장음표시 사용
31쪽
a rationibus erat , adeo Pontanum coluit , ac tutatus est, ut adolescentulo, cui angustior supellex tunc erat, eo quod ingenium dives, ac erectam indolem ad maxima quaeque pronam demirabatur , omnem opem, ac pecunias suffecerit : hinc sortunam , quam deinde subiit amprissimam , magnam partem Iulio acceptam referre opus est sit . Eadem tempestate Antonius cognomento Panormita
ssoruit b), vir praecellentis ingenii, consiliique , quare apud Regem Alphon sum gratia , & dignitate pol
lebat plurima, qui utpote bonarum artium , & litterarum amantissimus , Pontani indolis felicitate illectus est, & nativa potissimum in pangendis versibus gratia , quibus mirum in modum Panormita de abatur : & jam tum , quantus futurus esset vates Joannes, augurabatur; quare apud eruditissimos viros se in eo egregiae virtutis semina intueri saepe praedicabat.
poteti , quam vadentem ad virtutes viatico suo juvare ρ aut publice
niam dicimus 'ex quo e Bononiens aerbe originem traxite antonο uice Panormita vocatus a patria Panormo , ubι natus , quod innumeri testantiar auctores. Reliqua , quae ad Panormatam pertinent, libens oraetereo , nam carissimus ex fratribus meis germanis pri-m Andreis brevi public1 luce donabit Aut in Panormiis Vr
32쪽
Quo factum est , ut Iulius Fortis, qui Pomano indigenti alias benigne fecerat, hortatu Panormitae penesse detinuerit, eique munifice vestes, victumque praebuerit a). Inde nobilis inter aequales coepit ferri, &
longe clarius exsplendescere , quam ceteri aequo animo tolerare possent , nam tantam artium bonarum studiis praestitit operam, ur annos Natus vix quatuor reviginti, etiam snter senes, cinque , qu3 rn litteris confe-nuerant , judicaretur excellere 0,η . Interim Alphon sus Rex an . I 45 I. ad Venetorum Senatum ora; orem misit Panormitana, qui itineris comitem Pontanum adhuc aetate florentem sc) , annos nimirum quinque & viginti natum sibi adjunxit. Hujus legationis finis subdubius, an cum Venetis foedus seriendi gratia, an Liviani corporis partem ab eisdem e Ragitandi, cujus Historici amore Rex mire aestuabat . Joannes a) Procul dubio longe a vero abludit Tristanus Caraeeiotu sdum adstruit cura , & opera panormitae in amicitiam Fortis Pontanum venisse, cum statim ac Neapolim ad Uenit, Iulio Forti inno tuerit , quin in sat affectissima valetudine ab eo opem ac suppetias habuit e perquam aperta sunt Pontani verba de Liberalitatalom. I. pag. IO9. Neapolim cum Uenissem, gravi morbo tam rus, ita quidem a Iulio Forte Mesanens, qui Alphoo Regis censui, rationibusque praepositus erat, adjutus, ac sublevataes fum , me. Iure igitur in animum induxi, ut scriberem : Quo factum est , m. b Pontanus de Prudentia tom. I. pag. 166. e Tristanus Caracciolus , qui haec narrat , minime tradit, qua potiori ex causa ad Venetos legatus fuerit Ant. Panormita. Credat quivis, non ego, Panormitanae legationis causam, ut Livii corpori αλε Iiανον a Venetis exposceret , quamquam hoc Commentum nitatue duorum virorum testimonio: quorum alter est Philippus Thomasinue in T. Liυii vita pag. 72. Amstelaed. I 67o. ubi asserit Alphon sum Regem ad Venetos misisse Panormitam, quos verbis suis deposce. ret T.Livii corporis partem , eumque Patavinos cives brachio Roma ni Historici donasse, quod honorifice a Rege acceptum suit; at dum animo meditabatur exstruere regia munificentia cimeli archium , diem obiisse, ti brachium acquisivisse Panormitam, quod deinceps Ponta-B et num Diuitiam by Corale
33쪽
nes ubique civitatum , quas adibat, ingentem eruditionis, ac doctrinae famam colligebat, eratque ob suavissimam animi indolem perquam omnibus gratus, quin in dies, longeque gentium inclaruit Pontani nomen : quod statim Florentiam urbem , quam ob ingenuarum artium domicilium Italiae Athenas dixeris , pervolavit, atque omnium civium ore Pontani laudes publice, privatimque effundebantur : cum primis Cosma Medi
ces num sibi comparasse, ab eoque compos tum in urnula ,& hac inscri
ptione decoratum e T. Muri HISTORICI BRACHIUM QUOD OLIM ANTONI Us PANOR Mi TA A PATAVINIS IMPETRAVERAT IO. IOVIA-mUS PONTANUs MULTOS POST ANNOS CONDIDIT . Alter Lauren
tius Schraderuς Halberstadien. Saxon. in lib. Monumentorum Italiae,
quae hoe noqim Deuto , o a Christianis pulta sunt , post pag. 23 I.
Hel maestad. 139 a. libentissime adstruit se αὐτοπτην in sacra Pontani aede hanc ipsam epigraphen legisse, at extrema verba parum immu
tata profert, MULTOS POST ANNOS HOC IN LOCO PONENDUM CU
RAVIT . Verum horum exterorum scriptorum biga facile sibi imponi passa est , & quantis eorum opinio urgeatur difficultatibus, ne eam turpi mendacio incusem , cuique dignoscere proclive est, ac expeditum ; multus essem , si tantae hallucinationis argumenta attexerem ; sed isthaec meus germanus in vita Antonii Panormita me monuit se collegisse, queis porro exploderet hanc fabellam . Ceterum, praeterquam quod nusquam suorum voluminum Pontanus hujus Li. iani brachii commeminit, in hujus inscriptionis verbis
nihil quidquam nativi Joannis noliri leporis inest , Antonius ipse Panormita in lib. De dictis fastis , e. licet bene multa aggerat de ingenti, perditoque studio Alphonsi Regis in Livium, atque inestis. Campanarum 43. ad eundem Regem Florentiae scripta jam Veneta legatione iunctus , de Livii elegantissimo volumine , quod ma no venibat, Iao. aureorum scilicet pretio: in binis hisce laudatis locis , quod maxime intererat , miro flentio hoc de Li. vii brachio usus est . Sed cur his immoror , quando ipse Panormita legationis causam clare indicat , aperitque haec enim habet epis. Campanar. U. quam Alphonis Regi miserat : Peracta sunt jam omnia , m fallor, eum fide, o diligentia , quae Venetiis , O al, hi a me osci debuerunt ex mandato Cestudinis tuae. Persat quidem Princeps ise, o Senatus in propinio suo , pacemque expetunt portus, quam bellum . Id ipsum ait alia in epistola ad Paschalem Venetorum Ducem, quae legitur in volum. epis Olar. Regis Ferdinandi, O alior.
34쪽
ces se , vir gravis annis, & auctoritate pollens, ob res
etiam domi, militiaeque gestas clarissimus, nec minori litterarum gloria nobilis, cum lectitasset Ioannis versus, quos in Venetos luserat, asserere nil veritus est, hunc juvenem tantum famae, ac laudis assecuturum , quantum ei merito post attribuit longa doctissimorum virorum posteritas. .Cum autem a legatione Panormita Ne polim repetisset, Pontanum numquam a se dimisit, captus 3c humanitate viri. , & doctrina , quem tanti fa
ciebat, ut benigne volumen illud , de dictis, re factis Alphonis Regis Aragonum , largitus sit b) . Praeterea Panormita jam senior sciscitantibus amicis de re litte
raria , ITE AD IovIANUM , continuo reponebat e . At
pag. ro. Huiuscemodi foedus inter vos, ct Alpho um ictum es, me, Ludovico Magiuro Muntiniae Oratoribus , ae Regiis Procuratoribus in isa praeelarissima eiυitare vestra. a Male Medieeus , ut non pauci opinantur; Medises , & Medicas legitur apud Scriptores συγχρονους , quorum luculentiores editiones revolvere mihi cordi fuit. λ retinus praefatione in Dialog. de prafantia fui aυi, scribit, Ad elarismum mirum C mam Medicem ἔ& pag. 38. Igitur ex Medicorum familia in Uni Coma Joannis filius aetate nostra Dir admirabilis prodiit; & Verinus poeta , dum agit de
origine familiae Medicorum, canit. . . . . Ex Appennino, celsaque ex arce Magelli Nobilitas Medion m Thuscam descendit in urbem est Apostolus Zenus rig. distertation. tom. I. pag. 3o7. verba refert MS. Petri Cennini : Ouisquis loquitur de opere panormitae hoc libellum au, viderit, aut legerit, sciat emendatum esse , atque ab eo suppletum , tranferistrum exemplari, quod Antonius ipse Panormp ta genere Siculus, operis auctor, vino aeait Ioanni, seu potius Iovi no, se enim mavult appellari, Pontano Umbro viro doctissmo. c) Pontanus de Sermone lib. VI. post pag. 247. Antonius Panor mlta , qui obliteratam , nedum languescentem in Italia Poeticam rein struit in antiquam pene formam ; eum a sudiosis persaepe hominibus de peristeri, aubitataque sis Poeta aliqua, sive oratoris interrogaretur sententia, quadam etiam eum frontis hilaritudine, ae si memoria
disderet, De respondebat ad Ioiianum, adeo etiam senex , σ primarius vir in Alphons Regis aula,
35쪽
I4 At Pontanus his honorum significationibus nil elati de semet cogitabat, sed in amicorum consuetudine, quibus florebat plurimis, eadem animi mente utebatur, juxta ae si esset iis ingenii dotibus , & summorum virorum gratia desertissimus. Verum ejus familiarissimi his moribus tanta moderatione temperatis tracti mutuis seudiis ipsum dignitatibus, atque honestissimis muneribus amplificandum allaborabant . Hinc factum , ut
Maximus sa) Pontanum delegerit , quo ab epistolis
uteretur : atque cum de ejus admiranda ingenii vi, vim tutisque praestantia magis magisque increbresceret rumor , Antonius Ulcinius Celtiber, qui publicum min
nus b ab secretis epistolis explebat , Regi Alphon
cum primis carus, earumdem scribendarum socium acciverit: mox omne muneris sui opus lubens Pontano
imposuit , qui ejus ossicii partes ita exsequi curavit, ut propediem omnes ea in re longa experientia viros subactissimos superaverit. Interea, si quid sibi temporis ab ea ossicii cura suppeteret , studiis litterarum impendebat; cum sollemne ei esset effari, se nescire manum de tabula se . Neque ei dies occiderat, quin inligata , vel soluta oratione aliquid scriberet ; hinc harum lucubrationum Attica dulcedine eruditissimi quique omnes capti ad eum confluebant; atque saepe privatim invisebant enarrantem poetas , re historicos plerique δε- euriones , o nobilitatis principes viri .
Q De Maximo , praeter nomen , eetera nos omnino latent, eum id solummodo meminit Tristanus Caracciolus: In contubernium Maxi
mi ab ostiliolis assisti eurarunt amici . b) Quodnam fuerit huius Ulcinii munus , paucis hisce verbis nobis
aperit Tristanus ibidem e Reseriptiones episeolarum , aliaque illi myniserio decentia injungere perseveraυit Antonius Ulcinius Pontano . e Lilius Gregorius Gyraldus Dialog. I. Poet. suorAm tempor. pag. 23. Lugd. Batav. I 696.
36쪽
Ejus doctrinae celebritas eo increbuit, ut AlphonfugRex sibi apprime consulere existimaverit, dum ex bene multis viris, quibus aetas illa florebat doctissimis, Pontanum optavit, qui Carolum Navarium sa) adolescentinium, fratris filium institueret, atque erudiret. In hujus aula Regis erat quidam Petrus Torilla, penes quem totius regiae familiae regimen , 3c potestas, Navarii adolescentis morum custos , & formator , Vir sat tenax sententiae, dissicillimaque natura: at Pontanus perquam
gnarus idonei ad agendum temporis , ad arbitrium istius asperrimi viri se effinxit, & sine ulla offensione summam illius benevolentiam studuit retinere . Sedan. I 38. Alphonso Rege e vivis sublato, necesse suit, ut Navarius in Celtiberiam rediret, ubi ejus pater Ioannes degebat. Praeceptoris cura liber Pontanus animum applicuit ad conscribendarum epistolarum opus apud Antonium Ulcinium Celtiberum, quod non omnino interea temporis intermiserat: quin Sc in adventu Hippolytae Ssortice , quae Alphon si Ducis Calabriae uxor fuit, inter eos, qui a secretis epistolis erant, primas obtinuit. Atque Antonellus Petructus b) , vir multiformis fortunae , qui tunc apud Regem pollebat pluriis a) Miror maxime' , eur Tristanus Navarium hune in ML Ioannem appellarit, cum omnibus exploratum sit non Ioannis , sed Caroli ei nomen inditum suisse . Videsis Iacobum Wilhelmum Im-hos mst. Italiae, Hispaniae genealogica pag. 64. Norimbergae
r or. & Chronica MSS. Italice lib. 8. in fin. quae exstant in biblioth. Marchionis de Sarno parentis mei . b Ille ex infima sortuna ad summum honorum gradum evectus suit , quem Principem divitiarum appellare nil dubitat Panor- ta in eps. ad Petrum Compatrem , quae exstat in vol. epistolari Regis Ferdinandi , o aliori pag. 4I7. At demum ob Maiestatis crimen capital fuit, eique collum serro dissectum . Qui de Petrucio plura optat , Camillum Tutinum consulat in lib. de Varietate Fortuna pag. 8o. Italice conscripto.
37쪽
I6rimum, Sc rerum summam , ac consiliorum moderabatur , tanti Pontanum ducebat , ut in affatim arisduis regni negotiis ejus mentis sententiam expeteret , quam expeditissimam , ac sapienter omnia explanata, ac saluberrima nanciscebatur a . Ferdinandus Rex, qui & virtutis,& eruditionis Pontani tot argumenta jampridem perceperat , ac ingenium ad optima quaeque paratissimum , Panormitae enim opera b) , qui ipsum ab adolescentia juvit, coluitque, huius Principis domum adiit, atque gratiam demeritus est , Alphoniam ei instituendum tradidit, & in rerum administratione a secretis delegit H; hoc enim magistro , ac duce filium procul dubio magnum sere Principem sperabat pater. Hisce binis amplissimis muniis in Regis aula Joannes floruit, quem jam perspectissima ejus virtus ad honestiora decora urgebat, quae quidem ipse numquam appetiit, cum ei ultro paterent. Sequenti anno bellum inter Ioannem Andegavensem, Regemque Ferdinandum Alphonsi filium exarsit: hic, eo quod Pontanum noverat Vigilem , sagacemque, secum in castra tulit: & quoniam sollertissima ingenia,& ad maxima qua que nata quoVis in munere Valent, di vigent, scuti domi Joannes egregia virtutis specimina dederat, ita militiae partes suas ea ratione implevit , ut unus inter omnes emicuerit : quamquam,
uti ipse testatur, eo in bello gravissimos labores, atque
Q Apud eundem Caracciolum isthaec omnia. O Henricus Wharton in append. ad hisor. Iis en Gulielmi Coe
c) Pontanus de Fortistidine lib.I. post pag. 49. Franciscus Asulanus in epis. ad Meroldum Praesulem Polemem. Raphael Volaterranus Paralipom. lib. 38. post pag. 437. Basileae I M. Henricus Whaditon ibid. A Apostolus Zenus tom. 1. Pag. III. Dissiligod by Gorale
38쪽
aerumnas maximas perpessus sit a) , quas quidem vir
summus, sertasse honestatis ergo, silentio praeterit: in castris semper non parum probitatis, ac fidei desiideratum est. Eo tempore in Trojae Apuliae urbis obsidione, militibus regiis captandae praedae intentis, nam hostes turpi fuga castra deseruerant, obsessi occasionem nacti clam eruptione facta , parum abfuit, quin praelium restituerent: at Rex per Pontanum, quem secum ducebat, multa ab ducibus peragenda curavit ; atque , restitutis ordinibus , impetum hostium fregit: utinam Iovianus , sicuti more suo tam acre bellum graphice descripsit , ita etiam ea consilia , easque curas nos edocuisset , quibus duces adjuvit , ac in illis arduis rebus consuluit b) . Sed non multo post, cum Arx Sancti Angeli juxta Sipontum se dedisset , missus est ab Rege cum pra sidio Joannes, ut eamdem reciperet cum thesauris in ea servatis: atque Principis jussu in castris commoratus est , quo ducibus adesset copiarum in administrandis
rebus sc) . Et licet saepius ab hostibus captus, ab eis tamen summis honoribus affectus est, ut ipse fatetur, atque dimissus H. At , quod maxime mirum , im ter armorum strepitum , si quid paullulum supererat temporis , scriptioni , aut litterarum studio impendebat se) , ita ut Muse viderentur ejus carae comites, ac subsequentes . Hujus belli historiam sex in libris intexuit , atque sine ulla gratiae suspicione , aut simultatis res gestae ornate narrantur, estque oratio, uti
H Pontanus de Prudentia lib.Ι. tom. I. pag. I 66. b) idem de Belio Neapolitano lib. IV pag.298. e idem ibid. lib.V. tom. a. post pag. 3o7. d idem de obedientia lib. V. tom. I. Pag. 63. e idem lib. I. de Prudentia tom. I. pag. 266. ait . Inter qua tamen diutius versatus non pauca etiam ferini.
39쪽
I 8 uti expetitur, tracta δc fluens a).
Cum revertisset Neapolim e castris Ferdinandus, adeo Pontanus increvit apud hunc Regem gratia, ut difficili ribus Regni negotiis explicandis ipsum praeposuerit, perfectam quamdam maturitatem in ejus consiliis expertus. Sed, uti assolet, maximam fortunam, p sertim si non careat principis benevolentia , premi invidia, Alphonsus aegerrime serebat patrem in ardua quaque re Pontani sagacitate uti; quare contra tantum virum accusationes,
ne dicam contumelias, serere ausus est: at id facinus ingentem ejus animum haud flexit, at potius erexit: cumque illud munus recusandi aequa sibi ratio nondum videretur, majori diligentia, ac fide obire studuit
o Pro re nata epistolam adnectam Petri Summoniti, tom. a. post pag. 23 I. P. Summontius Reverendi mo, Illustrissmo Franeis. ex Pieuhomineis Arqonio Bisinianens Episcopo S.
Vsoriam belli Neapolitanι , quod Ferdinandus Aragonius eum Ioanne Andegaviens quondam gusit , ad te nune mitto, Antisses optime, ita quidem nondum omnino expolitam , ut scriptore ab ipso relis clam invenio. Leges autem hic egregias gentis tua laudes , ut que --ximorum Pontificum lumen , fecundus ille Pius tuus, ut innumerabiles Hias taeeam virtutes , regna etiam integra parare amicis consue verit. Is enim, mortuo Alphous Rese, cum tantam illam procerum,
ac populorum a Ferdinando ejus filio defectionem , quae sanctissmi patris aequitas erat, fine iam non posset, ita Ferdinandi rebus favit, tit o bellam omne suis ipse praecipue auspiciis confecerit , o mearum tandem ei tradiderit regnum . Quod vero ad hisoriasdem attines , Pontanum scito snguia haec non rerum fama collegisse, non bine, atque illinc emendicasse , sed interfuisse ipsum rebus fere omnibus . Me es, quod miretur fortasse quispiam, nουis eum agere interdum verbis, qualia sunt dignitatis illa , Comes , Marchio, Dux , Princeps ,
ceteraqtie rerum , ae Iorariam hujus temporis πomina , eum explicari aliter res ipsa non potuerint. Gam ille usurparionem licet necessario, atque consulto his temporibus ab ipso receptam, Iaepe tamen, dum vis veret, ut eras Latinitatis observantissmus , ex fabat . Tu qua pares, in auctorem gratia munus hoc accipias, Pontano e iso, tuus enim dici jure potes, per quem tuum Picolhomineum genus , tum vera RoDiuitiges by Cooste
40쪽
I9famae suae inserviens, ac reipublicae commodis . Quoniam autem filii inelegantem indolem , patrisque indulgentiam noscitabat, in more ei erat dicere se contra criminationes illatas maximum patronum nactum esse : quod Rex , uti ipse de se narrat , dictum via menter admiratus , scire ab eo cum pertenderet, quinam is parronus esset, PAUPERTATEΜ, o Rex , reposuit, ea me adversus ac fationes o tuebitur vestras, o liberum,
absolutumque in judicio I in sa) : quae verba optarem , ut
a quovis viro aulico saepius revolverentur: interea demirabitur posteritas , quantum decus ea fidei integri. rate , ac frugalitate sibi quaesivit Pontanus. Sed temporis ratio postulat, ut sermo instituatur de Pontani Academia, cujus ingens rumor orbem afflavit. Paucis ante annis Alphonius I. Neapolitanorum Rex, de litteris maxime meritus, in animum induxerat in
principe hac urbe Academiam b) instituendi, in eamque
praeclara qua que virorum capita , qui gloriae stimulis incitantur , invitandi : idque oneris Antonio Pano mitae imposuit. Regis optatis is benigne paruit, certatumque est ab undique gentium eruditissimis hominibus , quibus aetas illa ab ingeniis , ac virtute selix florebat, huic consociationi nomen dare : quos inter accensitus Pontanus, cum inter reliquos veluti grande sidus eluceret , paullo post primum locum obtinuit,& , adhuc vivo Panormita, omnium sociorum suffragiis Academiae praeficitur. Eo in munere sapientissimas
Rex magnus vobis sinitate conjunctus relabratur , debera ipse cum ruis nunquam desinas. Vale. a Pontanus de Magnanimitare tom. I. post pag. 229.
b An isthaee Academia, post invectas bonas artes in Italiam, aut princeps fuerit , aut saltem inter primas accensenda , asserant alii, cum piseat me ea de re quid certi eloqui, ne in patriam studio aliis civitatibus invidiam creem. Diuiligod by Cooste