장음표시 사용
41쪽
nem istam eripi: parum inquam ista reserunt, imo& hoe falsum invisiluunt, videlicet quod libertas sit maxima persectio voluntatis: caeteris enim paribus ex parte cognitionis, longe maior persectio est in voluntate amor omnino necessarius, seu non liber, quam amor non necessarius, seu libet. Dico, Caeteris paribus ex paue cognitionis ἱ quia alias pro comperto habeo , quod amor liber ex persecta aduertentia rationis, persectior sit amore m. cellario , qui non esset cum tali aduertentia.
SI militer ex non libertate amoris beatisici, absque ullo iundamento imfertur ; quod minime expediret tam sapientem & prudentem esse, sicuthe,ti sunt. Quid λ Quia beati absque ulla prorsus libertate amant Deum; ideone dicetur, statum illum non adeo expedire Θ O Deus meus& omnia, quam hoc non obstante, expedit hoc, talicissime, beatissime, & desider tissimel Da quaeso talem sapientiam,talem prudentiam , qua dirigento, toita amare valeam, ut libere non amem. Dicebat sponsa: Tenui eum, nec dimittam; sed dicam & ego tunc longe confidentius; Tenui eum, O non solibunon dimittam; sed nec dimittere possum ; imo nec mente concipere,qualiter possim. Foelices compedes, scilicia vincula, quae sic libertatem constringunt, sic ligant . Constringe Domine, liga audacter, quia plane gestio, sic potius esse ligatum, quam mea libertate solutum. Solutus & te & amorem tui perdere possum; sic ligatus, non possum, non possum. Quam talix, quam beata quam summe expediens ista, licet sine libertate .lapientia.
A Nne etiam ex non libertate amoris beatifici, recte colligitur, quod
nec Virgo Mater, & multo minus Christus ipso, quando Patri ob diens usque ad mortem erat, liber inisset, ac proinde omnem laudem remeritum perdidisset λ Minime prosccto. Liberrime siquidem Chriitus mortem obivit, taliter ut vere potuerit non mora, sicut ad libertatem requiritur ; in sensu scilicet diuiso seu absolute; quamuis in sensu composito, N ex suppositione praecepti, eum mori necessarium fuerit, necessitate infallibilitatis & consequentiae, quae libertati non obeli. Sed quid, quod meritum Christi non fuerit fundatum super alio actu, quam beatificae Charitatis λ Lucebitne inde deducere, dari aliquam veram libertatem absque indifferentia λ Dico quod non, cum actus ille jor maliter qua liber& meritorius,suam indifferentiam habuerit. Considera duplicem terminationem in illo, & i telliges: terminabatur namque & ad diuinam bonitatem secundum te,&ad diminam bonitatem, ut erat ratio in actu exercito diligendi creaturas; ex hoc secundo capite sicut fuit liber & meritorius, ita & elicitus cum vera potestate indillarentiae.
CONCLUSIO XX REX dictis deduco primoaalsam esse hanc propositionem: Quoties iudicium
rationis ducem se pracbeι voluntati, toties voluntas liberὸ agit. Non verificabis, Diuiligod by Coo
42쪽
eabis, nisi addendo iudicium rationis indifferens. Secundo, falsam esse&hanc: Omne quod non solum agitur, sed etiam heipsum agit, seu seipsum mouet, ea liberum in agendo. Non verita cabis, nisi limitando aci sola mouentia se ipsa cum dominio sui actus, seu quod idem est) cum potestate ad oppositum . .
Vnde & D. Thomas secunda contra gentes,cap. q7.rat,one tertia in fine, probans in substantiis intellectualibus dari voluntatem seu principium liberum, non certe sumpsit pro medio; quia ipsae seipsas agunt aut mouent qualitercumque ; sed quia seipsas Munt ad operandum, vi habentes suae operationis dominium. Deduco ultimo, falsam quoque esse hanc , Actum alιquem emanare a voluntate pra modum actus ab ipsa imperati,nil aliud est, quam eundem esse ab illa qu sisIeri volitum. Non verificabis, nisi addendo quod sit volitus ab illa, prout formaliter est voluntas. Patet in productione Spiritus Sancti; illa est actusu voluntate utcumque volitus , non tamen imperatus, quia non est a voluntate ut voluntas est, teste D. Thoma q. secunda de potentia ar t. 3.
ΡRincipale punctum harum Conclusionum; nimirum nullam dari veram libertatem absque indifferentia seu facultate ad oppositum , defendimus , ut omnino patens & expressum in Sancto Thoma, & Thcunistis : sed per Thomistas praecipue iatelligimus, Caietanum, Capreolum , Ferrariensem, Herueum , Petrum de Palude, Conradum, Armandum de Bello Visu, Iauellum, Soncinatem, Flandriam, Dominicum Soto, imo & Durandum. Eadem via id ipsum dosendimus, ut patens &expressum in Sanctis Patribus; sed per Sanctos Patres praecipue quoque intelligimus Augusti num, Damascenum, Anselmum, Prosperum , Fulgentium & Bernardain.
43쪽
Quam pro defensione praecedentium conclusionum scripsit
Totius ordinis praedicatorum generalis magister.
OMAE degebat Reuerendissimus Pater THOMAS TUR-CVS, curae sui ordinis,& maxime studiorum prosectui intentus, eo ipso tempore, quo Conclusiones meas de Libero Arbitrio,in Comiti)s Prouincialibus Lovam; desendendas paraueram. Cum igitur suppressae fuerint, & in publicam disputationem prodire, non permissae, id agente & extorquente Iansenitarum consilio;ego F. ALEXANDER SE-BILLE , tamquam hac in parte non mediocriter laesus utpote qui hac via videbam vel obrui,vel saltem pati strauissivi, doctrinam Sanctissimi mei Praeceptoris THOMAE AQVINATIS non putaui ullatenus diiserendum, quominus impatientibus quodammodo querimonijs causam hanc praefato
Reuerendissimo exponerem: aestimans melius, me videri impatientius talia denunciare voluisse,quam contra veritatis Thomi ilicae integritatem cresce Gelal. redissimulando perniciem . que enim verbis utor Papae Gelasi3 vel silen-Pap. i. tio premere causas huiusmodi,vel disserendo fouere debemus. Reuerendi lsimusio itur litteris meis perceptis, & iustitia caula commodus, comperto etiam 'tio . Ian senitarum iniusto gravamine; confestim ad me scribere non omisit: ut &dine ε. nascentibus iursiis pius medicator Occurreret,& de eorum btenta mox pacificatione gauderet. Fuit autem Summa epistolae tenoris huiusmodi. Reuerente Pater Regem,grauiter sensi,quod Theses vestra de Libero Arbitrio, Loiiani fuerint prohibitae. Eo accuratὸ perlegi, cum nihil in eis repererim reprehensione dignum, quin potius inuenerim,riis in omnibus oe per omnia conformes do-ἱ trinae Saniti Thomae; hinc manso doluIM Pr nciali vora Prouinciae,ut easdem
ficiat publich defendi in eodem loco, in quo sunt prohibitae. c. Amicξ Lector, veritatem hic dico in Clitillo,& non mentior . Summa epistolae talis fuit, qualem iam exhibui. Si vero causam exhibitionis scito desideres; non ea profecto contemnenda , sed iusta quadam ponderation Odignissima. Fuit Reuerendissimus THOMAS TVRCUS, vir in peritia doctrinae Thom illicae, non tam Thomilia, quam alter I homas:continua quippe & profundissinia meditatione, adeo quaestiones & articulo Diui I home, sibi suoque ingenio identificauorat. Vidit eum semel in Theologica disputatione publice resoluentem Salmantica,& non tam in hornane ingentu, quam monstrum in ingenio hominis expauit. plura non commemoro , nam quali omni laude IVRCUS maior. Ex hoc igitur tanto viro causam habes Lector, cur epistolam eius testimonialem praelo quoque inseri voluerim: ut nempe digne perpenso hoc omni exceptione maiori testimonio, totius excutias a te ipso dubietatis ambiguum, & scias certissime, a Thomillicis exulare doctrinis quemcumque, qui haec nostra Scripta vel reiicit, vel impugnare non
cessat. Utere ergo eisdem, & inoctiala pede INTERPRETEM nolirum percurre,si Thomisticae veritatis aut ardor te stimulat, aut cognitio delectat.
44쪽
rem hanc de natura libertatis silentio praeterire, cum
vix apud Scholasti cos de ea dubitatu sit. Quid enim ab antiquo usque ad haec nodra tempora certius, quam non esse actum vero
Iiberum, illum qui absque ulla prorsus inditarentia elicitur , cum omnia era. moda seu absoluta necessitate ta in
exerciti; quam specificationis Θ Imo, i ut testis est Caietanus) oppositum non b. .a L est intelligibile; scilicet quod aliquiss , actus tam elicitive quam obiective
quod si sit necessarius, & tamen secundum .setiea. eandem rationem vere M proprie liber. Et certe quod Scotus quondam, . stripsit, voluntas Diuma nec Jatio vult mi.5e bonitatem suam, tamen in volendo ear es libera;de rursus; Spiritus Sanctus --zis cellam producitur oe liberἰ hoc vel ab
omnibus communiter reijcitur, si delibertate vera & sussicienti ad meritum & demeritum intelligatur; vel si admittitur,in nullo alio sensu admittitur, quam sumendo liberum pro non coacto, seu voluntario. In quo sensu, nec nos illud inficiamur, nec ullus inficiari potest, nisi velit verbis
contendere. Imo & Sanctus Thomas de nonnulli etiam antiqui Thomistae, hoc ipsum interdum docuere, ut Gn. stabit ex iusta dicendis. Itaque cc irietatum deberet esse, actum absolute ne- lib. t e. cessarium posse quidem esse perse- rc c ctissime voluntarium seu non coactum, minime tamen vere & proprie li. - , liberum, prout ad metitum & dem ritum requiritur. Certum inquam deberet hoc esse, & ea du causa praeterire cogitaueram. Caeterum cum
iam nouissime super hae re noua monstra Scholis se ingesserint; libuitia arma sumere, ut tempori morem A geram.
45쪽
di Lib.I. Cap.I. raeponitur sententia Vincentii, nempe,
geram. Quaeso te lector,ignosce:nani etiam de certissimis cogimur inte dum disputare, quando tumor obloquentis indisciplinata calamnia ipsi etiam certitudini obstrepere non veretur. Et quamuis hac in parte, illud Poetae, de me dici possit; Bella geri placuit ηullos habitura' Triumpbos, Cum ipsa rei certitudo iam dudum ab exordio nascentis Theologiae ,
triumphum egerit; abfre tamen non erit nouus hic labor,nouaque opera,
cissen. ut statem, sicut dixit Caelestinus Pa
in eo. pa resistatur talibus quos malo ci e ce-st. pro re νidemus. Accedit quod in talibus, causis non careret suspicione tacitumiario. e. nitas, dum videlicet nullo studio re r. daruueretur error, qui tamen tanta Ahi confidentia a nonnullis intruditur, mi id.in ut ad arbitrium fui verbis utor
Exponitur singularis sententia Vi centii Lenis , videlicet respectu actuum omnino necessariorum, quos νoluntas absque Ula prorsus pote-- Iiate indiferentiae elicit a saluarii Ῥeram Liberta em, quidem fus cientem ad me ritum demeritum.
Scholae se nouissim8 ingemerunt, e cerebro prodiere Vincenti, Leni Theologi Arausicani: qui in sua Theriaca de libero Arbitrio & in duabus Epistolis prodromis adire in ne sus Petauium & Ricarduin, conten- me. dit, quod pote las νο euri προ sitam mi-- , , ' Hyediatur rationem eisentia tem , libertat s. Ex quo deducit, omnem actum persecte volunt iiiii licet talis potestas indifferentiae non adsit, esse quoque indispensabiliter liberum, Selibertate quidem tam proprie tali, vi essentialis arbitrii libertas dici es beat , & etiam lassiciat ad meritum& demeritum, laudem & vituperist, si caeterae conditiones meriti adsin', verbi gratia, status viae, subiectio ad
Hinc aperto marte concedit, id genus libertatis inesse, actui quo Pater& Filius producunt Spiritum Sa- Petau ctum, & similiter actui quo Deus di- p Ο
luit suam bonitatem increatam, & Λ.n .ria. rursus actui quo beati eandem boni- ω it istatem diligunt in patria ἐν licci huiusmodi actus cima absoluta determinatione ad unum,&absq; vlla prON G -Msus potestate ad oppositum tam con- stradictionis quam contrarietatis etiaciantur. Rationem omnium assignas Et est vitam & eandem. Nam illi actus icet prodrosint tali necessitate eliciti, sunt tamen persecte voluntari; , utpote a princi' eap. i. Epio intrinseco cum persecta cogni- rarum
suit ipse seclusa quacumque indis-
ferentia uasticit ad meritoriam & demeritoriam libertatem. Sed qualiter hoc cum necessitat talium actuum compatiatur; audi mus ipsum proprio ore verba sua re sonantem. In primis vari s in loci. distinguit duplicem libertatem , es sentialem unam, accidentalem alteram .licet haec posterior iuxta eius opinionem, libertas non sit, si a primation procedat. Essentialem vocat modum illum agendi quo voluntas se ipsani a
mouet O actumsuum sibi imperat cin- 1.e...iatellige quamuis respectu actus nori . Princi habeat potestatem non agendi) viae Piψ istam libertatem inquit omni actui suo voluntas infundit,quem exse ipsa di rectione rationis elicit: quasi in omni velle procedente ex intellectuali iudicio,voluntas se mini eat,& imperia habeat, verissimamque liberiace uta
46쪽
ribertatem subsistere absque potestate ad oppositum.
essentialem. Accidentalem autem vocat illam, quam con niter The logi contradictionis aut contrarie. tib i ' talis nominant , quia nimirum per C eum voluntas inter duo contradictoria Prinς elontraria indisserenter se versat.
x ' Deinde alio in loco distinguit d
plicem necessitatem, unam volunt, triam & alteram coactivam. Volun- l
tariam dicit & bene quidem esse
determinationem ad unum bsque abidem indifferentia ad oppostum,procede e. i ., tem tamen ea ipsa interiori inclinatione voluntatis. Qualem cernere est in productione Spiritus Sancti, &in amore quo Deus & Beati diligunt diuinam bonitatem . activam au- . tem appellat determinationem quin' si is dem ad unum I sed prouenientem ab tioma aliquo ira praeci itante O determinam d M te, vi agens Gionem suam in pote late
I ' non bareat. Et hunc iterum subdiui - dit in duas veluti species: in coacti-ua coactione omnino rigida seu violenta,& in coactivam, non ita rigide Ineade seu violente . Primam definit, in qua Epist . passum it omnino agit, sed Ueri me I 'Ad patitur: imo aduersus etiam passione pugnat. Talis est in motu lapidis, inquit)sursem proiecti,cu renisu grauitatis versus cen:rum. Et subdit alijs in locis
quod desinita fuit a Philosopho lib.
In Ihe 3.Eticor. c. I. quod est illa, cuius prinita cipium extrinsecus est , nil conscrente eo ἰ di quod rini putitur. A licra est, in qua Hi ii passum aliquid quidem agit, sed ita M tib ut agatur potius quam se apsum agat. Sic alentia naturalia, inquit agunt,
quae a natura in suas aftiones impetu i. quodam protruduntur: non imperio suo eas exire iubent. Et hac necestate coactiva ac quodammodo molenta pellitur
lapis a natura etiam Perfus centrum.
His ita distinctis in tota sua Theriaca&in utraque Epistola prodromanil aliud fere inculcat, quam ista duo. Primum; quod prima necessitas nimirum voluntaria nullo m*do pu-
gnat cum libertate actius essentiali, quantumuis ascendat ad summunta gradum necessitatis in illa linea , cum exclusione scilicet omnis indif- serentiae etiam .contradictionis. Ita vi omnia essentialia libertatis , seu verissima libertatis essentia omnino in τι subsistat cum simi Ii necessitate. T li. i.
quia velunι tem sinquit ad agendum zexsi es Ni iudicis ratio iis oconnaturali modo comperit; ideo libertatem sentialem eo ceus π n euertit. Secundum ; quod licet necessitas illa voluntaria, estentialia iit riatiis non tollat; tollit tamen haec eadem, illa neces iras coactiva et di no solum coactiva per rigidam violentiam qive simpliciter est cum resistentia palsi, sed etiam ista altera quae rigida viO- irimelentiam admixtam non habet: qualis Daca lest inquit in appetitibus brutorum, ωbi patieus potius aliquid aditu conscrt, s. ιι .
Itaque uno verbo, sententia Vincenti) Lenis est, quod conceptus e sentialis libertatis seu vera eius ebsentia ex integro saluatur cum summa voluntatis necessitate , absquo omni prorsus indifferentia etiam contradictionis.Huiusmodi namque indifferentia solum est iuxta men tem eius, accidens quoddam libemtatis, quod proinde adesse & abesso potest,perseuerante omni eius essentiali requisito. Sicque actus volun talis maxime necessaris, sunt secui dum ipsum vere & essentialiter liberi , imo quo cilicacius ab intrinseco ad unum determinati,eo magis liberi esse comprobantur.
Et si ab eo quaeras; Nonne saltem is
meritum laudis amittunt actus tam ro-me. xi. busti,effulsi, ad Nnu determinati8 Re- ε. Sadspondet audacter. Minim) vero: imo Π-.
tanta clusio O determinationis robur, laude meritumq; Nebementer auget Ointendit. En singularem sententiam
Vincenti; fideliter expositam. Λ a CAP.
47쪽
Nonnulla ex sententia Viscentij, Confectanea refer unitar.
EX sententia Vincentis superio
ri capite relata , nonnulla de necessitate consectanea sunt : quae etiam ipsemet expresse docet & admittit , vel saltein admittere tene
Primo consectaneum est , quod quamuis in actibus voluntatis viae, non esset maior libertas, quam illa uae est in spiratione & amore beaticos equidem hiriusmodi acius haberent susscientelia libertatem ad meritum. Hoc necessario tenetur Vincentius admittere , cum ponat libertatem illam inuentato in spiratione S beatifico amore, te se ad meritum sussicere, licet de facto meritum annexum non habeat ob desectum aliarum conditionum. Quia videlicet in spiratione deest subiectio ad praemi autem,& in amore beatifico status viae. Secundo ex eode principio expresse admittit de docet, quando voluntas in via per praedeterminationem gratiae esticacis ita unain partem flectitur; quod in alteram stante eadem praedeterminatione se resectere non possit. Unde quod a Thomistis dici- , pio'. tur; τοluntatem praedetemmatam pos-croma se νertere se in oppositum in sensu diuilo, a s Pe- non insensu composito; hoc ipse sic ex
plicat, quasi nil aliud velint, quam quod possit in oppositum , excusaprasenti praedeterminatione, non ea retenta. Fatetur itaque stante praedet minatione ad amorem,verdi gratia, non csse tunc in voluntate potesta tem ad non amandum: & nihilominus vera adhuc libertas in eius opinione illaesa remanet; quia scilicet,
licet pro tunc non possit voluntas in oppositum, agit tamen sub tractu gratiae , omnino voluntarie ,
quod ad libertatem ut ipse ait) su
ficit. Tertio ex eodem principio non . iii Theveretur admittere,in quavis electione, 'h
viae scilicet) necessitatem illum se inges ἰ di
rere, quae in amore beat fico interueaut.' AESic ex Bellarinino refert, & appro- 'bat. Et nihilominus iterum libertas non laeditur eadem de causa, quia vi delicet tantum est necessitas voluntaria,qus quidem potestatem ad oppositum impedire potest, quando eo ascendit, ut sit cum determinatione quoad specificationem & quoad exercitium simul, ut in amore beatii
co contingit; libertatem tamen auferre non potest, quia haec neutram
indeterminationem nec specificatio nis nec exercitis essentialiter requirit, ut ipse ponit. Quarto ex eodem principio tene tur concedere, quod Petrus, verbi gratia, in aliquo actu possit peccare, etiam in casu,quo illum actum volutate tersonali vitare non potuit. Ratio est inani sesta: nam iuxta eius sententiam, susticiens est libertas ad demeritum seu peccatum, hoc ipsum quod est facere aliquid voluntate intellectuali, seu ex persecto iudicio rationis, lica absque potestate ad oppositum contingat. Quinto ex eodem principio ex- Ia Epi- presse docet, hominem in natura la- , Px :psa de facto peccare contra praece- Petaui tum supernaturale, etiamsi proxi- pag. s. ma potentia ad adimplendum prae- 3 ceptum, ex absentia gratiae sussicientis non adsit. Ratio est aeque maniQ-sta ac praecedens. Quia si in eius dictis, ad libertatem no requiritur P testas ad oppositum; ergo neque ad libere omittendum praeceptum a requiritur posse illud adimplere. Se4to ex eodem principio sustiancta
48쪽
rans an a res sint . est, Christum Dominum in via con stitutum, meruisse actu amoris Bea-
,. tifici, nulla respectu eiusdem actus ect. considerata in voluntate Christi in-ε disserentia. Et cur quaeso indisteren-' tiam consideraret Me Hercle, ad meredum nulla in eius opinione indisserentia requiritur. Sussicit actum esse a voluntate ex persecto iudicio intellectius,quantumuis voluntas nequeat illum non ponere. ac proinde, ti caeterae conditiones aesint, meriti rationem obtinebit. k Septimo tandem consectaneum . .' est. Christum Dominum meruiis ad Ri subeundo mortem sibi praeceptam , cara, . licet iuxta eius sententiam non mines 1 biri non tuerit : quia cum hoc stat,
aliis h. . quod voluntarie mortuus fuerit, e- -- . tiamsi voluntas eius propter intrin. secam suppositi impe abilitatemia, mortem praeceptam necessario acceptauerit.
Hsc igitur ex sententia Vincentij, quam superiori capite exposuimus, mani sesta illatione deducuntur. Sed quam a vero imo & Catholico sensu exorbitent, Diuina annuente gratia in sequentibus declarabitur.
Vincentius Lenis redarguitur falsit iis , in eo , quod aduruit, omnes veros rhomistas suos esse et O inprimis adducuntur contra eum Aiaberius Magnus 7 homissarum prima Origo , ct Innocentius cuintur Pontifex Maximus , D. Thoma
OCTRINA qua huc usque retulimus, non tam admirationi
mihi est ui am stupori: eo vel maxi-mς, quod videam tam magnifice ab Auctore suo luculcari,non quasi nouum quoddam & paradoxum sit, sed
tamquam dogma omnium tam Cret . corum quam Latinorum Patrum . Neque nis contentus Vincentius ;Veii deinde Thomises omnes... inqui0 In Theti risunt. Etiamse multi non totam ve- riaca Lritatem doceant ; Ied a nouisma eius tparte resiliant; quando solum liberta- ε. tem essentialem, ad meritum deme. atino, ritum inussu cere negant contra aper. tam docti uiam Sancti Thmrae. Bonomiisl si res ita habet, ausim dicere, Thominarum verum cile neminem.
sed a primo ad ultimum, falsitat asperis singulos. Hac scena, mi Vincenti, te silere iubeo. Theatro sisto, &ob oculos pono, in primis antiquiores illos, vere primitias spiritus Thomistici habentes: sed quid dixerint, considera diligentius, & tam inanis gloriae surtum non facies.
Prodeat primo Albertus ille M Ius, Thomistarum omnium prima rigo. Quid leges, qu id inuenies , uici ex tali sonte hauries Z An ne ogmatis tui partem aliquam, imo vel apicem λ An ne, quod potestas volendi oppositum , minime ingrediatur rationem essentialem libertatis λ An ne quod sine tali potestat
subsistat meritum aut demeritum actus λ Accipe tres ex ipso textus clarissimos , & noli sic de conficio patrocinio gloriari. Primus habetur in 3. dist. I 8.art. 2. in Corpore: ubi postquam retulerat duos modos confirmationis liberi arbitri; in bono; subiungit tertium modum & sic loquitur. Tertia est confirmatio potentia ad actam hunc, per nec sitatem naturae : ita quod oporret hunc operari, non pos: non operari hi c, nec possit alium operari. Et haec
confirmatio tot it naturam ictam liberi arbitri : quia omnis pstcntia rationalis
49쪽
eonfirmatus, ita quῖd ipsum semper porteat idem numero velle non post hoc non velle, s huius oppositum ponitur per naturam liberi arbit in in omniabus: scilicet posse hoc p sse cessare ab hoc posse ali d ab hoc, ideo patet ex hoc, qMod non es definitis libemtatis arbitriis, posse velle bomtis vel ma. Ium, sed potius accidit ei posse velle malam ex desectu : Ied libertas eius conmsit, in hoc quod possit Pelle boc, oe honxelle hoc, o posse velle diuersum abhος. Non audis, hic totam naturam liberi arbitrij destrui per confidimationem seu determinationem p tentiae, qua ita oporteat operari, ut non possit non operari Z Non audis
hic ex vi naturae liberae potius poni contrarium in omnibus, scilicet posse hoc,&posse cessare ab hoc Non audis hic libutatem eius consillare in hoc, quod possit velle hoc, di non
vella hoc Θ Omnia ista nonne pr dicant, imo & elamant potestatem volendi oppositum , ingredi ratio nem essentialem libertatis3 Quomodo ergo Vincenti veri Thomistae omnes tui sun tui tam aperto calamo te confiindit primus parens Thomisarum omnium λAudi textum alterum aequali luce
radiantem. Habetur in a. dist. et .art. q. in corpore. Dicendum in iust quod liberum ex natura non obligatur, nec ex
habitu ad hoc vel ad illud. Et haec eis si bertas inseparabilis in Deo, O Angelo, O homine. Nihil enim agant, quin positi illud nou aetere, O quin pos': aliud agere. Quid iterum locus hiccxi' dicat Nonne cnentialem rationem libertatis Z Nonne id, quod inseparabiliter secum adieri in quocumque subiecto, siue creato, siti increato 3 Et in qua quaeso formalitate id ipsum constituit λ Prosecto nulla alia, quam in potestate agendi , 5e non agendi. Nihil enim Munt inquit Qui Deus, aut Au-
gelus, aut homo in quantum liberi. quin sut illud non agere, quin no sint aliud agere. Sed & tertius textus non minoris est euidentiae: videre illum licetiae eodem a. dist.2q.a . . tu Corp. Verba ipsissima sunt: Voluntas neutro modos obligata, quia non est Qxa organor e etiam necessario consentit; quia rotione dictante hoe esse faciendum vel non, adbis se habet ad quos voluerit, ct potest contrarium velis, quam quod ex ratione dijudicatum es: O ideo νο-luntas libera est. Attende quaeso ad verba ista ultima; itio voluntas libera est. Alberte praeceptor beatissime; qua de causa voluntas est libera Z Nonne quia ratisve dictante Meesse faciendum Hl non , adhuc se babee ad quod luerit O potest contrarium velle Z Quid erto Vincentius mihi obmurmurat, adhuc liberam foro; quamuis ad opposituria non se haberet, nec posset aliud velle Θ Uadedo ctor singularis, α primam partem tui dogmatis ex litera Alberti persuade caecis, non videntibus. Nunc vero de secunda parte quid dicendum sit ; patet similiter . Si namque apud Albertum essentia ii bertatis non subsistit absque potesta te ad oppositum, ut vidimus , quo modo sine tali potestate subsistet Mpud eundem essentia meriti aut de . meriti, cum in . diu . s. art. r. ad 3. Manifeste admittat hanc propositionem Tulit , quod non potest aliter esse, non habet laudem vituperium e Alberto iungamus Petrum de T rantasia, Diui Thomae temporibus viciniorem; qui & postea Pontilax Maximus, Innocentius Quintus est nuncupatus. Scripta viri huius ii quatuor libros Sententiarum, tantae indignitatis, alictoritatisque a sapi tissimis sunt habita, ut iam tandem iussit Reuerendissimorum Patrum. Generalium Thomae Turci &Ioam nissu
50쪽
tus Baptistae de Marinis, nouo Charactere prodierint. Sed nihil quoque in ipsis inuenies, quod vel leuiter Dogmati Vincentiano Patroci nari possit. In primis in r. Sent. Distin. 7.q.
unica artar. in Corpore sic fatur. Di fferunt potentia naturalis O rationalis
se habet ad unum determinatὸ: haec ad virumque. Unde cῖm voluntas Dei sit
potentia rationalis hoc est libera) habet se ad utrumlibet. Sed habere se ad xtrumlibet, Opliciter potest intelligi, aut per modum libertatis, eligendo quod
vult: vel per modum vertibilitatis,c mi errendo se ad aliud post electionem . Primum essentiale est omnipotentiae rationali, eo quod libera est: secundum ac eidentale , ex eo quod non est immutabilis. Et postea ad q. explicans qualiter in Deo verificetur , quod per modum libertatis eligit quod vult ; pressissime subiungit, diui in intelligendo potest velle aliud; quasi di .cat , quia absolute potest velle hoc ,
Non vides hic Vincenti prinum opinionis tuae partem manisesto iugulo peremptam λ Tu asseris poten-.tiae rationali, prout libera est, non esse essentialem potestatem volendi& non volendi: & Pontifex iste Tli
misticus asserit, hoc quod est posi
velle hoc & non velle, essentiale esse omni potentiae rationali, eo quod libera G. Rursus tu asseris, potentiam liberam etiam ut libere operantem Iposte se habere ad unam determinate , & quidem determinatione summe necessaria, qualis conspicitur inpotentia spirante Spiritum Sanctum,& Pontifex noster dicit, talem modum operandi , conuenire soli potentiae naturali, ut contra liberam condistinguitur . Nunquid hoc est aperta contradictione tibi opponi λ
id patrocinium fingis iuba tam
patenti marte obrueris ρSed & considera locum quem habet in a. Dist. 7. s. I. art. I. ad I. P
testas rationalis inquit est oppositVru contradictoriὸ in genere naturae,id est faciendi vel non faciendi: non alitem oppositorum, ut priuatio ct tabitus in genere moris Icilicet boni ct mali: hoc
nim accidentale est ei, non essentiate: unde non est in Deo nec tu bono Angelo. Et iterum in eodem 2. Dist. 13. q. r. art. t. indeterminatio ad alterum duorum oppositorum contradit Iori , id est , ad faciendum aliquid vel non faciem dum ad naturam liberi abstri; pertinet generaliter, sed indeterminatio ad bonisem vel malum, non . En idem quod prius : duas indisserentias comm morat ; & contrarietatis ad bonumta malum ,& contradictionis ad sacere vel non facere. Prima inquit accidentalis est potentiae liberae; non essentialis, supponens apertissime, secundam, essentialem esse, ne in illam quae est posse facere & non focere: unde & in loco et .concludit eatra pertinere, ad naturam liberi arbitriis eneraliter; hoc est, ita indispensabia
iter,ut in omni operante libere,siue Deo, siue Anpelo, siue homine debeat reperiri. Necesse ergo est fateri, Thomistam hunc non Iansentanum seu Vincentianum esse, sed nostrum. Et de secunda parte quantum ad meritum & demeritum , quis pol rit do mente eius dubitare Z Textus quam plurimos nobis offert, & singulos omnino contra Vincentium. Primus in a. Dist.7. q. r. art. 2.questiunc. a. ubi tertium Argumentum erat. Nemo peccat in eo quod vitare
non potest, sed diabolus vitare non potest , quis velit malum, ergo in hoc noupeccat. Putas Vincenti , suod retipondebit iuxta tua principia, negan do maiorem , quasi aliquis peccet aut demereatur, faciendo id, quod tamcu vitare non potest Minime