscribit: Tisi Aip οδ rec
H qe .im Veneris: quam O lingua sua absona absurdaque averata lant CUBAR, quod significat MAGNA. Posteaque hanc Sara
,, uni CUBAR esse Luciferum, Veneris stellam: hic ait esse
76쪽
si, Lunam ac Venerem: ut Lucistrum cum Luna coluisse video si retur. Inrerim Cedrenus de si, ut bene monitum celeb. Selde si no, d cptus suit, cum sit copula, ut Hebraeis i. Quare scn-,, ius est, Dem Deus, Devi , ct magna ina, Deus. Pro sistes, apud Euthymium est , ut vidimus. Horum mysteria Thebanis primum c 'nstituisse Methapum scribit Pausanias in Messenicis: In Boeoticis autem originim ad c erem refert, ritum au in illorum ne proderct, religione se ait prohibitum. Tantum dicit, ad Prometheum & Elnaeum filium riu; Cererem quondam accessisse, familiaritatem contraxisse, quaedam apud illos deposuisse, quae eloqui nefas sit. Plerique ex
Samothracia arce tint, ubi ea quae Samothracum sacra vocantur
primum instituit Eetion, ut est apud Clem. Alexandrinum admonitione ad gentes. Striata, lib. I. in Samothracia insula initiationes quaedam fuisse dicuntur ad remedia nonnullarum periclitationum , ubi & Corybantum mysteria, & I ccates sacra celebrabantur, cui canes ad antrum Terinthium immolabant. Aris 'ph.
Vill. de spinac. cap. 8.: Tres ara trinis diis parent, magnis, P tentibus, valentabris: Eosdem Samothracas ex imant. Hi a Dardaro in Phrygiam, ab AEnca in Italiam delati. Macrob. Salum. lib.
3. c. s. Sed haec omnia tale judicat F. Junius ad Tereulsiani locum modo . laudatum, Sed a verbo - derivat, quod Hy- braeis, Phoenicibusque est abscondere, a quo Saturnus, & Saturnia terra, Latium a latcndo, de Mastarna mons Coelius in anaiquis inscriptionibus a celando appellatus. Huic vcrbo inici scritur liquida una Santhar. sive Samiliar, quemadmodum di in voce ambubfae, simpulum, angarius, &c. Atque hunc vult esse scintem Samothracum Deorum, non insulam S prothraciam. Cum hi Dii occulti, & ignoti su rint, nec ccrtis nominibus circumscribantur, sed tantum communibus, Dii imagni, dii
Potas. sive potentes, dii valentes, . nec inter veteres coim
veniat de singularibus & desinitis ipsorum nominibus. Numerum tamen aliqui dcfinire voluerunt, in quo etiam 'on
77쪽
conveniunt. Alsi enim duos tantum esse voluerunt Coelum ta rerram. Varro lil de ling lat. Terra O caelum, ut Sam thracum initia gocent, , ni Dei magis, ct hi, quos dixi; multis Ominibus. Nah neque, quas ante portat statuit duas viriles specie, si horas, dei magni s neque, ut Uulgus putat, hi Samothraces Dia, qui
Castor Pol ox: sed hi, mas ct foeminas ct hi quos augurum Abraseriptos habent sic, DIVI POTES: ct fluxit pro illis qui in Samothraeo Subjicit mox: uaec duo caelum o terra ; quod anima Ocorpus s humidum ct frigidum
Alii tres statuerunt. Tertull. de spectac. cap. S. Tres aratranti Diis parent, magnis, potentibus, vasentibus. Sunt autem Iupiter, Minerva, Juno. qui re cum Irioribus duobus conveniunt. Nam medius et imus aether cum lumino aere est supiter: supremus aether Minerva: medius de imus aer clim Terra, Juno. Qua de re sic Macrobius, lib. 3. Salum. cap. d. Varro humanarum Scundo, Dardanum refert Deos Penates ex Samothrace in P etiam , ct Eneam ex Phragia in Italiam detulisse. sui sint autem dii penates, in libro quidem memorato Verro non exprimit. Sed qui diligentius eruunt veritatem. penates esse dixerunt, per quos penitui spiramus per quos habemus corptas, per quos rationem animi possidemus. Esse autem medium aethera Iovem, Iunonem vero imum aera cum terra, O Minertiam summum aetheris cacumen. Et argumento utuntur, quoa Tarquinius Demarati Corinthiistius, Samothraciis religionibus mssice imbutus, uno templo ac sub eodem te o, numina memorata comungit Cassius vero Nemina dicit Samothracas Deos, eosdem Romanorum penates , dici sc a M. No Iers Maro ) haec imiens ait Cum sociis, natoque, penatibus, si magnis Diis. quod exprimit, ,: t. Deinde hoc nomen Iunoni tribuis endit:
Junonis Magnae Primum prece numen adora. Et Vcte: Sic ait, ct manibus visitas, Vestamque Potentem, e ternumque adytis effert penetralibus ignem.
Alii quatuor numerarunt: interpres Apollon. in i. Ar n.
78쪽
S et ire MA P a vir, laterre axinrogari . Initiamur vero in Samothrace Cabiror quorum ct Mnaseas tramina memorat. Sunt autem quatuor numero: Axieras, Axio' ere , iacemus , Casmilus. Et Axieros quidem est Ceres s Axiora, D, Proserpinas Axiocemus autem Pluto: qui vero apponitur Casmilus, is Mercurius est: quorum meminit Dion sodorus. Ubi duos ex Superis Cererem & Mercurium: duos item in inferis Plutonem re Proserpinam videmus. Prooterea omnes non videntur esse ejus
dem ordinis, Sed hi Dii Magni alii aliis majores aut minores. Alii primi ordinis, & Classici vere Cabiri: Alii ministri, qualis hic Mercurius, sive Casmilus. Varro tib Q de ling. Lat. Casem
malus nominatur in mothracum masteriis, Dius quidam adminis rmagnis Deis.e Nec Vesta eodem cum caet ris penatibus loco coulocatur Macrobio, Ab. 3. Satura. cap. q. quam de numero Penatum aut tollit, aut certe comitem tantum eorum secit, quamvis illi a Magistratibus res divina pariter ec penatibus saeta sit.. Colebantur autem primo quidem in ipse Samothracia, insula Thraciae finitima, cui postquam Sarriti ab Ephesiis expulit eo con- crasserunt, etiam Sami nomen indiderunt, sed hoc di scrimine quod
Thracum Samos, vel Samothrace diceretur,. unde Virgilius. I.. AEneid. s Threiciamque Samon, quae nune Samothracia fertur. Deinde etiam naec mysteria coluerunt Corybantes, ut auctorcst Stra, lib. r. Item Pelas i. Dion. Halic. lib. r. A se
caturos. Terra Pergamenorum Cabiris sacra suit. Pausan At si eis. Et apud Anthedonios Cabirorum templum mili, eodem in . Boeoticis testeta Macedones Cabyrium c(luille dicuntur Lactantio lib. i. cap. xv. Item Thessalonicenses. Julius Firm. de e
mre profani relig. cap. ir. In sacris Cor bantum parricidium coliatum nam unus frater a duobus interemtus est, ct ne quod indiciumn cem fraterna mortis aperiret, sub radicibus Olympi montis, a pari si, ut fratribus chnsecratur. Hunc eundem 'facedonum colit stultaper,
79쪽
s. a. me est Cabrus, cui Thessalinicenses quondam cruento, er
Contra Cabiros, & haec eorum sacra si quid commistim id inexorabili ira vindicatum suisse Pausanias, in Boeotieis indieat. Cum enim sacros Thebanorum ritus plebei homines Naupactii imitari ausi fuissent, non multo post poenam dederunt. Deinde qui cum Mardonio e Grais exercitu circa Boeotiam relicti, spe fortasse magnarum opum, aut rerum divinarum contemtu impulsi , sedem Cabirorum erant ingressi, delirare continuo coeperunt, & aut in mare se, aut de rupibus praecipitarunt. Cum etiam victor Alexander & Thebas, ta Thebanum agrum igne depopularetur , Macedones, qui Cabirorum templum subierant, tanquam in terra hostili, sulmine percussi sunt. vide & Strabonem, lib. io. Legatur Bochartus, Geograph. sur. Dra. r. lib.
Dei ad hensus homines Epicurus omnes Deo assectus ademit. Stoici irain negarunt: quam Deo tribuit S. Scriptura, reecta ratio, e ips genti f. et
Non minui secunda est altera Superstitionis filia ib. s
, quae &-h: 'Ha Hesychio; sed &dicitur, media quasi inter Aa, &-Haec de numine sibi conciliando nimis stallicita, nec uno Deo contenta, multiplicem sibi ac monstrosum cultum progenuit Quid enim aliud posset animus hominis conscientia peccati, pete- meque metu agitatus, ac luce verbi divini destitutus 3 Hic autem imprimis e u Dei adversus hominem consideranda est: de qua
iam olim dissenserunt Philosophi, & Lactantius egit singulari libro , quem de ira Dei inscripsit. Cum enim diversa sint, & r pugnantia ira & gratia, aut ira tribuenda est Deo, & gratia d
80쪽
trahenda, aut utrumquc pariter detrahendiim: aut ira demenda est ecgnitia tribuenda, aut utrumque tribuendum. Aliud praeter haec nihil potest capere natura, neceste fit in uno istorum aliquo verum inveniri. Primum illud de Deo nemo dixit unquam, is sci cum tantummodo, & gratia non moveri, hoc enim Deo dic conveniens est, ut o sic possit, prodesse non possit. Sic nulla spes salutis hominibus proposita ellet, de ipsa Dei majestas non ad judicis Potestatem, sed ad tortoris ac carnificis ossicinam deduceretur. Dux ergo reliquae sententim obtinuerunt, quarum prior est de schola Epicuri, altera Stoicorum. Epicurus dum palato quid sit optimum judicat, coeli palatum non suspexit, Deosque finxit
que dilatave, dc humarea non curantes. Beneficentiam, iram o
mnesque iacetiis illis ademit, adeoque ipsos revera Deos sustulit, uos etiam nullos esse sensi, ea autem quae de Diis locutus est. epellendae invidiae causa dixit. ideoque haec philosophia ab omnibus pridem exacta dc explosa est. Stoici aliquanto melius de divinitate sensisse existimantur, gratiam in Deo este, iram non esse docentes. Favorabilis sane oratio non cadere in Deum hanc animi pusillitatem, ut ab ullo se laesum putet, qui laedi non potest. Hi quidem ex parte non errant, sed id quod melius est ex
duobus retinent. Epicurus hoc argumento inductus est. Quia Deus non irascitur, ergo nec gratia commovetur. Stoici iram, utpote sapiente etiam & gravi homine indignam, a Deo removerunt. Contra lenitatevi, tranquillitatem , beneficentiam tribuerunt , ut vere communis omnium pater Optimus ac M iximus
dici possit. Qui haec sentiunt ad veritatem quidem accedunt Pr pius: sed in parte tamen labuntur. Nam si Deus non irascitur impiis N injustis, nec pios utique justosque diligit. Constantior ergo est error illorum : qui & iram simit & gratiam tollunt. In mus enim diversis, aut in utramque partem moveri necesse est, aut in neutram. Itaque qui bonos diligit. & malos odit, & qui malos non odit, lice bonos diligit. quia dc diligere bonos ex mdio malorum venit. & malos odi sie ex bonorum charitate descendit. Adeo ista natura connexa sunt ut alterum sine altero fieri nequeat.