Laurentii Vallae ... Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Annotationes autem doctorum hominum, quae praeter rem antea resecatae fuerant, iterum suum in locum ... restituimus

발행: 1559년

분량: 682페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

291쪽

renugnare Idem faciet comparativum ut, Quid est melias quam gaudere s uel, nisi gauderes ut Quintil. Niabit est facilius,ns totam causam omnino no agere.Praeinterquii eandem aut prope parem vim obtinet, quam Nisi cuius exemplaint facilia praetermittimuου unum ιllud adomuentes,ubi est Praeter,ibi locum babere Praeterquam adhunc modum: ut Nullius rei sum aurein praeter laudem: uel praeterquini laudis: Nuili places, praetera quam inibi,uel praeter me.

De usu huius uerbi Transfero. C A P. L V.

QVm morem Spartiatae transtulerunt in focis

minas. er alibi idem cic. Quod nisi in Muciatiam transtratur. Quae in alios transferuntur non solent remanere penes eos,a quibus transferuntur. nos autem ut cic.uult ita transfertur, ut penes pri rem quoque remaneat.Et lib. I. Ofi.Quod ab Ennio positum in uinu re, transferri in multus potest.Et in eode: Eademcn mediocritas ad omne usum,cultums vitae transferenda est. Lucanus in X. Nondum translatos Romanu insecuti laxus.

De Committo. C A P. LVI.

NO' committas, ut quum omnia tibi a nobis suppeditatu fuerint,tu tibi defuisse uideare. Et iteorum, Non committas,ut dicendum sit, Non putaram. Haec cice. Quintilianus quoque: Non commitis

tum,ut ista dubia faciam defensionis bolicitudine.Et ali bi: Nihil tibi minus committendum, quum ut ulciscaris hoc flagitium,in eo praesertim,qui apud malignos potearit uideri te permittente fecisse. cic. tumen quodam in Icco non per Vista per Qsamobrem locutus est, dio

292쪽

ELEGANT. LIB. MI. a seens Considerare debes nihil tibi esse committendum, qua uobrem eorum quos laudus, te non simisimum ρ Mabeis. Idem possiet Quamobrem quod Vt: π licebit illud tollere, cr hoc subi ere. Ex quibus exemplis datur inat est, hoc uerba sequente Ut,uel simili rictione semper accipi in malam partem: nec recte di Fac comittas,ut omnes te laudent: aut sic, Non commisisti unquam, ut laudareris. Praeterea semper habet secum negationem.

De Oriundus,' ortus, CAP. L V II.

ORrundus quod non habeat vim participij, credo

alij dixerunt. Cuius utendi bis modus est: Ego sum ortus Romae, oriundws i Placentia. Τ.Lis

uias: Nati curibanne sed oriundi a Syracusis, id est, 4 vracusis originem trabentes, unde fuerunt parenores. Vel sine praepositione. ut idem: Alba oriundum fuiscerdotium. In per,nis fere eum praepositione. Uem: IsIonge princeps Latini nominis erut sifame credimus)ab Vidisse, deq- circe oriundus.Idem Quid hoc si potiluit nobilitatem istam uestram,quam pleriqi oriundi ex AIbunis Sabinis non genere, nec sanguine, sed per cooptationem in patres habetis s N onnuuquum per inis declinabilia: ut, Inde ego sum oriundus, unde tu. Ovilis tamen si recte scribitur ait libro octauo: Palaepolis fuit haud procul inde,ubi nunc Neapolis situ est, abus urobibus idem popuIus habitabat, cuivi erant oriundi.

De Memini. CAP. L V III.

MPmi' pro recordor tum genitivum, tum acricusativum postulat.Vt Ter. in Eun. Faciam ut huius loci, dicis meis, semper memitteris. inceriOmnia, qlle curant senes meminerunt, vidUncinia S a consti is

Voluit valla O riudus genitivo pocse iugi, au. choritatmi Livii dicetis, Cuius erat Oriudi uerum ibi non cuius, sed Cuinis legendum est: ideoq; dixit si re cte scibi

tura

293쪽

In Cato. Maio. Lib. xx. cap. 1. Plin. li. 8. cap. zi , .

LAVR. VALLAE eonstituta, quisibi, cui ipsi,debeant: Quid iurisconsulti quid pontifices, quid augures , quid philosophi seius,

meminerunt f idem uerbum pro eo, q aest , mentionem facio, recusat accusativum, postulatygenitivum, uel ablatiuu cum praepositione Derut Quint. Neque omnino buim rei meminit poeta ipsi. er iterum: De quibus multi meminerunt. Hine videtur dematri Mentio, quasi a meno praesenti, er geminato praeter to memini: unde supinum Mentu ex quo Mentio, erractis, quae omnium recordatur: er Mentum, quia iumentionefacienda,boc est,in loquendo,praecipue mento utimur. Nultu enim animal mouet paretem oris superisorem,nisi crocodilussed omnia inferiorem, sicut ex nos mentum. Hinc etiam Mentior, quia contra mentem lo. quor. Forte er binc uenit Menta. Sed nolo eius rem Iogiam aliquam afferre,ne cui forte videar argutulus.

De di iserentia inter Alter, ct Alius. CAP. LIX.

ALter de duobus dici, alius de multis, notum est

omnibus,licet non omnes recte utatur. Macrob.

de Saturn. Quum igitur asseruerimus quatuor is corpore feri digestiones, quarum altera practi ex a ter a. dicendum erat, Quarum alia pendet ex alia Idei, in alio opere de Naturalibus: Illae uero insolabilis cauuse fiunt: aemulus inuicem nexibus vinciuntur, era terum altera facit, ac vicissim desie nascuntur,nunquam naturalis societatis amplexibus separantur. Nam Ouid. de noxem picarum transformatione loquens, quanq* eum excusere inciri necesitas potest:tamen quod sing D singula ac certae certus intuerentur,inteilexit,qui inquit:

x Altero

294쪽

2 TELEGANT. LIB. III. Alteraq; alterius rigido concrescere rostro Ora uidet. Sueto.de vita ca): Nec cessauit ex eo auterum alteri criminari, atque inter st omnes committe. re: Nescio an sic accipiendum sit, Vnum uni, Cr rursus hune illi. Plin.lib.X Linquit de formicis: Et quoniam ex diuerso conuebunt altera alterius ignara. Quare dicaaemus aliquando sic loqui esse permissum. Ediuersio nonis

nunquam de duobus dicimus alius Cr alius,nec dicere aliter possumus: ut Mubitatur uter excessat , Sallustius an Liuius,m alius alium praeponit:non autem, Aster alte rum. Ratio postulabat, ut diceremus, Atius alterum. Nam, Alius ad plurimos refertur,qui de duobus iudicit Alter ad unum de duobus e quibuκ iudicatur Sed quia uidebatur invenustum sic loqui , maluerunt mutare alis rerum in alium. Aferamus exemplum.Sall. in catilinis caesarsim Catone loquens inquit Genus,aetas, eloquenalia' prope paria fuere,magnitudo quoq; animi,e gloria, sed alia alij.Vel est ea ratio, qua dixi uel baec,s ide est Alia ali,quod diuersu diuerso:ut,Alia est facies mea,alia est facies tua.i. diuersa. Proprie igitur Alter refertur ad unum de duobus: ut Annibal in transitu Apenini amisit vlterum oculum: siue ad unam duarum partium, qxod superius etiam significaui, ubi hoc Ciceronis exemplausus sim: Duplices similitudines esse debent,unae rerum,

alterae uerborum. Et quale est Verg. exemplum: Aurea mala decem mili , cras altera mittam.Aliquoties etiam accipitur Alter,pro secundo ex duobus,pluriribusue ut,Vnus,alter,tertius,quartus:Vnae,alterae, tertiue, quartae literae. Et, Hic est alter annus sel. Pu. .m Ego alicro mense repudiaui uxorem.ι. secundus annus

lib. 3.

295쪽

a s L A V R. VALEAE ab origine belli Punici: secundo mense da ductione uxoris. Aliquando pro ipsis duobus: ut, Vnus aut alter.Lunus aut duo. Quod etiam in adverbi s rupondet Semel aut iterum: id est, semel aut bis. Item Semel, G iterum cicero in Bruto mel, T iterum in Pbilippic. Dubitari tamen potest,cum dicitur, Iterum consul, an secutritaviccan bis consul intelligatur quae dubitatio in caeteris non erit. Tertium enim consul, π Quartum consul, sic difert ab illo Ter consu cr Quater confusi quod in alatero significatur tertia,er quarta uice,in altero tribus, er quatuor uicibus. Aliqui tamen dubitarent,un in bane significationem uice'vices reperiatur.

De Quinque,ct Uterque,cum uerbo aut participio. C A P. L X. A

HIrundines gere incutite redeunt, in suum pristianum unaquaeque nidum immigrantes. Muta illud unaquaequr, sic: in Aum pristinum nidum una quaeque immigrantes: aut sic, Unaquaeque in pristinum nidum immigrantes: iam non erit Latinum Item, Ogendi parentes suo utrunque morbo affectosaransfer illud utrunque,ut modo ostendi, iam non erit elegans. Num si ita mutemus,ille pluralis numerus, Immigrantes, CrAffectos referetur ad istum singularem Unaquaeque,πVtrunque: quod feri non potest. At isto modo superiois

resecus: refertur enim numerus pluralis ad pluralem, φ,Hirundines uere in eunte redeunt immorantes in

nidos pristinos,unaquaeque infusm , suppla,immigrans. Ofendi parentes morbis affectos,utrunqse suppla ,suo affectum morbo.Verg. in XII.

296쪽

ELEGANT. LIB. III. a '

Cui que suum populatus iter. Et paulo post:

prost quisque uiri summa nituntur opum ui. In priore exemplosi uersus pateretur, non decuisbet dicere ;Quisque suum populatus iter. ed Populatι nec in posteariore,pro se quisque virι summa nituntur opum ui . Seocus autem solet fieri, ubi abest Suus,aut Se.Vt Quint. commendo tibi senem,quem facimus uterque mendicum. Nec recte dicis,commendo tibi ficnem quem nos fljalleua e debemus,eum uteri; mendicum facientes: uel sic, Quem nos uterque captiuι mendicum fecimus, nisi more poetico, ut apud Ouid. Vtraq;formosae Paridi potuere uideriaEt apud Ilora. -Magnis in si de rebus uterque Legati. Quod apud oratores non reperitur icut nec illud quidem cliiscet AMI.Geil. utatur quale apud Terent. Quod plerique omnes faciunt adolescentxli. Quod quidam exponunt pro eo,quod est, Plerique omnium:γdum pro eo, quod

est, omnes. Decla. s. Lib. a. de

Rem d.

De omen,& Sed, in relativo, CAP. LXI.

Homo istiteratus est,cui tamen paucos in rerum

gerendarum scientia anteponM. Latinum est. Homo illiteratus est, sed cui paucos ιn rerum agenaedarum scientia anteponas. etiam elegans est. Item in ne gatione, Homo quidem ittiteratus est,quem tamen non

postponas multis. Latinum est, ut dixit Elegans etiam sic: Homo quidem istiteratus,sed quem multis non postis pomus Ideo dixi elegaris,quia subintelligitur Tali quod in alio non fit ut sic:Η omo istiteratus ed talis que, Cyc. uelsed i pro talarideos Cr boc eleganter dicetur, Horinio ιlteratus,non tamen quem multis postponas, id est , S 4 non

297쪽

α so LAVR. V ALLAE non tamen Isiquem multis postponas. Aliquando non ubintelligitur Talis, neque Is:ut, hinc ager est meus, sed

cuius usu careo.

De Id quod,cum alio antecedente. C A P. LXII.

V Ideo te amatorem studiorum, quod me maxime

iuuat: uel,quae res me metxime iuuat uehid quod me maxime iuuat,a mutores studiorumalem, Video te quod me maxime iuuat: ues, quae res me mariae

me iuuant:ue d quod me maxime iuuat amatorem studiorum.Quae exemplasibi quisque conquirat.

De , Aliquis, Quisquam, Quispiam ct Vllus. CAP. LXIII

cant,differ uis, a Quidam,ut in alio opere quod de Dialectica propediem edemus) ostendetur. Vstus tamen quodam modo claudica nec fere citra nerigarionem. quasi citra baculum ingredi potest,nisi interis rogatiue u uocat me Elus,aut subluctive ut, si ullus me vocat. Nunquam plane a firmativescut sta superiora.

Guliel.Budarus in comment.Grae.Ling. Significare uidetur Laurentiu , aliquem pro quodam non usurpari, quod non ita uerum est, ut flagitiosum siecontra fecisse, cum Cicero de prouinctu Consularibus ita scripserit:Ego uero si mihi non licet per aliquos gloriari, me dolorem atque inimicitias meas reipublicae concessisse. utar hoc, ct reliqua. Quos hic Cicero aliquos dixit, eosidem post quatuor uersus, quosdam appellat,utroque autenerbo το--ον κατωνα significare uidetur. Et rursus paulo post: Aut mihi hoc concedant homines oportet, aut in rebus bonis non exquirere iura ea quae ipsi in perditis non exquirunt, praesertim cum ab illis aliqua conditio.C. Caesari lata sit, ut easdem leges alio modo ferret, qua condiatione

298쪽

ELEGANT. LIB. III. 28 etione auspicia requirebant, leges comprobabant . Et pro Plancio: Ductum esse in Prouinciam aliquem libidinis causa. Ili his exemplis, aut certe in superioribus,aliquem non unumquemuis intelligas, sed quendam hoc modo:

De eadem persona tanquam alia. CAP. LICII I I.

ΜΕ occi pato in administratione magistratus, nullum tempus seponere ad studendum poteram. Ue Me occupato in administratione nidisgistratu nullum tempus mihi reliquum erat. Rarisia me Latini fic locuti sunt,Graeci sequenter,sed boc mois '. do potius,occupatus in administratione magistratus, ε , nullium tempus seponere ad studia poteram ueI,Occlip . to in administratione magistratus, nullum mibi tempus iud studia reliquum erat Dixi rurigime,non tamen nunquam : nam q idam sic locuti sunt, ut Hora.de Aris

Laudator temporis adli Epist. γ- Se puero,censer, castigato minorem. QMintus nul li. , QCicero ad Tiron. Non potes ejugere huius culpae poeα epi.fa. nam te patrono, Marcus est adbibendus. subintellige, pro ipso patronus. Simile quiddam sapit Per, quale estupud Mur.'Tullium: cum er per me ipsem egissem, Cr De Or x. Per Drusum sepetentassem. Istud enim Per,significare solet medium quendam, aliumq- ιnterce forem. Nunc vero quis queat melius esse inter se cr alium Cr tan .men sic uulgo loquimur,Per meipsum rogavi, Pcr ici

ipsium obtinuisti

Auxilium do feroq;:Opem fero tantum. CAP LXV.

299쪽

LAVR. V A L LAEA iliam do, feroch dicimus: Opem do,non dici

mus, sed fero: unde opitulor, quod Tullianum uerbum esse Seneca auctor est quo tamen er Sallustius utitur, cir Plautus, er alij nonnulli.

De A,EX,& Dricum aliis CAP. LXVI. Philipp.

ii Quintilia

V Mi AE patre inco er, Audiui ex patre meo: er, Audιui de patre meo,ιdem significare initeaniet,qui bonos lib. euoluet. cicitamen sic praecia me locutus est. Similiter apud eundum: Quaestui te ab ostis,ex ostio, se ostio.Vocaui te i ui e uia, de uiased boe ultimum apud eundem in alium quoque sensum accupitur,ut in Plal cums de uia languerem er inibimet displicerem. Et de Rep. Et quod de uia fessus essem, quod ad multum nocte uigilassem Cr de Academicis: In Cumano nuper quum mecu Atticus noster esse nunciatum est nobis a M. Varrone, lienisse em Roma pridie uesperi, ex nisi de uia fessus,σ continuo ad nos uenturumsuisse. Q uasi de Iabore uiae. Hic enim uia significit iter, hoc est,actionem ambulandi: illic locum,qua ambulamu

IN ter omnia adiectis quae non sunt superlatis gra

fere haec: Solus er Vnus, more superlativorum reugunt genitivum: ut, Solus omnium non remittit sibi,

ut incredibilior sit in parricidio caecus,quam fuit qui m

uttiret.Ηaec min. Et Plin. Accipenser unus omnium squamis ad os uersis contra aquam nundo meat. miliclter ablativum cum praepositione: nam ut dicimus,'dari nam ex omnibus er inter omnes maximin:itu, Vm σfolus ex omnibusuel inter omnes.Verum Vnus profo Ius accipio,ideos Iere cum illo adiectivo omnis tantummodo

300쪽

EL EGA M T. LIB. III. aps modo coniungitur. Nam VnMexfortitas Unus ex mapulo sterius signiscationis est.cum substantiao quoque

nrepit citi idem Plin. caluitium uni tantam animalium Lib. D. homini sed quasi uestitelligitur omnium. cv-3 7.

De n alem, In die . In horam,In horas,Propediem, ac Propemodum. CAP. LX VIII.

IN diem aliud multo est,quam in dies. Illud phranoque cum hoc verbo Uilist, iungitur. Ut Quint. Non ut fere uolucres prae sitishmodo cibi memores indem ut unt,duraturus Deme reponitur uictus.Aliquando ed raro,cum alio iungitur uerbo ,ut Sallust. Panem Iu IRguri

in diem mercari. qliasi dicat praesentis diei tabere ratio . nem nihils cogitare de crastino. In dies,idem est quod quotidie ed proprie cum quodam incremento: ideos plerunque cum comparativo:ut, Quum in dies mulum arctius premeret,Et QVum in urbe infinitum malum cla. Pisserperet,ilas manaret in dies latius. Etiam sine rem purativo sed tamen per uerbum significans incremenatum ut Liuius, reficente in dies multitudine. Quod non liceret dicere, oncurrente in dies multi sine sed quouis die,aut in dies magiS: quum tamen liceat uperiora exempla dicere per Quotιdie: Quum quotidie malum arctius premeret: ', Quum in urbe ιnfinitum malam serperet, otas manaret quotidie latius. Et per In singulos dies:ut Cic. ad Att.Quotidie,uel potius in dies singulos, breuiores ad te literas mitto id. est,non modo quotidie breui res, sed etiam in dies. N ambae quotidianae literae sunt breuiores bis, quas antea mittere solebam:ν e poterant esse omnes pari breuitate. Atqui hae quas in dies singuis lassue in dies mitto breuiores, tales sunt,ut hodiernae

SEARCH

MENU NAVIGATION