장음표시 사용
441쪽
, fg DE LUSTRATIO INBUS C, p. XXXI.
partibus: Decursione & sacrificio. Trojani, o. I eid.
Ter circum accensos cincti fulgentibus armis Decurrere rogos , ter moesium funeris ignem Lustratiere in equis , u Litusique ore dedere. Deinde. Multa boum circa mactantur corpora morti Setigerosque sues , raptasque ex omnibus agris In flammam mactant pecudes.
Patrocli suntis his sacris decoratum describit Homerus. Elad. quod ridicule imitatus est Antoninus Caracalla , apud Herodi num , lib. s. Heliod. lib. g. A thiop. Tor - μω F Neo ipse meus; et o ira
ptolemi pompa circuivit , O tertio ephcti equii sunt circum&ecti. Quod etiam ad Achillis tumulum fecit AlcXander. Plut . in Alex. De funere Pomptii Lucan. l. S.
Non pretiosa petii cumulato thnre sepulchra Pompeius , sortuna , iuui : non pinguis ad astra vi ferat e membris Eoos fumus odores , Ut Romana suum gestent pia colla parentem , Praeferat ut veteres feralis pompa triumphos, Ut resonent cantu tristi fora , totus ut En
Projectis moerens exercitus ambiat armis.
Germanicus veterem aram Druso positam , sed disjectam restiatuit, honorique Patris cum legionibus decucurrit. Tacit. ann et . cap. r. quotannis hoc stato die factum ait Sueton. Claud. cap . i. Tib. Graccho ab Annibale in vestibulo Punicorum castrorum rogus exstructus cst, armatus eXercitus decurrit cum tripi diis Hispanorum , motibusque armorum ec corporum suae cuique genti assuetis : ipso Annibale omni retrum verborumque ii Dore exsequias celebrante. Li . lib. 2s, cap. I . Sic Iason pud Val. Flacc. E. Argon. os , age , funereas ad littera volvite sitias Et socios lustrate choros, date debita caeso Munera. --. quod factum deinceps,
Inde ter armatos Mi is referentibus orbet . i.
Concussi tremuere rogi , ter inhorruit aethert LucIscum clangente tuba. Statius
442쪽
CAp. XXXI, VETERUM GENTILIUM , Si
Statius , 6. Theb. Tunc septem numero turmas scentenus ubique Surgit equesct versis ducunt insignibus ipsi a vena Reges , lustrantque , ex more , sinistro
Orbe rogum, O stantes inclinant pulvere flammas. Ter curvos urgere sinus , insaque telis Tela sonant , quater horrendum pepulere fragorem Arma , quater mollem famularum brachia planctum. Semianimes alter pecudes , i pirantiaque ignis Accipit armenta. tum jussu vatis :--,- Dextro g ro ct vibrantibus hastis Hac redeunt, raptumque suis libamen ab armis
Uussique jacii , 'eu frena libet , seu cingula flammis
Mergere , seu Iaculum , seu fummae casidis umbram. Haec de terrestris exercitus lustratione : De classium autem lustratione laboris nobis compendium fecit Schesterus , lib. 3. cap.
3 . de misit. tradi. deterum e cujus verba huc translcribere cur cru-bes crem p Sic ergo ille: Post conscensionem lustratio de sacri-- sicia fiebant : nam , ut testis est Sabinus , antiqui priusquamis navigarent, semper sacrificabant. Et primum quidem conis si sultae avcs. undet Horat. Epod. Io. si Mala soluta navis exit alite f,, & Cpod. 16. --- secunda ,, RHtem occupare quid moramur alite'
si Meminit de Ari stophanes in avibus p. m. s6'. Igitur P. Clausi dius collega Junii cum auspicia neglexisset, &tempestate amia,, sistet classem , publice oo eam causam accusares , damnatio-,, nem morte voluntaria praevenit , uti docent Maximus Valeri- ., Us , lib. I. cap. 2. ec Marcus Tullius , de diuein. I. Neque,, enim navigari fas erat , prohibentibus ita legibus publicis , ,, nisi addixistcnt aves. Quod si vero addixi strat, tum caetera se lustratio pera batur. Livius lib. 36. C. Livius praefectus, , Rom. Hai is cum ab Xheginis Locrisque o ejusdem juris sociis de-- bita. exegisset naves . I prata ela' ad Licinium , altum petit.,, Ficbat autem in hunc modum, uti resert Appianus : Altariari stabant in extremo littore undis alluentibus, naves plenae classe,, siariis ordine ea circumdabant cum altissimo silentio.*Sacri-
443쪽
383 DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXXI.
,, siculi stantes in mari machabant , moxque in Scaphis ter ci si cum claslem exta lustralia circumscrcbant, navigantibus u- na etiam ducibus , precantibusque in ea lustramina a classe a- , , vertantur infausta omina. Divisis deinde extis , partem in mare porriciebant, partem adolebant in altaribus , fausta o- mi nante multitudine. Sed haec singula paulo accuratius examinabimus. Extrucbantur arae in littore caerulear. In his s si crificia fiebant tauris , vittis caeruleis redimitis, Neptuno po-,, tissimum ac Apollini. Flaccus lib. I. Arg.Tum laeta miluunt aras , tibi , rector aquarum . Summus honor . tibi caeruleis in littore vittis Ei Zephyris Glaucoque bovem. -- Devicit lancaeus , non illo certior alter sdi Pin uia latifera perfringere colla bipenni.
- Sic apud Virgilium lib. 3. AEn. Anchises , cum jam prose-
- eturi essent, ut poeta canit
Taurum Neptuno , taurum tibi , pulcre foro.., Post hos etiam ventis sacrificia oblata , teste Lucretio lib. V.,, & eX his , adversis primum , ut tempestatibus , deinde ec secundis, ut Zephiris. His alba victima, agna potissimum, ut navigationem adjuverat; illis vero nigra , ne ipsim im- pedirent. Virgilius praedicto loco. Nigram memi pecudem , Zephiris felicibus albam.
Tres Eetci vitulos , M tempestatibus agna, Caedere deinde jubet , solvique ex ordine funem. H Donatus ad hunc locum : Sacriscium feri Erici fratri ex tria si but Iuvencis jussit , ct ventis , ne violenti existerent , agnam si immolari. Pcr hyemem , cui supra sacrificia oblata dixit, , , non anni tempus , sed ventorum imbriumque violentiam in- relligit , qualis esse solet eo tempore. Sic alias usurpavit i H cis Plurimis , Graecorum imitatione, ut censet Servius, quia H bus Z---γ vocatur. Ita autem is ad 3. AEn. ubi Poeta : -- ctem l Icmemque fereno. Pluviam cum obscuritate. memem amis tem Grace disit , nam etiam tempestas dicitur a Grecin
444쪽
C A XXXI. VETERUM GENTILIUM abdi
is Hane ergo hyemem a priscis sicut Deam cultam annotamus. , Unde dc a Statio lib. 2. Silia. sub Noli regimine, velut minor Dea , esse dicitur. Ubi sic de inolo:
Cui varii satus , omniaque per aequora mundi Spiritus , ac memes , nimbosaque nubila parent.
si Solebant ecbderibus (Castori sors , ac Polluci, ut Horat. l. H I. C. Od. 3.) rem divinam facere. Petronius : Adoratiaque., siderabus intro navigium. Ad postremum mari tranquillo, quem- dmodum testatur Appianus, lib. s. B. C. Nearchum, Praemis sectum classis Alexandri Magni , antequam proficisceretur, si sacrificium dc ludos gymnicos fecisse an , - , Jovi servato-- ri , ex Arriani Indicis cognoscimus. Facto deinde per prae-,, conem silentio imperator summus , seu praefectus classis olesi aginea corona circum tempora redimitus, capiciat exta, eaque D cum vino e prora praetoriae porriciebat in fluctus , post quam si ter , ut Appianus indicat, circum classem navigasset , unais cum sacrificis, dc pronunciasset preces, ut Dii Deaeque maris , si portuum , dc ventorum felicem expeditionem esse juberent.,, Livius lib. 2s. cap. 3 p. Ubi illuxit , Scipio e pratoria nave S,, lentio per praeconem facto , Dii Deaeque s inquit , circ. secundum ,, eas preces cruda eXta , caesa victima , uti mos, in mare por- , rieit. Silius Italicus II. ver. 8. de eodem. Ipse alacer Sicula descendens Scipio terra Abscondit late propulsis puppibus aequor . Cui numen pelagi placaverat hostia raurus , Factaque caeruleis innabant fluctibus exta ,
Virgilius de Anchise , lib. v.
Ipse caput tonsae foliis e Pinitus oli Stat procul in prora , pateram tenet , extaq/ e salso/Parricit in fluctus ae vina liquentia fundit. Iustinus de Alexandro lib. 11. cap. s. Pri quam ulla naueis is littore excederet, hostias eaedis , petens vicitoriam bello. Appia- nus lib. s. B. C. 'o et Lo ira -
445쪽
nis tutelari Neptuno , ct tranquillo mari , ut propitii sibi e.ui ., parricidas essent , proficiscitur. Post praetorem , apud Graecosta praecipue , reliqui quoque duces militesque singulis ex navi si bus libabant Diis. Testis in Thucydides lib. 6. Ubi is uota des , inquit , ascensum , imposita ne essem omnia , quae secuis, , laturi erant , tubascurium factum , tum solennia ante pro ictionem, , vota nuncupata non per sitare i navet , sed pcr praeconem. Inter a , exemitus omnis aurea argenteaque pocula miscet O libat. Quod& a Christianis fieri oportere Leo ait : Priusquam , inquit., , ad classem procedas , precibus ac pio Potii se mutuo milites Deo si commendant , ct bonum prosperumque iter adversui hostes pree-
tur. Neque ipsi modo faciebant olim, sed & multitudo spe- chtantium , stans in littore , quae simul fausta omnia precam
is tur abituris. Idcm auctor in sequentibus et simul autem tibia si faciebat S caetera turba , qu erat in si tore tam civium , quam , , aliorum , si quis benevolui imi aderat. Et Diodorus Siculus i. Aig. Triremes statione sua portum spectabant, exornatis pro-- ris militum armatura . Universus portus acerris craterisque argentcis conspicuus erat. Ex his aurcis hausta scyphis liba , , menta Diis obserebant, venerantes orantesque silppliciter , ut felix esset expeditionis successus. Respexit ad hunc mo- , rem Fabius Quintilianus , quando ait : permittamus vela ven-- tis , ct oram holventipui bene precemur. Idem Propertius lib. H A. de bcl. Actiaco , ubi canit: si Solae metu patriam , qua nunc te vindice freta, , Imposuit prora publica vota tuae. , , Et Achilles Tatius lib. g. 2rmari .ec ta ei et He- ά .av et et Aux Plausus excitatus, , , multaeque Dei; ser toribus , quo pro cra nauestatione uti liceret,
si preces effuse sunt. Emittebatur tum columba , ut ex Asclepiadeo observavit Scholiastes Apollonii, lib. 2. Arg. Credo ut omen , , esset reditus. Solet enim haec avis sollicite ad domicilium ve- si tus redire. Haec Schcsserus.
446쪽
C1p. XXXIL VETERUM GENTILIUM. gyγCAPUT. XXXII.
Lustiario num modi NIL apud Mi damni avos. Gentilium jejunia in honorem Cereris. Nerophetiae. quid casus sin sacris Isidis , C beles , in Bacchanalbus. a tinentia per dies decem , meis . Abstinen tia a Venere flesiis G reris , Fidis, alorum. nsus rutae. quid ' lypocri is Xenocratis.
SUperest ut ad lustrationum sacerrimos ritustac ceremonias
progrediamur. A Muliam medanis quidem lustrationum ritus recensentur duodecim , quorum quinque caput spectant Gargari tis , stae oris collutio: Narium aqua adstrata purgatio e Mysiacis tonsurae capillorum discriminatio et Dentium fricatio. Tres ad manus & 'des pcrtincnt, nempe , umguium resectio et articulorum digitalium ablutio et et unguium extremmorum mundatio. Quatuor reliqui ad reliquas corporis partes ;Arundatio ab excrementis emissis r pilorum axiliarium edulsio: Rasura pubis et Circume A. Pocoh. not. ad Abulsu. pag. 3O3. Hottingerus disp. de baptismo, F. S. cx Joh. Cotovici itinerario, triplicem Muhammedanorum lotioncm proponit. Prima est, Juoties vel templa adire , vel precibus vacare intendunt. Mo-us ex Alcorano additur : O vos qui creditis cum surgitis ad procandum , lavate vultum verarum, re manus vestras , usque ad cumbit , cr ab ergite capita vestra, et pedes vestros ad talos. Haec ad leviora vitia emundanda. Secunda cst totius corporis lotio ad graxiora peccata, puta homicidium , sui tum , adulterium, expianda. Hinc tot ubique per urbes videre est balnea publica, quac dies noctcsque tum , iris tum foeminis patent. I crtiam necessariam putant cum alvum vel vesicam exoneraserint 2 gravi enim onere naturae deposito tam viri quam foeminae non cha
in linteovc detergunt anum (id cnim religioni habent, putaui que
447쪽
, i DE LUSTRATIONIBUS CAr. XXXII.
que sic Deum offendi posse, quod ejus nomen plerumque in charta scribatur) sed aqua frigida sibi abluunt ipsi , primatibus mancipia. Sed nobis cum vcteribus gentilibus res est, quorum ceremonias , pro variis Diabolorum affectibus , varias fuiste auctor est Apultius de Deo Socratis : Nonnulli sunt , inquit , ex hoe
Deorum numero , qui noctvnris vel diunris , promtis Uel occultis , latioribus vel tristioribus hostiis, vel cerimoniis, vel iritibus gaudeant et uti e D Utia numina ferme plangoribus , Graeca pler mque choreis , Barbara antem strepitu cymbalistarum , O vmpam arrem , ehoraularum. Itidem pro regionibus O cetera in sacrii disserunt . longa varietate pomparum agmina , mysteriorum silentia , sacerdotum os cia , sacrificantium obsequia , item Deorum ess gies , m exuviae,
templorum religiones, hostiarum cr-res , colores.
Hi ritus ac ceremoniae partim ipsam lustrationum spectant essentiam . partim circumstantias. Priores vel communes sunt, vel Proprii. Ritus communes omnibus vel plerisque saltem lui r tionibus adhibebantur. Atque hi vel Ded Gi erant sive privativi: vel xtax Hi, id est , Activi. Privativi in illarum rerum abstinentia consistebant, quas ad necessitatem vel etiam ad delech tionem natura homini conccssit , atque hae fuerunt quasi ad sacra majora.
Abstinentia at necessitate est Jejunium : Homo cibo vinoque ravis ad res sacras est ineptior , contra eorum abstinentia Diis tuis se placere eosque placare posse existimabant. Longi manus, Philosophus paganus hac de re ad Augustinum scribit, epistola, quae inter Augustini epistolas legitur ,2 i. Via est , qua purgatiantiquorum Acromm piis praceptii , expiationibusque purissimis , ct abstemiis observationibus decocti , anima ct corpore constantes deproperant. Liv. lib. 36. Prodigiorum causa, ex libris Philinis decemviri renuntiarunt , jejunium instituendum Cereri esse, id quinto quoque anno servandum. Fiebat ergo in honorem Cereris , quae Proserpinam , jejuna quaesivit. q. Fast. Sub 'die duratiit multis immota diebus, Et Luva patiens , O plubialit aqua .
Nec interdiu edebant, sed noctis initio , quod tuAc primum Dea jejunium solvisset. ibid.
448쪽
mb. XXXIL VETERUM GENTILIUM. 33s
Ilia soporiferum parvos initura penates Colligit agresti lene papaPer humo.Dum legit oblito fertur gustase palato, Longamque imprudens exoluisse famem . suae quia principio posuit se unia noctis , Tempus habent mensae sidera visa sibi.
Atheniensium mulieres in Thelmophoriis jejunantes humi sed
c-xa e m. Ea scilicet, quae Cereri contigerant, imitantes : vel quod olim penuria laborantes, ut sementem facere possent in honorem Cereris , omni cibo abstinuerunt, ut resert Gyrald sint et . IJ. de Diis. Praeterea iidem Athenienses ve*αλιωis, faciebant Mnemosynae , Musis, Aurorae , Soli, Lunae , Nymphis. Veneri coelesti, Baccho & Erechthei filiabus, adeo ut nec lignis & vite aut ficu in his sacris uterentur , notante Scholiaste ad Sophocl. Oedip. in Colon. v. Oct.Aliquando non ab omnibus , sed a certo ciborum genere abstinebant. Sic orthodoxi Montanistas accusabant apud Tertuli. le jejun. cap. 2. Xerophagias novum assectati osscii nomen O pro- ocimum ethnicae superstitioni, quales castimonia Apim , Isidem , ct
magnam matrem certorum edulierum exceptione purificant. Arnob.
I. s. adv. gentes : Nuid temperatus ab alimonio panis, cui rei et nomen dedistis casius y Castum scilicet appellabant hanc abstinentiam a verbo careo: unde cassus, & literarum itasmeaA, castus. Hariolationes coelii Rhodigini circa hanc vocem vide lect. antis. lib. s. cap. I 2. Hicron. lib. 2. contra. Jovin. De ciborum sibi placent ab stinentia ; quasi non superstitio gentilium castum (non cos- im, matris Deum observet y Isidis. Rationem reddat idem Hieronymus epist. ad Lartam : Faciunt hoc cultores Isidis ct Cibelei. orni gulosa abstinentia Phasides ades O fumantes turtures vorant , ne silice/ Cerealia dona contamineui. Hanc castimoniam aliquando Per dies decem , alias integrum mensem servabant. Apul. lib. I i . metam. Ergo igitur cunctis assatim praeparatis , rursus decem Aiebus inanimis Contentus cibis , insuper etiam de Serapis principalii Dei petiis illustratu . &c. Postea: A.ini m. protinui castimenta
449쪽
ssi DE LUSTRATIONIBUs CAp. XXXII
jugum Iubeo , ct lege perpetua presi ptis illii decem diebus , Oretalisbeietate multiplicatis instru dum teleta comparo. Et ante et Non secus quam cultores caeteri cibis profanii ac nefariis jam nunc temper re s quo reetius ad arcana purissima religionis secreta pemiserem. Iterum: Decem continuis illii diebus cibariam coercerem voluptatem ,
neque ullum animal essem , O inviniui essem. Apud Livium . lib. 3'. Duronia mater filio P. Ebutio Bacchanalium initia suadens.
ait et Decem dierum castimonia opus esse, decimo die carnatum, deinde pure lautum in sacrarium deducturam. Fellus et Denariae ceremoniae dicebantur , de Tricenariae , quibus sacra adituris , decem continuis diebus , vel triginta , certia quibusdam rebus carendum erat. Idem : Puri menstruo esse dicuntur . qni sacrorum causa , toto mcnse in ceremoniti sunt , id est , puri fine certis r
Hac ratione , morte incruenta, expiationes etiam fieri putabant. Creon , apud Sophoclem Antigonen interfecturus inib
Ducens eam tibi solitaria est uela , occultabo in subterraneo Oecu, : . Tantum cibi addens manipulum , Ut scelus ex urbe auferaIur. Scholivi es : lis etrahoracv 'κλο- - e Pura Moc , Me eivm, div Mi m eteoc , crevsvv κα .xeiracv eta Hi a Theta et tetrai κν, γα - Jce ei Atmu oi re sit . Tbeta se oleae c. Antiqui moris erat , ut aliquem carceri includere dolentes , ct se a cade expiaare , pauxissum cibi apponerent, hoc enim lustratorium ede putabant. Hoc autem flebat, ne quem fame interficere viderentur. Guod nefas
Simile in pomis Vestalium Romanis observatum , quod apud Lipsium vi sere est. Haec in Ecclesiam , juxta Pauli vaticinium I. Tim. . mature sam irrepserunt. Multi enim occinebant. Col. 2. EI. M. - , - . . - , μη . FP . Ne es averti cSic enim verbum
450쪽
C,p. XXXII. VETERUM GENTILIUM ass
notante ad hunc locum Calvino , apud Graecos capitur)ne eustaveris, ne contrectaveris. Haec enim non a Judaiχantibus tantum, & circumcisionem urgentibus, v. o. Sed etiam a Phialosophis profecta esse versus S. docet. Ac prieter Montani statum somnia , IIanichaei quoque Deum bonum et' verum dicebant cum tenebrarum gente pugnasse, O partem suam tenebrarum principiabas miscuisse , eamque toto munde inquinatam O ligatam , pereibo, Eleetorum suorum squi carnibus non vescebantur , ut illi qui Auditores appellabantur ac per Solem ac Lunam purgari asseverabant a ct quod purgari de ima parte Dei non potuerit in sine seculi aeterno ac poenali vinculo colligari. Augus . est . s.
Altera est abstinentia a Venere, quam priori junxit Ovidius, Fast. sus abest Veneris , nec fas animalia mensis
coelibes enim quasi coelites judicabant, & a Venere continentes puriores & remoniis aptiores. Juven. set. 6.
Ale petit veniam que ies non abstinet uxor
Concubitu , sacris observandisque diebus. Tibull. lib. 2. el. i. Vos quoque abete procul subeo, discedite ab aris suetae tulit hestema gaudia noecte Venus. Ovid. 3. amor. cl. 6.,A tenera quisquam sic surgit mane puella, Protinus ut castos possit adire Deos.
Martialis , pne l. lib. 8. Librum Domitiani majestatem aditurum , adcoque non lascivum , ut alii, meminisse , ait, non nisi religionis purifietatione lustratos accedere ad templa debere: intelligit autem abstinentiam a Venere , quod subjechum innuit epigramma:- Laurigeros Domini liber intrature penates , Disce verecundo sane Iius ore loqui. Nuda recede Venus . non est tuus iste libellus , Tu mihi , tu Pallas Caesariana , veni. Demost. orat. contra Neaeram : 'A Met is , ii, i Udo 'F , s
ct pura, ct casta ab aliis preritati adversentibus, ct a viri congresu. A Venere abstinebant festis Cereris. Ovid. q. amor. etcs, ct