장음표시 사용
51쪽
viarium affecisset Lucia Martia , quae tredecim post annis decessit sa) . Aureliam natu majorem sibi despondit Paullus de Caivano duplici Regio m.
nere insignis , cui & dos dives data b) ; quo
Reddat, una duos urna tegat cineres .
Pontanus pater L. Franci fl. inset. a Tumulus hic etiamdum exstat in Pontani Sacello, &Tum lor. lib. II. paξ. 3 OG. Liqudii patrem in tenebris, mea Latia , postquam Ε luce in tenebras, filia, rapta mihi es. Sed neque tu in tenebras rapta es e quin ipsa tenebras Liquisι, ρο medio lueida Sole micas.
Caelo te natam aspicio : num , nata , parentem
picis fingit hae sebi vana parer
Solamen mortis misera te, nata, sepulcrum
Hoc tegit , haAd cineri sensis inesse potes.
Siqua tamen de re superat pars, nata, fatere Felicem , quod te prima juυenta rapit. At nos in tenebris vitam , IActuque trahemus, Hoc pretium patri, filia , quod genui. Musce . filia , luxerunt re in obitu , ne lapide in hoc luget te pater tutis , quem liquisti in squalο- re, cruciatu , gemitu , heu, heu 3 filia, quod nee morienti pater asybi , qui mortis eordolium tibi demerem , nee sorores ingemiscenti , qua eοlIaerymarunt misellae, nee frater 'ngultiens, qui Dienti mini raret a tilam non mater ipsa , qua collo implicita ore animulam exeiperet infelieissma: in hoc tamen felix, quod haud multos post annos re reviserit, tecumque nune cubat; as ego felicior, qui brevi eum utraque edormistam eodem in conditoris . Vale , filia , matrique frigescenti cineres interim calesae, ut post etiam refociues meos. J stannes Ioianus Pomanus L. Martia filiae dulcissmae
posuit, quae vixit an. XIII. men. v N. d. XII.
lis Privil. aet. 1486. post pag. D p. in Cancelloria. Paullus de Caivano Constiarius , m Squadreritis Regis Ferdinandi I. erat , qui& ἐotem accepit mille quiet torum ducatorum de carienis argenti boni , o jusi ponderis ad rationem decem liliatorum pro quolibet ducato eo senti in Alphonsuis duratis auri earlenis coronati argenti. Dissiligod by Corale
52쪽
mortuo , nunquam adduci isia potuit , ut alteri nuberet , quamquam pater impelleret , saepe reponens , neminem placiturum sperare aeque similem Paullo sis . Eugeniam vero duxit M. Bartholomaei de Constabulis Beneventani civis filius b , ex qua nulla orta est proles sc). Pontanus quamvis in amore timidus , ac suspiciosus d), cum Adriana tamen fidissima conjuge vitam annis unde triginta conjunctissimam , nec sine laude virtutis vixit, uti astatim testantur libri de amore coniugali. At ea medio fere aetatis cursu, annorum scilicet sex & quadraginta obiit Kal. Martii an . I 9 I. se . Qua de re Jovianus,
a Pontanus de Sermone lib. V. tom. a. pag. 2ῖ8. Aurelia natu major, amisso Paullo marito, cum a patre ad alterum Uirtim , torum que hortabatur secundum : quin tu , inquit , pater, non te nuptias fecundas inis ' quis respondit nullam matri tuae smilem me reperturum confido . Id 0-m respondit me me versat, Pater , quod mihi placiturum Paullo aeque similem sperem neminem. Hae ipsa cum via duodecim annorum filiam marito despondisset, jubente Federico Rege, eaque a viro parum pro aetate , atque urbanis moribus deliciose tractaretur , interro pataque quamnam uxorie filiola eAm marito ageret mihi , inquit, mortuus es coniux, filiae vero nullo modo viυus.
b Ex Resiser. PrimiI. pag. III. in Archivo R. Camerae. c) Pontanus ibidem : Eugenia filia , eaque sine liberis p cumque aliquando ea Dis e scriniolis protuli stet imagunculas quasdam venustifisme effigiatas , quanto , inquit melius , o filia , o patri, o viro, tibi ipse consultum esset , si hartim similes aliquas ex utero itio
Pontanus pater duo Epithalamia in filiarum nuptiis cecinit, quae exstant lib. III. de amore coniugali pagg. 3363. & 3368. d) Quot animi perturbationibus urgeretur ob uxoris insignem λοτυπίαν, adi sis Baiarum lib. I. pag. 347O. e uanti eam duxerit maritus, funebri carmine , & soluta oratione leporis plenis palam fecit, quae & in Pontaniana aede prollant. Illa tori bene fida comes, eo que pudici, Cuique aeus 'lacuit , eui placuere coli. Quaeque focum , cactosque lares curaυit , o ars Er thtira, o lacomas, o pia serta dedit. In prolem sudiso parens , oe amabilis , uni Quae suduit caro casa placere viro.
53쪽
usquedum ei superstes fuit, non solum quotannis, uti mos est, sed & singulis quibusque mensibus Adrianae
conjugis caste, religioseque recolebat memoriam, quae adeo ejus obversabatur menti , ut per omne vitae curriculum sociam laborum , ac fidam comitem habuerit se .
me posita es Ariadna, rosae, violaeque nitescant , Quae pinta est Drio Diret odore locus ' . Urna erociam domi me fundat, disiliet amomtim Ad tkmulum, o cineri Diea Cili sa fluat. Quinquennio pinquam , uxor, abist , dicata prius
AEdicula, monumentum hoc tibi salvi , tecum quo tidianus ut loquerer , nee s mihi non respondes , . nec respondebit desiderium tui, per quod ipsa mecum semper es , aut obmutescit memoria , per quam ipsa tecum nunc loquor . Me igitur, mea Adriana , ubi enim ossa mea tuis miscuero, uterque simul bene valebimus. Ζυens tecum υixi au. XXIX. d. x xl x. Victurus post mortuus aeternitatem aremam. Joannes Jovianus Pontanus Adriana Saxona ux ri Ut. ae bene merent s. p. qua vix. an. XLVI. men. I. obiit Kal. Mar. an. MCCCCLX xxx I.
Versus hic omnino immutatus exstat in Joviani carminibus lib. II. Tumulon pag. 36I2. . Qua posita, laevmis hic mihi surgat honos. a Haec verba de P dentia lib. III. pag. I 8 i. legentium oculis
subjiciunt singularem amorem , quo matronam tantam prosecutus .est Pontanus: Eodem enim hoe dιe , his iisdem Kal. Martii , nono ante anno Adrianam amisi coniugem , laborum sociam meorum omnium , oe molesiarum levatricem. Verum enim illam nec ego amis , quae mecum Hsdua es , nee tua me deseruit, aut ut non ἀρων Iaborum Deis , aut parum fida comes itineris , ae vita huius meliorem ad vitam contendentis. Nec Dolens illa quidem , sponteque cru mnis his htimanis cessit, sed abiit, potius ut vocata, sed discessi, ut arcusta , tamquam meliore vita digna emigravit in caelum beatam illic eum caelitibias vitam actura . sitio circa abesse tantum debet , ut lacrymosus mihi Hes hie si habendus , ut o religiosus habeatvr , facer . Nam de meo, ut videtis, insituro , rebus fa-cris rite ter peraelis , quod ex quo meo illa e snu in caelum abiit, pie , caseque servatum es 4 6 abiturque quamdiu illi superses ero, non anniversaria , at multi , sacra , sed menserua in ejus memoriam
54쪽
Cum autem diem Adriana obiisset, alteram conjugem Jovianus jam senior duxit Stellam nomine sit , domo
Ferrariensem, obscura, an praestanti cognatione, ignotum , at morum honestate, Sc in domesticae rei cura , inque viri cultu prudentem, ac attentam. Illam mire Pontanum deamasse scimus, ne dicam deperiisse; hinc appositissima specie praestitisse quisque facile conjiciet: &
tam .riam celebro , qu.e post illius ob tum , non mentiar , s dicam maxima , verum tamen eloquar , si dixerim uniea es mihi voluptas . atque levatio . Nam quoties Mai. tua adυeniunt exspestatae , des rideratae dicam verius suspiratae adυeniunt , videor mihi illam alioqui , illius ore, oratione , conspectu frui , commendare illi rem do-m6licam , capere cum ea rerum familiarium consilitim , in illius denique admire ratione , prudentissmisque consiliis conquiescere . Sed cum ea felicissime iam si alium. Cujus exemplo admonitι nos quoque, quae via ad felicitatem in una , m eontemplari virtutem , eaelum ipsum inquirere ne desinamus. a Nollem , ut quis Stellam Ioviani amicam fuisse existimet , tum eo quod nec prosapiam nouimus , neque cognomentum , tum quod maxime in eam amore senex arsisse visus sit : cum ex ipsa carminibus ei illam nupsisse arguamus: etenim ex versibus ad Tram quillam neptem paullo ante pag. 29. appositis Stellam novercam Lucii Francisci dicit: praeterea in epigraphe Lucilii Stellae filii, hanc ipsam matrem appellat : addas in carmine Eridani lib. I. pag. 3362. ait
G caenam me Stella vocas , m gaudia lecti rMensa mihi posita es, compositusque tσrus: Ipsa minis rabis simul, m fmul ipsa reeumbes, me.
quae omnia uxoris munia sunt . Neque me turbant , quae de ea alserit Petrus Summontius pontano carissimus in explanatione aliquot locor. in fin. volum. poes. Ioviani pag. 37o3. nimirum in δε-
ιiciis habuisse Stellam mulierem Ferrariensem , cum in sanctiori Latinitate isthaec verba nil indecorum praeseserant , idque unum ex . pressit Summontius , scit. senilem , anxium , ardentemque in Stellam amorem: & quantum Latine studuerit Petrus, is ignorat, cui eius scripta numquam evolvere datum est et quod autem in delieiis habere atque sit , diligere , vadem habeo Tullium , qui ad Att. lib. 6. epith. I. paullo ante finem scribit : De publieanis quid agam, videris quaerere, habeo in delicιis , obsequor , verbis orno, efficio, necat molesi snt . Neque quis praediterea obstet Pontanum Aureliae fi-
55쪽
ram ingentem amorem duobus elegiarum more suo blandissimarum libris celebravit, inscriptis Eridani, eo quod Stella Ferrariae orta , qui fluvius eam regionem magnam partem interfluit : ab ea Lucilium 1aliolum habuit, qui quinquaginta poli diebus naturae cessit . At pater juxta ac maritus infelicissimus Stellam etiam fato ereptam cum lacrymis composuit, elogioque ho
Sed jam ad graviora negotia maturescentem Iovianum vocabat publica regni tranquillitas , cui ut optime prospiceret Ferdinandus Rex anno nimirum
liae non alias post Adrianae obitum nuptias initurum spopondisse ,
vide supernas adnotat. pag. 3I. lit r. a , cum homines quamvis prudentissimos tenax hac in re propositum immutare vel indignamur, vel demiramur. His animadversis, nemo Pontano molestus erit de certis Stellae nuptiis. Amasse vero Vener illam elegantissimam adolescentulam habeo ex Tumulor. lib. I. pag. N 79. a) Lucilii tumulus, in cuius nomine ,& dierum vitae numero argute ludit, visitur in Pontani sacra aede. Lucili, tibi lux nomen dedit, o dedit ipsis Mater Stella tibi , Stellaque, luxque simul.
Eripuit nox atra, nigra eripuere tenebrae,
Vixisi υix , quot littera prima notat. Hos ne dies breve tam ne tibi lux fulsit o atra Materntim in nimbis sic tenuere iti bar Infelix fatum , puer , heu male felix , heu quod , Nec puer es , nec lux , nec nisi inane quid es fFloreat ad pueri ια mulum , ver halet urna Itielli, eineri spirer inustus odor. Dies L. non implesti, filiole , breve naturae spe.
cimen, alemus parentum maeror , ae desiderium.
I Aliter legitur versus hic in volum. Pontani poes pag. 3 13. Sit vobis ver perpetuum, ac sine nube, puelle . b Tumulus Stellae Ferrariensis. Tumulor. lib. I. pag.3394. Sit vati fas , Pierides, qua lucida fulget Stella polo, hane proprio condere sub tumulo .
56쪽
1 63. iplam delegit, ut secretiora quaeque rerum moωderaretur a) ; itaque ad hunc supremum regni Magistratum evectum gratulati sunt universi ex illi manistes par tanti viri meritis , ac virtuti pretium : praesertim cum id munus, praeter fidem optimam, magnitudinem cogitationum requireret, & in utraque Pontanus eminebat. Sane mihi piaculo esset, si de summa Joviani integritate, atque abstinentia praeconia
non attexerem : ipse enim amicorum carissimis, qui eius moderati animi sensa noverant, hortantibus, ut eo in munere tandem ditesceret aliorum premens vestigia, urge. retque fortunam, respondere tollemne habuit , EGERE NOLO , OPULENTUS ESSE RECUso b) : septentia speciosis uerbis condecoranda , praesertim viri in tanta amplitudine honoris. Conscius Ferdinandus Rex tam miram
dae Ioviani frugalitatis, piso Nis simillimae, licet hic
Stella nites urna, radios tibi, o urna miniserat, Praebet o hos tumulus, tumulo tua nιtes. At n e Stella iacet tumulo, sed olendet in urna , Splendet oe in tumulo , nam polus est tumulus. ab Vide Commune 6. Regis Ferdinandi I. an. I 63. post pag. II. in Archivo Cancellariae. Animadvertendum ea tempestate non unum exstitisse mas stratum a Secretis Regis , qui mos hodiedum viget i imo Alphon si I. Reg. quatuor floruisse constat : hinc ipso Rege Ferdinando I. diplomata ab Antonello Petructo etiam subscripta adhuc prostant in Ar
b) Pontanus in Dialogo IDidius tom. a. post pag. I 69. Teis flare hac no ira qui apud Reges , regulinque magi iri fuere episeol rum , utque hodie dicuntur secretarii , summum in modum loctipi rati stini omnes , praeter Imianum hunc , qui hic ades , qsam ad
rem ob amicis, sam liaribusque assulue cohortatus ctim eset , nunquam a proposito dimoveri potuit , illud in ore Iemper habens , egere nolo , opulentus esse recuso ; qua ratione non modo cupiditati impermit, pecuniarumque appetitioni , verum ipsis etiam Regibus in re publica
57쪽
tissimus norat in proverbium abiisse , virum bene seu gi omnia recte agere ς ea de Pontani virtute Regia li
beralitate mereri coepit, ut non uno praemiorum genere magis testatam secerit: nam praeterquam quod civitate Neapolitana donavit sa), indixit, ut e Regis vectigalibus ei quotannis bina penso solveretur b). Praeterea aedificium quoddam quadrangulum, & in sublime editum Turpis Arcus dictum, in praeclarissima nostrae urbis regione situm eidem impertiit, remissa etiam pecunia Fisco solvenda illius Turris adipiscendae gratia inde Pont
a Camillus Tutinus de origiae , oe issitutisue Sedilitim pag.
2C9. Neap. I 644. Ital. conscript. b Vide Exec. 23. an. 3462. 63. 64. post pag. 43. & Exeq. I. an. 1463. ad 67. pag. χΙχ. in Archivo in R. Camerae . Unam ex his pensionibus se ijse unciarum quadraginta , alteram sex & viginti ,& tarenos 2o. Unciae autem pretium, fui ira sex nostratium ducatorum ex altero diplomate eruitur: Motu proprio , o gratia speciali addiamus, concedimus , o sabilimus eidem Joanni Pontano ad vitae ejus decursum alios centiam sexaginta ducatos ad rationem tarenorum quininque pro ducato quolibet, viaelicet Uncias viginti sex, rarenos viginti. c Vide Introitum magni sigilli an. a. indici. I 468. 69. post pag. Ioo. Archivo R. Camerae . De hac Turri ii haec iuvit me collegi Lse. Camillus Tutinus ibid. pag. i s. scribit ipsam initio Ulcanorum similiam possedissse ; inde Fisco addictam , Ferdinandum Ioviano obotulisse. & Pontanianam dictam. Ioa. Antonius Summontius in M'. b. Reg. Neap. Italice exarata addit tom. 3. pag. 376. Neap. 17 8. VI. Id. April. an. II 6 . eversam suisse emagitante Maria de Aragonia Marchion. ZHii, quae iuxta eam Turrim aedes suas habebat pontanus ipse in Dialog. AE sidius tom. a. pag. III. exstructam refert prope suam domum, atque ita describit: Turrim suspicimus qua draneulam eam quidem , atque in sublime editam , imminentemque qu drivio . atque in loco tirbis maxime celebri , m nobili, vocitantque eam Pontanianam. Quidam ex noltratibus scriptoribus nugas oggerunt, uti idem Summontius ibid. aitque appellatam Turrim A cus, quod quatuor sulciretur arcubus: quidam vero sicuti scribit Tutinus loco laudato, quod ea in regione antiquus Neapolitanorum Μagistratus Κρχων degeret, quando nempe nostra in urbe Graeca vigebat institutio . Verum nemo ambigat Turrim dictam Arcus, eo quod plurima aedificiorum pars eius
58쪽
mana Turris nomen acquisivit , ab aliis possessoribus solo aequatum . Longius progressa est Regis largitas ,δc binis aliis muniis ipsum honestavit, quorum Voces utpote barbarica aetate invectas , atque veteribus Latinis ignotas margini subteximus a . Inter reliqua Alphon si I. Regis praeclara monumenta posteritati praedicanda accenseam , quod fisci Princ, pis tribunal instaurandum , inque ordinem cumulate
decorum restituendum aggressus sit: jussit siquidem , ut illud quatuorviri regerent ob vestimenti peculiaris genus rogati dicti , duoque non rogati , quibus omnibus
is, qui Magni Camerarii vice fungeretur, praeesset L cumtenentis nomine; & quo magis incresceret ejus loci decus, & amplitudo , factum est , ut eorum curae , a sapientiae commendaverit , ut non solummodo Regiis
reditibus providerent , sed & in quibuslibet seudorum litibus dirimendis jus dicerent. Qui secuti sunt Princi
pes tanti Regis exemplum imitati, quo talium magistratuum potestati, ac dignitati faverent, quascumque contentiones, in queis fisci jura interessent, ad eorum
dem consilium relatum iri edixerunt b) . Inde Regis
Ferdinandi I. aevo horum virorum numerus ad sex& viginti auctus est , quorum plerique omnes sciemtiae, & generis splendore nobiles . Hos inter allectus Pontanus d , suo Antonio Panormitae successit, ejusque
par regionis aretibus innitebatur, quorum bonam partem adhuc cernere est .
a Nimirum Serib.e munus in Regia Cancellaris , & Actorum N Ubi in oppido Salae in Lucania. Ex Volumine pari. Regis Ferdinandi L an. I 49 . pag. 2Ο4. in Archivo R. Camerae.
b) Angelus de Constantiis in his. Reg. Neap. Italice eonscripta lib. XVIII. pag. o7. Neap. I733. Petrus Iannonius tom. 3. lib.XXVI. pag. 388. c In comp. Creden. Iacobi Cavalli an. r 73. 76. in Archivo Re Camerae. Et Pontanus in Dis. Amra de se ipse tom. a. pag. 378. Diuitigod by GOoste
59쪽
partes implevit an . I I. sa) . At crescente in dieq
eo in munere Pontanianae virtutis, ac ingenii fama , ipse an. I 479. ad honestissimum Locumtenentis magi-seratum evectus est b); tot etiam meritorum ratione habita , tum quod non sine multorum periculorum
patientia , summaque fide in omni bello adversus An degavenses Ferdinando Regi insignem operam praestiterat , tum quod ejus filii Alphonsi Calabriae Ducis, jubente patre , in tot belli expeditionibus lateri ad. haeserat sc) , consultis facta coci jungens , emendansque
matura virtute sua, quae ancipitis erant fortunae . At
longo annorum intervallo durasse in castris semper aegre tulit Jovianus, uti scimus ab numerose , & pleno querelis carmine ad uxorem H. Trium post annorum tractum, nempe I 82. exitiale bellum conflatum est Venetos inter, & Herculem I.
Ferrariensium Ducem ; hic etenim pactorum fidem posthabuit , quibus juraverat , quibusque pacis foedus inter Venetos , & Menses Principes sancitum fuit . Deterrimi hujus belli turbo summa immanitate defaeviit ob grande odium , quo in Ferdinandum Neap. Regem exarserant Veneti , quod hic Princeps Ferratiae Duci filiam suam Heleonoram nuptui dederat , quod conjugium ipsi iratissimo animi mente tulerunt i 8. inquit : Sexagenarium hominem , Regiis actionibus Praesiden- tam , moribus tam compositis, insitiatis tam rigidis. a) Vomus de Hilior. Latin. lib. III. pag. χ7. inquit Iovianum in Regii scrinii magistri munere, quod & idem est , ac R. Camerae Pra- is , Antonio Panormitae successisse ; id autem accidit an. I 47 I. nam certo constat eo tempore Panormitam decessisse. η Nicolaus Toppius de origine omnium Tribunalium tom. I. pag. ira. c Pontanus de Prudentia lib. I. pag. I 66. d Idem de Amore e M. lib. I. pag. 332 I. Diuitigod by Cooste
60쪽
39runt Q. At quasi totius Italiae fortuna incolumis se vata est unius Pontani opera , & conssiliis, viri, ubi res exigeret, providentissimi, agendique scientissimi, ita ut in ipso belli ardore fecuta pax fuerit cum Italiae
Non minus acre bellum tribus post annis conflatum est . Pont. Max. Innocentius VIII. Ligur ex Cy- horum prosapia deliberatum habuit , ut Ferdinandus praeter ali urconem sc) reliquum annui pensi Romanae Sedi solveret , quamvis hoc antecessores Pontifices Paulistus II. Sc Sixtus IV. quod in Hydruntino bello contra Turcas maximas impensas egerit , remisissent; quare cum equam illam solummodo obtulisset Regis nomine Antonius Alexander , Innocentius recusavit d). Hac de re bellum in Italia iterum recruduit : at prilcar gravitatis , ac eloquentiae heros Pontanus , cui uni id negotii concreditum est , omnia ad concordem amicitiam , firmamque pacem facillime composuit, atque ita, ejus verbis utar, Regias res prope afflictas magnabo cum gloria , majori populorum tranquillitate non reis
pituit modo, verum etiam sabilivit se) . At quis in
transcursu tam arctati voluminis laudibus extollere audeat
a) Ludovicus Antonius Muratorius Annal. Italiae tom. IX. an. I 482. b) Pontanus ibid. e Vulgo Chinea .
din Camillus Portius de coniuratione Procerum Reg. Neap. contra Regem Ferdinandum I. Italice scripta pag. Ir. Rom. II 63. Petrus Jannonius lib. xxv m. tom. g. pag. 464. Ludovicus Antonius Μuxatorius ibid. an. I 83. & i 486. e Pontanus Dialogo Asinus tom. a. post pag. I77. & de Prudentia lib. I. tom. I. pag. I 66. Foedus hoc firmatum fuit Romae pridie Id. Augulli an. I 86. coram Regis Hispanorum legatis, Archiepiscopo Mediolanen. & Comite Tentiliae, vicesque Neap. Regis implente Pontano ipso: Camillus Portius ibid. pag. 63. Jannoruus Ibid.