장음표시 사용
431쪽
sis DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXX.
carmine , celebravit ; quod ejus manibus , filius postumus go parentaturus , cum lectoris venia adjiciam , gavisurus si ex hac digressiuncula aliquam quis aut utilitatem , aut delectati
nem capiet. Est autem tale: E tenebris in Di s matem a prodit ab altio , Et venit in lucem , Lucide Phoebe , tuam. E tenebris mentis , depulso errore , radixit , Donatusque Dei eognitione fuit. uicunque in Domino vivit s nescidit uterque Se nasci , vitam novit uterque suam. Angustis venit illi locis eductus s ct iste
Angusta mentis cognitione Penit.
Ille ex angustis augusta palatia mundi inic augusta Dei foedera natus init. Ille venit plorans ; lachramis se proluit iste: Debilis illi venit s debilis iste venit. Ii quoque qui Domino moritur squae tertia vita est Nascitur , ct caeli natus in astra venit. Et venit e nostri densa caligive mundi , Inque polos vera luce beandus abit. Tunc summo coeli Oectans e vertice Lunam , Et Solis tenebraa dixerit esse viam. scitur et nescit , summoque infertur Obrua Inscius , illatum sentit , et astra videt. ra Oidet' Lyatioque infra se currere tanto , . Guanto se supra viderat ante stupet. Sic ex angustis augusta palatia caelis uid possis terris arctius esse ' subit.
Et quo nobilior vita est , lachrymosior ortus, Et cum tristitia , morte , dolore , venit. Guartum cum toto tandem simul orbe renascar, Et vita totus non pereunte fruar. Gui me olim pueruo produxti matris ab areo, Et verbi gignis cognitione tui:
sui sine me facis Hic , sine me mihi gaudia confercursica , redde animae mρrtua membra mM.
432쪽
Cap. XXX. VETERUM GENTILIUM. s r
Quae autem sacra a singulis personis oblata occasione suscepta sunt , varia fuerunt, ut expiationes & operationes, ubi se iis indigere pro hia superstitione judicabant. De fulminibus , e rumque susceptionibus ante egimus , cap. Io. Supersunt ea quae circa matrimonium , de circa funera exercebantur. Circa matrimonium crant Sponsalia & Nuptialia. Sponsalia Nuptiis previa auspicato Ecbant, videatur Rosinus aptiq. Rom. lib. i. cap. 3 p. ta ibi Dempsterus , quos describere non lubet: inibi etiam de nuptiis earumque ritibus agitur. Ubi inprimis lustratio aqua & igni fiebat, ut ec supra , cap. Eo. diximus. Et additum sacrificium : Polyaenus lib. . Tacetiis
chilles , apud Euripidem , Iphig. in Aulide , Agamemnonis taCalchantis fraudcs circa nuptias deicitans , ait:
Agamemnon autem Iphigeniae nuptias cum Achille simulans . ibidem:
Mitte filiam cum Patre ex .essibus , suta sacra aqua adest parato, Et placenta ut conjicianti r in ignem lustralem Et juvenca quas ante .ptias oportet mae pari Deae Dianae , halitus nigri sanguinis. Varro, de re russet. lib. 2. cap. g. Nuptiarum initio antiqui Reees ac sublimes viri in Etruria , in conjunotione nuptiali , navan et
433쪽
, 8 DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXX
pia ct vo Uus maritus primum porcum immelant. Prisci quoque L imi , oe etiam Graci in Italia idem faectitasse videnrer. Nam ct n. stra mulieres mareime nutrices , Naturam , va formina sunt , in virginibus , appel int porcum , Grace χ: cv , signiscantes esse dia anum insigni nuptiarum. In his sacris bilem victimae juxta aram defodiebant, iram a nuptiis abeste oportere significantes. Po t. praecept. connub. Euseb. ob. 3. praepar. Euang. Sacra privata ex occasionc funerum vel Semel tantum , via Saepius licbant. Semel tantum fiebant Parentalia , quae quoa domus , unde mortuus crat elatus , certo scoparum genere ab Everriatore pura garetur , inverrae , & a dierum numero Novcndialia dice dantur. Festus in exuerriator. Serν. ad s. e Eneid. 6 . Quo tempore parentatio sive funeris solennia concludebantur. Haec autem privatim fiebant. Festus in schedis Pomponii Laeti : pad:
6. Afense in aedibui sacras ararum vicem obtinent , quia Iegibus earum omnium sacrata qucque mensa sunt et ut velut in ararum vel
pulti aris loco sint. Privati quoque in primis sprivis) ipsis locis hobere soleni , ubi sacras sacra) babituri Ant , cu usmodi est paren
Saepius sacra privata haec fiebant vel dietim , vel annuatim. Dictim fiebat Laribus , quod narrat Lar familiaris apud Pla
tum , Aulularia: .rime filia una est : ea mihi quot die Aut thure , aut vino , aut aliqui semper supplicat:
Quod dicit aliqui , eo respicit, quod supplicantes pauxiliundi
cibi de mensa in focum deferebant, praesertim ex inanimatis, quia Genii sive Lares vitae, non mortis auctores, Uid. svr. cap. dig. Tibullus sic Lares compellat. lib. I. Elcg. I. Adsitis didit , nec dos e paupere menses Dova, nec e puris I Fernite stilibus. Pere. sal. 3. --Cultrixque foci secura patella. Ubi vetus Interpres : cultrix foci, quia delibanda .a ei in ea posta ad focum ferrumntur. Necipe ut ibi adoleantur. Nam homi ni eas gustare nefas, igni absumebantur. Plutarch. de fort. Iro, De
434쪽
I C, p. XXX. VETERUM GENTILIUM ars
De corona autem Laribus dicata , vid. Cisu. de re rust. cap. I J. min. lib. 2. I. cap. 3. Dem . ad Rosin. lib. . cap. s. Annuatim celebrabantur feriae innecales. De his Cicero, de lem. Nec vero tam Denicales, qua a nece appellata sunt, quia residentur mortui, quam ceterorum caelestium quieti dies , feriae
nominarentur, nisi mavores eos, qui ex hac vita migrassent, in Deorum numero esse voluissent. Eas in eos dies conferre Ius, quibus nec
ipsius, nec publica feria sint. Videmus hic rationem nominis, a denecando scilicet, vel a Gr. visu. , quod mortuum notat, ut ait Festus in Denerales. Deinde in quorum gratiam celebratae suerint . mortuorum scilicet, quod majores in Deorum numero esse voluissent. Item eos sedendo&quiescendo coli. De hujus t ei lectione critici laborant. Salmasius sic legendum judicat, quia res dentur mortuis. Residere enim ferias dicebant pro seriari, quia resides manebant per seriarum tempus, nec quicquam operis faciebant. Hoc modo idem Salmasius legit in Plauti Epidico , adi. a. Q. A. Tuas residebit faxo mulier ferias. id est , tua erit , & sacra tua domcstica celebrabit. Quomodo Venter gutis turque , dicuntur residere ferias esuriales , apud Plaut. in Capt. act. q. sic. i. id cst . agitare ferias esuritioni dicatas , cessare ab
edendo , de bibendo. Tandem ex supra posito Ciceronis loco liquet sacrum hoc quotannis sectum cite: cui qui obstringeretur haut quemlibet ei diem poterat praestituere ; sed necesse erat aliquem eligere , quo nullae essent ejus semiliae feriae aliae ac multo minus publicae. Lege porro Gutherium , de jure
Extra ordincm non tantum homines polluti , sed maxime etiam urbes domusque lustratae sunt, si quid accidisset, quod ea cura ac religione disinum videri posset. Si prodigia citent nuntiata , quod in Livio occurrit passim . Sic Aruns vates, apud Lucanum , lib. I. Mox jubet , totam pavidis a citabus Arbem Lustrari , ct festo purgantes moenia lustro
Longa per extremos pomoeria cingere sines. dcc.
Post exactos Reges, Brutus & Collatinus primi cost urbem lustrarunt . caesi que victimis , primi ipsit super extis stantes, ju-
435쪽
sso DE LUSTRATIONIBUS CAP. XXX.
rarunt&c. Dion. Halic. lib. s. c. p. I. Deletis etiam conjuratis, qui Tarquinios reducere tentarunt, ex SCto , tota Civitas lu-
strata est , quod neccssitate coacta esset civilis caedis auctor fieri , neque ante Senatus ad sacra Eucharistica , ludosque accessit, quam sacinus expiatum, luesque solitis lustrationibus acceremoniis abolita estat, ibid. cap. S. Nec is Roma Gallis C millus sacris operatus urbem lustravit praeeuntibus Pontificibus. Plut . in Camillo. Sic postquam AnnibaI urbem reliquisset, apud bilium Ital. lib. I 2.
Corpora nunc viva sparguntur gurgitis unda , Nunc Anienico is statuunt altaria Umphii , Tum foliam repetunt lustratis moenibus urbem.
Insigne est , quod narrat Philostratus, devit. Apollonii , lib. Apollonius Tyanaeus Ephesiis promis crat. se pestem , qua laborabant, depulsurum, populumque at theatrum duxit, ubi
Hcrculis sis di xvi. statua erecta erat. Id c senem quendam mendicanti similem invenere , qui arte quadam oculis connivebat , peramqrie paniccis frustis refertam gestiitat , lacera vcste amictus , totoque corpore sordidus. Hunc, ut Deorum inimicum lapidibus obruere jussit Apollonius, Ephesiis mirantibus,
ta hominem pcregrinum misere vivcntem interficere crudele censentibus , humillime etiam pro salute dc precantem , instabat Apollonius ne illum diutius vivere permitterent. Cumquc jam aliqui lapidcs in illum jacerent, igne plenos oculos illum habere monstravit Apollonius , quo viso Ephesii Daemonem, este gnoverunt et brevique temporis spatio ingentem lapidum cumi tum super ipsum coacervarunt. Paulo post Apollonius lapides auferri jussit, quo facto mendicus quidem evanuerat; canis a tem , tanquam Molossiis , conspiciebatur tanta magnitudine quanta Leonum maximi esse solent, si uinam instar canis rabidiore emittens. Ephesii expiati & morbo liberati , eo loco, ubi hoc lapidibus obrutum sucrat, statuam Herculi se et ex ere,erunt. Hoc magiae exemplussa ab Hierocle aliisoue gentilibus,
veris Jesu Christi miraculis oppositum fuit, ut hujus gloriam
scierarent. Frustra; cum vera lux divina sallacissimas has tendibras ficile vicerit, ut eventus docuit. υid. Euseb. in Hierocl. ob. . e Donaua
436쪽
C, p. XXX. VETERUM GENTILIUM. 381
Domus lustratae Demost h. in Euergum : Domi ejus . qui Euergunt salsi testimonii accusat, nutrice liberta interfecta ,
Juris-consulti & hoc siladent , cce, si cita sat sileri, - , ά ga me rei' , ut facta pro te ct familia expiatione , quam aequi imo animo calamitatem feras. Sequitur : si iam e ί. -c crepet μ οι - c ra. Ea quae ad expiationem
adium pertinerent, feci. Apud Maronem. 6. aeneid. Lustratiitque viros: Donatus legit: Lustratiitque domos: Ita aquae purificationem hominum & domorum sui sic dicit: de hominibus ante Idem ter socios , O c. scripserat. Tertull. de baptis cap. s.
terum villas , domos, templa , tot iue urbes an ergine circumlata
aqua expiant passim . Post procos Penelopes interfectos Ulystes domum suam lustrav it, apud Homerum. Odysi X. Propter servum homicidam : Plato , de legibus , lib. ii. de redhibi
caedem commisit , cui vendiderit sciens scients , redhibendi ius non habeat , nescienti vero redhibere liceat s simul atque id emtor se serit. Id autem Iuniores de legum custodibus quinque cognoscant. Ac si scivisse comperietur, demas emtoris expiato ex lege interpretum sacrorum , deinde pretii triplum emtori reddito. Sic ob hominem impurum. Lucian. Pietudol. o u A ai H oin ac , ' καθ ori-cv M , .c coari , πευενεγκων ε ' eti ri licitis. Statim cum te aedia.hus ejecit , expiamentis quibusdam lustravit posZ exitum tuum . Cynthia apud Propertium. lib. g. eleg. 2. Dein quemcunque locum externae tetigere puc a Susit , oe pura limina tergit aqua.
Narrat Busbequius , Epist. Turc. i. Asiaticum quendam hominem in cujus domo Sulci mannus Imp. pernoctaverar , ubi Princeps migras let, lustralibus aquis , multoque suis tu , tacerto ceremoniarum ritu , domum suam , ut contagione talis.
hospitis pollutam, expiasse. Quod ubi Sulci manno innotuit, hominem interfici , domumque solo aequari jussit. C Am
437쪽
ssa DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXXI. CAPUT. XXXI.
Lebationes exercituum : Iuge Mambo, Neracis, L cedaemonio vi, Cretensium , Macedonum, Gr.ecorum, AT' umbim tum urbana tum domestica , ad sagum
de pulverem bellicum progredimur : ubi in militia deterrestri & navali lustrationes lustrabimus. Apud Hebraeos lex divinitus lata fuit cinis Midianitis, ut & homines , & vcstimenta , & reliqua instrumenta , aut igne, aut aqua lustrarentur , Num. 3i: is-2 . De Juda Maccabaeo na rat scriptor apocryphus , E. Maccab. cap. m. Jamnia oppidum cst Palaestinorum idolis deditum : Judaei milites hoc direpturi, quaedam idolis consecrata ex spoliis sibi vindicarant contra Deicdictum , qui Deut. I. anathemata sibi devota & cxecrabilia
Cum autem hi milites in praelio occubuissent , haec anathemata sub corum vestibus inventa sunt. Hinc cladis causam Judas agnovit, quare ad preces conversus , viritim etiam Eooo. Ut alias placci, inooo. drachmarum collegit , & Hierosolymam misit . non pro peccatis mortuorum , ut in vulgata veresione legitur, sed ut in Graeco est , i άαNIM , sacrificium Pro peccato , vivorum scilicet : ut castra hoc sacrilegio pollura lustrarentur , ne illis accideret quod Josuae dc populo Dei, 's. propter sacrilegium Achanis. De Gentilibus generatim observat Scholiastes Euripidis in
Reges ad besium itWri Diis serim re solent. Xerxes exercitum in Graeciam ducturus humano sanguine , crudelissime necato PDthii hospitis filio , illum lustravit. Senec. lib. 2. de ira, cap. I r. Herod. lib. I. Graci,
438쪽
CAp. XXXI. VETERUM GENTILIUM si
Graeci, post Cyri Minoris interitum , in patriam redeuntes,
tum Xenophontis hortatu , tum ex haruspicum res Donsis, exe citum lustrarunt. xenoph. lib. s. arxea. o. Lacedaemonii ante instructas acies Amori rem divinam faciebant, quod in militarium ordinum amicitia victoria sita sit. Cretenses ad conflictum jam expedito milite , ex civibus formosissimos deligebant, qui Amorem invocantes sacris operarentur. Athen. dipnos lib. IJ. cap. 2. Apud Statium , A. Thebaid. ante praelium cadit ingens rite Tonanti , GradiPoque pecus. De Macedonibus: Curtius, lib. I o. Macedonum Reges ha i fare soliti erant milites , ut disi a canis Piscera , ultimo in campo ,
in quem deduceretur exercitus, ab utraque abjicerentur parte. Intra id spatium armati omnes starent , hinc milites , hinc equites , illinc phalanx. Et Livius , l. o. cap. 6. Forte lusandi exercitus venit tempus , cujus solenne est tale: Caput media canis praecise , O prior pars ad dexteram cum extis , posterior ad laedam viae ponitur. Inter hanc ditisum hostiam copiae armata traducuntur: praeferuntur priamo agmini arma insignia omnium ab ultima origine Macedoniae Regum , deinde Rex ipse cum liberis sequitur , proxima est regia cohors, custorudesque corporis: postremum agmen Macedonum cetera multitudo claudit. Postea et Mos erat lustrationis , sacro peracto , exercitum d currere , O divisas bifariam acies concurrere ad simulachrum puerar.
Galli in auspicia pugnae hostias caedunt. Astin. lib, 26. c , E. Mysi ante aciem immolato equo conccpere votum. Hor. Lb. .
De Graecorum ad Trojam exercitu. Iliad. A.
Populos vero Atrides lustrari jus t diras vero lustrabantur , in mare sordes abjiciebant: Sacriscabant etiam Apollini perfectas hecatomba . Taurorum et caprarum , juxta littus maria indomiti. Romani exercitus suos de ante & post pugnam lustrarunt. Apud Silium Italic. lib. I . . -- Armat. Marce
439쪽
Marcellas pubem iusseratis rite maniplis. Priorem lustrationcm nre atriar ceto v - ωγ- γ γγ vocat Dio, M. r. Ubi eandem historiam narrat, quam Plutarchus in Arulo , dc Appianus , lib. q. beli. civit. Cafarct Antonius exere tum intra valium lustrantei , auq antulum frumenti , et quingenos asse, obitim ad facrificium divisere. Brutus ct Cassius contemta ira Aram inopia ct sordibus , primum in campo lustra erunt solenni in
re exercitum. Deinde victimarum magnum semerum per centurias ,
ct aces in capita quingenos largiti , benevolentia O alacritate exercitus prace uerunt. In qua lustratione infaustum omen Cassis oblarum et Nam coronam ei hctor indiersam obtulit. Sic Plutarcho teste , Cum Cassius solcnni sacrificio exercitum lustraret, cxta ab aruspice porrecta manibus exciderunt. Dion. Halic. lib. s. cap. r. T. Quintius Capitolinui., Q. Sertiuius Priscus coss. I irato exercitu , contra hostet , profecti sunt. . Aliud exemplum apud Liviu*n , lib. 23 . cap. 16. y II. T. Gracchus , cui tristia prodigia facta erant, 'aruspicum monitu quingentos patius a castris progressus , uti puro loco ea prodigia procuraret a Numi-clis circumventus est. Sic Turnus , '. A neid. -- ad unda Processit , summoque hausit de gurgite ymphas ,
Italia Deos orans , onera itque aethera votis.
Ut dc Marius ante pugnam cum Cimbris. Plutarchus in Ma
Ridendus itaque Machiavellus , qui vult ideo Romanos ante pugnam pecora mactasse , ut ex illo aspectu animos sumerent fortiores ad caedes patrandas , sanguinemque effundcndum. E cillimum sane mactare pecudem , hostem vero armatum interia mere longe dissicilius. Si autem e bestiariim mactatione animis fortitudo ingeneraretur , lanii omnium praestantissimi copiarum . duces , ac valentissiim tarent bellatores. Post pugnam Armilustrium institutum, quod ein armorum lu
lib. i. Armilustriam ab eo quod in armilustrio sacra faciunt. Nisi
440쪽
CXp. XXXL VETERUM GENTILIUM. 38s
Deus potius dictus ab his , sed quod de his prius , id ab is udo ratastro, id est, quod circumibant ludentes , ancilibus armati. 'Locus ille est Vicns Armilustri in Aventino , XIII. regione urbis. P. me or. Apud Livium , lib. I. cap. 28. Tullus Hostilius castra Albanos Romanis castris jungere jubet. Scrificium lustra-ic in diem posterum parat. Marius post victoriam de Teutonis, amplum fecit sacrificium. Plui. Mur. A. Postlimius devictis Vol scis. Dion. Halic. lib. 6. Observat Plutarchus, in Mario, magnis fere praeliis largas succedere pluvias . Vel quod Deus aliquis tellurem puris & coelestibus aquis lustret, abluatque: vel quod cruor& sanies humidum &crassum exhalet vaporem, qui aerem versatilem , atque ex levissima occasione in grande momentum mutatu promtum coagulet. Mirabile est quod narnatur a Phlcgonte, de rebus mirabiI. e.ip. g.
Post Antiochum in pugna ad Thermopylas ab Acilio Glabrione
cos. fugatum, Buplagus quidam Syrus, qui cquorum turmam in exercitu Darii duxerat , fortiterque praestans ceciderat, vulneribus XII. asscchus, media dic e mortuis su rrexit, in castra Rom. venit , carminibus exili voce prolatis, Jovis iram ipsis denunciavit. Perturbati Duces advocata concione de spectro consultarunt. Placuit, ut Buplagus , statim a recitatis versibus extinctus , cremaretur , sepeliretur , exercitus lustraretur , Jovique Agerruncatori sacrum fieret. Mithridates, cum Murenam acie Vicisset juxta patrios ritus si crificium instituit Jovi, in monte excelso pyram instruens , inque illam mel , lac, vinum , oleum , aliaque thymiamata inficiens. In campo autem convivium instituens. Quale sacrificii genus etiam Persarum Regibus usitatum suisse ait Appianus Alexandrinus, in belli Isthmisatico. Hermunduri victores aciem Cattorum Marti ac Mercurio sacravcre , quo voto equi, viri ,
cunista victa occidioni dantur. Tacit. annis. 13. cap. LI. Cluber. Germ. antiq. lix i. c. H.
Sacra haec ad placandos eorum , qui in praeliis occubuerant manes instituta. sic debellatis Latinis Romani humatis primo cadaveribus suorum , tum lustrato exercitu triumphantes in urbem redierunt. Dion. mis. I. 6. cap. I . Duabus autem constabant