Laurentii Vallae ... Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Annotationes autem doctorum hominum, quae praeter rem antea resecatae fuerant, iterum suum in locum ... restituimus

발행: 1559년

분량: 682페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

Eclog. r. Aeneid 3.s44 LAVR. VALLAE quidam velint tantum esse Boum,quasi ab arando ardamenta dicta,deinde sublata tertia Iltera armenta. Praeaeterea Ouis quae marem ominamq: significat. capra tigra caper, siue Hircus: porcus, cum quo Porca intelliogitur. Vnde sunt greges:at,grex ovium, grex capr rum,grex porcorum. Ovid. Meta. I III. Alide greges illi,totidemcij armenta per berbas Pascebant. Vergilius tertio Georgicorum: Haec satis armentis superat pars ultera ora Lanigeros agitare greges, birtasq; capessas. Idem tamen de ceruis primo A enti dos dixit: -Hos tota armenta sequuntur A' tergo. Vt minus mirandu sit,si de bobus Gregem dixerit,ibi: Aut aliqua in magno sequitur grege. Tamen ad distinctionem adiecit magno, cui Horatius adiecit mugientium ιn Epod. Aut in rediια ualle mugientιum Prospectat erranteis greges.

Quasi Grex sit generalius nomen, Armentum uerospecialius, cr illud sine apposito de pccoribus minutis inauigatur um apposito posit etiam ad maiora transferri. ut cic .in Pbilip. Fudit apothecas, cecidit greges a mentorum: Haec omnia Pecudes, ν Pecora dixeris: quo. rum exempla tot unt, quoties hoc uocabulum reperiamus.Veruntamen Pecus pecoris, nonnunquam reperitur

pro multitudιne pecorum, siue pecudum, sed gregalium potius,quam armentalium ut Vergi Dic mihi Dameta,cuium pecu3m Et paulo post: Infelix δ sci cr ouis pecus.- Et alibi: caprigenuino: pecvi nullo custode per herbanet. Ouidius Metamorphoseos libro XlII. Ho υ

362쪽

ELEGANT. LIB. DII. Hoc pecus omne meu est multae quoq; uullibus errat: nullas blua tegit,inultae stabulantur in antris. . Nec si forte roges posim tibi dicere quos sunt. Pauperis est numerare pecus de laudibus barum Nil mibi credideraepraesens potes ine vidcre, Ut vix fustineant distinium cruribus uber. Sunt fortura mitior tepidis in ovilibus agni. Sunt quoq; par alijs aetra in ovilibus boedi.cur dixit nullae, harum,cum nullum genus antea nominasseis nisi quod intellcxit oues,cr capras,quas postea nominat. Cicero in Verr. Nominat iει struum, quem magistrum pecoris esse diceret. Vergilius tamen Georg. III. Pascitur di pecus longa in desertu sine ullis Ilo piiijssautum campo iacet, omnia fecum Armentarius Afer agit.Armentarium pecoris dixit. Nonnunquam Pecus prcoris signisicat ouem,necfol vulg), ubi haec unimalia pecora dicuntur,uerum etiam apud graues auctores,quorum est Plin qui lib. V II Lin Cap.; quit: Est er in Hispania,er maxime cor sic non absimile pecori,genus musimonium,caprino uillo, qxam pecooris velleri propius. Quorum e genere cr ovibus natos pristi Vmbros uocauerunt. infirmisimum pecori caput. Et non longe post: Suis fortus fucrificio die quinto puo rus est pecoris die omuo boum tricesimo. Quint. Cur in Cap. 1 r. Uum uestium spe pecori lanae detrahunturἴPraeter peri des autem cietere quadrupedes Ferae sunt, licet pronprie uideantur Ferae dici,quae feritatem habent, ut Leo anes, Ursi, Pardi, Lupi,Vulpes. Harum quaecunqse mansuefictae sint, cicures vocantur.qualis canis,qui nec pecus, vec fera est, licet sit natura se non tantum Iera,

363쪽

346 LAVRENT. VALLAE sed etiam fervi qualis Eliptas laec quod usitatius est)Elephantus ad bella domitus, alioqui fera natura. Doquo nomine idem quod de Camelo fortasse dici potest, Pod Cr communis gens π armentum faciat. Quid

Suem domesticum tantium cicurem uocant.Ego potius, Aprum dixerim, qui ex fero cicur est factus.Nec apruinodosed etiam onagrum,ceruum, capreolum,Damari capream, Leonem quoque:denique quicquid cicurari pocia ἰόι Wst Cf rgre enim ut Varr.ait est mansuefacere. Quod enim. a fero distretum est,id dicitur cicur:σ ideo ductui cicur ingenium obtineo. i. mansuetum. Innatum irico cicur uideturicisum dicebant membranam tenuem, quae est in malo punico discrimen.Ηaec Varronis uerba

confirmat cic. ubi ait, Nam aliae sunt ferae, aliae cicures,aliae natantes,alia volacres.

Collis,Iugum,Clivus, ct Promonto rium, CAP. XLIII.

Costis est cur ita dicam monticulas,si perse,σι

monte separat M, siue pars montis. Iugum tit etiam ita dicam ipsa arduitas montis,s prodivis,ac prona Uinita cut similis est in eoste clivus,Mumen mollis magiw,π clemens, ut clivus Capitolinus, clianus qui ducit ad Ianiculum,clivus montis Auentini,quos omnes scimus esse in urbe Roma colles. Vnde quidam vocant eam urbem Septicollem. Et antiquitus febant se Lib. 1. de- sta quaedam Septimonialia.Uu. Itaque quum perca ca.3. linum euadere non posset, petendis montes, s iUμη casticula superandum esset. Et alibi: Quantum in altita dinem egrediebantur magis,magiss blaestria I pli qque inula loca excipiebant. Vt uero iugis appropinqμή bant

364쪽

ELEGANT. LIB. HII. 30bant quia ramum in alijs locis esset adeo omnia contea nebula,ut baudsecus,quam nocturno itinere impedirentum. Promontorium, Iocus est in muri prominens,ut Plin.lib. X X U I.Promontoria aperiuntur mari,a re Ca rum natura agitur in planum.Liu.lib.XXX HI, Aut aperientibus classem promontorijs. Idem XLV.Adiunctacin infula Euboea,er excurrente in altum,velut promontoinrium, Attica terra situ.

Officina,& Taberna, CAP. XLIIII.

OF 'in cst ubi opera sunt: Taberna ubi opera

t se,caeteraes merces uenditantur. Osticina est statuarq,fusoris, lutoris, caelatoris,excusariS,uia treari sutoris abrisqui multiplex est ignarius, ex bis non unius generisferrarius nec bis simplex lapidarινε, . qui ex ipse in multas diuidιtur species.Taberna vocanatur vinaria, lanaria, olearia, er mille huiusmodi: unde Opisces, Tabernaris uocantur.cic pro Lucio Flac. C Mes,er Tabernarios,4tque omnem illam secem clavitatum,quod est negocij concitares Nee negauerim alia quando unum, eundems lacum oscinam, cr tabernam esse,ut Sutrina, in qua calici r funt, uenduntur

Quaedam igitur Artificia quanquamsola urtisicia sunt opificum)cetera Quaestus,eT Operae ricuntursed quaeridam huiusmodi semper babent suum nomen, ut haec ipsa Sutrina sutoris,cr lignarij proprie Fabrica, aurificis

Aurifcina,cauponis cauponariame π eam, quae uinum nendita cauponam uocamus. Quidam malunt dicere caupona pro loco. Argentari Argentaria, quod nomen quidam,pro artificio, r Argentarim pro artifice qui ιdem est aurifex accipiant atque ita est in Hieremta. Titus

365쪽

Decla. 13. In Cato. Da. Lib. 3. Lib. a. de

a 48 LAVR. VALLAE Titus ratem Liuia cicero,Quintilianus,caeteras omnis antiquitas probis accipi qui cam fores in odiae cuntur,non ictos dico minutos,qui Nummularibπ Mensurij a nobi κολvdimi a Graecis dicuntur, qui ijdem Trapezitae uocari possent.Nam Cobbistae trapeetas habent. Sed Plaut.in Curculione trapezitam,σ argent rium pro eodem accipit.

Auis, ct Volucris. C A P. XLV.

ter unum uesbertilionem, qui utroque caret: quatuor enim pedes babet,s femimus est. Volueris est quaecunque uolat,nte auissolum,sed ille bestio. quoque miti liores,lit, Apes, Velpa,culex, Tabanus, Locusta, Μifca,cicada. Siquidem Quint. apes uolucres uocat.Et Plimnon femi hocsigna unde er cupido uolucer dicitur.

Indoles. CAP. XLVI.

IN Jolei est non solum in pueris, er adolescentibus

gnificatio futurae uirtutArut apud Quint. In primis annis laudaretur indolis. Cic. Ut enim adolescent, bus bona indole praeditu sapientes senes delectuntur. Valerius titulum de indole fecit,non tantum puerorum, adolescentiumq; exempla repeten ed etiam in uiris,squidem praesentis virtutis, ut idcm Cic de Ofian quibus est uirtutis indoles,commouentur. Idem pro Celis: Si quis iudices hoc robore animi, atque bac indole uirututis, continentiae fuit.Liuius de Lauini iam matre. Cr post mortem A encae res administrante inquit:Tvisa in ea uirtutis indoles fuit.Lucanas

indole si dignum Latius sanguine prisco

r Robur

366쪽

ELE G AN T. LIB. IIo. 34'Robur inest unimis. Indole quo generositate quadam uirtutis,atque animi.Liuilis ad malam quoque pura Lib item T ad muta,utque in animatu transfert, sequens δε ςδ 3 Annibalissicum hac indole uirtutum,σ villaru triennio sub Hasdrubale imperatore meruit. Et alibi Sicut in frugibus, pecudibus, non tantum femina ad seruandum indolem ualent, quantum terrae proprietas, coelis sub quo alantur: generosius in sua quicquid sede gignitur, insitum alienae terrae in id quod alitur,natura uertente se degenerat.

Concio est populi multitudo congregata uel ex magistratus iussu, uel ex publici sacerdotis, uel interdum flua aut oritate, cr)ponte propria ad

audiendum oratorem contionantem in bonum publicum cuius etiam oratio uocatur Concio. In priore significa to est Graece εκκλη mae, quam nos pro Latιna uoce bainbemus. Multis ecclesiam nescio quo tare aedes faciras appellant, quum coetum hominum, ut dixi, fgnisicet,

non loca. Aliud Leges esse, aliud Iura, CAP. XLVIII

Eges, iurach scriptasaepe invenimusex quo datur i stelligi aliud esse Leges, aliud Iur Sunt igitur Leges aut principis,aut liberi populi. Quae a rerige conduntur,alterius consensium non requirunt quae ad

populum feruntur,quaeq sine eivi iussu fere rutae non sunt,quia rogari linterrogari de bis populvi solet, Roagationes etiam dicuntur. Iura autem magis generalia sunt.Siquidem σ Ius gentium est,et Ius ciuile Num Ius naturales dicere, quod natura omnia animalia docuit. ridia

367쪽

ss o LAVR. VALLA Eridiculum est. Appetitum coeundi,utque adeo, nocendi imbecilliori animali, oliandi,occidendi,quis ius esse dixerιisIdeos M. I.in lib. Off.de iure naturali silenatium egit inter solos bomines ius esse significans , iis

De Inue. Gentium esse, uel ciuile. In rhetoricis tumen Ius nar

ruis statuit ed quod in bomines tantummodo cadat Gaius species sex esse uoluit, Religionem, Pietatem,Gr tiam, Vindicationem, Obstruantiam, Veritatem.sed haec hactenus. Ius ciuile dicimus tam leges, quam plebiscita senatu confulta,decreta principum, responsa prudet :quod ultimum uelut interpretatio estsuperiorum:quia qui profitentur, iurisconsulti nominantur.Qui uero leagem fert ad populumfere Orator est,aut praestrio oratoris indigens, ut appareat quanto praestantior Orator

est,quam lurisconsultus, umbie sit quasi illius scriba:

aut ille praeceptor,bic paedagogus ille dux,bic ducis I gatus,atque assecla. Quid dicam de Iurasseritis,boc pri sertim tempore,qui cum maximo ab illis confultis inter uasto ristent, se Iiteratorum arcem tenere arbitranturi

quorum quanta sit eruditis,uel bine colligi coniectura potest,quod quoties Paul Vlpiant,aliorumve testimo nium a sumun Legem nominant,quum longe aliud sit, legem esse, o babere uim legis: quodca deformius est, ' unam legem implares partiunturi uerbi causa: Adst gem Aquiliam quoties Scaeuola, quoties Papiniano i alius ue quis lapitur, etiast bina uerba, quidem a se perioribus dependentia, toties nouam legem appellant: non ab aliquo legislatore unum legem,sed ab infinitis 'terpretibus legum, infinitas leges esse iudicantes.Etura

titulum de Verborum signiscuti e non legem,inio it

368쪽

ELEGANT. LIB. IIII. ges appetant:quo quid absurdius'

AC μμ , inlautarum proprie rerum congeries est, ut frumenti,σ leguminis,ut fulis. Interdum aliquanto etiam murorum,ut Aceruus siculorum apud Verg. ere generali ad omnia est. Strues autem proprie lignorum. Strages uero cadauerum interfecto rum uno in lacb,ac proprie iacentium multitudo, siuehgmanorum, siue mutorum. Sarcina, utensilium,Cr eoarum quae od cultui ad ornatum,π ad caeterum usum pertinent ut sic dicam suscis, quem quis in itinere fuisciendo comportare possit.Siquidem milites, cx cism cainstra mouere uolant, furcinulas colligere dicuntur: qui in alium domum immigrant farcinas suas componein re. Res enim nostras domi cistis,ca bs compositas,iarcinas vocamus.ut apud Quintil.Iacent relictae sine baeis rede sarcinae.

Inter Ministerium,& Misterium. CAP. L.

ΜΙnisterium,ministri opera est proprie: sed pro

omni operatione quoque accespitur: ut de reage Latino.Ver. -Aversu3s refugit Foeda ministeria. NIsterium uero Graecum est, 'utata ον, arcana quaeindam res,er proprie diuinis utris, acerdotibuwj tantummodo cognita. Illud prius in numero plurali solet accipi pro ministris, sicut Seruitia pro seruis Nam Seruitium, aut seruitus ipsa ut seruitutis actio est: ut Dareus apud Terentiam,

Ego Pamphile hoe tibi pro seruitio debeo, conari manibgs,pedibus noctesq- cy dic capitis

Verg.Aeoneid. 8. Qualis eram, caprimam

aciem.

Praeneste sub ipsa stravi seu torumq; incendi ut

Aeneid. . In Andriach. . sce.

369쪽

ssa LAVR. V A L L AE capitis periculum adire,dum prosim tibi,

In Catili- Aferamus etiam in alijs exempla. Sallust. Interea stra ri*- uitia repudiabat,quorum in inιtιo ad eu magnae copiae concurrerant, qura opibus coniurationis stetus, nul Q alienum AB rationibus cxistimans uideri,causam ciuisir eum seruis fugitiuκ communicasse. Quintil. saepe M inio steria pro ministris dixit:ut ibi, Non torsit ministeria OGLEt ofici pro Visecialibus,obsequia. p exbibetitas. Paulus iurisi sese Labeone est,urbica ministeria dia cimus etiam,quae extra urbem nobis ministrare consueuerunt. Vlpiatim denique concubinam lios naturales, alumnos,constituit generali appellatione contineri, rsiqua aliasiunt eiusmodi mini teria. Liuius lib. I l II. Frumcnto nanque ex Hetruria priuata pecunia per bo jpite clienturis ministeria coempto.

Scurra,' Parasitus C A P. LI.

Scurra est,qui risum ab audientibus camas, non laua dignitate personae. Parasitus,qui omnia ad Guluntatem eius sequitur, in cuius contubernio est mnia assentatur, omnia istius facta, mul de dicta laudes, nihil repugnat, nihil facere recuset uentris gratis,' quo summum bonum constιtuit: quorum magna copia is principum domibus est.

Bucca,Gena, Mala,ct Cilium. C A P. LII. Vccam,π B cas pro eodem accipimus. Orato

res 'quentius in singulari: unde illud usitatae pDicam quicquid in buccum uenerit.i. in os sed non in labra,ut uulgus exi Zιmat, Quintil. probante: qui ait: Ore enim magi quam Iabi' loquendum est. Sed vulgus erra atque Iallitur, cum legit Buccam,er Duas buccu: in illa

370쪽

ELEGANT. L I B. I I II. in illa accipiens unum os, in bis duo labra. Veruci ego ostendi, Os,inum concauitatem se, unde uox prorit, non oram labrorum. Etenim Iuuen. cum ait, Bucca Do Satyrculum excitat.non de extremitate oris, Aed de interiori

parte dixit,quae inflari solet, uentumq- concipere. Et ite S tyr-3. rum de tubicinibus sequens:- Notaes per oppida buccaede ista deformi utrinque instatione intellexit tubam inaefantium,non de lubris, quae laten cum tuba cauit. Nam Cr Horatius quoque quum inquit: - uin illis Iuppiter ambas Iratus Metas ins t. Lib- Non de labris locutin est,quae in uri non possunt, Quod Plaut. apertius docet in Poen. Nesciali utrum ei maiores buccae, an mammae sient. Quid autem Buccae significent, ex PILaudiamus, timuis quid Ma ,γιd Geliae,quid Cilium. Haec enim eodem loco tractatis,praeterquam quod Hibi dicit, Buccarum sinus: r iterum,Buccarum in nitas: ita lib. XI. ait, sequar autem ipsius Ordinem, Cap. feriems libri Quibuι fragilia operimenta, Vs oc li duri . Omnia talia, pisces, π infecta non brabent genus, nec integunt oculos. Omnibus membrari tra uitri modo translucida obtenditur. Paulos post: sed quadrupedi in superiore tantum gena, u lacrisbus in inferiore, Ac paulo post Graviores alittim inferi riore gena connivent. A t quadrupede quae ova pariunt, ut testudines, crocoditi inseriore tantum sine ulla uictatione, propter praeduros oculos. Extremum ambitum genae superioriK, antiqui ct tum uocaxere,unde m supercilia Hoc uulnere aliquo diductum non coasscit tu pauca corporis humani membris. insta oculos mafe hominit igri,ffusis pristi genis vocabant, T I Mabul.interdia Z cto rua

SEARCH

MENU NAVIGATION