De vita Cartusiana libri duo auctore Petro Sutore s. theolog. doctore ac Parisiensis Cartusiae priore olim celeberrimo. Accessit iam primò Arnoldus Bostius de illustribus aliquot eiusdem ordinis viris

871쪽

81o DI VITA CARTVsIANA quando votis non fuisse obnoxios. Usum ii

nec proprie Monachi, nec quoad statuin) per fecti fuerunt, sed aliqui semper reperti sunt a tempore Apostolorum, qui perfectiores de si tu loquor) se votis obligarunt. Sed his admissis,

quid conficere vis, non video. Si putes hanc consequentiam alicuius esse momenti: Nonnulli tempore Angustini collata in commune pecunia vixerunti igitur religiosa paupertas coepit tempore Augustini vel circiter: plane ridiculus es,& artis Dialecticae prorsus ignarus. N5enitan haec cauda ex illo est vitulo. Fieri enim potest, Vt tempore Augustini quaedam vivendi

communitas sine votis coeperit,sed hoc no conficit,quin ante eius tempora exorta sit religiosa vivendi communitas. Utrunque enim vel hoc

tempore smul videmus. Q i5d deinde quendam ineptum ordinem facis,eorum qui in communi vixerunt, prorsus illis Patribus, qui de re monastica scripserunt, dissentis, nihilque vel authoritatis, vel rationis afferens, das sine mente sonum. Plane igitur & ineptus & ridiculus es, quippe qui somnia vel mendacia perper es

excogitata duntaxat prosers in medium, quae nec responsione digna sunt. Denique quod ait, rectius eos pauperes esse, qui egenis sua distribuunt, mentitur plane inscelix adolescens, qui usque adeo insanus est, ut non satis sit Iovinianum suscitasse, nisi & Vigilantium, imo vero Dormitantium, haereticum a sacro Hi

ronymo confutatum, excitet ac referat. Dic

bat enim Vigilantius idipsum, quod insanus

νων. adolescens asserit. Cui respondet Hieron mus in hunc modum. Quod autem asserit, eos

872쪽

L 1 AMR s xcvNDvs. 82IJrtim mictus pi s es si oriunὶ scarun, paUperibias dividant, quam illos, qui posscstionibus venundatis semel omnia largiantur , non a me et, scd Domino respondebitur. Siruel per scius, vade ct vende omnia, qtra habes, o da pauperibus , ct veni sequere me. Ad eum loquitur, qui vult csse perfectus, qui cum Apostolis p trena, nauicidam & retc dimittit. Iste qucm tu laudas, secundus & tertius gradus eii, quem' nos recipimus, dummodo sciamus, prima secundis &tertiis praeserenda .. Vides Vt sin rabferendi. qui omnia propter Christum missa s cerunt , eis qui bona retinent, licet bene utantur. Quod & Augustinus in libro de Ecclesia- August. sticis dogm. testatur, cum ait: Bonum est enim facultates cum dispensatione pauperibus erogare, mellius est pro intentione sequendi Dominuin simul donare,& absolutum solicitudine eg recum Christo. Concordat Chry stomus in chusa p. Homilia,dicens: Et quia dc pecunijs erat sermo, a quibus denudari admonuit,os edit, quod ampliora his retribuat. Astipulatus& glossa ordinaria Matth. 9. dicens: Oni reliquerit omnia & Mau.is. secutili in t Dominum, hi liudices crunt: qui licita habentes recte usi sunr,iudicabuntur. Duo enim sunt ordines bonorum. Ex quibus omnibus colligitur, quam inepte putet eos rectius pauperes is , qui diuitias habent, de quibus dicitur, quod diuites difficile intrabunt in regnuc lorum. Non negamus tame, eos posse intrare, modo illud obseruet: Distitia laat, P .εti nolite cor apponere. Quod quia difficile eit,ea- propter cum dii si cultite magna regnum coel rum adire possunt. Denique ad obedientiam transit,quam vItimo loco collocat, quamuis sit

dignis.

873쪽

811 DE VITA CARYvs IANA dignissima omnium. Qua in re primum increpat religiosos, quod publicis magistratibus non pareant. Deinde dicit, obedientiam esse eandem in his, qui communi vita sine votis vivunt, &inreligiosis voto astrictis. Q in re breui terre. spondeinis, nos principibus tia spiritalibus, tu temporalibus parere solere , quando opus est: Verum ultra eos habemus capitula generalia, habem'&Uisitatores seu prouinciales nostros, hebemus denique Priores & praelatos quibus obedimus.Non tibi tanta Superioru sarcina fragulibu, humeris sum cere videtur ' Obedimus ergo nostris Superiori bas, sed praestantiori modo, quam seculares suis Magistratibus. Illi enini quibusdam in rc bus duntaxat, nos autom in omnibus. Illi etiam suam retinent voluntatem, nos autem abnegamus prorsusque destituimuς. Ι-ta quermagna est inter obedientias huiusmodi disparilitas. Quamobrem cum in religiosi &aliis, qui non Vouerunt, obedientiam aequale dicis, nescis insime, quid consiliaria , nescis quid votiva obedientia sibi velit. Illa enim obedieci tia, quae omnibus communis est, necessaria est. At vero altera est sublimior quae consulitur, &interdum voto firmatur, qualis est religiosoruobedientia, quippe qui voto se obstringunt, &quod in homine difficillimum est voluntatem scili et ipsam)deserunt, alienaeq; prorsus subiiciunt,ut semetipsos abnegantes,Christu sequantur, qui fuit obediens usque ad mortem. Q a se O mnia conficiunt,obedientiam in resigiosis maiorem, splendidioremque esse. Qiod quia passi in admissum est,& ὲ nullis nisi haereticis imp ' gnatur, eam ob rem receptui canendu est. Quod tandem totum tuae vesaniae venenum simul disium

874쪽

asseris monasticam vivendi rationem non esie optimam, nec communi vitae prs serendam,licet in superioribus satis responsum sit, breuiter tamen dicimus, tria Christianorum gcnera esse. Primum est supremum, scilicet Praelatoru: Al- terum est medium, quod & status perfectionis suo modo dicitur,videlicet rei igiolorum votis astrictorum:Totium est infimum, eorum scitucet,qui religiosis votis deuincti non sunt, quos ut obsecra0patimur,imo velo desideram' vehementer Christianos non solum dici,sed etiam re ipsa esse. At non patimur eos,quoad statum,q- quales religiosis esse.Nam ut sacer Hieronymus

ait, quando minora maloribus coaequantur, inferioris comparatio Superioris iniuria est. Taceo quod blasphemiam euomis in sanctu Thomum Aquinatem virum doctissimum, quem ineptum fratIem vocans carpis, quod dixerit in professione religiosa, omnia delicta condonari. Hoc sateor nulla scriptura diuina expresse dicit,

sed ratio satis conficit. Si enim cu dedicatur materiale templum, datur venia: nonne par est, Vtcu spiritale dedicatur,etiam venia detur Si plena contritio atque conuersio omnium Veniam

Quandoque promeretur fl gitiorum , cur professio quae miranda prorsus est conuersoὶ non etiam merebitur φ Denique prosessio ipsa quoddam genus est martirii. At in martyrio peccata

omnia condonantur. Sed de his alias. Itaque mi

adolescens, si salutis tuae curam geris, si s apis,resipisce, palinodiam cata,& insanis erroribus profligatis, ad rectam veritatis semitam sapienter redi. Alioqui si perseueraueris,& post senus to queberis gehenna,& interim Ecclesiastica censura

875쪽

8i DE VITA CARTUS IANA sura tibi parabitur. Ceterum talia superesst de alijs exercit ijs Cariusianis, quae post vota praeceptaq; sunt praecipua, vel breuiter quicquam sub . nectere, videlicet de statutoruni obseruanti p. Speciatim vero de silentlj censura, de cellae ob seruantia, de perseueranti vitae asperitate, & domum de corporali labore. His enim breuiter dilcusus, negotio finem imponere certum est.

CAPUT VIII.

Premisis obiectioni bin, ponuntar qxae ad seruandageneratim statuta impellere debeant, deinde qua a seruandκ lemium: item quae ad custodiam cellae obseruandim concitare ac iuuare posint, ubi ct delectionesiue studio aliqua inseruntur e Insuper qua ad pem seuerantiam in rigore vita tenencam suffragari posint, ct denique quibM de causis o

quomodo sit corporaliter laborandum. O E L o C V T O R.

Erium est & nobis, antequam negotio.Knis imponatur, quicquam adhuc afferre, quod in Cartuitanam vitam iust obiici possit. In primis quoad ipsa stillita, palim est, vos ea

perperam obseruare solere. Sed quid mirum voque adeo i Sunt enim tarn multa , tamque Varia disperia, ut nulla quantumuis foecunda, me- est,ria possit ea retinere. Deinde quantum ad silantis spectat, multi ex vobis ipsum obseruant, ut cribrum aquam. De cellae quoque obseruatia, non attinet multa dicere. Videmini enim mihi. astidue per claustrum cursitar , aut certo gratia confabulationis in alienis cellis iugiter versari.

Devitae asperitate iam satis multa superitis memini

876쪽

LIRER SECUN D V s. 811 mini me dixisse. Adhuc t Mne dicere iuuat quos,

dam ex vobis nimium habenas laxare, liuilamisque vitae asperitatem sectari. Alios contra per indiscretionem se conficere, qui propterea pla- dementes,vel semistulti efiiciuntur. Itaq; nec modum, nec medium tenetis. Denique quoad laborem corporalem pertinet, nihil utilis laboris sumere soletis. Qui enim claustralcs sunt, non scribere, non utiliter laborare, non dem si quicquam pro re communi facere volunt, sed aut prorsus nihil operantur, aut curiosis labori-l bus incumbunt,aut demum artificiosa quaedam l. efficiunt, quibus seculares dGnent, ut ab eis vicissim desiderata munera accipiant.' alveio officiales sunt,laborant fateor sed in proces ii- hus suscitandis, agitandisque, & immensis opibus congerendis. Litibus enim usque adeo dediti estis vos Cariusiani, tantamq; acrimoniami in eis habetis, ut iam nullus sit, qui vobiscum lutigare non formidet. Terrenis quoque opibus, non autem c estibus diuitiis congerendis, acquirendisq; ita eius intenti, ut omnia pene conquiratis. Si quid venale est, protinus ad vos con- ' curritur, quippe quos omnes norunt pecunijs infinitis refertilis mos esse. Itaq; nihil possessionis iuxta vos acquiri potest. Nullus inquam, propterca Viciniana Vestram expetit. Mali enim vicini estis. Nunquid nam vos soli terram pos-

in sidebitis Patimini alios propὶ vel viuere, qui

debuissetis olim omnia haec terrena despexisse. Denique omncs quidem laboratis, sed labioru, auriumque labore. Siquidem multum in murmurationibus, querimonijs, oblocutionibus , Mi lijsq; vanis curiosisque verbis laboratis. Lab

ratis & saepenumero in sciscitandis audiendisque

877쪽

DE VITA CARTVsIANA .lque rumoribus saeculi,qui apud vos longh the lius,quam in plateis aut palatijs frequentor sciu-r itur. Hic est labor vester, qui, iuxta Psalmistae K Verbum, operiet vos,nisi melius laboraueritis. PETRUS. Iam satis superque laborasti. Iam tacasta labore nimium fatigasti eam ob rem te-pus est, ut a labore praeiertim inani tempe- fres . Tempus, inquam , est Ut &nos a labore cessemus, quem hactenus in tuis oblocutionibus ferendis ac refellendis perpessi simus, si prius ta- men tuarum nouissimarum oblocutionum ia- a 'rμm φρ cula contriuerimus. Quod quidem ut breuiter Σ -, 1b ipsorum statutorum obseruanti . l. primum eXordiamur,dicentes multa esse, quo l nos ad statuta ipsa diligentius obseruanda con l. citare debeant. lnprimis ea ipsa sant lex, forma Liseu rcgula,qua religiose vivitur, ac sine qua d gl : centem agere Vitam non Valemus. At vero siuam . legem seu viuendi formam quis': sectari debet, qalioqui praeuaricanar.Sed forsan dicis. Nunquid l. sufficere poterat lex seu regula Christi generalis lx ad bene vivendum 'Dicimus eam per sese suffi- η cientissimam esse ad bene catholiceque vivendum, si homines decenter vivere,iresq; Virtutes theologicas sectari vellent. At tanta est hominii d insolentia,ut nisi aliis sit constricta lupatis, co- hiberia noxijs no possit. Porro multa sunt, quaei statum omnem concernente peculiariter explanata non sunt,quae tamen ne-

cessaria videntur: eam ob rem non solum in re- iligioso, sed etiam in quovis alio statu, multa st, ltuta porro addita sunt. Cernere enim est,nultu i. esse gradum vel statum,quin institutiones ac re gulas habeat, quibus parere habeant, qui statues rillum profitentur. Sic videmus in Collegijs Eci

878쪽

facultatibus,Vniuersitatibus, mn viuere volunt.Sic in Curijs, Partamentis, alijsq soris causidicis multa esse instituta quae stylum Vocant quae practicos ipses ad unguem obsese uare necesse est. Sic in re literaria, sic in re militari,sic demit in omnibus artibus praecepta qua dam inuenire est,quq rerum ipsarum cultoribus obseruata praecipiuntur. Deniq nullum est g nus hominum,quod a legibus, statutis, seu quibusdam vitae institutis immune, prorssisque luberu inueniatur. Nihil igitur est,quo monachis de sitis statutis legi diuinae superadditis , quaer tur aut turbetur. Deinde statuta ipsa sunt qui dam via compendiosa rectaque semita, quibus melius securiusque ad finem itineris perueniri

possit. Solent enim viatores ad semitas breuio res diuertere, quo citius ac rectius iter situm c5ficere queant.Itaque Monachus longiore via dimissa,debet alacriter rectiorem suoru statutorusemitam obseruare, quam sibi pro omnibus d legit. Porro statuta ipsa stant velut instrumenta quaedam, quibus religiosim opus decentius aptiusque confici potest. At vero nullus est,qui sugartis instrumenta diligentissime non curet. PO nicillys enim pictor, malleos faber ferrarius,bi- pennem lignarius, nouaculam tonsbr, aratrum

Incuruus arator, miles equos & arma, Venator canes &aues,piscator hamos & casses,lyra citha--

proedus, & demum sua quisque similitet citrat. VCur ergo Monachus non etiam sita instrumenta

s curabit diligenter i sua videlicet statuta, quibus diximus rcligiosiim opus perscitur, hoc

879쪽

obseruandasseipsum astrinxit, quando vita age . re regularem secundum ipsorum statutorum te norem pollicitus est. At turpe est,fidem seluere iustisque promissis minime respondere. Deniq; magna parantur praemia his,qui diligeter ea se uauerint , ut e diuerso magna supplicia manent eos,qui neglexerint. At vero cum statuta dici mus obseruanda, intelligimus plane omnia,qua doquidem pars Vna sine alia nequaqua satis est. N Vt enim satis decorus esse non putatur, qui barbam semirasam gestat, ita nec monachus, qui suarum institutionu partem unam duntaxat ob- seruat. Adde quod sintspeculii vitae monasticae: ea de re contentus esse non debes, una duntaxat parte cosiderare. Si quidem in speculo corporali diteipsu conleplans, contentus no esses sol iam Vita faciei parte speculari. Sunt ergo Oia plane serua- da.Sunt deniq; etiam pure obieruanda,ut si titilia, lae extraneae, seu peregrinae obseruatiae mist an tur. Quod tamen interdu Aciunt nonnulli , qui aliis caeremoniis asi ueti,eas dediscere negligunt, a. 2. n. aut deserere nolunt, qui simillis sunt illis ipsis, ' qui partim Iudaich, partim Azotice loqueban Etur .QSimiles, inquam,resarcitoribus, qui in eli 2. dem indumento Varia frusta ponunt . Similes deniqueillis, qui bicolores velles gerunt. Hi V χdedecus esset religi se, bicolorem veste se obseruatiis Cartusanis quas i idam extraneas admiscere, pudendum quoquo censeri debet,maxime cum hoc non laudem,sed Vituperationem: non meritum, sed inobedien

tiae poenam mereatur. addesuod nihil frugi

refers ex labore, quem in aliis obseruadis habes Denique traneorum in cassa obseruatio

statu

880쪽

statutis ipsis interdicitur qitibus sancitur, Vt qui obseruantiis ordinis se noluerint cosormare, ad professionem millatenus admittantur. Sunt igitur statuta omnia diligentcr ac pure obseruada. Nec te abducere debet, quod non omnes statutorum ordinationes praecepta lint. Hoc, inqua, te a plena obseruantia dimouere no debet, qu doquidem nulla est, quod contemnere citra culpam grauissimam possis. At vero mala consue ludo facile contemptu inducit. Nullum inqua, est, quod pex negligenrialii impune praeterire queas: aut enim in hoc seculo, aut in futuro ne- igligentia hujusmodi poenas dabit. Adde quod incritum obedientiae perdis. Deniq: fratribus tuis&scandalum facis,&molestia assicis, cum te vident palam regulares Obseruantias non cu- U rare.Sed iam peculiariter ad silentii cesuram ac cedamus, dicamusq; silentium multas ob causas α - iugiter obseruandum esse. l nprimit quod intero eruantias Carthisianas Vna de praecipuis reputatur,Vique adeo Vt nihil Vel parum cesstimetur Monachus, quis lentiu non seruauerit. Deinde

per statuta ipsa stricte iniungitur, grauiq; poena mulctatur ipsius stadior silentii .Etenim culpam i7-st par.

si iam clamaro & disciplinam capere in proximo

capitulo debet,cum tamen aliarum Obseruanti i, Him praeuaricatores Virgis passim caedi non so- . . a. par.

leant.Turpem igitur culpa arbitratisint patres, qui puerili disciplina expiandam censuerunt. c enluerin & eum grauiori pα na asscienta, qui . . assuetus suerit in frangendo. Porro innumera linguς Vitia, quae Vix eria a perfectis viris possutdeuitari,quib' tamen loqui nonnunqua pro nop cesiitate incumbit. Deniq; pacem metis ac puri- tatem parit conseruatq: fidelis silentii censura. . di