Laurentii Vallae ... Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Annotationes autem doctorum hominum, quae praeter rem antea resecatae fuerant, iterum suum in locum ... restituimus

발행: 1559년

분량: 682페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

321쪽

uidetur.Vides igitur ut in contrarium res ipse recuit Non modo non reprehendendum est studere eloquena. tiae, uersem etiam reprehendcndu Nion studere. Et ego , sic ago unquam eloquentiae contra calumniautes patrocinium praestem, quod est maius proposito meo. Non enim de busta de elegatia linguae Latinae scribinus,ex qua tamen gradus fit ad ipsum eloquentiam, Verimit quis eloquens non lit, ita demum non erit castigandus, II talis non potuit euadere,non si bunc laborem effugit. Qui vero eleganter loqui ncscit cogitationes uis literis mandat, in thelogia praesertim, impudentissimas est,er si id consulto facere se ait nsiri mus:quanquiri nemo est qui nolit eleganter, ex facunde dicere: quod quum ipsis non contingi videri volant uisunt perutruimnoile,aut certe non debereste dicere adeoq: aiunt gestiles hoc modo locutos esse,no decere eodem loqui christianos:quo illi,quos nominaui, more istorum Iocuisnt,er non more ciceronis, caeterorumg gentilium: qui qualiter loquantur nec cognitum isti,nec experton habent: non lingua gentilium,non grammatica,non ristorica, non dialectica aeteries artes tinnandae sunt ui

quidem Apostoli lingua Graeca scripserunt fici dogm

rased religiones,sed fulbe opiniones de actioneuinsitis, per quas in coelum scandisin. aeterae autem scientis,et que artes in medio sunt positae, quibus O bene uti ps fis,s male. Quapropter conemur obsecro eo perueni re, aut fastem proxime, uino luminaria ista nostrae relugionis peruenerunt. Vides quam mirabili ornam suestes Aaron distinguuntur, quam arca foederis, q* s

uidetur,

322쪽

ELEGANT. LIB. IIII. , ν uidetur, quae ut ait nobilis tragicus regina remin est Euripides perfecta sapientia. Itaque alij ornant domos priuais in Hς ub tas, bi fiunt qui student iuri ciuili, eanonico, medicia me, philosophiae, nihil ad rem diuinam conferentes nos ornemus domum De ut in eam ingredientes non ex meu ad contemptum , sed ex ci sate loci ad religionem concitentur. Non possima me continere,quo minus,quod sentis,dicam. Veteres illi theologi uidentur mihi, uelut apes quae dum in Ionginqua etiam pascua uolitantesiduia cisiima mella, ceraues miro artificio condidisse: recenates uero formicissimilimi, quae ex proximo sublatu furisto grana, in latibulis sivis abscondunt.At ego quod ad

me attinet non modo malim apes, quam formica esse, sed etiam sub rege apium militare, quam formicarum exercitum ducere. Quae probatum iri bone mentis tuis uenibus cnamsenes desperandi unt confidimus. Nunc ad inceptum redeo: quanquiri ea quae sequuntur, a suo perioribus nonnihil differant.Tractabimus enim de uerborum significatione, neque de omnibG uocabulis, sed quasi gustum quendam, ex eorum maxime, quae ab alijstractata non sunt. nam de omnitas dicere prope infiniatum est,

IBERTI NVs, ex libertus sola elegantiae gratia habent ii secrentiam,

quam nec grammatici, nee iurisperiti i.

c quod maxime pudendum est sciunt, Dam ne coram Pliam aliq*em, qui

323쪽

so 6 L A V R. V A L L AEbis temporibus merita benescribendi laude celeuerantur inueni scientem:quod nolim uideri contumeliose dictum sed necessario potius,atq; boneste. Vereor enim ne perfacilitatem,qua semper candide quaecunque studio inueinstigassem,cum amicis communicaui, amici ipsi s modo tales, amici dicendi sunt laudem inibi praeripiunt:quod crimen longe a me semper abfuit. Et ex omnibus quae in boe opere praecipimus, profiteor nihil omnino ex aliquo buim aetatis uel audiuisse,uel legisse. Itaque sic inibi meam ab alijs gloriam praeripi molesti fero, ut illorua me praeripi nefas puto. Nemo autem literatorum erit,

quorum paucifimi inibi familiares non sunt qui se boeantea ignorasse, a me uel uerbo,uelscriptis didicise neget. Igitur Libertinus relatiuum est ingenui, Liberistus relatiuum est patroni: licet unus denis sit ex libertinus,π libertim. Per Libertinum significamus condiistionem hominis,sicut per ingenum: per.Libertumst. gnificamus priuatum quendam respectum, sicut per mistronum . I deo. 9 Libertinus adiectivum est, sicut I πω nuus: eos non fit i Libertina libertinabas,ut a Liberista libertubus Libertus substantivum,sicut patronui. ILDdq; folemus definire,boc non solemus: ut in iure ciuia Lib. et an li, Libertini sunt, qui iusta feruitute manumissi sunt stit. de. li. Quemadmodum e contrario, Ingenui sunt, qui libera', 'Eq, matre nati, nec postea struι facti sunt. Significatur 2. enim ut dixi cotiditio bominis per ingenuum, π liae

de inge. bertinum : ut Libertinus bomo, libertina mulier ibera in prin- tine conditionis: non autem Libertus homo, libertamulier, Iibertae conditionis. Haec enim priuatum quetris

dum significant ressectum, ad patronum, patror Iam ue

324쪽

ELEGANT. LIB. III. Io relatia ad eum, eumve, qui antei dominlis, aut qua

domina huius fuit,quum seruus, anciliaue esset: ut, taberius caesurrilibertus Messatime, liberta claudij, taberia Agrippinae: non autem, libertinus caesaris, auit libertina. Ideoq. interrogvius, Hic ingenuus est, aulibertinus non autem, an libertus: π quum responsum est libertinus interrogamus, cuius libertus non autem euius libertinns: Respondeturs, Est libertus meus , aut tuus, aut illius, aut catonis,aut nullius. Atque taberiussine patrono, patrona ue non est, libertinus esse potest, quamuis necesse est eum aliquando habuisse: quo factum est, ut dicamus colaberi collibertas,queae admodum construi,construae, quod ij plures sub umbramius patroni sint , sicut isti sub imperio unius domini:

non autem collibertis aut coingenui: ad nullam enim

alteram priuatum personam plures borum referri possunt, nec alij ab Hijs distinguuntur. colliberti a colliabertis diuisi sunt,ut mei i tuis, eonferri a construis,

quemadmodum conciues mei a conciuibus tuis, qui alteae rius ciuitatis es: condiscipuli mei a tuis: commilitones mei a tuis,qui sub alio uel praeceptore,uel duce es,Libertinis uero, atque ingenuis hoc non contingit, quum non magis nexus mihi sit cum ingenuis meae urbis,m tibi culibertinis tuae urbis, quim cum alijs quibusvis. Ideri nodicuntur coingenui, collibertini. Et libertus,collibertins esse aliquando quis desinit,libertinus esse non dein

sinit.Denique licet poteramus altera borum nominum esse content tamen distinguere ueteribus placuit pria vatum ressectum a publico. Et ideo Libertinitas diciis ms,non Libertit ε.Exstruo tumeri,non quod ad priua V a

325쪽

xos L A VR. V ALL AEtum dominum refertur sit Seruitus,sed quod ad publicui dicimis enim non modo Seruus tuusseruus meussed etiasne respectu patroni,ut bis seruus,σbomo seruus,quod in liberto non fit. Ceterum cogitanti mihi unde factum fit,ut in tanta exemplorum copia elegantiam hanc accurati fime custodientium, tamen tot hominum millia nunquam annotauerint: boc existimo causefuisse,pΘ reisquenter inuenirent sine mentione patroni, libertum nominari, quo fusti sopitae negligentiae fuit. Si enim nonis nunquam reperiebant liberto non apponi patronum,tamen reperiebant Iibertino nunquam apponi, quanquam semper adhaeret liberto patronus uel nominatiuum, uel subinteiligendo, ut in multis fit:quale est, uendidi pari trimoniumsuppletur melim:collocasti filium , suppletur tuam: publicauit opus uppletur suum. ita boc Ioco, qua Lib. 3α Dapud Quint. Licet nihilominus amicum grauem uirum aut fidelem libertum luteri filij fui adiungere, uidelicet suum:cic pro Sext.quum ait, Quintum fratrem auxilio feruorum libertorums ereptum 4 ferro clodianorum: non genus seruile ibertinumq nec cuiuscunque seruos, libertosq- significat, sed suos ipsitis. Quid attinet pluaru ex iure ciuili exempla repetere, quum etiam sint diastincti tituli de libertis,er libertus s Quum diiberentiam qui ignorat, comnes autem legulet ignorunt plurima,cecipitalia in imo iure ciuili peccata committit. Serv. Serv.in il grammaticus si codex est fidelis pro libertino possulud Verg. libertum in octauo Aene. Feronia, Pompba campaniae, 8. Aen--mra diximus. Haec etiam libertorum dea in 'i di, est,in cuius templo raso capite pileum accipiebant. Adjanimas Fe clam quod ait Sua. in Arta claudi in ipsum claudium: I unai M

326쪽

ELEGANT. LIB. IIII. so' Ignrrus temporibu s Appi κν deinceps aliqudndis, Irubertinos dictos non ipsos qui manumisterentur , sed inα genuos ex bis procreatos.

Inter Accessus, ct Accessior Actus,& A ctio: Gestus,&Gestio,quid intersit. CAP. II.

Accisii ,σ Accessio differunt. Siquidem Acesis

is est aditio, me appropinquatio: Accesse a tem adiectio,atque incrementum.Quae differenatia rara est in consimilibus nominibus. Surus enim, ersatio idemctunt: culilis, T cultio Oim, T motio: Aactu actio nisi quod dicimus Actionem causarum, nouctum:σ Actum comoediarum, non actionem J cursus, ex cursor Abusus, ex abi M. Gestus quoque, cr gestio non parum diserunt . Nam Gestus est actio quaedam , er quasi onunciatio corporis Gestio vero est adminia strutiora actiorquamuis param in us uest. Haec autem duo de quibus dicere institueram, ideo diseruntv qud dviectum unde descendunt, Dpliciter π rcgit, resignis scat:ut Accede ad ignem hunc: id est,adi, e que approapinqua.E Hoc calamitatibuε mea pondus accesit: vel, ud calamitares medeo est, adiunctum est, er increuit. A' primusignificatione nocitur Accessis, cuius conagrarium eis Recessus si fecηnda, Aecsio: ut cicero,Acesionem adiunxit aedibus.id est,adiectiones 1 π increis

mentum. Praeter usum tamen superioru Macrobius in contentarti s naturalibus dixit Aut enim accestio, aut in aeuam dexteram ue reflexio, aut sursum quis, aut deo summouetur, aut in orbem rotatur.Et iterum Has μαιου portus pissici uocauerunt, quia in utraque obuiante

lothitio ulterius Solis inbibenter accesto. Accessus φα. V s se dia

Tere'. In Eun. acto I. scen.2. ossic. r. Lib. r. in

327쪽

Iro L A VR. VALLAT se dixissem potius ciceronem inuitatus, qui tertio de Oratore Iib.ita ait:Ut Luna accessu, π recessu μοῖον Iis lamen accipiat.Num quos Febris accessio sepae legio tur , ego pro incremento accipio ton pro accessu: aliori qui aliquando legeremus Accessus febris, si idem esset, quod nunquam sit. Plin. lib. XXIII. Sed id dandum cap. I. quidam non nisi in accessione censen alij in remissione: illi ut sudorem coerceant,bi quia tutius putant, erc.AcceSonem remissionems pro contrari s posuit:π si rein missio imminutionem significa profecto accesso signiuscut incrementum. Quia dixi nomina in M,π in io,

a supinis profecta fere eiusdem signfrationis esse, boς

exceptionis addo,quod e quae positionem babent in se, latius significare solent,nec action modosed rem etiaac corpus: , Aratio,PosseCio,Sessio. D. in Philip. He Philip. quondam arationes Campani, π Leontini agri in po- .ia Zomani patrimonio glandiferae, T ctuose ferrabantur.ιd est,agri ad arandum idonei. Idem in eisdem: Quid posseniones datus, quid ereptus proferam s liamo Lib. i. Oratore:Tot locis cestones gmnasiorum. id est, tot sedilia. Ea tumen,quae fiunt in us,pro personis acci fio

lent. Conuentus non est conuentis,std homines,qui unu. iiii ιulo mconuenerunt.confessus non est confessissedistrii mines uno in loco considentes.

Obseruatio,' Obseruantia. C A P. III.

Meruatis,cν Obseruantia simili quodaminodo,

IVt Accessus, π Accessio differunt.Obstruo narique duo significat, unum eὴ,quod custodio alia

328쪽

ELEGANT. LIB. III. It in filium, quid agat,quid cum illo consilij captet quasi And. act. custodi,cr adnota.Et hinc ' Obseruatio, ast annotatis δ'*ςR tis,s animaduersio. Item Obstruo non peculantis moudosed admirantis uenerantios, cr id tantum in bomiane non in res,quoties quem uel uirtute,uel dignitate sius cimus, colimus:unde sit Obstruantia,quae est ueneratio quaedum, honoris exhibitio.Quare melius Obastruationem, quam Obstruantiam hi, qui nominantur fratres uum institutum nominarent.

Potus, ct Potio. CAP. IIII.

POtμμπ Potio non differunt , nisi ob huiusmodi

causam.Potus enim uin aquae, si niliumqi dicitur: Potio uero a medicis datur aegrotanti,quod Graeace dicitur Φα ια .Nomiunquam tamen potis, pro potus accipitur.Seneca de Τranquillitate: Aliquando vectatio ters,s mutata regio vigorem dabunt, conuitactusqὶ,π Iiberalior potio. cice.in Tuscul. Quid quod ne mente quidem recte uti possumus,multo cibo , po, tione repletiret alibi:Τantum cibi, r potionis adbiben .c t

dum, ut reficiantur uires,non opprimantur. t Senes, Veteres,ct Antiqui. CAP. V.

S -Enes uocantur,quantum ad priuatam ipsorum uirgquod usque ad senilem aetatem uixerunt. Veteres, quantum ad publicum tempus, quod alia aetate uixerunt,etiamsi ad sinium non peruenerunt. Vnde quidam iuniores fuerunt stiliores ueteribus. Antiqui utrique dicuntur Ad magis ueteres,quam senes.

Desectus,Culpa,& Desectio. CAP. VI.'

329쪽

.sra L A V R. VALLAADEρβη medicorum multi perierunt: plures ta=nεciam eorum.Is nanque defectu medici perit, cui medicus praesto non est Culpa uero medici, qui moriturus non erat, nisi praesto ipsi medicus fuisset, amatoremparrem esse arbitror.Hoc ideo irim,quod nonae nullι pro culpa medicorum, uni defectu. Et uitia bomiamin nr,re ins uocant Defectus,quum dicere deberent Vιtia,uel culpis,vel mendis,ut menda libri. Dcfectio

plurimum a Defectu dissentit,quum sit recesio aut iniatim aut ciuitatis a domino uel a superiore. Est enim deficere, sciscere, Ir a ductu alterius recedere,Cr qua I ebellare. Et Defectio, rasi rebellio qtis exempla passim reperiantuar.

Rumor,& Fama. CAP. VII.

Rumoner P a idem fiunt,quorum alterum La

timi alterum e Graeco est.cicissi Pbilipp. Improbissimis minoribus dissipatis. Et non longe post Hoc triduo,uel qua triduo tristis a Mutina fama manarat.Et statim post Famam istam ascium dissipauerunt. significatur autem his duobus nominibus, strino, quidam in pop lasne certo auctore,de re aliqua recem time bona, siue mala.Exemplum Rumoris de re bona ponamus. Liuius lib.I I. Manat tota urbe rumor, Fabios ad coelum laudibus ferunt. Frequenter tamen fama etiano sermone non rei recentis, sed iam inveteratae, Crpro opinione Padamin Fama est Athenas iam plus annorum viginti missibusfuisse condim. Et pro laude, σpro celebritate bominis:u fama Camilli ,fama Scipio num, Metestorum, Fabiorum: π eorum quoque Pisiliunt: sit, Fama mea, fama tua ,sinuidius: pro quo

330쪽

ELEGANT. LIB. III L stanon recte dixeris Rumor.

Nurus,Paries,Moenia, Porta, ct Ianua. C A P. VIII.

MVt mi, ex Paries quid diserantsuperuacuum

erat admonere, nisi bis temporibuε ut sunt omnia deprauata murus, pro pariete a pluribra Uurparetur: quamquam apud Graecos eodem sono proonuncietur utrunque,dislinctum iamcn er literis,er gerinere. Murus,est urbis lapideus ambitus,qui Graece diciatur τοτ γ. Paries vero domoru Graece o Totis . Murus est etiam non urbis, sed urbis tumen similium, ni munitionum, castrorums. Martita, pro muris acciripi solent, cr pro aedificise ipsius urbis. Porta, murorum est, munitionum atque castrorum. Ianlia, patrictis,

domorum.

Gξε ,er Acta hoc diserunt, quia illi sunt in Ma

ministratione magistratus, er in rebus maioriabus, ex ad Remp.vel ad plurimos Jectantibus: M Gesta Alexandri,gesta Pompe),gesta caesaris. Acta uero etiam rerum priuatarum,er minorum,ac familiariesum. Vt cicero: An in commentariolis, Cr chirograu Phil0.pbis,ac libellis se uno auctore prolatis, ac ne prolatus quidem, sed tantummodo dictis,acta Caeseris frina erutrquae iste in aes incidit, in quo populi iussa, perpetua et Ieges esse uoluit, pro nihilo habebuntur s Equidem se existimo,nihil tam esse in actis Cesaris,quam leges c. furis. Quidam illud eiusdem ita legunt in Sallust.Quods de mea uita,atque actibus huic coxitialori respondeo, inuidia gloriam consequetur.Reor scribenda esse Actis.

SEARCH

MENU NAVIGATION