Johannis Lomeieri Zutphaniensis Epimenides sive de veterum gentilium lustrationibus syntagma

411쪽

3s6 DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXIX

Defune los hoc sepulchrum peregrinos habet, circa Delum, ut pugnantes in mari vitiam amisere.

Erasilides aliique Atheniensum Duces , rei secti , quod navali praelio ad Arginusas commisso, illos, qui perierant, e fluctibus

lene liendos non sustuli sic ni. Athen. Ab. s. cap. 18 Romanarum religionum Antillites hunc casum porca expiandum decretvcrunt. Cicero. a. de lem. Itaque in eo qui in mari necatus, deinde in mare pro ei Ius est, decrevit P. Mucius familiam puram . quod os supra terram non extaret, porcam haredi esse. Contra censet habevdas iriduum ferias , ct parca formina pia tam pati, si in mari mortuus esset, eadem prater piaculum ct ferias.

Quid si quis partim in aere, partim in aquis periissct contigit hoc puero super Hcbri glacie ludenti, de quo epigramma extat, quod alii C. Julio Cinari alii Gcrmanico, adscribunt, Ang. autem Politianus , qui ec Gnece vcrtit, Augusto tribuit, lib. s. epist. . Est autem tale: Thrax puer astricto glacie dum ludit in Hebro ,

Ponstere covcretas stigore rupit a uai. Dumque ima partes rapido traherenturab amne, Abscidit miseram lubrica testa caput . Orba quod indientum mater dum conderet urna , Hoc peperi flammis , cetera , diast, aquis.

Simile propemodum suit satum illius hermaphroditi, de quo est vetustum poetae Pulicis carmen, quod alii Antonio Panormitano adjudicant, apud Politianum l. cit.

Cum mea me genitrix gravida gestaret in asio , Guid pareret fertur consuluis e Deos. Mas est, Phoebus ait: Mars, foemina: Iunoque, neutrum: Cumque forem natus Hermaphroditus eram suaerenti lethum , Funa sic ait, occidet armis: Mars cruce, Phoebus aqnis, sors rata quaeque fuit. Arbor obumbrat aquas, adscendo, deciait ensis

uem tuleram easu, labor O ipse super. Hi hesit ramis , caput incidit amne, tu quo

412쪽

Cxp. XXIX. VETERUM GENTILIUM ; si

nemina, vir, neutrum , flamina, tela, crucem.

Si autem ob incursum fluminis vel metum. corpus jam perpetuat sepulturae traditum esset, solennibus redditis sacrificiis, petr noctem in alium locum transferri poterat. Ful. Paul. sentcnt. lib. I.

tit. 2I. vid. Guther. de jure manetram. lib. I. cap. P.

Atque de Agris hac enus: De Pagorum lustratione Varro, lib.

s. de L. L. Paganica agriculturae causa suscepta, ut haberet in gris omnis pagus. Ovid. I. Eastor. Petrei agat festum, pagum lustrate coloni, Et date paganis annua Lba focis. Placentur frugum matres , Tellusique Cereque

Farre suo, gravida visceribu siue suis. Siculus Flaccus de conditionibus agrorum, sub finem: Sed Ppagi sepe signiscanter finiuntur, de quibus nonputo quastionem futuram, quorum territoriorum ipsi pagi sint, sed quatenus territoria. suod ia- me 'tectigi potest ex hoe, magistri pagorum, quod (quo) pagos lustrare solith ut, uti trahamus, quatenus lustrarent. Cujus loci nae sensus est: Vcrritoria pagorum, sidet horum finibus quaeratur, inde Prx- firmi, aestimari, atque catenus, scu cousque rcgi ducique oportere . quousque magistri pagorum pagos lui rare ambarvali dicro, seu l ultro se isto solent. Facob Gothop. ad Constit. Constant. M. leg. S. Cod. Theodos. de Episcopis, Eccles. cr Clericis. Flumina lustrantur a Moscovitis, quamvis Christianis, narrante ., P. Iovio in Mosco via : Alia quoque, inquit, sacra, certo anniri tempore apud flumina gelu concrcta celebrantur. In ripa taber-,, naculum constituunt, et advocata nobilitate, hymnos numeros I,, Concentu pronuntiant, sacraeque lymphoe multa aspergine pro- , , fluentam purificant. &solenni ceremonia limium &conssecra- , , tum circuincisa & reyulsa glacie protinus aperiunt. Iis imbus ritet

., consectis, si qui adsunt languentes vel morbosi, in flumen de-,, sitiunt, dc Licris aquis abluuntur, quum ob id clui morborum ., ibi des persuasum habeant. Qtiasi scilicet Angelus ut olim ita Beth sua , Feh. s. coelitus descendens aquam movisiet.

413쪽

jsS DE LUSTRATIONIBUS CAP. XXX, CAPUT. XXX.

Amburbialia. Lu ratio Athenarum mense Thargilione. Alia in honorem Thesei. o Expiatio corinthi, Deli. Amae lustrion conditum. compitalia. Passanalia. Fontina lia. Septimontium. Lus ratio micorum, Curiarum. For dici lia. Stultorum seriae. Sacra privata: Familiarum inve Gentilitia. Senes coemtionales disserunt ab istis, qui ad rem tiones faciendas. Ad lacra privata admittebantur uxor, liberi naturales, adoptivi: Ab olvebantur emancipati. Sacra Agudorem, natales: Vitae, Imperii, Chri Lanorum. Ab mimilia. Fulgurum si ceptiones. Tet e purae solennitas. Nuptialia, parentatio, Den ales. Extra ordinem urbeT ,

Ure nol in urbes conserimus: qirarum Lustrationes

Amburbia i diccbantur, quae itidem hostiarii in qua- aversum, ante mactationem , circumductione, si bant. Jul. Obseq. de prod. cap. 3. Urbs lustrata, ea raono. us ardentibus per urbem ducta. Apul. 3. metam. Tandem perae ratis plateis omnibus , in medum eorum, qui lustralibus piamentis minas portentorum hos iis circumforaneis c circumserraneis legentuari judicat Guth rius . de jur. m.M. lib. I. . cap. V. expiant angulatim.

Mantinaei post discessum Cynaetensum, sceleratissimorum homi

414쪽

b inst. XXX. VETERUM GENTILIUM. 3s di

Urbium lustrationes . vel statae erant & ordinariae ; vel extraordinem certis quibusdam occasionibus institutae. Stata & Anniversaria erat Athenarum lustratio sexta di emcnsis

, ob prosperiorum quarundam rerum eventum non Atheniensibus tantum, sed aliis etiam auspicatissimus fuit, ut scribit C. Rhodig. DEI. antiq. Ab. I p. cap. So. Illud vero primum felicitatisi argumentum, quod eo in lucem prodiisse narratur Socrates hominum sipientissimus. Inde Persiarum a icta potentia, quo no- mine Atheniensibus receptum Hi αγeari a capras trecentas immo: lare . Miltiade voti damnato. Rursum apud Plateas praelio nobili superata gens cadem hoc ipso die. cujus item donum apud Mycalen comparatum decus. Quin& Persis esse fatalis quadam modo dies haec visa, quando ea quoque ab Alexandro traduntur concita opes. Sed & Alexandrum cadem editum ferunt, & ex humanis item concessiste. e Dan. var. lib. 2. cap. 2 s. Duos autem viros tum temporis immolabant Athenienses, unum pro viris, alterum pro meminis. Harpocration in eamuxae. ova reuge ec o ix ris i& cx Rab afrioe irem, Xc es et cratac , es etci. s tactv A cic, Eva laev xlaret v age v. Exx s G v γυγαλκων. Hi non tantum: qae carai & exbain re, scd ec rus, amat dicebantur. Hel ladius Chrestomath. lib. g. apud Photium in Bibliothcca : hv b

; .' Aeteraec. Συμ βακχci b , r. , , cpta sero. Alii virum ec meminam immolatos tradunt, singulos scilicet, pro suo sexu. Hesy

Quid *x ba cli supra cap. 22. diximus. Etymologiciam magnum

i; lac M. Hoc vult; Pharmacum fuisse nomen proprium iacrilcgi cujusdam, quo capto. ecpropter sacri lcgium male mulctato

415쪽

s6o DE LUSTRATIONIBUS CAr. XXX.

Etitio, dc inceps in ejus memoriam, mense Thargetione, Athenis haec sacra pcnacta suerint. Eadcin iure habet Harpoc nation. Fuit de alia Athenarum lustratio, quae quotannis circa Delia celebrabatur. ut colligere cst cx Xcnophonte, Ab A. de diecti, Ofettiis Socratis. Horum tempus incertum este judicat Hospinianus: Si autem ea quae de Pyaneptiis, Olchophoriis scribuntur conseras, ad men scin maxa, truxa non inepte res cras. Hujus celebritatis longe aliacit origo. Eichalcitam in honorem Thesei, qui, occiso Minotauro, gravi incommodo urbetm libenaverat. idetoque quo an i, na is in Delum insulam mittcbatur, urbs lustrabatur. ecante Ius navis reditum de damnatis supplicium sumi legibus erat

di et Aix g. a. Hai Ergo navis cum rediisset, Socrates cicutim bibit. Hujus autem Thesci beneficii tam grata Athcniensibus recordatio fuit, ut praeter hujus sciti cclcbrationcm, ipsumctuum Tlicita nqvigium, ad Demetrii usque Phalerari aetatem con-s Tvaverint. vclcri materior aliam integram sussicientes. itaque coagmentantcs, ut disputandi materia suci it Philosophis . aliis erit-d m, aliis diversam navcm csse contcndentibus. PluIArela, in The- se . quae etiam quaillio inter I crmolaum Barbarum, de Alexandrum ab Alexandro super coenam agitata fuit. vide hujus dies genialcs lib. 3. cap. I. Grotium, de ur. Belli O Pacis, Ab. r. .F. S. F. S. in notis. Hinc & iustum a Thcseo institutum. vide Hospin ara. de festis. Alcnse Maemacterione victimae pelle lustrabantur Athenae E

Corinthii libcris Medear, non a matres (quod in Poetarum sa- bul scit sed ab ipsis Corinthiis intersectis . ait m ex pratoria D criscia

416쪽

CAp. XXX. VETERUM GENTILIUM 16 i

crificia offerunt, ea quasi tributum reserentes. e Elian. var. histus . s. cap. 2I.

Roma quotannis Lupercalibus ac Feralibus mense Februario Iustrabatur. Fuerunt & Statae lustrationes post aliquot annorum periodum celebratae, inprimis poli quinquennium. Insulae Deli lustratio primo quidem fuit anniversaria, a Theseo, teste Plutarcho, instituta. Hic enim , e Creta in Delum solvens, chorum instituit, quem Delii deinceps observarunt, circuitus , atque exitus labyrinthi imitantem, & numeris quibusdam alternis orbibus orbes impedientem , quem nUncuparunt. Celebratus est circa aram ceratonem ex sinistris caprearum cornibus concinne structam . de qua vide Politian. miseli. cap. s2. Haec antiquitus quidem apud Delum agitata dile ex Homero probat Thucydides. lib. 3. be2. Peloponn. sed cum sensim exolescerent, Atheniens s bclli Peloponnesiaci anno sexto, lustrata penitus eccxpiata Delo, quinquennalia festa Delia vel instituerunt, vel instaurariant. Verba Thucydidis: Tu S a Ac, DOSF- est v valai, αβ rutv δη τινα. o m Do ficu a de' -

Athenienses ex oraculo quodam . Nam ct Pinstratus Drannus eam prius expiaPerat, sed non omnem, verum quatenus a templo despectus patebat. Tunc autem omnis expiata est, idque ad hunc modum: quameunque in Delo emitere defundiorum monumenta omnia sustulerunt, in in pesterum edixerunt, ne quis in insula aut moreretur , aut nascCretur, sed in Rheniam transportarentur insulam , tam parum a Delo distantem , ut Policrates Samiorum Drannus, cum aliquando stia se pelleret, O aliis insulis imperitaret, captam Rheniam catena au aeter teret Delo . Deliaque Apollini consecraret. Tunc quoque pr/m-

417쪽

ssi DE LUSTRATIO INBUS CAP. XXX.

post lustrationem Athenienses festum quinquennale Delia fecerunt. Roma singulis quiquenniis a Censoribus lustrabatur. Hoc primo sectum a Servio Tullio Rege , qui , censu persecto , cdixit, ut omnes cives Romani, equites peditesque, in suis quisque centuriis in campo Martio , prima luce adessent. Ibi instructum exaercitum omnem Suovetaurilibus lustravit, idque lustrum condi tum appellatum, quia in censendo finis factus esset. Lio. lib. I. e . M. Idem refert Dionysius Halicarn. Ab. A. Nempe Regem Servium, censu peracto, civibusque in Ordinem digestis , tau rum arietem, & hircum , ter circum exercitum justitie circumagi ; deinde Marti campi praesidi immolasse, atque ita populum expiasse. Hinc subjicit: murorum et Metae Acb eis; v x i,. x es, ,

hae lustratione perae Io censu, lustrantur a facrati mo magistratu, Namque lustrum appellant. vide Varronem, lib. s. de ling. Lat. s. s. Hinc Romanae Indictiones deinceps ortae videntur. Erant & Municipiorum sacra. Festus: Municipalia Ared orabantur , quae ab initio habuerunt , ante ciditatem Romanam accespiam , quae observare eos Poluerunt Pontificet , ct ex eo more facere quod adfuissent . . . . antiquitus.

Aliquando partes tantum urbium expiata . ut compita, pagi, montes, fontes, vici, curiae. Compitalia antiquitus magna frugalitate celebrata. Propert. lib. A. el. I. Parva saginati lustrabant compita porci. a Servio Tullio ad Deam Maniam Larium matrem , Laresque Placandos instituta: cum enim, eX praecepto Apollinis, capitibus

pro capitibus supplicandum esset, Brutus Cos. Regibus pulsis, capitibus allii de papaveris supplicari jussit, ut scelere remoto, de

nomine capitum Apollini satisferet. Macrob. hb. I . cap. I. Festus: Pilae, enses viriles O muliebres ex lana Compitalibus suspe debantur in compitis, quod hunc diem festum esse Deorum inferorum , quos vocantL ares, putarent, quibus tot pila, quot capita sertiorum , tet entes, quot essent liberi , ponebantur, ut vivii parcerent, est essent

his pili. - simulachrai centcnti. quo respexit Plautus Prol. capi.

418쪽

CAp. XXX. VETERUM GENTILIUM. 36s

Dii nos quasi pilas homines habent. vide & lege Hospinianum, desistis , fol. so. Paganalia a Paganicis distinguenda . Haec enim in agris, quod ex Varrone discimus: illa in urbe fiebant a paganis, id cit, qui sunt ejusdem pati, qui ad eandem rea rerum aquatum ibant. sicut, brevi et C taroe a puteo, phratriae dictae. Junguntur Montanis, qui R mae in iisdem montibus habitabant, a Varrone , lib. s. de ling.Lat. Cicero, rarat. pro domo : Nullum est in hac urbe collegium, nulli pagani, aut montani, qui de mea dignitate non decernant. Horum feriae etiam Septimontium , propter septimum montem urbi additum. Varr. ibid Sueton Domit. cap. A. Fest. in Septimontium. Tertullian. de idolol. cap. Io. Hospin. de fest.

Fontinalia. dicta a fonte, Varro lib. s. de ling. Lat. quod is dies feriae ejusq; ab eo autem tum & in fontes coronas jaciebant, taputeos coronabant, Scaliger in conjectaneis addit: Dus scit. fontis , cujus delubrum fuit juxta portam Capenam ; unde oe ipsa Fontinalis diecta est, Festus et Fontinalia , fontium sacra si unde O Roma Fontinalis porta. Κalend. Rom. III. EID. Octob. FONT. NP. hoc est: Fontinalia, Nefastus primo. Vicorum lustratio Atheniensibus oraculo mandata. Demosth.

μηδε νίδα . di via et Tm Sacrificare adstatuas Mercuriales. AD, eenim vocabant Mercurios, per priPationem , eo quod neque manuI n que pedes haberent. 1cia enim membra sunt. idem paulo post. (κD- ναν άγui mi in q, 5 θηλατ- ν--c ίavc. Aidore , victimis complendos vicos.

Atheniensium populus universus tributim dis inctus divisusque ad publicas solennitates conveniebat, ubi . non nisi mactata n stia. actionis fictat initium. unde inter tribus de victimarum proestantia aemulatio atque contentio: cujus exemplum est apud

Theocritum, idyllio A.

419쪽

16, DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXX

'facilem ui quidem ct iste rufus taurui est, utinam seiantur Lampriada tribules quando sacrificant Funoni , talem: improbus enim est populus.

Ad haec tribulium sacrificia allusisse videtur Aristoteles initio

tur , cum seipses more tribuum s arint. Quid est more tribuum muca, ioco D c 3 Audiamus Casaubonum ad Athenarum , lib. s. cap. I. Olini Athenis quando ad cclebrandam publicam aliquam solennitatem conveniebant, magna inter tribus de victimarum prae stantia, & choragii totius magnificentia remulatio fuit. Itaque naturali victimarum altilium habitudine non contenti, artem adhibebant, quo pinguiores & opimiores viderentur. Incisa bobus cute, spiritum arundine in viscera immittebant, pinsuescere eos hac ratione autumantes, ut narrat Philosophus, histor. lib. S. cap. I. & ex eo Plinius, lib. S. cap. s. haec vero adulterina erat non genuina ideo Philosophus eos qui bonam valetudinem non habent, sed arte simulant, atque ementi untur elegantissime ait eoAsmκωψ συνάν tauriae, quod, ut diXimus victimis tria buum proprie convenit, Haec Casaubonus. Ad Romanorum Curias accedo, non illas ubi Senatus curat res civiles, sed ubi Sacerdotes divinas. Tales Curia Veteres, ubi cura sacrorum publica. Varro. lib. l. o. s. deling. Lat. Festus et Nodie Curiae proxime comitum Fabricium edificata sunt, quod parum amplae erant. Veteres a Romulo facta, ubi is populam ct Acra in partes

trigluta distribuerat, ut in iis ea sacra curarent, qua cum ex veteribus innovas evocarentur, septem curiarum per religiones edocari non potu

runt. Itaque Fortensis, Rapta, Varensis, Velitiae res divina sunt iuveteribus curiis. Ilcrum Paulus ex Festo: Curia locus est ubi publicas curas serebant. Calabra curia dicebatur, ubi tantum ratio sacrorum gerebatur, quales sunt ea, in quas Romulus papulum distribuit numero triginta senibus postea addita sunt quinques ut in sua quiaque curia scra publica faceret, feriasque observaret. hiaque curiis singulis nomina Curiarum Virginum imposita esse dicuntur, quas Virgines quon- , dam Romani de Sabinis rapuerunt. Hinc Curiales Inamines , Curiariun Sacerdotei, Curiones Varroni: Curialii mense, in quibus

immolatur

420쪽

C, p. XXX. VETERUM GENTILIUM. 3ss

im molatur Iunoni, quae Curis est apellata. Curionia sacra, quae in Curiis fiebant. Curionium aes, quod dabatur Curioni ob sacer dotium Curio natus. Curiae Fordicidiis expiabantur, quae, juXta Varronem, set de ling. Lat. a fordis bubus ferendis dicta sunt. Bos forda, quae fert

in ventre, quued ea die immolantur publice boves praegnantes in curiis complures. Eaedem & horda vocabantur. Varro. lib. 2. de rust. cap. s. Vaccapraegnani horda appellatur Ab ea in fastis dies hordiealia nominantur, quod tunc horda bades immolabantur. Festus : Hor praegnans, unde dies, qua gravide hostia immolabantur, mrdicia a.

A Numa tempore starilitatis instituta. . Fast. Forda ferens bos est, facundaque dicta ferendo,

Hinc etiam foetus nomen habere putant. Nune gravidum pecus est, gravide quoque semine terra , Teleturi plena victima plena darur Pars cadit arce Fodis: ter denas curia vaccas Accipit, ct largo sparsa cruore madet. ubi visieribus vitulos rapuere ministri, Sectaque fumosis exta dedere focis. ne cremat vitulo; , qua natu maxima Virgo est, Luce Palis populos purget ut ii e cinis. Deinceps . Rege Numa, fructu non respondente labori,

Irrita decepti vota colentis erant.

Faunus consultus his ambagibus Fordicidia postulavit:

Morte boum tibi, Rex, Tellus placanda duarum, Detque sacris animas una juvenca duas. Exta babis gravidae dantur, foecundior annus

Prodenit, ct fructum terra pecusque ferunt. Qui vero solenni hoc die rem divinam neglexerant Quirinalibus Scrificabant, quae ideo stultorum feriae dicebantur. Plui. quxst.. Rom. 8'. & Festus. Ovid. E. Fas . Lux quoque cur eadem stultorum festa vocetur, Accipe, parva quidem causa, sed apta, subest.

Postea: Curio legitimis tunc Fornacalia verbis Mariimus indicit, nee ictata sacra facit. Inque fero multa circum pendente tabella