장음표시 사용
111쪽
Somemti, quem ilh- iuvenibus iuris studiosis insignem operam impendisse testantvi veteres inter eius discipulos memoratur P. Rutilius Rufus, ncuius adolescentiam ad opinionem et miscentiae et I ris sesentiae P. Mucii eommendabat domus ilM. Tandem unimos laudes tulit . Mucius Scaevola
P. F. Pontifex Marcimus, divini humanique iuris auctor celebem mus illa, quique apud veteres tam primus Cius exstitisse dicitur, quam Orator Iiberius Griectus ita, uius Moque nitati mem minis et praeesari discipuli, inire quos praehimae auctoritatis fuerunt C. Aquilius Gallus lib), Lucilius Balbus, ex Papirius, C. Iuventius lim;
sed e quomin numero maxime in censum veniunt, tum ipse Cicero, tum eius familiaris T. Pomponius Atticus Tullius enim minetuo Scaevola Augure, se ad hune Pontilicem mutulit, quem unum vitatis nil curior hie vero agitur de a. p. d. c. 663, et q. s. q. F. a. 666 diem supremum obiit. Errorem post Drumibere indicavit nuperrime doct. Mugnes ad cic BUTER.
112쪽
suae et ingenio et iustitiae a maintis iniim dicere nulliis dubitavit Il xi Atticus vero ipse testis est, Iiuis Civilis se studio ductima cum antico ad hunc Scaeviam ducendi emam ventitassea t8).'1, in exempla et merita recensere nil adtinet iuniri tamen addere iuvat, Servium Sulpicium, utpote qui ex aequalium sententia mines sicile doctrinae praestantia post se reliquerit Ictos. Omnes ait Cranos qui in hac civitate intelligentiam iuris habilimini, si unum in locum conferantur, cum Sem so Sulpicio non sunt eo amaei. Neque enim ille magis iuris quam iustitiae consultus suit. Ita ea quae profieiscebantur a legibus et a viae Civili semper ad stellitatem aequitatemque reserebat; neque iust
tuere litium actiones inriebat, quam controversias
tollere liM. Pua in re quantopere admirabilis eius in legibus interpretandis atque aequitate explicanda
scientia iurisprudentiae ipsius dignitati atque existimationi profuerit omnes intelligunt, qui ad iuris antiquioris normam severam adtendant, atque ad CcERONI verba, haud uno loco querentis, plurimos ea aetate fuisse, qui Ius Civile profiterentur, nec tamen Ictorum nomine essent digni(l2B. Germanam
113쪽
hitur Semiis ad iuris praestantem serentiam perae quebatur aliisque indicabat viam; et suo adeo rem
aerem docebat, ignorationem iuris litigiosam me ac differim, non iuris scientiam(l2l . Ab hoe etiam plurimi prosecti ICti egregii l 22 r nuncupantur Alfenus Varus; quem amat il23 Servii Sutrum seu discipulum vocat, alii item sure somnul2M,
ra(l25 Titus Caesius, Aufidius Tucca, Aufidius Namum, Flavius Priscus, C. Ateius Pacuvius, Vnna, cuius et alii meminerunt in Pandectis Icti l 26 i Publicius Gellius. Edieti sorte Publiciani auctoralvi et Labeo denique Antistius, pater eius, qui in se
114쪽
doctrinae studios rum celebritate, cum teste reg-aom I28 Iuris Civilis quidem magnus usus et apud Scaevin et apud multos fuerit, a vero in illoimor qua artis, in qua regnabat, praestantia, cum quasi lucem adservet ad ea, quae confuse ab aliis vel minus permicue et destivisse aut responderentur aut agerentur, id effecit, ut ex sua di sina ex nitorum prodiret Ictorum semilia et uberrimus quasi proventus, qui iuris Civilis sesentiam ad summum provexerint auctiuitatis ac splendoris Mugium.
De iis, qui si aetate ua Civile didicerent. sis , qui aliquando Ita munere et officio bene tangi cupiant, necessariam esse iuris Vilis diligen
tem et aecuratam cognitionem . et res p a docet . Et
probe intelligebant Romani. At horum maxime vitae publieae ratio in causa fuit eu et aliis, nisi eo summata omnibusque timeris absoluta, probabilis tamen quaeque praecipua eius capita triliverse complacteretvi , utilissima censeretur patrii iuris sesentia. Icti enam, postquam eloquentiae studia etiam Romae appeti coepta essent, neque ulla vitae publicae parsiis sitae earere posse existimaretur, ausis ac negotiis strensibus magis consiliis quam re ipsi iniex (iui In rivo e. i.
115쪽
ranti litem Ioel irale et Persegii aliorum erat. minimii cognitoriun et Proctuviorum Limo ne Postulationes quiren, sive advocationis,
partes adhuc ad proprium eorum ossicium pertinere existimabantur. Oratorum vero in eo positum erat minius, ut eausas in soro orarent a tuerentur. Bis
latur non sat erat, gravitati loquendi genere, plane, ornate, eleganter, apte dicere multa quoque iis cognoscenda erant, ae velut arripienda ex natura Miminum communi, ex moribus item ac rationibus iis, quibus hominum mentes et incitari et reprimi solant, tum vero de historia, de antiq'itate, dea ministratione Apublieae, denique de ipso iure Civili(l2s). Nec sane nomanos iugiebat, communi quodam vinculo, mimque consociari disciplinam rimo praestantes illi in civitate viri ad unum omnes probe tenebant, neminem in Im e Civili satis serere posse, nisi dicendi copiam assumsisset, neque ante causas amicorum tractare atque agere posse, qu- Itis Cisile didioisseti iam dieque sine multa pertractatione omnium rerum publicarum, nequem e legum, morum , iuris Mentire, neque natura hominum incognita ac moribus, in his rebus satis ira cie se Orat. I. d.(iam cie ibid. c. n.
116쪽
M callide versali et perite posse id l . Gravi igitur reprehensione omitores, qui Ius Civile neglexissent,mmae poterant. Nam Gra Tullius hac de re quinitum, volitare in foro, haerere in iure et Praetorum tribunalium, iudicia privata magnamin eram, obire, in ilibus saepe non de sinis, ae de aequitate ac iure certatur, iactare se in causis centumviridibus, in quibus usucapionum, tutelarum, senes illitatiun a tionum, alluvionum circumluvionum,
nexorum, auci Pior im, Iariet uni luminum stillicidiomini, testamentorum rupitarum aut ratorum, Ceterarumque rerum innumerabilium tuis versa tur, cum omnino, quid suum, quid alterium, quare denique civis aut peregrinus, servus aut liber
quispiam sit, ignoret , insignis est impudentiae (l32,
Baec igitur et horum similia iura suae civitatis ignorantem, erectum et celsum, alacri et promto ore ac
vultura huc atque illuc intuentem, vagari magna cum eaterva toto foro, praesidium Hientibus, atque veniamicis, et prope cunctis vibus lucem ingenii et consilii sui porrigentem atque tendentem, hominis Romani persona ac gravitate merito indignum, quinet agitiosum existimavit cicgno(l3M. Neque tantum in summam invehitur istorum impudentiam,(Id Ix Cic. Rid. c. II. iacti cic ibid. c. u. sida uad. e. . in L
117쪽
verum segnitieni quoque et inertiam castigat oratorum,
qui uri Civili operam impendere dedignas essenti Nempe, si esset eius comitio magna ac dissicilis, la
men titili citra muniitido debuisse Iion ne ad sus
cipiendum discendi laborem impellere id ). Baec tuetur similiaque quamvis neminem facile tunc
temporis latere potuerint non plane rudem rerum Publicariam, neque ullus reperiretur Paterfamilias,
quin probe intelligeret, oratori perdiscendum esse Ius civile cognoscendasque leges, caetera cum statu publico coniuncta(las), negari tamen nequit , Plures exstitisse orereres, qui utilissimum hoc studii genus insuper habuissent, quique, cum ad causas orandas accingerentur, in quaestionium dissicilioribus ad Iciorum e sugere soliti essent artis bi perquam necessariae peritiam l363, ut in re, cuius ipsi haud Perspicerent proprias dotes ac veluti interiores recessus, saltem niti possent auxilio atque prudentia eorum qui illam tenerent, quique in ea quasi vitae posuissent tabernacula laeti quod quantas saepe(lgi cic ibid. e. i. s. v. Mas, da misaenimina meminita. Amst. 1322, p. 82 sq.(lu rem ibid. I. g. ...
118쪽
adtulerit dissicultates omnibus persuasum sit, qui rerum forensium cogitent amplitudinem , istasque soletnniunx verbormura Milarumque mini ges, quam les iuvenili adhuc iurisprudentiae aetates nondum
consummato opere et perposito, exstitisse constati
quid igitur aut turpius aut rugis eiaculosum
esse potuisset, quam eum, qui hanc personam suscepisset, ut amicorum controversias causasque tueretur, laborantibus succuberet, aegris mederetur, afflatos exestaret, vel in minimis tenuissimisque rebus ita labi, ut aliis miserandus, aliis irridendus
esse videretur(l38 . Ita Servius Sulpicius, ante- quain Iuri illi satis operae impendisset, quum ad
causam antici orandam se praepararet atque de iure Mucium consuleret responsum tulisse fertur, cuius ipse non intelligeret rationes, iterumque adeo percontatus, in iustam senis gravissimi reprehensionem incurrisse , iure meritoque ipsi regereulis , turpe esse Patries et nobili et causas oranti ius, in quo e fatetur, ignorare las, quae res uiri salutares doloris aculeos iuvenis animo impresserit postea summam iuris praestantiam consecuti, non est quod dubitemus. Ex eorum vero numero, qui utimam sud Cic ibid. I. gT.-sias vid minii in L. et Lia. de . ad quem locum es. p. or 'aurea, si Gon ad a. R. retinentem Lips. 188 . p. a sq.
119쪽
ulam seiuniorum ne tussi in ut par mel, -- tendet erit, omnes facile superavit Cicero qui teste tintiluino, non modo inter agendum nunquam destitutus erat adientui iuris, sed etiam componere
aliqua de eo coepelat et ut appaleret, P Se Oratorem non iacendo tantitan iuri vacare, sed etiam d-
Do orta C lia inuendi rosione. Vidimus ad Ctorum soli adinissos adolescentes, responsa audientes desiis vitae civilis negotiis, quin et de rebus domesticis, plana plerumque et Perspicua, at haud aio tamen de quaestionibus disse sicilioribus ac dubiis causarum subtiliorum, ad quarum rationes explicaudas non nisi probabilis ivi is scienti, praeberet aditunae. Itaque quaeri possit, uin tanto acumine ingenii et felicitate plane mirabili valuei tot Romani, ut omnia statim perspicerent discerneren que quae vel ii gravissi inis consultatiotii hiis ipsis Ictis , cum dubitandi, tum decidendi rationes attulissentis Nemo facile dixerit neque profecto ista sui veterum quiritium animi levitas, ut naturae se
120쪽
lieitati dicam, an fortunae, plane relinquerent, quae doctrina tantum ac labore comparantur. Curandum igitur existimarunt, ne notionibus apprinae necessariis ac veluti innis scientiae Iuli suudamentis destituti iuvines, illatis, ut aiunt, imusibus , ad iurisprudentiam se eo errent, idque adeo curae omnino habuerunt, ut prirna iuris elementa essent edocti, antequam ad aeti domum hederent. Ita hae aetate mero didiess,e XII Tabulas a Cicerone accepiamus tui et neque vero hic soli intelligendi videi tur , qui tenera adhuc essent aetate, imo paulomata es natu nimirum, qui virilem togam iam
sumsissent vel in eo essent ut sumerent hos igitur,
quum brevi post in Cti alicuius familiaritatem traderentur, prius sorte ex huius consilio discere opo, tuerit XII Tabulas l/323. Id velo procul tibi ab omnibus factum sit, qui probe intelligerimi, se non ante ex Ictorum responsis utilitatis fructum magnopere Percepturos . quam generalem saltem quandam iuris suae civitatis sibi comparavissent notitiam attamen idem aliis quoque in more fuisse videtur ad lescentibus ingenuis, quorum parentes vel propinqui hoc negligi non sinerent. Gic Cicero, mi vis i d) iiij cio. a. u. M.ti ax CL, mris l. l. P. aius righ Cic. de Leg. ii. i.