장음표시 사용
311쪽
In Ana. aut fuerunt, aut sunt, aut essent, esse debent: cta a, x. iςς- clusis Pamphilo apud Terentium loquitnr: Si te in ger=' mani fratris dilexi loco. cice.in Verrem.In minentum Ioco quaestorιbus iis praetores esse oportere. Illa autem sententia in locum potius, quam iii Ioco, requirit tuale aliquod uerbum, quale eli apud Quinti Nam quom do pugnam ineuntibus tot simul metus laborum , dolo rum , postremo mortis ipsius exciderunt, nini in eorum
locum pietas,s fortitudo , er bonesti praesens imago Decla . . successerint s Et alibi: Non perdidit filium quisquis ociscidit:explicat a dolore patrem, quo mi uidetur fecisserem maximam, Cr iuuenis in lacum amissi, substitiae de uumtute solatium. Ergo itu dicitur, ubi aliud erat,
aliudμα it. que diuersa a superiori sententia est. Loisco uoluptum inibi est, loco turpitudinis, loco bonoris: id est, uoIuptuosum, turpe, bonorificum. Illud autem huc in parte competit, ut dicamus, non recordari mean inquam repererim genus istud fermonis, quo Ecclea Austici passim utuntur: Ego habeo te in patrem: tu es mihi in silium: accipio te in fratrem. Dicunt enim ueriteres, Habeo te loco patris,Tu es mihi loco fili, Acciapio te loco fratri uel, Habeo te pro patres, Tu es inia
hi pro silio, Accipio te pro fratre nonnullis aliis modis. Atque hic uidetur aliquid non utique tale esse , sed perinde esse,ac si tale foret, ideoq- expositiones nostrae locum babent , ubi tale aliquid non est, ut dixi ed pro
Ioan. 1'. tali habetur ut in illo, E x illa bora accepit eam discimis Ius in suo. quod liceret dicere , Accepit eum loco m tris, uel pro matre, siue prosiua: non autem ita in illo,
quod pro uero accipi debet: Ego ero illi in patrem, Cr
312쪽
' ELEGANT. LIB. III. ast ipse erit tabi in fusi. Licuisset ergo dicere AE est ississent ueteres, Ego ero illi pater, ipsi erit mihi filius sed more Graecorum, unde Lusumptu furit, nostris eccisa fusticis ita loqui placuit. Idem ueteres qui illo modo Io cuti non sunt, sic tamen loquebantur : Revertor in pratrem, Tibi redij in amicum :sed hic uerbum estsignimcans motum. Quintilianus: Et post exitum amici reuerator in patrem. Quintus curtius lib. V. Igitur rex arci
Babsoniae Agaticen in praesidem esse iustit.
De uerbis ad auctoritatem pertinenti bus. CAP. LXXXIX.
MON m orm comparatum est, Legibus ita e paratum est, Legibus ita constitutum est, Ita natura comparatum est, Ita natura constitutuest, ita natura praescriptum. Hoc nobis ipsa natura praeseribit,Nobis natura datu est,ut periclitites allevemus. Hoe ratio ipsa praescribit, Ita uidetur ratio dictare.
De Nihil ad te,& Quid ad te. CAP. XC.
ADdidit etiam istud: Equites non optimos misisse . . . t ieredo Caesar, nibit ad tuum equitatum. id est, nihil ad comparationem tui equitatus. Idem cic. Libro. , . Persium non curo legere: hic enim fuit, ut noramus, de Orat. omnium fere nostrorum hominum doctissimus: Laelium Decimum uolo, quem cognouimus virum bonum,er nou . ,-. - 1illiteratumsed nubit ad Persium id Z,nihil ad Persii co . . parationem. Quale est quum subintelligitur Pertinet ut hoc quid ad tesboc nihil ad te supple pertinetruel potius puru est ut sit in comparatione Persii parum doctus,
in eoparatione tui equitatus sint paruηr boni equites.Te . . . - . rent.Esthe,utfertur orina P. fancic ut nibit ad nostra
313쪽
LAVR. VALLAE . b. It My 'pὸς 'ibit parum potius accipiendu est.
3. De communionegerundis,' nominis. CAP. XCL
IN ur agendo,inter actionem,in agendo: Inter eo nandum,inter coenam,in coena, super coenam: Inter confusendum,me consultandum, inter consilia, siue consultationes,in consulendosue consistando.
Et appellant te homines sapientem. CAP. X CIL
ET Vpcllant te bomines Uiente in existimanite
malum esse, dicunt, fientiunt:Issum Cr putant probum, π loquuntur: Hi Cr tabentur mali, Crappellantur. Diligentia bonores σ gignit, π contiane Sturio titerae cr parantur,π conseruantur.
Emoria teneo,non me riter: Pronuncio me moriter non memoria. Cicero Memoria εeneo.
bello Muscoey Quinto Octavio. Ide: Quinatus Mutius Augur Scaevola musta narrare de C. Laelio Li., i. ea. Dero suo memoriter σiucundaefolebat. Repeto memos . ria, ex memoriter. Quintil.Si longior coplectenda memoriasuerit oratio, proderit per partes ediscere.cire. Lib. r . ro complectebatur memoriter,inuidebat acute. Quintil. δP Q' nemoria repeto conuictos a me qui reprebidere eruntii, guhu. si,q hQς Werbo pepigi usus essem. Wrent. Cogno. .. si ne c.ac memoriter. Aliud tamen est iste ablativus , 3. quam illa i adverbium. Memoria enim quid significe a ' paret. Memoriter uero est, quod literatores nostri inruperiti dicunt,corde tenus,mente tenus. Apud Plinium Epist. aa. Roma μm lcgo:Tufacilime iudicabis, uitam lib.6. memoriter renesilit cum hac conferre possis,si recte se feria
314쪽
ELEGANT. LIB. Iri L αννpriptum est,recte sic dici iudicabo.
De Facio tibi iiiiuriam:&,Arcis te
F iniuri CAP. XCIII t. Acis tibi iniuria re scio tibi eotunielium Afficio te iniuria: afficio te contumelia.Facio tibi molestiam, noti ita libenter dixerim, ut, afficio te molestia.
Impono tibi hoc oneris,notum est quid significet. In pono tibi, idem quod decipio te. Quint. Quid quod hoc ipsum tam placide, tam Piete facit, quo ea aptet imponeres Et sibi Fefellit te ingenitus bonesta
animis gloriae amor, spes tibi perpetuae laudis impoasuit.Vnde i inpostores dicuntur, qui alios uerbis magna pollicentibus, incantationibusq seducunt, ac decipiunt. Pualus: item aleatores, uinurios no contineri edicto, quosdam respondisse Pomponius ait:quemadmodum nee gulosos,nec impostores,aut mendaces,aut litigiosos.Vt planus: Non tamen si incunt auit, si imprecatus est, s cui uulgari uerbo impostoris uta exorcietauit, no fune
ista medicinae genera,tametsi sint quibos bi profuis
se cum praedicatio ne asservient.
D me specta id est,ad me pertinet. Ad mortemst spectat d est,ad mortem quasi respiciendo ten ἀ- dit.cicero Ofie lib. III. Ad extremum si ad pirnielem putriae res spectabit, patriae fututem anteponet saluti patris. Quintilianus in parepere amatores. Et quod ad psimumspectat essenta miserabilis sis oporte ut amator esse uidearis. TERTII LIB RI rINis. T s L AV-
315쪽
ELEGANTIARUM PRAEFATIO. i cIO nonnullos,eorum praeseratim qui sibi sanctiores, Cr religiosiores videntur, assuros, meum institi tum hoc laboremq- reprebendere, ire
indignum christiano homine, ubi adis hortor caeteros ad libroru secularium lectione quorum, studiosior esset Hieron usicaesum se flagellis ad triis bunal Deifuisse confitetur,accusatums s ciceronianus fore non christianas:quasi non possetfdelis esse, ideTudiutius.Eos spopondisse, id diris execrationibuου, libros eculares posteast non e se lectum. Hoc crimen nomagis ad praesens opus pcrtinet, g ad me ipsum,ac ciet ros literatos, quorum studium, ac doctrina literamum staculariu reprehenditur. Respondeamus igitur istorum decusation eoss uicissim Cr quide in praeteritum quoq; accus M, quorum culpa non ex minima parte Latinae literae iacturam,naufragiums fecerunt.Quids ais tu noesse legendos c auctore Hierondimo ofeculares libros Quisunt isti quaeso libri omnesne Oratores, omnes Historic omnes Poetae, omnes Philosophi,omnes Iurisconsulti, ter' scriptorestin unus Ciceroni illos dici ut debes dicere,cur non caeterarum quoque literarum moriosi abs te reprehenduntur, cum quibus me aut donarire debes,aut absoluere an ita nonsentis, π solum cice
316쪽
ELEGANT. LIB. m I. 29'ronem re facis, uide ne stillim Heronγmum uideri uelis,qui neminebecularium promisit se lecturum,quum de cicerone tantum promittere deberet.At non quid ille
promiserit, inquis, est intuendum, sed quid accusatin strinitalite accusatus, s esset ciceronianusat ne missum ergo faciamin ciceronem,relinquamus,abjciamus. Quid
de alijsuuctoribus senties Quid de tot discipliniues certe omnes seculures sunt, atque adeo gentiles:id est,non a christianis, nec de chrilliana religione conscriptae. Si regendus uis, libi ipsi repugnabis,qui mihi burum ob cis lectionem Si nega etiam atque etiam considera,ne secularium discipli iurum familiae in te impetum faciant, te que omnes nemine duxilium serente discerpunt. Minime,inquis,ita est.Sed quum Hieron res quod Ciceronianus est, reprehenditur,id reprebenditur,quod studiosus eloquentiae esset. Ideos damnati,ta repulsi intellia guntur,qui comparandae eloquentiae gratia lectitantur. Iam uideritimes inuidiam, sed sero times, in eodem haesitus luto,si tantam eloquentes excludis. cur modo in
uniuersium inibi uetabas ut sim facere soles legendos
secularium libros s ut postea accusationem temperastier de eloquentibus duntaxat intelligis. Ita sit:Erravearis fune,do ueniam imperitis,parco cupiditati feriendi, licet lacessitus. cur tamen ab Hierondimo dissidesquiseculares,non autem eloquentes e nolle tuere promistis cur tu neque eum iudice illo unum ciceronem intelligis,
neque cum Hierorumno universos fecularess Quid sibi vult ista anceps, uacillansq: sententia s quanquam c di boni nihil'ne in illis libris, nisi eloquentia est non mea moria temporum gentiarns histori sine quibus nemo
317쪽
suo et A M. VAL LAEnon puer est non multu ad mores pertinentia non omianium displinarum tractatio Nunquid baee omnia neglia gum,ne forte dum talia distere uolo,eloquentiam discam uenenum bibam hoc uino dilutum,malims aquam Crquidem coenosum potare,quam cum hoc timore riserrina dulcissimas Porro quinamseunt isti libri n quibus uenena eloquentia occultunturs certe nullos ego scio non eloquentes nisi tuos uorums similium, quibus nec roinbur usium adest, nec splendor contras caeterorum opera pro sua unum quodque portione miram quadam probe ferunt bene dicendi elegantiam Ita aut eloquentes, cui nulli libri legendi erunt. An ex his duobus,de quia bu3 Hierondimus meminit, aut ille Graecus infacundus fuit, aut noster Latinus ulli duntaxat Latιnorum
in philosophia secundus s quorum uterque nescias praestantior sit pbilosophus. an orator. Quod δε omnes
libri ueterum ita sunt eloquentes, ut uel plurimum Dopienti ita trudentes sapientium , ut uel plurimum cloaquentiae babeant: quinum isti erunt, quos ob eloquenotium damnandos putemus Atque quum eos duos lectitas sese Hierondimul fateatur,ui de ne non tam de Oratoarijs Ciceronis operibus, quam de Philosophicis dictum existimare debeas. Ego certe de Philosophicis dictum accipio ubisioli philosi bi nominantur: quod1 Plutonicus esset,non ideo non obiectum,quasi functe faceret Platonem legens Ad tantum Ciceronianus, quod homo Latinus magis Ciceronis seditum eupiebat exprimere, Ibolum inquam,quali illa utebatur in quaestionibus pbilod sophiae, non quali in forensibus causis, concionibus re, aut insenatu. Non enim orator causarum ciuilium Hira
318쪽
vondimus,sedscriptor sanctarum disputationum studeis
fiat euadere.cur non ergo credamus,non minus Plato.
nem nocuisse ecquam ciceronem cur non magis philois sopbos,quam oratores At ornatus isse dicenes reprebeis fus est,nonscientia. Si ita est,omnes ad unum reprebenduntur.quis enim caret ornatu in quo tu intolerabili ea lumnia uteris, quum non sit facta mentio de ornatu in illa accusatione ed quod tantum Ciceronianus esset. Nunquid tantum in cicerone ornatvis nonne er pbilosophiayio caeterae artes non ut dixi in Platon facundius
non in caeterus cur non omnes pariter exterminaminscur non potius Ciceronis philosopbia nocuisse putanda Hieroomo est,q res dicendis N ola hoc in loco compa. rationem facere inter philosophiam, cr eloquentiam, utra magis obesse post itide quo multi dixerunt, ostenactntes philosophiam eum religione christiana uix coahaerere,omness haereses ex philosophiae fontibus profluxisse:rbetoricum uero nihil habere nis laudabile,ut inuenias,ut dispona quasi ossa cr neruos orationi defrut ornes,hoc est, ut conem, colorems inducti: postremo umemoriae mandes, decenters pronunties hoc est,ut itiit spiritum,actionems tribuas. Haec ego cuiquam noceare poJe credum,nisi ei qui Getera negligat, zr praeserutim veramsapientium,atque uirtutes,quod Hieron musnon fucictat' Hunc ego artem obfuturum putems pro fecto non magis quam pingendi, fingcndi, caelaudi, cui de liberalibus dicam quam musices artem, Et si ex bis qui bene canunt, bene pingunt, bene fingunt, leuriss artibus mustum ustus atque ornamenti diuinis sic
319쪽
so et L A V R. . VALLAEfecto multo plus accedet ex eloquentibM. Quare mirfuit illa accusatio quod ciceronianus esset Hieron mus:
sed quod non christianus,qualem se fuso esse predicari
uera quum literas sacras despiceret. Non studium huius artissed nimum studium, siue huius artis iue alterius,
ita ut Iocin melioribus non relinquatur, reprebensum. Non caeteri,sed solus Hieron . accusatus est: alioqui caeterisimili castigatione correpti fuissent. Nepe enim una omnibus medicina conuem et alios aliud decet. Nequesemper, Cr ubique idem aut permittitμr, aut uel turi neque ille hoc alijs uetare ausus est, ne facerent:conistras plurimos laudauit tumsuperiorem,tum suorum teporum eloquentes. Verrem quid multis agimus Quid Hieron o ipso eloquentivis quid magis oratoriumsquid licet iste sepe dissimulare uelit bene dicendi folia citrus,studiosius, obseruantius Quid uod ne dissimulabat quidem nam objcientesibi hoc Iomnium Rufino,bominem deridet planes fatetur se lectitare opera gentialium, er lactitare debere. iach cum in alijs multis locis Quamquam etiam sine confessone palam est tum uero epistola illa ad magnum Oratorem. I nunc, Cr uerere, ne aliena accusatio tibi obsi quum issi non obfuerit sua: Cr non audeas facere, quod ille rescissa puctione facere non timuit,Tametsi non defiunt,qui credunt eum puerili aetate ista percepi scis pers postea memoria tenuisse. O ridiculas homines, omnis doctrine imperitos,qui opinentur eum tantam rerum copiam,acscientiam, qua nulli christianorum cedi aut tam cito potuisse discere, aut tundiu non potuisse dediscere,quum er rarissimi re
pcriantur,qui centesin potem scientia i sepi
320쪽
ELEGANT. LIB. IIII. so psim,er non minore labore ut antiquitus dictum est
haec facultas retineatur,quam paretur. Et tamen quanaetidum interest inter furari, er furtum non redderes
Quid prodest ali burtum prohibere, ne furentur,si tu
furto tuo palam potiris' Si non debemus discere eloapcntiam, nec uti certe, si didicimus. Quid quod libros gentilium saepe in testimonium a mits quos si nou Iiacet legere,minus profecto legendos exhibere: π si nos desertaretur a Iectione gentilium quod non facit inuaegis intuendum putarem, quid ipse ageret,quam quid agendum alijs diceret ueruntamen semper ine idem diis
rit,erfecit. Nam postquam teneram illam aetatem sal berrimo fac rarum scripturarum alimento pauit, ac in
ea quam despectum babuerat, scientiae sibi uires fecit,
iamq; extra pcriculam positus, ad lectionem gentilium redijt,sive ut silinc eloquentium mutuaretur, siue ut illorum bene dictu probans,male dicta reprebenderet:quod eaeteri omnes Latini,Graecig fecerunt, Hilamias, Amobrosius, Augustinus, Lactantius, Basilius, GregoriusCbosostomus,alijs plurimi, qui in omni aetate preti fas sitis diuini eloqui1 gemmis,duro argentos eloqentis uestierunt, neque alterum propter alterum scientiam reliquerunt. Ac mea quidem sententis,si quis ad scribendum in theologia acceda parui refert an aliquam aliam facultatem afferus,an non nihil enim fere caetera conferunt. Atqui ignarus eloquentiae est, hunc indignum prorsus qui de theologia loquatur, existimo. Et ceriste soli eloquentes, quales ij quos enumeralit,columnae ecclesiae unt, etiam ut ab Apostolis usque repetas, inter