장음표시 사용
61쪽
is LGI.Cap.VIII Adducuntur edura Irincensum conuertere , O possunt se ipsa in aliquid
ordinare,νel non ordinare, O per cons quens possunt libeia agere vel non agere. Sed ex forma appreben a per intellem habet voluntas huiusmodi libertatem ex
proximo: nam intellectus conuertensse
supra sipeciem albi, intelligit album σoppositum albi. Natio ergo quare Potentiae rationales Ie habent ad opposita, σquare habentes rationem stit liberi magendo, est quia per eandem speciem iu-telligibilem intelligunt hac σ oppositu. Et ideo nos sumas libret ad agen in hoc σ oppositum, vel non arandum irae προ ius. Nulla hic speculatione opus est; nisi quod totam libertatem voluntatis, tam radicalem, suam proximam & sermalem euiuentishmereducat ad indit serentiam omniur suorum principiorum: quatenus scilicet possunt se ipsa supra se conuertendo, in aliquid ordinare, vel non ordinaretractice apprehendere hoc vel oppositum, agere hoc, vel non agere. Ergo dogma Vincenti j mani-setii redarguit; utpote qui veram libertatem voluntatis formaliter & e sentialiter subsistere contendit, cum omnimoda principiorum determia natione absque villa prorsus indifferentia . Fateor tamen sicut Capite praecedente lassus fui de Capreolo &Soncinate ) Flandrensem quoquo, quodam in loco vocare processio. nem Spiritus Sancti liberam, ut videre eli s. Metaphysicae, quaest. s. arti
I. ad Sed nec noc vincentium im re potest; nam vocat liberam, id est, immunem a coactione; qua ratione & liberam vocat ibidem productionem Filii in Diuinis, his verbis. 2 cessitas qua Deus necessario producit Filium, continetur sub quarto m
do assigilato scilicet a Philosopho inter modos necessitatis quia impossibi-
est,eum non producere Filium: nec tamen cogitur,sed liberi producit ULibertus enim uou repaguat necessitati naturalis inclinationis,aut necessitati quarto modo sumpta, ut dicit Docior sanctus in priama par.quaest. 8a .articula primo, ad I. sed repugπat necessitati coactionis. En .
ubi ipsam generationem Verbi DLumi propter immunitatem a G2 ctione, liberam appellat. Ex hoc vero urinis este colligo, quando propter eandem rationem, liberam dicit productionem Spiritus sancti ,
ipsum nomine libertatis, non intelligere veram libertatem, de qua nos disputamus, nempe illam quae dictitur esse propria voluntati: si namque per hoc, quod est voluntatem non cogi in illa spiratione, veram & propriam voluntatis libertatem intelligeret; non utiq; propter idem, actum intellectus, oualis eth generatio Ve bi,liberum diceret. Solum ergo actus illos liberos affirmat, in aliquo sensit, secundium quod liberum sumtitur pro non coacto, non vero secundum quod sumitur pro vera liberi te, quae soli voluntati peculiaris est& propria. Haec de mente Flandrensis suffciant: & ad Caietanum properemusui non solum dogmati tuo contraicit, sed& arma tua piopria confringit ouidenter. Nonne praecipuus eniis, quem non semel sed iterato contra nos vibras, est locus iste San
verbum Qui lini est intelligendum de necessario necessitate eoactionis, neceb
tas autem naturalis, non aufert libera tem νοluntatis, ut ipsiemet is eodem in
bro dicit Sed audi quid ad hunc I
cum notet Caietanus.In responsione ad
i. inquit nota, quod cum dicitur, necessitas naturalis non austri libertatem,
potest bene ct malὸ intelligi. Malὶ quidpsi intelligatur, quod necebitas naturalistam obiectiuὸ quam elicitHE id est
quoad specificationem de exercitiu, ut nos disputamus stat cum libertate illius actus. Ido enim no es intelligibi et
62쪽
i, semicur de Flandris, bene vero ,se intelligatur quod naturalis necessitas actus quoad specificationem seti obiectist,non aufert libertatem eiusdem : quia stat quod liberὸ eliciatur. Envbi ut dixi acutissimus Thomist xum ensem tuum praecipuum conmstingit; dum ex eodem loco, in quo opinionem tuam fundare niteris; in inteli igibilem vocat primam illam partem , qua dicis, necessitatem naturalem quoad specificationem de exercitium, stare cum libertate eiusdem actus. Imo si placet, inspice de alium t cum , di appellat opinionem tuam fallam. Disputans namque in eadem
I. parte.q. I. articulo a. contra Sc
tum asserentem Spiritum Sanctum procedere libere sicut di tu asseris sic satur: S. Aduerte a. in fine para- graphi. Et per hoc patet linquit res n-sio ad confirmationes.Supponunt enim inbertatem esse composibilem necessitati simpliciter alicuius acius ut sic, quod viri 9.Metaphnics patet, assum est. Omiet enim libertatem esse respectu alicuius Onositionis. Ergo ex mente Caietani
Prima pars tuae opinionis, sicut in intelligibis, ita & salsa est. Tu asseris libertatem compati in actu simpliciter necessario & ut sic, qualis est productio Spiritus Sancti, & Caietanus testimonio non solum proprio, sed etiam Philosophi, affecit hoc falsum
Si dixeris, libertatem illam Philosophicam te parum curare; prosecto hoc dictum tuum & nos minus curamus . Vt namque grauissimu&prudentissime noster Aquinas, sicci D. Th. tusconsilium magni Augustini: Mihi Ibμ ε . viiletur tutius e te, ut haec qirae Philos rei ip Ibi commmes penserunt, o nostrae FAdei non repugnant,neque sic ese asserenda,νι dogmata Fidei, licet aliquando sub nomine Philosophorum introducantur, neque sic esse neganda, tamquam Fidei contraria, ne sapientibus huius, mAndi,
contemnendi doctrinam Fidei occalla praebeatur. Haec Aquinas opusculo Io. Et considera huiusmodi, Vincenti,
ut discas utique Philosophi sapientiam non contemnere , sed potius Theologica inodestia, ut par est, v nerari . Prodeat iterum Caietanus. Vide quid habeat I. p.q. 2 et .art. q. g. in res possione ad I. Exprcssissime docet in- fallibilitatem Diutinae Prouidentiae compati cum natura causae liberae, eo
quia huiusmodi infallibilitas nibit dat vel avfert causae ad viramlibet,sed cum ipsastat, quod cansa habeat potentiam indi erentem ad illud infallibile ct eius oppositi m. At si sentiret,sicut tu sentis essentialem rationem causae liberae saluari absque potentia indictrente, stuctra pro illa saluanda, ad indisi
rentiam confugisset: ergo aperti M- me contra te sentit Caietanus, vid Iicet indisserentiam seu potestatem ad oppc situm esse de conceptu essentiali causae libere operantia, ita ut ista non saluata, non salvetur essentia huius.
Et quid quaeso de secunda parto,
qua longe ineptius affirmas similem indisserentiam non requiri nec ad rationem meriti Θ Audi iterum quid dicat in priori illo loco ex quaestione 8 a. explicando solutionem ad 3. eiusdem articuli primi,ubi Sanctus Thomas dixerat: Quod appetitiis ultimi mnis, non est de his quorum domini Iamus: prosequitur acutissimus Thomista
sic. In responsioκe ad 3. recolito, quod quemadmotam beatitudinis appetitus es naturalis obiectitie, ita non estis p testate nutra obiectiso, er quemadmo dum es liber elicitisὸ, ita di in potestate no ra elicitiuE: unde appetendo bea
titudinem in communi, non meremur r
liene obiecti, scd ratione actus eliciti. Quia ira mirum exercitium illius rosesumus ponere, & non ponere, licet obiectum non posiimus respuero.
63쪽
io Lib.I.Cap.IX. Adducantur tontra Frincensum
Nomie apertissime hic fatetur, in ritum non competere isti appetitui pro ea parte , qua est necessarius: sed solum pro ea qua est in potestate appetentis, illum elicere, & non est-cere pCur ergo, Vincenti, clamore tuo scholam Thomisticam perturbare
non cessasZ Non percepisti, quid singuli contra te dicantρ Quid Albertus MagnusZQuid Innocentius QuintusλQuid Herueus3 Quid Petrus de Palude Quid Armandus Z Quid Hoth thiusὸ Quid Antonius p Quid Raynerius Pisanus3 Quid Capreolus p Quid Soncinas Quid denique Flandrensis, & Caietaniis p Sed scenam adhuc cohibere non possum . Super- sinat ex Antiquioribus Fer rara,COn-radus, Iatiellus, Dera Hispalensis:& si eorum quoq; placita audire non pigeat; nec commemorare utiqui
Adducuntur contra Vincentium Fere ra conradus.
IN scenam eroo pariter descendant Franciscus Ferrara, & On-radus , Thomistat omni exceptione
maiores. Primus 3. contra gentes cap. 89. S. ed secundum etiam patet, utramque
tui dogmatis partem , disertissimis verbis destruit. Non es ni conueniens inquit voluntatem non esse liberam, O cominam respectu omnium suorum
acti um.Ad actus enim , ad quos naturaliter , ct necessario inclinatur a Deo, non habet libertatem, in quantum naturales sunt, necessa ij. En primam partem sunditus destructam, qua tu Vincenti asseris, ctiam ad illos actus
prout sic, libertatem habere. Et deinde prosequitur, O secundum illos
H c,non meretur nec demeretur. Et L.
alteram quoque partem de sufficientia ad meritum & dcmeritum eadem perspicuitate reprobatam. Scio eundem cap 6r ad Δ. gatis mulor, & alibi docere, quod ne cessitas naturalis inclinationis libertati non repugnat; sed expressὰ addit; inbertati non repugnat, qua aliquis a coactione es liber. Si ergo sic restringit,si-gnuin est, quod iudicat libertatem, quae cum tali necessitate compatiis tur , non esse proerie & absolute libertatem. Vndem sine illius capitis absolute; di sine restrictione i quens, negat talem actum liberum esse. Nyn repugnat inquit quod circa Deum, ut risione beatifica cognitum, non sit libera voluntas, sed determinata. Et rursus a. contra gentes cap. 23. S. Sed occurrit boc loco dubium; responde
tur alt) qubditiat Filius procedat per
modum naturae, Spiritus Sanctus permotam voluntatis non tamen hoc est intelligendum, quasi Filius naturaliter ac necessario producatur ; Spiritus autem Sani ius voluntariE O libeia, ita enim producitar naturaliter Spiritus Sanctus
sicut Filius, sed quia Filius procedit processione no praeexigente aliam proce o-ne,qui es modus naturae, Spiritus Salisus autem procedit procesione , quae alia proces nem prasvponit, qui est modus voluntatis. Quibus in locis, absolute omnino, & sine ulloaddito, negat actum amoris beatifici, S actum spurationis liberum esse: quasi non tanti faciens libertatem a coactione, ut ratione illius,titulum libertatis, absolute mereantur actus huiusmodi. Consequenter ad ista docet r. contra gentes cae. 88. in fine , quod actus necessari; Diuinae voluntatis,
necessari; inquam) quoad substan-
ad obiectum, non siil,sunt liberi ii Dei . cuiusmodi sunt productio
64쪽
Ferrana ct conradur. 2ISpiritus sancti de amor suae bonitatis . Verba eius sunt sequentia. -- vertendum,cum dicitur, Detim esse maximὸ dominum suortim actuum, quod hoc intelliutur, non quoad substantiam actus, cum actus ita sit ibi naturalis, δε- eut essentia; sed inreuigitur quoad temminationem ad obiecta. Quod enim hanc σ illam creaturam producat , es in libratate Dei: ipsa tamen stibsantia pro ductionis acturae es sibi d natura σ non
subest libertati. Ex quibus sic argumentor . Secundum Ferrariensem, actus quo Deus creaturas producit,
Libin libertati Dei, quoad terminationem ad obiecta,non tamen quoad substantiam: quia substantia seu enti.
tas actus est naturalis & necessaria .
Ergo quando ipsa etiam terminatio ad obiectum est naturalis &necessaria, ut contingit in productione Spiritus Sancti di amore sui, sentit nullaritatione talem actum subtae liberi,
ti . Quid euidentius λ Quid Vincentiano dogmati magis repugnans Sed perpendamus & alium locum
ex Secundo contra gentes cap. s. f. Aduertendum a.& manifestius adhuc
apparebit , quod immunitatem a coactione solum vocet libertatem secundum quid . Explicans ibidem illam propositionem Diui Thomae , animalia ii rationalia sunt qhodammodo liberi quidem motus sive actionis, non autem liberi iudiciis, sic fatur. Irratio. nalia esse liberi motus , nilaliud est, quam Imbi ipsis esse casm motus itascilicet quod ipsa se ipsa moueant ad dcte
minatum finem, non autem ab extrinseco tantum moveantur tanquam a pri cipali mouente: sicut qM d natura moventur oe qua mouentur per violentiam. Sed tamen quia moueri Impliciter libeQ, est habere in potestate sua
mouerι, ct non moveri, quod brutis non conuenit, no uicit absolute Sanctus Thomas , quod sint liberi motus,sed addit,
quodammodo, quas dicat, sunt libelramans secundum quid,non autem simpliaciter . Non percipis hic Vincenti, quod ad moueri simpliciter libere .
requirat Ferrara,habere in potestate sua moueri di non moueri, taliter ut motum absque illa indiiserentia elicitum , iudicet solum liberum secum dum quid ,videlicet quia non est coactus, nec violentus, nec tantum ab
alio vi a causa principali λ Ergo cum
in Q ibus omnino necessariis, voluntas non habet in La potestate mou ri & non mouera, sed tantum sint huiusmodi actus non coacti seu non violenti, nec tantum ab alio ut i ca
se principali sentit clari sti me, volun . talem in illis actibus non mouerilibere simpliciter, sed tantum secui dum quid, quatenus scilicet non coacte, nec violente in illis mouetur,nec solum ab alio ut a causa principali,
sicut inanimata . Plaec sole clariorn .
sunt Vincentiata t nisi tenebricosus Genius possit contraniti. Scenam lana exornet prosundissimus Magister Conradus . De actu voluntatis necestario& elicito sine potestate ad oppositum cum determinatione ad virum , quantumuis spontaneus & non coactus sit, taliter loquitur, ut non solum nomen libertatis ipsi non dignetur, sed expressissime libertati opponat. Nam I .2.q. Iad Articulum illum quartum, utrum volantas de necestate moueatur ab e
teriori motio quod est Deus P sic fatur. duo te pro ruteue Iu quaesiti,quod vox capitur hic necessaratim pro necessitate coactionis: patuit enim supri, quod ν luntas cogi no potest;sed capi r necessarium, vi opponitur libero. Et sensus est,
an Deus moueat voluntate uniuerIaliterderer mando ad Nnum, sic quod non ξομμ in oppositum. Vide qualiter nocquod eis moueri necessario seu cum determinatione ad unum, & absque potestate ad oppositum, expressu me motioni liberae contraponat.
65쪽
4 2 Lib. I.Cap.X. Adducauto contra Vincentium Vnde de ibidem Art. 3. parum an te Argumentum sed contra, dicit, Hiiudicium practichm non es liberam,sed
determinatam ad unum, sicut respecita ultimi finis, ibi nec voluntas est libera. Et iterum art. I .ad 3. natura νι sic δε- terminata est ad unumssi quid tamen sit, non1olam natura sed cum hoc libera n tura in quantum liberum est,non erit determinatum ad unum, imo habet se ad
opposita. Quid manisectius 3 Libere
moueri condistinguit contra id quod est moueri, non solum necessario necessitate coactionis, sed etiam contra id quod est moueri necessario, necessitate determinationis ad unumstu absq; potestate ad oppositum. Et si quaeras de altera parte quantum ad meritum; resolutiis mere pondet q. II q. art.3. in explicatione corporis, oportet quod ad opus meritorium concurrat liberum Arbitrium. Liberum autem arbitrium plus quam centies appellat voluntatem prout est potestas ad opposita . Sentit ergo ad rationem incriti, libertatem inditarentiae requiri, & non Iussicere illam tuam,qua: Omnem ctiam indi L strentiam excludit. Sed non praetereamus nitidam illam propositionem,Quam habet in
eadcin Prima Secundae q. I. art. I. la
tabili a. Magister Conrado dic,quq siste, quando agit homo actionem liberam ρ Sic respondet loco citato. Tunc homo agit actionem humanam liberam , quando ad eam habet absoluia indili rentiam;sic quod potest eam agereo non agere: oe potet Hlle agere hoc vel illud. Me hercle, est ne hoc dicere sicut dicit Vincentius , quod etiam tunc homo agit actionem liberam, quando ad eam nullam habet indifferentiam, sic quod non possit
eam non agere ZVerius appa et,quod Caelo sidera desint cham quod conradi consonet hoc Ge.
Adducuntur contra Vincentium I
prodeant ali duo,dc primor co Chrisostomus Iauellus, Plutoso. phus & Theologus inter Thom istas eruditissimus. De casu nostro nil ex ore ipsius audies, quod non sit contra te. In primis lib. 12. Metaphisicae q.
1 Quantum ad Deum, fatur sic. Deus tantum bonitatem suam vult de necessitate naturae'. quaecumque autem extra
se non necessano, Ied meia libeia utile ct agit. Ecce modum agendi meri
seu vere libere contrapositum modo, quo Deus de necessitate natura amat suam bonitatem; sentit eroo modum illum non esse mere seia pro prie liberum. Rursus pondero locum quendam, ς. Metaphisicae q. q. S. Quantum ad
a. aduerte. Volens ibidem trade conditiones requisitas ad rationem potentiae rationalis seu liberae ; sequenti stylo eas exprimit. Miserte quod completa potentia rationat s liabera libertate contra ictionis , de qua hic propriὸ intendimus, prout scilicetρο- test in opposita contraru vel contradictoriὸ , quatuor condisiones requirit. imbquod non possitxogi: liberum enim posse cogi, est liberum non esse Iiberum. S eundo,quod non necessitet assoluta necessitate.... Vnde voluntas respectusemiami boni non est potentia libera, libertate in opposita &c.Pondero in illo loco, id quoci fortastis alicui videbitur contrariis fauere: dum namque restringit de potentia libera libertate contradictionis, mani seste supponit dari aliam libertatem praeter illam quae est ita opposita, quod contrarii prae tendunt , Deinde cum subiimgit ,
66쪽
quod voluntas respectu summi boni non est potentia libera libertate in opposta; iterum supponit idem; nimirum elle liberam altera quadam libertate; quam contrari; vocant eu sentialem. Ergo hic potius Vincentio favet,quim obsit. Nihilominus hoc concedere, Omnino renuo. Et noto praecise quod post rei uictionem illam, de potentia libera libertate contradictionis , immediate addiderit verba illa, de qua hic
propriὸ intendimus:quibus aperte fatetur, se alteram illam libertatem proprie non intendere, quando de libemtate hominis agit: quasi nulla alia apud ipsum vere & propite hominis libertas sit,quam illa quae est contradictionis seu ad opposita.Igitur Uin
centio obest, non fauet. rit xi
Sed attentius consideremus , id quod eodem libro q. I. g. Praetcrea
ad oppositum scripsit contra.Iandu-num: qui delandebat iuxta sententiam Commentatoris, quod nihil est possibile, quin aliquando erit. Contra huiusmodi ingenii hominem , sic argumentatur eruditissimus Thomina. Si niue est ossibile , quia erit; ergo nulla est potentia rationatis o libera: quod est contra Philosopbum 9. Meta-pificae textu 3. Consequentia prabatur. Liberum est, quod potest agere oe novisere contraris vel contradictorium: sed sin diu est ροgibilarium erit Omne agens de
Moestate aget quidquid potes agere;
ergo nullum erit agens uberum. Ecce vincenti, si doctrina tua
vera est I consequentia huius Tho-mistae nulla erit: poterit enim ad illam responderi , quod agens liberum non dicitur liberum, quia possit auere & non agere se sed quia agit ex ratione, licet alias agat absquo potet late ad oppositum. Et revera sic respondet de facto Iandunus. Audi quid Iauellus lubiungat. Hinc im
ducit se ad bac, quod agens liberum nox dieitur liberum, quia ' sit in opposita, sed quia agit secundum rationem , tratis sui, dato quod non habeat potentiam non agendi. En tuam propriam sol ii-tionem. Ergo doctrina tua non Th
mistarum est, sed cuiusdam Iandunt vix in scholis cogniti. Sed rursus audi,quid Iauellus coimtra illam. Urn aduertit inquit Ian-d unus, quod sic dicens, saluat libertatem oppositam coactionisve violentia , non autem libertatem contradictionis, qua ρ'test agens in opposita pro eossiem instanti : quam libertatem express) posuit it Ubus in V. Vetapb sicae textu r.&c Pitet e F quod apud Phila'-phum non dicitur potentia libera foliam,
quia agat gratia fui sed quia potor in O
posita. Vnde Iauduno se respondeus,c tradicit Philosopbo. Haec Thomista noster c latra Iandiamini, & ego eadem contra Vincentium. Vincentius sic
respondens, videlicet sufficere ad libertatem veram agentis liberi, hoc quod est agere secundum rationem de gratia sui,contradicit Philosopho. Nec valet diceroe, quod non contradicit: cium admittat praeter libertatem a coactione, etiam libertatem
contradictionis; licet eam vocet accidentalem ω Non inquam valet, nam licet verbis admittat, re tamen ipsa negar.
Uera enim libertas contradictiόnis, est potestas ad opposita pro eodem instanti, ut Iauellus hic ex Philosopho supponit : quam tamen potestatem sub motione essicaci primae cai se Vincentius negat, ut supra cap.
2. annotauimus, & insta latius pat bit o Insta li. Iauello adiungamus Illustrissi. a. e.is fi
nium Archiepiscopum Hispalensem IV. '
Didacum de Deda . Tanta quoque luce, tantaque euidentia Vincentiani dogmatis tenebras dissi- . Pat, ut nullo pam ad conspectunia
67쪽
α Lib.I.Cap. X. Adducuntur contra Vincentium eius queant subsistero .
Lege ipsum in a. Dist. 24. q. I .art. q. f. Dicitur 2.ad Argumenta; de inuenies ibidem ad 3. hunc clarissimi imdiscursum. Licet intellectus determineι Noluntatem suo iudicio , quo iudicat aliquid esse bonum vel melius; boc est,quia voluntas vult ad eius iudicium determinari : nam potes non se determinare ad
illud, suspendendo actu ri suum, oe ideo voluntas proprie σ formaliter est libera, O domina sui actus. Fige aciem Uincenti in causalem illam, & videbis qua ratione voluntas sit proprie seu
vere libera. Ideo inquit) est proprie libera & domina iiii actus; quia determinando se ad iudicium intellectus, potest non se determinare ad illud. Estne hoc sicut tu somnias quod etiam est proprie libera , quando iudicium intellectus sequitur de necessitate, & non potest non se ad illud determinare λ Si qDis tibi diceret, ideo homo est propricrisibilis , quia est rationalis: & tu responderes, etiam est proprie risibilis , quamuis non sit rationalis ;nunquid sic respondens, ex diametro cum tali dicente pugnares Pi gnas ergo pari lege cum nostro A .chiepiscopo. Ille tibi dicit, ideo v luntas est proprie libera , quia potest se ad iudicium intellectus dete minare & non determinare ; & tu
respondes , etiam est proprii libera , licet non possit se cum tali indis.
serentia determinare . Non confunderis, non haesitas , non resipi
scis Lege & in eodem Secundo Dist. q.
q. I .art. q. S. Ad argumenta contra a.
partem prima conclusionis. Ibidem ad 3.sic iterum satur. Libertas voluntatis non consiliit in pse velle aut agere boni in , O posse velle aut agere malum: nam posse malum, defectus potentia esto libertatis. ...Vera autem libertas stat
is posse agere,vel oos agere λ . inposie
agere hoc vel illud bonum. Non audis hic,quod vera libertas consistit, seu stat in indifferentia agendi & non agendiὸ Quid ergo veram libertatem imaginaris absciue tali indisterenties
Quid inquam imaginationes has nostris Thomistis attingis
Iterum in q. Diit. q9. q. 3. art. 3. g. Septim3 notandum: voluntas inquit non dicitur propriὸ loquendo, domina suiatius seeundum quod est natura, sed secundum quod est voluntas. Nota in via Diui Thorine, quod voluntas consideratur, ut natura praecise respectu actuum necessariorum , quos elicit sine potestate ad oppositum e consideratur vero ut voluntas respectu actuum,quos potest elicere,& non elicere. Hoc ex professo ostendetur infra libro secundo, capite quinto. DLcit ergo loco citato noster DeZa , quod voluntas secundum quod est,
natura, nempe respectu actuum ne.
cellariorum, non cicitur proprie loquendo , domina sui actus. Nunquid hoc idem est, ac dicere, quod respectu similium actuum , propriὰ loquendo, non est libera Voluntatem esse liberam , & esse dominam . sui actus per temet Vincenti, unum& idem est. Ergo si asserit, respectu talium actuum non esse proprie dominam , sentit quoque non esse proprie liberam. Nulla igitur secundum mentem eius est in huiusmodi actiabus libertas, quae vere & proprie libertas dici debeat. Unde consequenter ad ista, tria Primo, Dist. 4s q. I. art. R. g. 3. γυ-tandum ; exprelle condistinxit actus illos necessarios contra liberos his verbis. Diuina voluntas sicut in propria σ perse obiectum,quod est Diuina boniatas, per cosequens in omne quod Deus est, necessario tendit necestate absoluta, ita ad illud necessitate absoluta σ naturali determinata est'. En actus necessarios Diuinae voluntatis. Ad
68쪽
ad omnia autem volita alia a se, liber edi non necessariose determinat, sicut oem illa non necessario tendit volando, sed liber . En illos condistinctos contra actus liberos. Quis ergo, si tingendi non quaeratur licentia , audebit Thomistam hunc ad partes Vince
tianas trahere Imo in eodem Primo, Dist.6. q. I. art.q.ad 9. vocans Processionem Spi
ritus Sancti, & generationem Verbi Divini, actus liberos, expresseat' posuit particulare additum, seu limitationem quandam, nequis eos absolute seu proprie liberos putaret . Accipe formalia verba, & acquiesce. Pater, Filius naturaliter σ liberὸ producunt Spiritum Sosia1m, oe Pater naturaliter, ct uberὸ producit Filium, accipiendo inquit) liberE, pro νt e eludit violentiam vel coactionem . Non vides,Vincenti,additum Non vides
limitationem λ Quod si sic limitat; quid ex mente eius in production Spiritus Sancti absolute &fimpliciter libertatem depraedicas λ Et certe si eandem cum ipso mentem haberes ; cur ii rtatem quoque gene rationi Verbi non attribuis, sicut ipse Θ Hoc posterius nec in tua Theriaca, nec in epistolis tuis Prodromis usquam legi. Adscribis quidem libertatem productioni Spiritus San. cti, minime tamen generationi Uerbi. Ergo libertas tua essentialis,aliud quid est ab illa, quam Thomista: irata, spiratione admittunt. Si namquo eadem esset; utique & illam generationi Verbi tribueres; sicut &Th mistae tribuunt. Diuersa iditur est,& toto coelo diuersa: consistitque diuersitas in hoc, quod Thom istae per liberὶ spirare, nil aliud volunt, quam
spirare sine coactione: cumque ista libertas a coactione etiam inueniatur in generatione Verbi , ideo dicunt , Patrem libere generare, id est non coacte: tu vero cum per libeia spirare, intelligas aliquam liberta. tem, praeter illam quae est a coactione; quam voluntati etiam necessario operanti tribuis, non intellectim manifeste contra mentem Thomist rum fingere comprobaris. Sed quid caput frangimus in re tam euidenti λ Veniamus ad alteram partem de merito,& unus locus, isq; clarissimus pro mille sufficiet. Vincentius docet ut iam toties repeti voluntatem in actu necessario non solum esse vere& propriὰ liberam, sed insuper illo polle mereri. Tu VVro lector audi Thom istam nostrum. de hac materia disseretem,in a. Dist.
sustinere, qualiter Angeli in primo
instanti suae creationis mereri potu rint , ion obstante quod illa prima operatio fuerit a Deo auctore naturae & minime flexibilis ad malum .
licet inquit) voluntas Angeli in priamo Instantι non potuerit velle malum; poturi tamen velle alterum bonum,
velle er non velle id ipsum bonum, quod voluit: potuit illud amare sic vel alia ter secundum plures rationes ct circun santias quibus amabile est: ratione cuia ius libertatem O dominium habuit aeelectionem sui actus, ac per hoc potuit illi esse meritorius. Potestne quid e prestius contra Vincentii fictitiam libertatem excogitari λ Nonne ad indifferentiam agendi di non ager di recurrit, ut meriti rationem ii
primo actu Angeli salvet Prosectoli in actu quoque necessario eam saxuari sentiret, ad quid sic recurreret
Cur non diceret cum Vincentio, ctum illum esse a voluntate ex pra
uio iudicio intellectus, & hoc ad moriti rationem lassicere, etiam absque omni indisterentia pHac de causa in . Dist.'. art. 3. S.
Notandum; expresse negat met, torium esse amorem, quo quis natu
inliter amat seipsum, aut bonum aliquod
69쪽
α6 Lib. I. Cap. X. Addurantur contra Vince nitu Iavellus G. quod ad quod ex sui natura inclinatur. Quia ille amor, cum sit naturalis , caret proca parte omni indifferentia, nec potest sic vel aliter esse, & ex consequenti incapax est meriti & demeriti : iuxta illud; naturalibus non meremur. Notat autem pro
huius intelligentia, quod amare seipsum contingit tripliciter. Vno modo secundum suam substantiam &naturam, de perfectiones naturam consequentes: & ille amor sinquit est communis & naturalis omnibus hominibus. Alio modo amare seipsum contingit secundum meliorem& principaliorem partem sui, qua est interior homo seu pars rationalis. Tertio modo contingit amaro seipsum secundum partem carnalem de sensititiam. Quo praenotato, dicendum inquit) quod amare stimum primo modo amoris, simpliciter O ab- solatὸ non est meritortum: quia naturaliter inest mictitque talis amor . Sed amare seipsum quant ad aliqua specia- scilicetsub Deo σ propter Deum ad obsequiuiu Dei,es meritorium adum. cta gratia: eo quod ad ista specialia , non meli amor sui naturaliter sed ista dete
minantur per rationem O discretionem hominis 2νnde volendo id quod quis naturaliter vult,non est meritoria vel re
meritorium secundum se: sed volendo idd naturaliter vult secundam specia-
prout sic Brinaliter, admittit indi Diorentiam penes sic vel aliter post
amare, vel non amare, quam tamen
non admittit, prout secundum se est naturalis. Hoc certe est apertissimis verbis fateri, ad meritum de demeritum requiri libertatem indifferen .
sed libet in fauorem Vincentij o.
bhcere, nam idem auctor in Secundo, dili. 23.art. 3 g. Quarto notandumIsic habet. Adprimum actum voluWGris, qu= voluntas incipit velle,cum prius
non vesset; voluntas non mouet sei orlibero arbitrio , licet bene liberia. Ergo hic quantum ad primam partem delibertate , videtur cum Uincentio conuenire, nempe dari aliquem actum vere liberum, qui tamen non
sit liberi arbitris; seu quod idem est,
elicitus cum indifferentia. Respondeo, quod neque in hoc Vincentio fauet. Nam in verbis quae immediate ad istum locum prsmis rat, sufficienter se explicat, in quo
sensu actum illum vocet liberum ., nempe quia non coactus. Accipo verba, & simul mentem. Huiusmos motus voluntatis scilicet primus) si mul est naturalis O voluntarius ac liaber .: Non secundum quod voluntarium distinguitur contra naturale , quod sciliacet est in potestate voluntatis, quod sit , vel non st: neque secundum quod liber denominatur 4 libero arbitrio: sed secum dum quod voluntaria dicitur, quod est avolnntate , in liberum a libertate, qua solam coactionem excludit. Igitur illum primum actum voluntatis, licet naturalis &necessarius sit, sollimia vocat voluntarium , quia est actus voluntatis; & liberum, quia est libera coactione:quod nec nos inficianaut cum per hoc non habeatur , dari alti quam veram libertatem voluntati propriam, absque omni prorsus irr- ditarentia r ut Vincentius contendit. Dari actum voluntatis necessarium;&. liberum, id est non coactum; quis hoc negetὸ Sed quod sola immunitas a coactione nota constituat actum in ratione vere liberi, prout libertas dicitur esse proprietas voluntatis, sicut nos disputamus; etiam ex eo p tet, quod talis immunitas pari te in inueniatur in generatione Verbi aeterni , cui tamen ipse Vincentius veram libertatem tribuere non in
70쪽
Adducuntur contra Vincentium Ioannes de Neapoli, o Dominicus
S Cenam concludo,Vincenti, commemorando adhuc duos alios, nempe Ioannem de Neapoli, & Dominicum Solo. Prior ex Antiquioribus quoque nostrae Scholae; sed posterior Princeps illorum est, qui temporibus nostris viciniores existunt:
ut sic videas tam modern riam . , quam antiquorum Thomstaream .,
non nisi candem esse hac in part doctrinam. Ioannes igitur de Neapoli Tho-mista laudatissimus, his verbis tibi manifestissime opponitur . Libertas inquit quaestione i q. puncto quinto 6.Ad primam ergo rationem ) importat indifferentiam quandam voluntatis advolandum diuersa seu opposita: qua quidem opposita seu diuersa, voluntas velle non posset,nisi ιndiferenter ab intellectua prehendi tostent,ut bona: propter quod
in brutis, in quibus iudicium es deteris minatum ad νnum volendum, quod apprehenditur νt bonum, non est libertas. Ecce qualiter libertas ex mente liv. ius Doctoris , inditarentiam claudat, tam ex parte voluntatis, quam ex parte intellectus: deinde, quia bruta simili indillarentia carent; libertate Quoque carere asserit. Estne in his vel ullum tua opinionis vestigium PSed forte dices, tibi patrocinari,
quia alio in loco,nempe quaeli.septinia puncto tertio ad Quintum, v lans ostendere qualiter amor beatiscus sit actus liber, dixit, quod nono contra rationem acilus libera, nec comtω eius nobilitatem, qu)d sit actus necessarius. Respondeo, iam hoc saepius solutum esse. Vocat namque actum illum liberum,non in alio sensu,quam quia non coactus: & actui sic libero, necessitas prosecto non repugnat. Vnde &quaest. 3 o. puncto tertio S. 7. Opinio , prope finem admisit in illo sensu liberos esse actus generationis& spirationis in Diuinis. In neutra emanatione diuinas inquit) est necessitas coactionis O ita una emanatis est libera sicut alia. In hoc ergo minime patrocinatur. Sed vide iam in Dominico Soto modernorum Thomissarum Principe , eandem cum tota antiquitate consonantiam. Et certe non alium ex modernis proferam ulterius; ne hac mea prolixitate ad quam cogis Vincenti) diutius Lectorem obtundam . Perpende igitur diligenter , quid doceat circa conditiones meriti , & conspicies, si oculus opthalmia non laborat non a te, sed contra te pugnare. Prima inquit libr. 3. de natura & gratia, capit. septimo
prope medium ) conditio est, quod sit
opus liberum, nam absque libertate, quemadmodum opus nec virtus, nec vi lium, ita neque est meritum vel dem
ritum. Quaproeter Theologi qui cogitant , in naturalibus meritum esse pose, naturam eius ignorant. Et quod i uatur de libertate,prout dicit pol atem indillarentiae: & similiter sub nomine naturalium comprehendat actum ainoris beatifici, ita ut sic etiam tu dicat naturam meriti ignorare, Dici manifestissime. Primum quidem, ex probatione quam adducit: nam meieri inquit ei aliqud dare alteri, conferre in bonum ipsius, nemo a ita dat, nisi illud
cuius est Dominus, sumtis autem Domini nostrarum actionum per liberum arbitrium: per quod scilicet ut lib. I .cap. IS. prope medium praemiserat) h mo habet intellectum ratiocinatiuum in