장음표시 사용
31쪽
Ignatius Martyr. Innocentius III. Innocentius V. siue Petrus a Taran. tasia. Innocentius VI. auellus. Ioannes de Neapoli. Ioannes a S. Thoma. 1ldesonsus.
D. Maximus. Medina. Matthaeus de Rispolis. Marcus Serra. Nontesinos. Malderus.
Optatus Mileuitanus. PD. Petrus Apostolus in lipaerario S.
ClementiS. D. Prosper. Petrus de Palude. philo Iudaeus. Petrus Lombardus. . 'Petrus Capulleius. .
Raynerius Pisanus. Raphael de Ia Torre.'Raphael Ripa. Richardus S. Victoris. Richardus de media villa.
Scotus. Stephanus Brulleseri Sixtus Senensis.
D. Thomas Aquinas. l Thomas de Argentina.
32쪽
ANNO M. DC. XLIX. PER IANS ENITAS Louani j prohibitae: nunc vero speciali indultu innocent ij X. Pontificis Maximi in lucem editae.
ILLUSTRISSIMO AC REVERE DISSIMO DOMINO
D. GAS PARI NE MI OEPISCOPO ANT VER PIENSI:
Et Archiepiscopo Cameracensi, denominato &c.
Τ melliflue quondam Bernardus, Liberum arbitrium est pla-nὸ Diuinum quiddam praefulgens in anima tamquam gemma in auro. Hanc gein mam, utcumque thesibus hisce expolitam, ANTISTES ILLUSTRIS, IME, rivulus ingenio-llinei in littus tuum eijcit, &tibi sisti penitus desiderat: sed qua confidentia ρ Certe nulla; si rivuli attendatur exiguitas e certe maxima; si littoris, cui sistitur, pensetur amplitudo & dignitas. Quam vilis gemmula ex parte riuulit Sed quaa praefulgens gemma ex participatione tanti littoris i Quidni Z Cum in eo Inueniat gemmarum omnium lucidissimum consortium, virtutum dico omnium , Diuinum quoddam participium; & si teste Isidoro Gemmae quando iunguntur, decorem maximum si ui conferunt ministrant; quid non lucis &gloriae ex tanta gemmarum coniunctione gemmula mea sperabit In te enim hinc fidei & religionis Iaspis, inde iustitiae Hyacinthus, hic sapientiae&doctrinae Chri solytus: praetereo Iridem misericordiae, charitatis Carbunculum : taceo Apostolicae praedicationis Magnetem, Atuetistum vigilantiae, indefesse constantiae Chrystallum. O quot quantaeque in uno hoc littore gemmael Quin imo tanta luce ubique spectabilis earum fulgor irradiat , ut iam episcopalis quasi vilesceret infula, si non dignior Cameracensis Ecclesiae accederet Principatus. Patere Igitur ANTISTES ILLUSTRISSIME gemmam hanc insignibus vestris coniungit coniuncta, decorem ruem in seipsa non inuenit, ex lucis tuae societate assequetur talicius, possi-ebit securius. Sic opto, sic spero, sie voveo
33쪽
IBERUM arbitrium non est habitus aut actus , sed necessario potentia quaedam animae naturalis est. Haec autem potentia non est virtus cognitiva, sed appetitiua; non eo sensu , quo appetitiuum reperitur in brutis, sed sicut conspicitur in natura rationali seu intellectiva . Est igitur liberum arbitrium entitatiue sumptum , nihil aliud quam ipsa potentia voluntatis; connotans tamen in obliquo intellectum: & sicut ratio & intellectus non dirae , sed una potentia sunt, ita voluntas & liberum arbitrium, non duae, sed una tantum potentia sunt. Ab hac potentia , omnis actus vere liber debet elici aut imperari. Sed nec elici qualitercumque, ad veram libertatem actus sufficit: dantur namque plures actus a voluntate eliciti; qui tamen omnis verae libertatis expertes sunt, ut patet in pueris, in amentibus, & in motibus primo primis adultoria, Praeter hoc ergo, quod est a voluntate elics,reciuiruntur ad veram libertatem aliae conditiones: quae si desint, nulla in actu libertas inue uictur. 1
Ρ Rimo requiritur, quod actus procedat a voluntate spontanee & non .coacte, coactione aliqua simplicitcr; quod enim sic coacte procedit, nullo modo procedit libere . Vocamus autem coactionem simpliciter,com pullionem alicuius ad actum inclinationi repugnantem. Vnde si voluntaqab aliquo agente, ad actum suae inclinationi repugnantem compelleretur, nullo modo in tali actu libera esset. Sed quid ξ Possetne hoc aliquando contingere ; quod scilicet ad actum inclinationi suae repugnantem compellere- tu 3 Respondemus, etiam per ordinem ad potentiam Dei absolutam idi-plum repugnare. Cum enim voluntas essentialiter sit quaedam inclinatio, eo quod essentialiter est appetitus quidam, non pote si fieri, quod ipsa aliquid actu suo velit, & inclinatio eius non sit in illud; imo generaliter hoc idem defendimus de qualibet alia potentia per comparationem ad actum .
SEcundo requititur ad libertatem actus, quod procedat a voluntate secundum perfectam voluntarij rationem. Hoc autem sic a voluntate procedit , quod fit ab illa ex persecto iudicio, seu persecta aduertentia rationis. Desectu huius conditionis, non sunt vere liberi actus puerorum, amentium, aut motus primo primi. Sed quid λ Si haec sola in actu adsit, eritne hoc ipso vere liber, & quidem libertate lassicienti ad meritum p Constantissime tenenda est pars negatiua; cum constet Caluinum tamquam verae libertati Sinimicum ab Ecdesia esse damnatum; qui tamen sub impulsu decreti persectam voluntarii rationem in actibus nostris adstruebat. Nonne Caluinus ia-tebatur voluntatem nostram sub impulsu Diuini Decreti concurrere ad operationes suas motu spontaneo Z Omuino. Nonne insuper satςbatur pericctu in
34쪽
ctum iudicium rationis ex influxu decreti minimὰ perturbari aut abripi
Omnino. Nonne tertio latebatur voluntatem concurrere active, &non mere passuὸ, sicut erat error Lutheriὸ omnino. Haec tria saluant persectam voluntarij rationem, non tamen veram aliquam libertatem.
TErtio ergo requiritur ad libertatem actus, quod sit a voluntate, cum potestate ad oppositum, id est, quod taliter illum eliciat, ut possit non elicere, vel taliter imperet, ut possit non imperare. Sed quali potes latet Suffcietne remota pro instanti operationis 3 quae possit reddi proxima pro alio instanti per intellectus fabricatoris operam Minime. Suffcietne remota pro instanti essicacis praedeterminationis,quae possit reddi proxima. praedeterminatione excussa, non ea retenta λ Minime. Debet ergo esse proxima , de pro eodem instanti quo est libera operatio, & pro eoaees instantiquo Perseuerat praedeterminatio: imo tam proxima sub illis instantibus ad non actum, quam est aut erat sub eisdem ad actum ; tam proxima inquam ruantum ad ea quae requiruntur ex parte actus primi, seu principis operani. Sine tali potestate ad oppositum', velle aliquam veram libertatem in actu voluntatis saluare, est naturam libertatis ignorare.
CONCLUSIO V. SEd quaeres, per quid potestas illa proxima ad oppositum, in voluntat
subsistat λ Respondemus sub distinctione: vel enim consideras voluntatem, ut potentem libere operari in ordine naturali, vel ut potentem libere operari in ordine supernaturali. Si primo modo; dicimus illam proximam potestatem ad oppositum subsistere per haec duo: videlicet per iudicium indisserens de bonitate obiecti, & per ipsam naturalem facultatem voluntatis. His duobus instructa voluntas, quocumque alio secluso, potest aeque proxime in ordine naturali operari & non operari. Si consideres secundo modo, vltra duo praedicta requiritur adhuc aliud; nimirum auxilium gratiae sessicientis tam ex parte intellectusqu1m ex parte voluntatis. Quod quidem talis conditionis est, ut sine illo voluntas non possit proxime operari, & cum illo possit; licet cum illo solo numquam de facto sit operatura. Quid ergo ad de iacto operandum ulterius requiritur ψ Sane praedeterminatio enicax, quae sit vel entitatis naturalis, pro operatione libera naturali, vel entitatis super naturalis, pro operatione libera supernaturali.
HIs conditionibus positis, actus voluntatis epadit vere liber: qualibet harum deficiente, nullam veram libertatem obtinet. Vnde a serio actuum liberorum excludimus in primis, actum quo Pater & Filius producunt Spiritum Sanctum: deinde amorem quo Deus amat suam bonitatem secundum se consideratam: tertio amorem quo quilibet Beatus eandem bonitatem increatam secundum se diligit; quarto tandem omnem actum voluntatis, qui ab eadem elicitur absque potellate proxima ad oppositum. Hu-'c iusmo-Diuitiam by
35쪽
.usmodi sunt omnes actus, qui a voluntate procedunt necessario tam quo ad exercitium, quam quo ad specificationem: qua tamen necessitate nullus actus voluntatis viae, elici potest per se loquendo, id est, attentis meritis obiecti & stante persecta aduertentia rationis; licet nonnulli in via eliciantur necessitate quoad specificationem, qui & vere liberi sunt, utpote eliciti cum vera pol late ad oppositum, saltem contradictorie.
IN serie actuum librorum scribimus in primis, omnes actus, quibus Deus
amat suam bonitatem, prout est ratio diligendi creaturas, id est, proutcst ratio praedes linandi, reprobandi, iustificandi, &c. Idem dic de amoro beatifico mentium beatarum, prout ad Diumam bonitatem sub praedictis formalitatibus se extendit. Collocamus etiam in eadem serie, omnes actus virtutum , quos Christus Dominus exercuit, tam consilis, quam praecepti, non obstante intrinseca eius impeccabilitate: quid ni t Cum potestas peccandi nec sit libertas, nec pars libertatis . Adiunge a sortiori omnes actus confirmatorum in gratia extra casum clarae visionis; cum hi non ab imSrem , ted a b extrinseco tantum impeccabiles sint: nec certe maiorem difficultatem in horum actibus pro saluanda libertate inuenies, quam in actibus non confirmatorum, sub efficacis gratiae tractu; sicut enim in his vltra rationem perfecti voluntaria inuenitur vera Potestas ad Oppositum, ita
pariter in illis. Sed quid de actibus intentionis, qui versantur circa finem pDico, quod & illi vere liberi suAt, si tamen eliciantur cum indifferentia quoad exercitium.
Potentia libera recte definitur per hoc, quod est illa, quae positis omnibus
ad agrndum praerequisitis, potest agere o non agere. Qui affirmat, potestatem expandendi se usque ad cessationem actio iis, non esse de essentia libertatis, sed potius integram illius essentiam absque tali potestate subsistere; revera rectitudinem praedictae definitionis non saluat, & tenetur concedere esse similem huic desinitioni viventis, qua diceretur; Vivens es, quod habet potestatem ambulandi; quae sane definitio inepta est & omnino contra regulas definiendi. Qui autem susti neret,est e quidem de effeutia libertatis, sed in hoc sensu, quod possit non agere, quantum est ex parte modi agendi, verissime philosophatur, sed tunc sibi caueat, ne actus illos spirationis Spiritus Sancti & amoris beatifici essentialiter liberos praedicet: :nam alias sibi contradiceret, cum voluntas praedictos actus non eliciat cum potestate ad cessandum, etiam quantum est ex parte modi agendi.
CONCLUSIO IX. DIcere, quod spiritus sanctus taliter procedit a voluntate diuina,vi posset non
procedere quantum est ex parte modi agendi, non solum falsum est, sed& parum tutum infide: sic namque Theologizando, facis Spiritum sanctum creaturam,quantum est ex modo suae pro cossionis. Eadem ratione poe
36쪽
teris dicere, quod quantum est ex modo suae processionis, posset procedere ut Filius; quod similiter a fide aberrat: imo dc poteris dicere, quod voluntas diuina, quantum est cx modo suo operandi, posset peccare: quod non Theologiam, sed blasphemiam sapit. Imo ulterius sequitur, quod principium Spiritus sancti scilicet Pater & Filius sit ens magis necessariuino, quam ipse Spiritus sanctus : quod est aperta haeresis, cum laedat aequalitatem Perlanarum. Nec euadis ista inconuenientia, dicendo, quod praefata pro-liositio debeat accipi in sensu conditionato, non absoluto, in quantum sci-icet praecise significatur, quod quanti ina est ex modo actionis, qui est cum spontanea effusione voluntatis ex persectissimo iudicio rationis; pollet, eo gem indivisibili modo permanente, non procedere, si possibile esset non procedere I non inquam sic dicendo, inconuenie utia illa euadis.
IN voluntate, quae est liberum arbitrium , debent distingui duo conceptus et unus qui dicitur voluntatis ut voluntas est, alter qui dicitur volun-
tatis ut natura est. Primus competit libero arbitrio secundum sibi propria, di prout ab omni alia re ditari: secundus competit libero arbitrio, secuta. dum id quod habet commune cum ali)s naturis. Primus essentialiter claudit inditarentiam ad utrumlibet oppositorum , qua sublata nulla remanet essentia liberi arbitrii, qua tale est; siue liberum arbitrium sumas generaliter pro quacumque voluntate libera I siue speciatim pro voluntate libera electiva, quae solum versatur circa media . Secundus essentialiter claudit determinationem ad unum, siue quoad specificationem tantum, siue quoad specificationem di ad exercitium simul. A voluntate sub primo conceptu debet procedere omnis actus liber, vel alias liber non cst. A voluntate subsecundo conceptu procedit omnis actus nece Isarius necesIitate naturalis inclinationis ; qui proinde, qua talis, liber non est.
Tota ratio libertatis ex modo cognitionis dependet, vel quod idem
est, totius libertatis radix, est in ratione constituta: hoc eu, quod omnis vera libertas, quaecumque illa sit, debet rationem praesupponere, tamquam sui causam . Sed quam rationem λ utique indisserenter proponentem bonitatem obiecti, id est, ut non necessario amandam. Est ergo libertas in sola voluntate formaliter; sed in ratione seu iudicio inditarenti , non nisi virtualiter seu radicaliter. Actio quae non cst indisserens ad esse & non esse per comparationem ad iudicium, minime libera est. Unde quamuis quaedam inditarentia inueniatur in brutis ad agere & non agere, consideratae ipsa actione secundum se ipsam; tamen quia considerato ordine eius ad iudicium a quo prouenit, quod est determinatum ad unum; etiam ad ipsas actiones determinatio quaedam derivatur; ideo in ipsis nulla inuenitur ratio libertatis absolute. Fatemur tamen quod in eisdem est quaedam similitudo liberi arbitrio, seu libertas quaedam conditionata, clim possint agere,
37쪽
CONCLUSIO XII. SVbstantiam intellectualem esse liberam in suis actibus, denotat quin
dam maiorem eius dιgnitatem, seu persectionem super creaturas irrationales. Haec autem maior persectio in nullo alio consistit, quam in D mimo, quod circa actiones suas liberas exercet. Unde de agens liberum , dc habens dominium sui actus, idem sunt. Sed in quo qua lavera ratio doinini; consistit 8 Profecto in nullo alio, quam in hoc, quod actio sit in potem te agentis, ut scilicet teste Diuo Thoma in Secundo ad Annibal. quaestione as. Articulo secundo in Corp. Post eam agere, vel non agere. Unde dc teste eodem I a. quaest.2I. Art. a. ad Primum. Actus naturales non sunt in potest nathra is agentis, cum naitira sit determinata ad unum . Exercitium domini; non competit voluntati, nisi quatenus consideratur ut voluntas Br- maliter, non autem quatenus consideratur ut natura: Est enim proprium νο-
Iuntati inquit Sanctus Doctor quaestione a. r. de Veritate Art. quinto ad Septimum in contrarium in quantam volantas est, quod sit domina suorum aditium. Sed ciuid de voluntate, prout sequitur deliberationem intellectus Eane sola est domina λ Dico quod non; si deliberatio sumatur speciatim, pro actu intellectus consultaute seu inquirente de medios.
HInc reijcienda venit opinio distinguens duplex dominiumr unum prout nominat Potestatem voluntatis rationalem ad oppositar alte- .rum prout solium nominat potestatem voluntatis intellectualem ad elicientiam actus, sub directione & aduertentia intellectus, etiam absque potestate ad oppositum. Hoc secundum genus domini; non plus habet de veritate dominis; quam animal, ut animal, de veritate hominis. Eadem de causa reiicienda venit distinctio duplicis libertatis: una quae sit accidentalis, consistens in indifferentia ad utrumlibet; altera quae sit essentialis, etiam absque ulla iudii serentia subsistens: constantissime tenemus , quod haec non plus habet de veritate libertatis, quam ratio generica, ut talis, de veritate suarum specierum. Imo si de eadem contractein quasi in indiuiduo loquamur, non plus habet de veritate libertatis, quam una species de veritate alterius speciei sibi oppositae seu repugnantis.
ADmittentes veram aliquam libertatem, seu verum aliquod dominium in actibus omnino neces lari)s, tam creatae quam increatae voluntatis, non pollunt Catholice loqui de mysterio Trinitatis. Tenentur concedere absque ulla distinctione, seu addito hanc propositione in t Pater Diuinus est Domihus Spiritus Sant Ii: non minus quam conceduntur hae absque ulla prorsus distinctione: Deus est sciens, Deus est sapiens, Detis est potens. Sed quis non videat, primam illam absque ulla distinctione prolata na, a Catholica fide aberrarc Θ Fides Catholica haec est, ut in Sanctissima Trinitate non tres aut cuos DominoS dicamus, sed unum Dominum, & hunc praecise respectu
38쪽
creaturarum . Quis ergo audebit in eadem Trinitate Dominum etiam nominare respectu Spiritus Sancti Z Fatemur quidem Patrem vere generare,sicut & Patrem vere esse Patrem .: fatemur quidem Patrem & Filium vere spirare Spiritum Sanctum, sicut& hunc vere ab illis esse& procedere; sed Patrem aut Filium, Spiritus Sancti Dominum dicere, Catholica religione prohibemur.
CONCLUSIO XV. OVi assirmat liberum hominis arbitrium per praedeterminationem gratiae efficacis in unam partem motum, in alteram retenta eadem Drae- determinatione se reflectere non posse, potentia vere expedita Sc Proxima ex parte actus primi, non saluat definitionem Concilij Tridentini, qua Seiasione sexta , Capite quinto, dicit, tangente Deo cor hominis p r spiritus Sancti illuminationem, inspirationem recipiens, illam abhcere potest. Nec rursus illam, qua ibidem Canone quarto statuit: Si quis dixerit liberum hominis arbitrium a Deo motum oe excitatum , Deo excitanti atque vocanti, non posse dissentire,si ve- lit, anathema sit. Qui affirmat omnem actum perfecte voluntarium , est Oindispensabiliter liberum, quantumuis sit necessarius, non evadit censuram
illam Summi Pontisicis Pij Quinti, latam super hanc propositionem: cu'dvolantaru fit, etiamsi necessarιd fiat , liberὸ tamen sit. Quid ni λ Cfuit in illo casu liberό fieret, quod voluntarie sit, licet necessario. CONCLUSIO XVI. I Monon evadit censuram, quam D. Thomas quaest. 6. & unica de Malo tulit contra opinionem quorundam his verbis: Quidam posuerant quod
voluntas hominis ex necestate mouetur ad aliquid eligendum, nec tamen ponebant quod voluntas cogeretnr, c . Haec autem opinio est haeretica: tollit enim rationem meriti cine eriti in bumanis actibus. Non enim videtur esse meritorium vel δε- meritoriam, quod aliquis sic ex necessare agit, quod vitare non possit. Est etiam numeranda inter extraneas Pbilo οybia opiniones; quia non solum contrariatur
Fidei, sed subuertit omnia principia nilosophiae moralis. Nec solvis dicendo, quod ibi solum damnat necessitate m, Fatalem, Stoicam, Manichara TL . Astrologicam, Caluinisticam, aut alias similes: non inquam soluis, cit Domnes hae eatenus damnentur & malae sint, quatenus tali necessitate libr-rum hominis arbitrium in qualibet operatione comprimunt, ut oppositum illius facere non possit.
SI vera & essentialis arbitria libertas stare posset cum necessitate absolutalpecificationis & exerciti; , posset dici quod omnia humana negotia Vssent euenire de necessitate de absque contingentia, salua adhuc vera arbitrii libertate: quod tamen damnamus tanquam contra communem sententiam Catholicorum; qui de libero arbitrio scribentes , nil aliud docent, quam quod praedellinatio& gratia necessitatem rebus non imponunt, nec contingentiam auserunt, ut arbitrii veram libertatem saluent. Hinc pari
39쪽
passii reiacimus sententiam assirmantem, humana negotia sub essicacis pratiae tractu non euenire cum maiori contingentia, qu m eueniat amor beatificus sub ductu clarae visionis. Certe ille amor nullo modo contingens est, cum ad oppositum amoris, nulla sit potentia nec consequens nec antecedens , nec ualensu composito , nec diuisio; humana autem negotia adhuc sub emcacis gratiae tractii, esse vere & simpliciter contingentia, fides do
NVlla liberi arbitrii culpa est, operari iuxta suam institutionem. Vnde
Manichaei ponentes hominem institutum seu conditum cum anima mala, quae taliter animae bonae dominabatur, ut nil nisi malum velle pollet, nequeunt saluare in operibus humanis rationem culpae , seu peccati aut malitiae moralis, licet alias ponerent animam illam bonam operari voluntarie& non coacte sicut bruta: ut enim recte August. lib. 3. de libero Arbita cap. 18. si non receditur ab eo modo, quo naturaliter factus est, ita H melius e se non possit; ea quae debet homo facit , cum s Me facit ,& ex consequenti non peccat. Sed ex hac Catholica doctrina omnino efficaciter colligimus amori beatisico non inesse sussicientem libertatem ad meritum . Et si rationem desideret, ea est, quia voluntas Beati elicit illum amorem, non ut voluntas , sed ut naturai ac proinde prout sica sito auctore institiaca . Ergo si operari male, nulla est culpa aut demeritum, quando homo hoc facit secuudum suam i stitutionem; pariter operari bene, nullum erit meritum, quando voluntas hoc facit secundum suam institutionem, ut in amore beatifico contingit.
Thomo libere & imputabiliter peccet peccato commissionis, v. g.
odis dei, contra praeceptum negativum, non requiritur quod de s cto intrinsece sit potens ad extremum oppositum positiue , verbi gratia, ad amorem Dei, sed sussicit, quod sit de facto intrinsece potens ad extremn moppositum negative, verbi gratia, ad non odio habendum: sicut vi peccet reccato omissionis contra praeceptum assirmativum, requiritur quod dii acto intrinsece sit potens ad extremum positiuum, verbi gratia, ad Deum amandum. Vnde consequenter sustinemus, Deum omnibus & singulis dare auxilium gratiae lassicientis intrinsecum, pro loco & tempore quo instat obligatio praecepti affirmativi supernaturalis. Et si tale auxilium Deus non det, quantumuis ob culpam praecedentem, certe non poterit omissionem praecepti tamquam nouam culpam imputare . Qui hoc viti nati in negat, subuersor est infidelitatis negativae; quam tamen aperte statuit Diuus Thomas 2.2.q. Io. Art. I. & similiter Augustiniis , dum Epistola Io s. ad Sixtum Presbyterum dixit: Usa ignorantia in eis qui intelligere noluerunt, sine dubitatione peccatum es : in eis autem qui non potuerunt , poena peccati.
40쪽
CONCLUSIO XX. NAturalis & physica libertas in homine semper integra fuit siue ante,
si te post peccatum illam consideres. Nihilominus contra Iulianum tene, quod liberum arbitrium post peccata tam plenum non sit, quam fuit ante peccata. Ante peccata & liberum & promptum erat ipsi bonum & malum facere; nunc autem liberum quidem , sed promptum minime, si dissi. cultatem ad bonum inspicias. Haec dissicultas orta ex rebellione concupiscentiae, quandam necessitatem peccandi in naturam lapsam inducit, sed non talem aut tam arctam,quq auserat proximam potestatem vitandi quodlibet peccatum in indiuiduo. Vnde recte D. Thomas loquens de natura lapsa qiuest. 24. da veritate art. I a. ad T. Pect ata dicuntur necesso ia, in quantam non possunt vitari ovrma, quamuis p sint vitari sin la. Sed quid , si talis esset necessitas, quod aliquod in indiuiduo vitari non posset Dico quod peccatum non est, quod in indiuiduo vitari non potest. Quis enim M inquit Augustinus lib. 3. de libero arbiti cap. 18. tia eo qAod nullo modo caueri
SI Iiberum arbitrium hominis viatoris, ex persecto iudicio operans, in aliquo casu ageret tali necessitate, ut oppositum facere non posset, vere illud arbitrium cogeretur coactione rigida & violenta; quod tamen non .sequitur, dici debere de libero arbitrio existentis in termino seu patria: voluntas namque Beati minime cogitur, licet simili nece itate Deum clare visum prosequatur . Vnde adhuc gratis dato, quod actus amoris beatisici esset liber vera aliqua seu essentiali libertate, si tamen talis necessitas poneretur in actibus viatoris, minime liberi i; essent. Si quaeras, utrum voluntas stante iudicio inditarenti de bonitate cbiecti, possit a Deo sic moueri, ut motu non libero, sed simpliciter necessario in illud feratur: respondeo, id ex propri)s terminis contradictionem implicare, etiam in casu cuiuscumque praeternaturalis motionis: nulla enim tam praeternaturalis aut esticax csso potes , ut priuet voluntatem naturali dominio, quod habet in suun .
actum, si semel ponatur quod indisserentia iudici; de bonitate obiecti perseueret a
CONCLUSIO XXII. ΡRobare, actum amoris beatisici liberum esse , ex eo quod sit actus h
manus I est argumentiam omnino inefficax. Uel negabo actum humanum esse, vel dicam esse humanum praecise quoad substantiam operis, non autem quo admodum. Vel etiam hoc secundum admittam , & nulla tamen via emcaciter colligi poterit libertas. Similiter ad idem parum resert dicere, libertatem esse maximam persectionem voluntatis, & ad eam exercendam , intellectum tamquam ducem & luciferum ei a natura datum esse;
ac proinde incredibile videri, persectissima & splendidissima operatione intellectus qualis est visio beatifica ) actui amoris libertatem & persecti