De iuris civilis docendi

91쪽

quocirca mirum non est palam ipsos praedicavi e Philosophiae laudes, dicentes pergrat una Athenienses

et sibi secisse et multis principibus vitatis, Pio ,

quum ad Senatum legatos de suis maxime rebus init terent, tam illius aetatis nobilissimos Philosophos misissent, Mnevilem, et Critolainn, et invenem d8 .vinas veri inter philosophiae Graecae se lasStoica Romanis, Ctis inprimis, quam maxime Plia enisse videtur. Livium si 'tantum inter Stoicos et caeteros sapientiam professos interesse, quantum inter metes et foemina , ' cum SENECA dixeris: cum utraque turba ad vitae societatem tantundem conseria sed altera pax ad obsequendum , alieni imperio nata sit(-) haec sane Stoica disciplina durisprudentiae rideri potueri aptissima , quippe quae praeum sua ratione eodem Ictos quotidie impclleret nimirum

ad laboriosum vitae genus , atque negotia civium suorum auctoritate sua ac prudentia bene guberarun-

est auctoritas in placii ac sententia Ictorem, quorum longe surima ex ropriis Romanorum moribus atque opinionibus Proii erunt et explicanda sutit. Vid. xxssore et vacuo Lovovgris l. l. p. v. sqq.Disitired by Coos e

92쪽

m, di inrissimi quique Icti hae aetate philouiph

rum Stoicorum exstiterunt auditores, et Iincipes

inter istis Panaetiissi sumini discipuli Inter hu-- sectatores mini tu P. Rutilius Rusis, quem Ictum eximium , Panaetii a II ditorem, Pr e Perse tum in tostis vocat Icmotis), prem idem refert dicere solitum fuisse, ut nemo picto esset inventus, qui Coae Veneris eam partem, quam Apelles inchoatam reliquisset, absolveret, sic ea, quae Panaetius praetemus ei et vim persedisset, propter eorum, quae persecisset, Praestantiam, neminem esse persecutum 53 . Eiusdem discipulus nunc

Patur vir Minima virtute et prudentias Aesius Thheroibrum , a severas et conmisiis cum ea disciplina quam inebat*B eiusdem st. Mucius Scaevola, aetorum iactari te princeps, qui, cum a tor Rhodum venisset, et cum summo illo doctore disciplinae oratoriae, Apollonio, ea, quae a Panaetio accepem, contulisset, simila magis, quam gravita, sdi ci. v. -'am l. I. P. M-- p. mi Cic. in v. e. u. bML CAq. de osse. 5a cf. m. Omi. m. a. a. Io de O. I. ubi pro rima nomine q-nendum est Panaetii vid

93쪽

tem novi nuratus est praereptoris 56, aeteriimu res laudantur Icti, philosophiae studiosi quos tamen pro nostii instituti rationibus recensere nil adtinet 5 3. Pauca vero cum de philosophorum agatur sch lis addere operae pretium, de peregri tionibus studiorum atria a nobilioribus adolescentibus suscepta, ut ad omnem megiae disciplinae laudem GDierentur; in iis maxime res,us, quae ad gener umcivem ingenue ac liberaliter informandum conduc rent quorum studiorum caure, se eisque ades scentem mare transiisse meminit reuius 58). Sic,

ut Athenas inceani, commune quasi eruditionis em-

Porium bs), quis ignorat, quanta hac in re nominis celabritate suerint Rhodus, Apollonia, Massilia(6o et

Scilicet, uti de Platone resertouINTILIANUS 6 l), ncuri minibus, quae discenda oratori, eminuerit, hanc fuisse causam, quod non contentus disciplinis, quas praestare poterant Athenae, non Ithagoreorum , adsidi Dc de Orat. I. II. si CL mxxxii l. l. i. p. 23 sq. Minius in G,-

iDisitiZed by Coos e

94쪽

quos in Italia migasset, Aegypti quoque moerdotes adierit, atque eorum arcana perdidicerit ita et quisque parere initia Romania lautioris sextunae, antequam filium Io alicui praeesar adiungeret, ad celebrem mittebat, sive PhiloSophum, Sive oratorem, cuius scholis interesset quam si forte adolescentibus liberalem instititutionem negasset fortuna,

iam aetate provectiores sibi eanden , haud raro eoIn-

Pensare studuisse, nonnullorum certe exempla demonstrant Rhodi itaque praeesarissimi inviti viri,

postea et aliis et Iuris prudentiae laudibus insignes, docuerunt et didicerunt inter illos Posidonius Apamrensis (6B, Aeschines (6M, Menippus Stratonicem sis 653, Xenoeses Adramyttenus 66 , Apollonius Nolo hir, et, quos primo loco nuncupare debui ire me irem silium Athenas misit de quo optima

95쪽

rem, Aristippus Socraticus 68 a Zeno (6si inter hos Cicero, Caesar, Pompeius, alii. Ita quoque Caesar Ommarium pacatis bestis civilibus, ad erudiendum liberi libus diseiplinis Apolloniam in studia misit ( m. quod quantum ad erudiendos ia--es Romanos essererit, nemo non videt: neque est quod minus, eiusmodi doctas peregrinationes surturis inprimis Ctis egregios tulisse Mintiis, cum eaedem urbes illae fuerint in Graecia, quae bonarum legum singularem habuerint sinuunt quare Strabo Mossoluam noλι vocat eυνo uorarii ( ly, Rhodiorum vero eidem ratii. xii dicitur ii σνη isti M.

quae hactenus disputavimus de intibus iurisp-

96쪽

ime patente, et eresstente adeo in vita eivili eorundem auctoritate, de puerorum item educatione

atque Maeotistio institutione varis iam mimidiis ornata, de philosophia iurbem ingressa, ea igitur argumento esse possint, se is disciplinam, Romanisi, inus Propriam, an istis vero se ditiae sinibus olim contentam, paulatim cum vitae cultu ita amplitudine crevisse atque eristimatione in hominum

volam, ut optimi quique eamdem immo studio sibi appeterent. Cuius quidem scientiae docendiae discendaeque ratio duplici se ea licuisse videtur via; ad quam exponendam iam per mus, raptamus

adeo tum quae doceia,ntur methodumque institue di, tum vero eos quoque, qui discentes ad nobilissimam in iure civili doctrinam emtebantur. Diarum cum antea Pontifices , ut vidimus, consulentibus responsa dare soliti, iuvenes Patriciae originis adesse sinerent consultationibus, Tiberius Coruncanius Oeteris quoque eiusdem re copiam sedit, atque ita Theinidis sacris initiari passus est a quo igitur viro haud temere, novam incipere aetatem, statuisse

mihi videor quippe qui ad iuris cognitionem interiorem viam labi quoque patefecisse, et Ius adeo civile publie docuisse traditur 3 . Vir sui haud nobili natus loco, e Tusculano Municipio oriun

97쪽

dus ad viis itus dignitatem ipse sina tute evectus, tantum iudicii acumen cum insigni Pr lutate coniungens , ut iis adnumerindus sit singularibus aram, quormii neminem, niti iuvante Deo, talam fuisse, credendum sit et, . Plebs autem, uti sum expositum est, Pontificium iam obtinueret minus verum Coruncatu primo contigit, utri

ista Maximus mearetur. Ante eum, ait I OMPomus Tor, publice prosessum neminem traditur reaeteri orem ad hunc vel in latenti Ius Gileri

tinere cogitabant, solumqtI Consultatotibus vaeale.

Potius quam diacere volentibua e Irest Ieremit Ilicureo omnibus qui Iuris dentiae operam dare vellent, nullo generis habito discrimine, sui audiendi copiam ficit et iri neque hum adeo est, ab eo inde tempore nobilis machiae doctrinae generi magnam diligentiam adhiberi esse coeptam, omnesque, qui studiorum suorum siduciam haberent, etsi homines Plebeios, de iure revoma dedisse, atque plebei

i . coiit cicER Pro Plancio c. d. Id pro multa, c. I. Gentem vero Aruncaniorum Camerio oriundam docet TAcrius, Annal. l. XI. c. 2.. OB M. v. u. coraxm in Orat de Modo m. m. Romana Iam addita a. v. auxi mari Inuituit. Biat.

98쪽

ram inprimis sibi conciliasse studia ac benevolentiam. Cavendum tamen, publieae illi Iuris proses tu, quam in t Posipoliniri, triuiuuniis nimium, eamve cum publica omnitum institutione confundamus. Etenim credibile non est, Coruncanium vel de infima plebe hominibus sui copiam sedisse, cum consultationibus arearet imo contraioptimos quos pie elegisse videtur de plebe adolescentes, quos ad iurisprudentiae studium aptos iudicaret s*8x, quosque eo perventuros auguraretur, ut parent aliquando et iurisprudentiae dignitati convenientem scientiam profiteri possent Neipiem se in hunc sensum accipienda maerem verba, ac si hancce studiosis opportunitatem Coruncanius in P culiarem docendi artem convertisset, plane diversama superiori quae hactenus obtinuisset iuris diuendi

ratione etenim diu etiani Pori tutis scientia non secundum scholae alicuius Duuta et formam addiscebatur, sed iuvenes in docto tantum aderant, eumque de variis iuris capitibus responsa dantem ait disebant. De illo vero nobis facile init persuasum, et

modo eum cava no , a D probe attendamus,

99쪽

Coruncanium Primum uisae Ponti em marmum de Hebe. Nimimin eum mperiori aetate ad Ponti- se, Maximos responis dantes ii tantum admissideantur qui aut eodem munere functuri essent, aut magnae spei existimarentiis iuvenes e patricia gente

oriundi tu Plebeiiis ille Pontisi omnibus ad hare

sus responsa dilui Patere Passu est. i. e. tam

plebeiis quam patriciis, et hoc pacto Coruncanius revexa primus haberi possit, qui, te de auro et

negotia ad ius pertinentibus mentem suam sententiamque aperuerit. Ex quo intelligitur, perperam nonnullos Midem primum iuris doctorem, instam at rem, interpretem vocasse So , idque nostra a late correxisse celeb. SCRRADERd , eum Primum

apud Romanos Iuris doctorem Pu eum appellantem. Nam qui contrariae favent opinioni, omni plane via dentur destitui veterum, quo niti possint, testimoni Institutionem illi iam tunc temporis volunt, sed institutionem prorsus peculiarem Si quantum ad formam docendi formam eiii dialogi et tempori isti

Jl M. v. gr. quae aerius contra Cl. xivxum, sive, ut videtur, contra sit scan benex; nam huius sententiam ibi expressit, Ma3ius disputat doci casi-- - , l. l. P. in adnot.

100쪽

et disciplinae marime ac minodatani suis statutinia Praeclari id quident, modo aliquam allelaeent rei probationem nusquam vero lagimus, iuvenes illos in quam disespulos suas in dialogo interrogantium mine Partes. Erat, aiunt, institutio theoretica, cum Praxi

tamen intimeboniuncta cui nimirum singulae causae dubiae, uti quaeque ad Pontificem essent Maiae, oppoI tum talem praebeIent, disceptionique adeo locum laceret doctorem inter ac discipulos. Sic tuetur Pontiscem maximum habemus in summo dignitatis loco positiim variisque negotiis lavisSimis distractum, in erudienda iuventute iuris studiosa occupatum, eorumque interrogationes prudenti responsione,

derantem; et Iue magis ivium consulentium res curantem, quam consultationes istas adhibentem, ut

scilicet auditores intelligerent, quid in similibus qua

stionibus si quae moveretur in posterum, iuris doctrina postularet imo ne totam quidem sic egregii bi curam satis laudaverimus, nam essentes vix admissi ad Pontificem niti ipsos arcessentem, ut di emulorum institutioni eorum inservirent quaestiones, ne dicati . de exercitatiovibus, quas praeterea obti

nuisse nuxisse hic so 't 82 . Mihi vero ses e