Thaddaei S.R.I. comitis de Trautmansdorf ... De tolerantia ecclesiastica et civili. Ad Iosephum 2. Augustum

301쪽

ει essicaciter praestare debet ; ac si praevideat ex accuSatione mortem es e Secutu4ram haeretici, vel schismatici , ah eadem abstineat , Oportet , ut quantum in ipsa est, nullam praebeat effusioni sanguinis occasionem . Multo minus Ecclesiae ministri Possunt proceSSus , ut aiunt, criminales instituere , sententiamque ferre, eX qua mors Consequatur . Hinc aliquando dubitatum fuit , an liceret episcopis, vel abbatibus hahentibus iurisdictionem temporalem ministris suis caussas criminales committere

absque metu irregularitatis . Id quidem fieri posse postea definivit Bonifacius VIII.,

maxime, si ut hodie fit, constituantur ab iis perpetui ministri , qui iure suo caussas criminales agitent sine ullo dominorum ii terventu ; at religionis titulo adversus haereticos , vel schismaticos caussam Samguinis agitare Sacerdotio indignissimum est. Variis quidem constitutionibus provideri fortasse potuit maculae ecclesiasticae irregularitatis et sed macula, quae per sacerdotes

302쪽

cerdotes Insertur lenitati christianae, quae sane macula maxime irregularis est , pereas exceptiones depelli non poterit; multoque minus depelli poterit iniuria, quae religioni insertur , quae liberae optionis esse debet, nec cogi potest , quin polluatur , ut satis constat ex dictis .

VI. QUIs ergo non videt cum ab ecclesiastica disciplina , tum maxime ab eius spiritu , Ecclesiaeque ac religionis indole plurimum abhorrere Inquisitionistribunal eo sine institutum , ut vis imseratur haereticis quibuscumque, Sc administratum ab Ecclesiae ministris , qui per satellites suos hostes fidei insectantur ,

eos in vincula coniiciunt , processus in stituunt , ac sententiam serunt , ex qua vel honorum iactura, vel ergastulum , Vel carceris poena , vel ipsa mors Certo consequitur Z Quid sane iuvat episcopum vel Inquisitorem , cum damnatus reus traditur magistratui, ea verba proserre λ Domine iudex, rogamus eum omni a secru , quo

303쪽

quo possumus , ut amore Dei , ct mis ricordiae intuitu , ct nostrorum interventu, precaminum , miserrimo huic nullum moristis , vel mutilationis periculum inferatis . Quid , inquam , haec iuvat animi tene ritudo , cum certo sciatur mortem Secu- lturam esse ex lata in reum sententia ;immo cum iudex sermulae precum annuere non possit , quin excommunicationis poena illigetur ξ Sic enim habet constitutio X. Innocentii VIII. r infra sex dies , sine aliqua Processuum Nisione , aententias latas Frompte exsequantur . Sub excommunicationis poena , aliisque censu ris . Quinque tantum dierum spatium assignat constitutio Innocentii IV. Statuintum quoque est, poenas adversus haereisticos sancitas non solum a iudice disserri non posse , sed nec mitigari . Cogitur ille absque ullo examine latam Sententiam exsecutioni mandare . At si haec

ita sunt , perspicuum est protestationem , q iain faciunt iudices fidei , inanem

304쪽

esse , Vacuam, & illusoriam . Conseratur haec agendi ratio cum illa , quam tenuit antiquitas , ac continuo patebit maximum utriusque discrimen . Hanc maiores nostri damnaSSent ut turpissimam hypocrisim , neque propterea abStinuisSent a nota Ithaiscianae saevitiae Inquisitoribus fidei inurenda .

VII. QUARE mirum non est hoc Inquisitionis tribunal gravissimas passum esse tum ab initio , tum progressu tenseporis difficultates , ac plurium in Ecclesia excitasse querelas . Cum enim christianae fidei depositum potissimum episcopis commissum sit , quos posuit Spiritus Sanistus regere Ecclesiam Dei , A quorum

Propterea munus est puritatem fidei ser-Vare , in errores a que errantes inquirere , eosque arguere , increpare , cor rigere , Visum est non absque iniuria episcopalis auctoritatis ae muneris trZnsferri illud posse in alienos , quos II manae Curiae potentia armatos vel ipsi epib

305쪽

episcopi sequi tenerentur . Illud quoque

non minus absurdum videbatur , eam fidei Inquisitionem , quae ab apostolicis temporibus accepta sita erat in praedicati Me , doctrina , ac fraterna correctione , & quae cum ad ultimum perveniret , desinebat in separationem a comn unione Sa-Cramentorum , repente conversam in hostilem agendi rationem, arma SumpSiSSe , Satellites , ergastula . carceres , rogum adhaereticos corrigendos , more quorumdam

populorum , qui plenissimi superstitionis

rem diis gratam facere existimabant , Cum hostes penatum, ac patriae religionis immanissima morte plectebant . Id sub in, tium multis displicuit ; quare nec Principes Iicet saepius moniti , & excitati a Romana curia induci potuerunt , ut Opem , M arma serrent ad saeviendum in haereticos Reguis laribus ad id muneris destinatis ; hinc primum isti se se continuerunt in explorandis Personis , ac numero haereticorum & diligentia episcoporum excitanda ad haereticos

in se Diuiti sed by Coosth

306쪽

insectandos , dicti propterea Inquisitores et ; sed aucta postea suit horum potestas sub Federico II. , qui eorum patrocinium suscepit , ac plura edicta vulgavit , quibus haereticos omnes igne comburendos esse decrevit , poenitentes vero perpetuo carceri addixit, quamquam , novis ortis inter ipsum ac Romanum Pontiscem dissentionibus , eum, qui expectabatur, fructum recensita edicta non pepererunt , Sed cum post mortem Federici Innocentius IV. magnae partis Italiae arbiter esset , ministerium Inquisitorum ad sermam cuiusdam tribunalis . seu sori componere voluit ;utque id facilius impetraret , statuit , ut episcopi, Sc laici Principes una cum Regularibus rem agerent adversus haereticos , pluribus sancitis legibus , ac postea edita Bulla , quam 3I. capitulis constantem ad Rectores omnes , & Communitates transmisit , 8c severissime observari iussit proseliciori exitu novi instituti, facta quoque Inquisitoribus facultate Violatores ple

ctendi

307쪽

siendi per excommunicationem , atque inintcrdicium , atque hoc pacto novum illud institutum insinuari coepit in varias Italiae provinci BS .

VIII. SED in aliis regionibus intro duci non potuit , immo ubi introductilinsuerat , exosum esse coepit cum ob pecuniarum eXtorsionem , tum ob immanitates , quas Fratres mendicantes exerce

hant . Quo factum est , ut septem post annos illud reformare debuerit Alexander Innocentii successor , idemque postea praestiterint Pontifices poSteriores , reddita episcopis maiori auctoritatis parte , quae primum ablata eis suerat . Atque hac ratione in Etruriam admissum fuit , S. in Aragoniam , Hispaniam , & etiam in quasdam Germaniae , & Galliae civitates transivit . Sed varia extitit ipsius sortuna . Nam alicubi perterrefacta societas atrocitate Inquisitorem hos vix receptos eiecit. Alihi vero , ut in inclita Venetiarum republica, eiusmodi tribunal receptum

308쪽

non fuit, nisi ita legibus temperatum , ut nec civium Securitati, nec reipublicae moribus adversaretur. Atque ad hanc normam illud primo in ditione sua redegerat immortalis LEOPoLDUs magnus Etruriae Dux , sulgentissimum Principum exemplar , Vere parens populorum , ac PitSsimus catholicae religionis tutor ac Vindex ; qui postea malorum eXperientia Commotus , SMtius duxit radicem mali prorsus avellere , quam mitioribus remediis malum lenire ; id quod egit magno bonorum omnium Plausu, funditus everso eo tribunali, ac restituta episcopis primaeva auctoritate, non Secun dum saeculi , sed secundum Ecclesiae spiritum exercenda ). Qua in re secutus

Cum noverimus , praecipuum esse Regiso tum , atque ab imperiali auctoritate ins parabile, ea adhibere media , quae a suprema potesate nobis suppeditantur , ut nostra sancta

309쪽

religio pura semper , o integra conservitur , o defendatur , mature , ut iustum erat , triabunalis sanfli meti iura perpendimus . Co sideravimus quoque iustissimas constitutiones variis temporibus in nostris selicissimis regionibus promulgatas , ut huiusce tribunalis mini iri intra illos limites continereutur , quos

verus ratus , primor&m Ecclesiae saecul rum exempla praescribunt s cum quicumque a retia fide infeliciter aberraverant , non ut poenas subirent , perquirebantur , sed ut permansuetudinem, oe charitatem ad sanctae E elesiae sinum reducerentur . Observatum est , quod si Ecclesia post duodecim saecula conis gruum iudicaverit , sanctam hanc manstietudianem , atque patieutiam aliquantisper suspendere , proindeque tribunalia constituere iis instructa letibus insoliti rigoris , quae episcopos certe decere non poterant , unde facium fuerit, ut fidei caussae ab eorum urisdifctione subtra- . herentur ; ad id profesto ob caussas plane si gulares ,

310쪽

Fratris exemplum , qui iamdiu malum hoea regnorum suorum provinciis depulerant ,

gu lares , peν temporum infelicitatem coacta fuit . Hae vero rationes cum desierint , quae Ecclesiam suadere poterant , ut minus malum pro maiori re tando toleraret s plerique Prime pum quieti publicae proυ derunt, vel tribunal sancti Officii penitus supprimentes , vel ipsius

constitutionem , legesque moderantes . Pro omnibus autem ad hanc rem pertinentibus cou-stitutionibus illa praecipue recognoscenda est , quam summa cura , prudentia , cacia

AUGUSTISSIMUS noster PARENS glori

sae memoriae sancivit anno 1743., ex quo te pore irregularitates Inquisitorum , O tyrannides antea frequentes in Etruria prorsus evanuerunt.

At considerantes , S. Officii tribunalia nune omnino inutilia esse in magno hoc Ducatu , solosque episcopos sacrum fidei depositum a Deo accepisse , oe maximam illis ιniuriam inferri , praecipuam ipsorum potestatis partem eum aliis dioidendo, immo ipsos , si soli in ea exercenda fuerist , magis magisque vigilaturos , ut recti