장음표시 사용
321쪽
in ait: sicut non habentes patrem:vr ilectat perlam Eta obsecrationis, paterna viscera ad niuericordiam piae recordationis. LEr matres nostrie inquiosicut viduae. J Matres vero synagogae intelligitntur septem. quae principaliter in monte Oliveti fuisse constitutae noscunturi de quibus lac doctrinarum fluere vel aubus lex nuntiaretur:sed obsidionis tempore vel Chaldaicae vastitatissublatis fit is destitutae sun t 8 ignibus concrematae.ias bene quasi matres deflet 6 vidi as deplorar,quae solebant in lege filios educare. & nutrire populos. Porro secundum anagogen, quam saepe vox ista CHRISTI ecclesiae congruit qua diciatur: LFacti sumus sicut non habentes patrem. 3 quotiens in angustiis 3c tribulationibus, minus eius pa-rerna pietatis viscera per asse tu sentimus dignae cois
lationis. Quod illi patenter dicere queunt, qui sui
causa peccati patrem amiserunt deum. Vnde orphani proculdubio facti debite plangunt, quod proprisum perdiderint genitorem. Ex quo unus interpretii, non habentes patrem dixit: alter vero, velut non habentes : quia interdum saepe pro culpis totus amittiatur. Saepe vero disi nos ad modicum deserit in terris, ut patrem non habere videamur inter pressuras persequentium tamen eum habere in caelo minime dubitamus. Propterea velut non habentes,interdum si mus. Vnde non absolute dixit,Wnon habentes patrem : sed velut non habentes, quotiens varijsvexa mur tribulationibus: ut 3c habeamus per assedium piae recordationis,quamuis&habere non videamur
per auxilium suae defensionis.Sed dc ecclesiae CHRDSTI quae iure matres nominantur, saepe persecuti
322쪽
nis tenipore sicut viduae fiunt, quando a sitis viris, saecerdotibus fugientibus relinquuntur: velut etiam, quando in tempore pacis, ob desidiam dc vecordia am .nullam deo prolem per officium suae praedicationis gignunt. Dum enim aut lucra se hantur seculi. aut sitis impIicantur flagitiis vel ign auia suae pastu tur imperitiae, CHRISTI ecclesiae quae vere matres sene Cliristianorum,sicut viduae fiunt. Propterea quidem non viduae quia viri earum vivere videntursed qua si viduae quia ex ipsis nullum fructum deo serunt. Qitas bene e orumvox in ecclesia deplorat qui adhue per intentionem cordis 3c dilectionis amorem ad deum suspirant. sed N haereticorum plangit sterilit tem, suorum iure ecclesiae quasi viduae dicuntur quia
etsi domino IES V CHRISTO viro sortissimo ex
parte iunguntur,in eo quod eum quodammodo c5fitentur, baptismum sequuntur acras literas legunti
ecclesiastica sectantur officia, tamen digne quasi vidus deplorantur,quia nullum ex suis dolioribus deo fructum pariunt. Quod bene concubinae illa: Dauid designat ad quas verus David noster, in initio ingressus sed non eas sibi pleno.maritali copulavit coniugio: ad quas Absalom crudelior natus sub specie s
lanae ingressus,adulterio foedauit suae prauitatis. Vn deDauid sterna damnatione illas infra sitas tenebras reclusit. Quae bene quasi viduae planguntur, quae matres esse debuerant electorum dei, si recta cum Christo fidei conseruassent foedera,Wcasta conium sacramenta. Caeterum moraliter, matres nostras.id est.
matres omnium virtutum recte fidem spem es charitatem accipimus: ex quibus non solum nos renasc
323쪽
mur deo,verumetiam omnes reliquae virtutes animi generantur. Sed cum coeperint in nobis vanitatibus
seculi vitiari, Christi charitas per quam verum se uatur connubium,& substantia quae deus est,in aliud nobis demittari, tres istae virtutes sicut viduae, potiusquam verae viduae plorantur: quia videantur sorinsecus verbo tenusvirum complecti CHRISTUM per consuetudinem Christianae religionis iam intrinsecus amiserunt virtutem boni operis generandi, MDEcunditatem castae procreationis in C H RI ST O, quia quicquid non est in fide peccatum est:&quae si necliari rate aguntur, prodesse non possunt. Sequia
tur, Aquam nostram pecunia bibimus iligna
nostra pretio comparauimus. immanem propheta describit crudelitatem dc afflictionem gentis
suae. Inopiam si quidem eorum atque priuationem boni,in tantum, ut aquam quae gratis omnibus pra statur,etiam suo pretio comparauerint. Vnde move
recum lachrymis indulgentiam pii iudicis per singula festinat, dum ea coram clemetissimo deplorat patre. quae vix ullis accidisse gentibus, unquam legunt. Cogruit aut iste sensusaduersus cupidos sacerdotes te plorum dei qui domum dei domum faciunt negotiationis: quia propter baptisma dc doctrinam praedicationis suae,seu propter chrismata donorum dei, lucra sectantur,dc impensiones quaerunt sui quaestus: contra quos plebs CHRISTI iure deplorat εἰ plangit.
Aquas nostras docti inam scilicet scripturarum,d dona sancti spiritus in pecunias accipimus praemioru: de quibus nobis olim Isaiasiphera promiserat,Wad aquas nos gratis inuitaueratiOmnes sitientes inquio
324쪽
venite ad aquas: dc qui non habetis argentum, proiperate emite,*bibite vinum dc lac, abs p vlla commutati5e. Quas cum prosecto cupidi sacerdotes pretio distrahunt, recte plebs luger eo quod ligna, scripturarum scilicet εἰ donorum CHRISTI elementa. quibus ignis quotidie sancti spiritus enutritur in altari domini pretio comparantur pecuniarum:& omia quae nobis in commune gratis data sunt,in proprietatem nostrie salutis crudeliter venalia fiunt. Caeterum moraliter, aquas proprias pecunia bibunt, quia lachrymarum suarum liquoribus: gemedo saturantur: pecunia scilicet scripturarum,dum praemia arternae vitae in eisdem perpendunt ac supplicia. Quarum profecto meditati5e charitatem intus nutriunt ac timorem:fitq; tanto pronior animus ad doludum quato ampliori fuerit inflammatus dile tiois amore, aut aculeo ob immanitatem scelerum confixus timoris.
Hilvs. p cvRia scripturarum , aquas bibamus Iachrymarum nostrarum. Hinc quoque David: Cibabis nos inquit pane lachrymarum: dc potum dabis nobis in Iachrymis in mensura Ligna quo p in pabuIum dominici ignis pretio emimus quotiens terrena dc caduca pro spiritualibus commutamus.Et hoc est, aquas nostras pecunia bibere sapientiam at*scientuam rerum secularium, o spiritalibus dare. Certe aut
e contrario virtutes animi intus vitiis excrescentibus quasi pro co minutatione amittere. Sed neutrum eorum sine pretio laborIcommutatur aut doloris quia nullum iniustum Iucrum sine iusto damnomeque lucrum sanctum sine labentium rerum dispendio com
paratur. ceruicibus insit minabamur: lassis
325쪽
L I B E R V. . so nondabatur requies. Contemptu itaque captiauorumhvexationem insinuat, coram aequissimo iudice:qui superbos disperdix,& exaltat humiles. En merat autem quo modo manus superborum adiectionem in ceruicibus percussi 'pellebantur: ut etiam lassi ac sei crudelitate hostili nolentes currerent: et sine requie laborem operis praeferrent. Sed spirita. liter ecclesiaCHRISTI gemit in martyribus suis quado colaphis percussi d manibus persecutorum in cervicibus vexati,multis p opprobriis dc cruciatibus assidii.de alia in aliam ciuitatem passim sugere sine reis quie compellebantur. Vnde dicitur,quod requies n5 dabatur nobis. Porro per minas in ceruicibus omnis afflictio insinuatur,d despectio humilitatis: quam- - civis iuxta euangelium, percussi in unam maxillam, ipsi ultronei alteram praeberent. Ergo moraliter per ceruices superbia nostra designarur sicut Iob aiti Posuerunt ceruicem suam sicut scutum: superbiam scilicet suam protectionis auxilium. Per hanc quippe superbiam tanquam in ceruicibus nostris serimur ad laborem dc sugamur a requie,quando ex conscientia re ius nostri intus percutimuriquod deus excelsus humilia respicit. 8c alta a longe cognoscit. Cognoscit quia dem,nouir approbar,sed Vr feriat dc condemnet. Et hoc est dicere, LCervicibus minabamur, dc lassis nodabatur requies. 2 quia peccatis εἰ vitiis post finem Iaboris nulla manet requies. Omnis enim sicut quieta spiritalis est vita ita inquieta carnalis δc laboriosa. Et
hinc est quod dicitur. quia lassis non dabatur requies. Aesi vpto inquio dedimus manum et Myriis ut saturaremur pane. Vbi alia inter-
326쪽
pretatio longe aliter ait: Aegyptus inquio dedit manus Assyriis, in satietate ipsis. Historice autem plagir,
quod tanta nobilitas generis praci ogaritiam patrum habet ex genere Iphetarum ac patriarcharum,quod Aegypto cui ante seruierant, manus dederint in seruitutem ut saturaretur panibus sicut alibi scriptum est:
.Reg r. Repleti prius, pro panibus se locauerunt: se non solum Aegypto se tradiderunt verum etiam Assyriis ob inediam panis: quibus olim deus manna de caelo pluerat,dc miraculis coruscatibus in regnum coram cunctis gentibus sublimarat. Caeterum quod dicili Regyptus dedit manus Assyriis insatietatem ipsis,significat Aegyptios Assyrios milites unanim ter ad captiuitatem Israeliticae plebis conuenisse, ut spolia distraherent eorum, suas* cupiditates diuitiis satiarent. Iuxta allegoriam vero contra ecclesiam Christi Aegyptus simul cum Assyr is conspirat, non charitatis gratia , sed ut ecclesiae firmitatem oppugnent. Psal. 3. De quibus unus sanctorum: Non timebo inquii millia populi circundantis me Siquidem Aegyptus tenebri interpretatur: Assyrii dirigentes: in quibus aerea: potestates intelliguntur,qui se Assyriis hominibus,videlicet potentioribus adiungunt ut per eos persecutiones ingerant dei electis: de quibus dominus in evan Ioha is .gelio:Veniet hora cinquit ut omnis quos occiderit, arbitret obsequiu se prsstare deo: δἰ hoc quide faciunt, quatenus suae saeuitiae seritatem satient impietare poenarum. Ergo tropologice Aegyptus dat manus Assyriis in satietatem ipsis quando haeretici iunguntur haereticis Donatistis scilicet Maximianistae:& valentinianis Marcionisti vel Manichaei, in satietatem acquisa
327쪽
sonis populi iam seducti. Sediuxta Hebraicam v
ritatent plorat ecclesia suos,quando membra CHRISTId ministri altaris pro terrenis etiam rebus dant manus potentioribus d secularibus viris qui suis fuscantur diuitiariim vel delictorum tenebris : necnota Assyriis qui dirigentes interpretantur,ut saturem turpane : qui se ad omnia quae mundi sunt dirigunt, ut diuitiis affluant, εἰ extollant honoribus. Quibus cum ministri CHRISTI pro caducis.vanis rebus manus dederint ut serviant eorum imperas quid alseud quam mundi lumina etiam 3c ipsi tenebrae fiunt Quibus insecto verbis moriemur,potius leuare munus ad sancta,& cum Moyse ad caelum eas semper extendere, ne graues fiant: de quibus David propheta: i statis inquii in domo domini, in atriis domus des nostri. In noctibus extollite manus vestras insancta.& benedicite dominum. In noctibus inquit ne si remissae fuerim in tenebris huius seculi& Aegypto deditae, obligatiores fiant,'seruituti obnoxiae. Idcirco ait,In noctib' extollite manus vestras,ut semper quae sancta sunt,iuxta Apostolum meditantes,iugiter in laudem dei vivamus. Sequitur, 'statres
ostri peccauerunt et non sunt, et nos mouintates eorum portauinuis. Vbi alius interpres
ait: dc nos iniquitates eorum exoluimus. Quae nimbrum sententia vehemens est εἰ abstrusa,multis involuta caliginibus,licet super Iu'os,satis soluta 3c aperta videatur: qui vetustatem literae sequentes, omnia maledicta legis super se traxerunt grauissimum lagis iugum portantesiquod nec ipsi nec patres eorum serrepotuerunt, nolentes CHRISTUM reciwe, qui
328쪽
eos a maledicto legis exoluerer. Vnde dominus in i euangelio: Vt veniar inquit super vos omnis sa
Φ guis iustus si effusus est sup terram, a sanguine Abel
iusti usu ad sanguinem Zachariae: dc omnia haec in . Ibidem quit a generatione ista requirentur. Atq; alibi:Complete mensuram patrum vestrorum. Quibus pros cto verbis osteditur, quod imitatores patrum etiam Iraecedentia patrum delieta trahantsi eorum ad ma-um suerint sectatores. Quod satis grauissimum est nobis, qui nostra non sufficimus delicta portare, si
praecedentium patrum nostrorum oneribus praegrauemur.Quam sane sententiam Iezechiel absoluere vi
Ierae. is detur. qui ait:Filius non portabit iniquitatem patris. pater non portabit iniquitatem filii: sed unusquisu in peccato suo quo peccauerit,in ipso moriel. Quae profecto sententia soluta esse videretur nisi per Moysen in Exodo dominus loqueretur: Ego sum domi Exo 34 nus deus tuus deus aemulator. qui reddo peccata patrum in filios, usi in tertiam dc quartam generationem his, qui oderunt me: 3c facio misericordia in millia his.qui diligunt me. dc custodiunt praecepta mea. Quae non minus hic quam 3 alibi in parabolis esse dicuntur prouerbio:ita ut aliud praetendat verbis aliud in sensibus sonare videatur, non quod dei iniustistia alium peccare impune permirrat,dc alium poenas luere pro delict is aliorum: sed ex hoc quod sequitur, His qui oderunt me com minationis sentetia siue prscepti scandalum soluit .Potius enim patres qui cerunt.non sunt,quasi peccatores punire debuerant. Sed sia patrii extiteriit aemulatores,d oderunt deii lis, reditatio malo iure impietatis, in ramos de radice
329쪽
crescentibus culpis.iuste vindicta peruenit. Et hoc sppe est dicere: CNos iniquitates eorum portauimus. Icoram aequissimo iudice, etiam sicut finem imponat in iis implorare sententiam absolutionis. Quod huIIo modo filii ideo puniuntur, quia patres peccauerunt sed quia iugii traxerutiniquitatis,eoiv ma s coaugescit & coaceruatur cumulus dc mensura iniquitatis . Quae nimirum scabies*pe viguisse in ecci aChristi iure plangitur,quod sacerdotibus,principibus te irae delinquentibus, quia saepe populus quasi pro eorum delictis flagellatur quorum vox est: LPatres no stri peccauerunt.non sunt, N. nos iniquitates eoruportauimus. J Ac si patenter dicatur: Non sunt quod esse debuerant:& nos culpis exigentibus, uni cu ipsis vindi tam iniquitatum eorum portamus. Vnde quς sumus, utrisy quaniterribiliter propheta lugeat audiant cum N patres pro suis percellat culpis Aauditores ne se vanis deludant blandimentis: quoniam Nd γctores pro merito eliguntur plebis,3c plebs detrimota patitur ex negligentia doctoris. Neque enim suco cedentibus culpis mAuitur poena sed augetur: uti de Cain septies poena daturide Lamech vero septuagies septies. Qui a d si homicidarum ulla est distantia nec assectator post praeceptum N exemplum, minorem
iure contrahit poenam quam inuentor& autor mali Potest ad originalia peccata haec sententia deserri,cum vno peccante, etiam ira in omnes desaeuit, nisi fuerint gratialiberati. In quo sane confinio,ne*pM iteriniquitatem filii,ne*filius iniquitatem patris trahit sed unusqui eorum, aut iniustitia sua liberatur, aut in peccato proprio morietur. Quod autem ait:
330쪽
I Patres nostri peccauerunt εἰ non sunt. J non vaca labim tinctu quomodo non sant, qui omii: noeriam post mortem esse creduntur. Oinnes quippe peccatbrex eo quod delinquit dc peccar ad nihilum redigitur & non est: dc ideo non . quia ab eo qui semper idem est corruit ut non sit,& dilabitur.Neque dixit quia patres peccauerunt d non est peccatum eo. rum sed non sunt ipsi:quia peccatore defuncto, pe cati omnino causa manet: quam filii sententiam duplici modo saepe persoluunt. Dum aut paternis iniquitatibus assilistionibus deprimuntur variis, ut exoluant peccata patrum impraesentiarum , aut finem non imponendo malis, suppliciis deputantur aeter
nis. Quod si filii melioribus fuerint institutis vel gratia liberati.nullo premuntur iugo iniquitatis, sed pechaptismum disruptis vinculis delicto tum, unusquiseque eorum, aut suis punitur malis, aut absoluitur.
inquit dominati sunt nostrimoniuit
um redimeret de manu eorum. Epilogum retexit miseriarum, dc per singula nouos infert cruciatus sui doloris: quatenus multis modis beneuolent iam pii iudicis inflectat ad misericordiam. CSerui inquit dominati sunt nostri. J Acsipatenter insinuet gloriosam libertatem eorum 8c dicat: Tu redemistire liberasti nos in brachio virtutis tuae: tu exaltasti δ sublimasti in regnum:Tu virtutibus 8c signis glorim casti: d nunc non qualescunque, sed serui dominati
sunt nostri: nec suit qui redimeret nos de manu eorum. Haec idcirco replicat ut ad benefici clementissimi dei,'consuetam Iachrymis prouocando clemςntiad minuiter,in toto mentis assectu sua in eispotius