장음표시 사용
321쪽
-ε PET. cR INITI DE NON E 3. Nane diem totum krtebat, aeri ut unqu4msie impar sibi. Quo loco ad istos certe Lichnobios poeta Horatius resipoxit cuiusmodi a ueteribus quidam imperatores notantur, qui peruerso naturae ordine, noctes totas peruigilarent. Sed di Butas ficilius,atq; Spu. Pausa ut apud eundem Anneuest) inter lucifugas reponuntur.Unde elegans dictum Tib. imperatoris de ricilio Buta celebratur. Nam cum patrimo nium ingens consumpsisset,& paupertate suam apud impeperatorem fateretur:Sero inquit Tiberius o Buta experre etiis es.Hi enim homines ut refert Seneca qui se tenebris dicarunt, uelut antipodes sunt,quibus couaria quidem noregio,sed uita,qui Solem nunqum orientem,aut occiden rem aspiciunt Sed enim defunctoeum loco habendi sunt, neq; a funere absunt,qui ad faces,atq; caereos uiuunt, quo rum uidelicet contrarius usus at* praeposterus,Varo equiti Rom.occasionem perelegantis dicterii prubuit. Himerobaptistae autem apud Iudaeos hi uocati sunt haeretici,qui quot tidie seipsos,ac sua etiam uestimenta abluere consumetui. Vetum de re hac,secreto opere complura attulimus.c A P v T virn Qvibus rationibus Agesilaus princeps, π Platiras philosophus,
suis imagines effingi noluerunt,ac de Alexandro item Macedone nonnihil.
Criptum est in ueteru historijs de Agesilao L cedaemonu principe, qudd is quidem perpetuo
edicto cauit,ne quis eius imaginem ullo modo eXprimeret, quω existimaret a nullo prorsus oγpifice stagularem eius sorma posse absolui. Alexander au/tem Macedo qui fortunae aleam pro uoto rexit) imperasse omnibus tradit,ne illius imago a pluribus eringeret,* ab
322쪽
Apelle, Pyrgotele,re Polycleto, et in siua quin arte quam
absolutissimi serent,ne tanti regis effigies ut inquit Apuleius) a multis passim artificibus contaminaretur. Itam tantupermisit, ut eam Polycletus aere duceret, Rpelles coloribus deliniaret, Pyrgoteles caelamine e culperet, quod& C. Plionius &alii complures reserui.Unde illud Horatii Flacci ad Hugustum Octavianum de rege Alexandro:
Edicto eauit ne quis se praeter Apestem Pingeret,aut alitu LUippo ducerct aera Fortis Alexandri uultum simulantia.
In quo tamen Lysippii Horatius pro PolycIeto adiecit. PIotinus aut philosophus,cum eius imagine quida cuperet a pictoribus psici, acerrime restitit,minime passus ut dicebat effigie corporis exprimi, animuno uideri. Amelius certe εν qui de Gentilianus est dictus nulla ratione ab eo id potuit exorare, quamcb Plotino ipsi studioru oc beniuolentiae causa maxime insedisset ut qui annos stipra xx familiariter cuillo uersitus foret,quod oc Porphyrius testatur. Primus autem Asinius Pollio apud Roma.in bibliotheca ipsa, ima νnes collocauit cum eam dedicaret, di ingenia hominum ut est author Plinius rempublicam fecit.
E Hieronymi doctrina 5c ingenio saepe alias dis
ximus,in tanto enim uiro non minus Iaudari de bet uitae,morum iu integritas, quam ueterum O
minium disciplinarum egregia eruditio. Nam ocidem uoces aliquot apud Latinos tam feliciter adinvenit, quam aperte oc commode coposuit:.sicuti haec sunt, quibus distentium profectus in ipsa litteratura, seu litteratione de
323쪽
lat, qui per suos disciplinae gradus pi omoueant. Abecedaris os qui litterarum seriem alta ordinem prosequantur. Sylla harios ueto,qui syllabas ipsas colligere, disyllabatim lege re incipiant. Nominarios eiusmodi homines, qui integra nomina proferant si quidem ita discentium classes auetcribus institui consueuerunt,quod etiamnum in litterarijs Iudis apparet.Sed hoc totu perquameleganti descriptione ab Hie/ronymo traditum est,in comentario Mosaycs philosophis, quo Adamantium Origenem interpretatur:Dabimus sim quit in nostra etiam lingua similitudinem, qua consequentiae huius ratio patescat. In litterario ludo, ubi pueri prima
elementa suscipiunt, abecedat' dicuntur quidam, alij syllaharq,alii nominai ij alij iam calculatores appellatur. Et cum audierimus hoc nomina,ex ipss qui sint in pueris prosectus agnoscimus inimiliterWin liberalibus studijs , cum aut lo
cum recitare,aut allocutioncm,uel laudem, aliasq; per ordinem materias audierimus, ex matellae nomine pro secium adolescentis aduertimus.Hactenus Hieronymus. Sed Au/gustinus item Decedarium uocat. ordinem illum litteratu,
quem pueruli condiscunt, quod & Fab.itidem Fulgentius in mythologicis sequitur. Ordinem autem huc litterarum. sylla Darum, ec nominum, diligenter ac docte Nallius ex. Pressit his uersibus:
ut rudibus pueris moniti atur littera primam Per sciem, nome suam componitur usus, τunc coniunctasuis rmatur Bmba nodis: . Hinc verbis structur enituper ureba ligandi
Tunc rerum viscis vis artis traditur usus.
Percs pedes proprios ninentia camina surgura
324쪽
qui dicerentur Minerui , Ianales,o Iunoni verμε.
Rimos fuisse apud Rom. populu uates Pub Iisi, Galenu, artiu, ct Liuium Andronicu, uetera coinentarii tradunt. Hi cm eiusmodi Llaticinia aeuersius effuderiit ut est author Cicero quos Faum,uates in canebam.Sed enim illom carmen fere,aut ad laudem deoru referebatur,aut ad ciuitatis lustrationem &pro digia expiada. Liuius acti Andronicus eos uersus coposuit, qui a ter nouenis uirginibus per urbem ceIebrati sunt, in Iunonem reginam data resti permanus, ut copiose relatu esta Liuioan rebus gestis Romani populi,qui carme illud ue/luti abhorrens, ec inconditu pia tei eundum putauit. Sed ecmox P. Licinius tegula ad expianda prodigia, carmen itide consimile effecit,id ex responso decemvirali tradit absolutum.Zosimus quoin diligenter obseruauit, quibus hymnis re paeanis intemplo palatini Apollinis Romanus populus
uteretur,tum quo ritu ter noue pueri nobiles patrimi re matrimi cu totidem uirginibus illos decantaret. Nec illud omittendum Iunonios quidem uersus, Minervioscit, re Ianaleis propterea dictos a priscis,quod eoru numini ac maiestati dicarent,de quibus Uar,Terentius,alhq authores ment onefaciunt. c A P v T π.De M.Autonis,qui leonibus ad currum iunctis vehi cogerit ac de Heliogabaliportentoso ingenio,qui leones,inress
er mulieres ad currum iunxerit.
AK Antonius primus ut inquit Plinius iuga/tos leones ad currumiunxit ciuili bello post pu/gnam Pharsalica, ec ab illis uectus est cum Mi/ma citharo da. De Antonio aut Heliogabalo,
325쪽
qui orbis terrarum ita dijs placuit imperator fuit, sic a Lampridio scriptu est. Quaternos inquit canes ad curru iunxit, eo b modo uectatus est. Idem quoiu iunctis quatuor ceruis, in publicum processit:sed di leones coniunxit Cybelem se appellans.Iunxit Zc tygres,Liberum patrem se uocans. Habuit gemmata uehiculare aurata, atq; ut insaniam libidini adderet,iunxit etia quaternas mulieres, nudusq; a nudis pervectus est. Firmo imper. qui robustistimus est habitus, Rillud ab Aurelio liberto scriptu est, eum fuisse uectum ingentibus struthionibus adeo ut magis uolare, quam gestari ub
deretur. Quae res a Vopisco etiam refertur.
Uoniam saepe in quaestionem uenit, quot a pud ueteres idiomatu genera fuerint, quae maXime celebrata putaui non indignum fore,si senariolos quosdam de septem linguis subiiciam, quos equidem in peruetusto cidiue legi ex bibliotheca septimana. In eo em libro multiplex linguarum uarietas demostratur:tum quod septem litterarii genera praecellant: ut Flchraicae, Atticae, Latinae,Syriae, Caldeae, Aegyptiacae,ac Geticae . Sed audiamus
ueteres uersiculos,ne impendio longius evagemur. Nosscs primus Ηcbraicas exarauit litteras. Mente Phoenices fugaci condi erunt Atticas Q πιι
326쪽
r si viscIPLINA. LIB. XVII. 1Quas Latini scriptitamus didit Nicostrata.
Abraham Sγrusio idem repperis caldaicus. Us arte non minore protulit Reuptias. Gul tu prompsit Getarum quas videmus ultimas.
Notum uelo oc illud quod Augusti Gordiani sepuIchrum apud circeum castrum titulum diu seruarit,uariis linguis docoratum: litteris quidem S Graecis N Latinis,& Perscis re Iudaicis oc Aegyptiacis. Epitaphiu autem id est: DIvo GORDIANO V IcTORI PERSARUM, UIcTORI GOTTORUM, VI. CTORI SARMATARUM,DEPULSORI ROMANAR VM SEDITIONUM, VIcTORI GERMANORVM, SED NON UIcTORI PHIaLIPPI. De qua re alibi commodius dictum est. c a P v T II. De Maximini imperatoris sevitis,π uersiculis contra eum vulgo protulis.
Jocletiani imperatoris dictum celebre est: Nihil
proph in tota ilita esse difficilius, quam imperato re bene imperare.Quod ab eo tamen dictu credit, it antequam factus esset imperator . Et sane ex annalibus antiquorum,facillime quiuis intelligit, qua pauci mnino fuerint ex tanto principum numero,qui optime imperiit administrarint. Sive enim licentiadi libido, siue rerum
omnium copia corum animos immutaret, mirum certe,qua
breui ad scelestissima quaeq; proruerent:quod ipsum ex Claudius, Vitelliis, Caligulis Ac Neronibus apertissimE constat. Nam quid ego de Heliogabalis nunc Zcmaximinis at Comodis dicam,quoris scelera,ac monstrosa prodigia,in ipsius naturae conuitium excreuerunt Sed libitum mihi est uersus aliquot contra imperatoris Maximini senioris apponere. Is
enim tam seri ingeni j,tamcs immanis fuit,ut illu Cyclopem re alibi Busridem, Typhone, alii, aut Gigem appellitarent. Uersus hi sunt, quibus Tlaracensi fauitiae illusum est:
327쪽
'isi P E T. CRINITI DE NON E s. tr i qui ab uno non potest occidi, a multis occiditur.
Elephis quidem grandis est, o occiditur. Leo 'rtis est, G tamen occiditur. Tγgris acerrimus est,er occiditur. aue multosffingulos non times.
Id autem carmen ex Graeco uersum, ob eam praecipue ea Lam apposui,ut si quando in Graecum incidamus, ocillud aeque adijciatur. Habes hoc apud Iulium quoq; Capitoli/num ad imperatorem Constantinum. C A P v T III. Horatij carmen expositum de cγclope in cena saltante,π de cγclopcis ludis ex ueterum authoritate , ac Luaedi uersius de Polyphcmo.
rum uarietate pnatilia scriberent, sicuti ex nostris Anneus Seneca,'Suetonius Tranquillus. In ter caeteras aute uoluptates scenicas, celebrari uideo Ciclopea: sic entin uocarunt, cum ipsum Cyclopem in scenas altante proserreni,habitu,&ornamentis, quibus Polyphemus apud ipsos maxime poetas decoratur.Quod ego duxi obseruandum,ut apud Flaccum Horatiis locum intcra 3retemur, paulo indiligetius ab alijs expositum. Itaq; sic al/usit,cu de Sarmento scurra, & Messio Osco, eorumcbliti/hus disi erit,ac messium ore foedo, di facie turpi similem llaruae reddit:
camp/num cinquit in morbum,in faciem permoltu locutus Pastorem altaret uti cγclopa rogabat, Nil illι larus aut tragicis opus esse cothurnis.
Quo loco saltare Cyclopa nihil puto aliud ab Horatio intelligi. quam Sc fronte,& habitu talem fuisse Nessium, ut Polyphemis in scena saltante possct exprimere, ac risium de se spectantibus facile commouere. Sed eorum nomina refo
328쪽
DISCIPLINA L I B. TVII: 1 3ram, qui hoc in scena spectaculum exhibuerim Carinus quidem imperator ut Flauius Vopistus in tertio ad Bassum li-hro tradit) ludos fecit apparativi mos,ac mimOS undiq; ad uocauit. Exhibuit etiam ludum sarmaticum, quo dulcius nihil est. Exhibuit 8c Cyclopem adornatum. Trebellius item Pollio cum Galienus imperi decennia uariis ludis celebraret) Cyclopem inquit etiam luserunt omnes arenarii, ita ut miranda quaedam re stupenda monstrarenti Lucilius aut Poeta qui primus condidit stili na L. m) Homerica imitatDone ita in satyris de Polyphemo iocatus est:
Multa hominum portenta in Homero ver scuta monstra putant,quorum imprimu Polaphemus ducentos cγclops langus pedes tale porro mim baci P iii malus moimus si quam in naui,π corbita in via.
C A P v T IUI. Qigo habitu se figura stilus esset apud uetcres c de parte eius deletili,er quid itemsitIulum uertere ex Augustulo, Hieronγmo ex alijs. N libro sermonu primo sic apud Horatium legiγt; 'mitur,quo loco poctae Lucilii carmen. ut minus cul/tum dic incompositum reprehenditur: iSaepe stilum uertas iterum,quae digna legi fiunt i
Scripturus,nes te ut miretur turba labores contentus pracis lectoribus.
Id ego solitus sium ad hunc sere modum interpretari: Uerte. vertere Au. re ut stilum quis dicatur,cum scripta ipsa inducuntur ac de/lentur: quoniam qua parte aculeatus is esset,atcp subulatus, va potissimum exararent.Qua uero parte latiuscula acies foret, hac delere aliquid sicubi usus peteret consuerunt. Tales autem stilos etiamnum graphiarii nostri habent. Sed quonia priores partess agit scriptio, quam litura, propterea cum delebant, hoc est, latiorem, ac deletilem stili partem. Κk a conuer/
329쪽
PET. CRINITI DEHONE s. conuertebant, uertisse stilum dicebantur. Quod etiam adseuo Hieronymo notatum est, qui meliore fili partem no minat, quae peiora de authoribus expungat, sicuti ec Ruffi/nus in eundem Hieron mum recenset Sitillus ego inquii
qui me putarim hoc absq; philosophis scire non posse, qui meliore stili partem elegeram eam, quae deleret, quam quae scriberet.Frustra Alexandri commetarios uerti, di Porphyrii Isagogen expendi. Sed hoc idem ex uerbis Augustini
multo copiosius elicitur, quae sunt in libro de quantitate anima quo loco rem minimam, sed admirabilem tamen, tam presse, tam significanter descripsit homo ille, non sanctitate minus,quam doctrina summus, ut ob id etiam indicasse mihi uideatur, quantum in Romana eloquentia potuisset, nisi nimis interdum ad audientium aureis & mensiuram submississet.Sed ascribam uerba ipsa Augustini, idq; paulo prolixius,quoniam csteris quidem credo usu euenturum, quod ocmihi accidit,ut cum uoluptate mirifica perlegatur: Ab hod inquit me reuocat, quod laisce hausi oculis pene serius, clioedi potest, sed certe non serius quam deberet. Cum enim nuper in agro essemus Liguriae, nostri illi adolescentes qui
tunc mecum erant studiorum suorum gratia ) animaduerterunt humi iacentes in Opaco loco reptantem hestiola multis pedem,longum dico quendam uermiculum, uulgo notus est. Hoc tame quod dicam, nunquam in eo expertus eram.
Uersonam stilo quem forte habebat unus illorum) anis
mal medium percussit. Tum ambae partes corporis ab illo uulnere in contraria discesserunt, tanta pedum celeritate, ac nihilo imbecilliore nisu, quam si duo huiuscemodi animat Ita foret.Quo miraculo exterriti,causaest curiosi,ad nos ubismul ego Ahp:us considebamus, alacriter uiuentia mi/stra illa detulerunt. Neq; nos parum commoti ea currere in
sabula quaqua uersum poterant cernebamus. Atl unu ipso rum
330쪽
rum stilo tactum contorquebat sese ad doloris Iocum, nihil sentiete alio,ac mos alibi motus pagente. Quid plura Tentavimus quatenus id ualeret,atq; uermiculum,imo iam uermiculos in multas parteis cocidimuS. Ita omnes moueban
tur, ut nisi a nobis,illud factum esset,ec compaterent uulnera recentia, totidem illos separatim natos,ac sibi quem ulaxisse crederemus. Haec Augustinus. Uides aute uerso stilo dissectum fuisse animal,hoc est,parte eius deletili, qua scri Horia quoq3 emendatio perficitur.Hinc illud Fabi j ad Maracellum Stilum ipsum non minus agere cum delet. Qua in re uel Ange. Politiani manibus habenda est gratia,a quo a milia his aliquando audiuimuS.C A P v T VQnaesintserperastra in geniculis puerorum assigata, Arisb
iclis uerba in Pol tici ex Parronismilanitis exposita.
J Cribit Aristoteles copiose in politicis, qua rati
one prospiciendiam sit his hominibus, qui in te nera adhuc aetate uersemur, quibusc ibis mini me nutriendi, quo magis coalescere possint, eo rumc uireis reddi auctiores,atin solidiores.Tum explicat etiam adhibendam diligentiam,ut ambulare infantes doce antur:exemplo uidelicet quorundam populorum,ne mem bra ut idem inquit Aristoteles in tenera aetate deprauata ac distorta reddantur. Itassi instrumentis ac machinis quibusdautuntur,quo pueroru corpus ec ualidius re rectius seruet. Quod ego ob id putaui reseredum, quoniam M. Varro Latina uoce serperastra appellat ea instrumenta, quibus adhuc infantes anniculi ad gressum subriguntur Rambulando facilius pgunt:ne in torta crura sint, uel inaequali gradu ina hulent.Nam genu alligare illa Romani consueuerunt, ne uaciae ut inquit Varro aut compernes fierent. Verba eius