Onomasticon sacrum opusculum tripartitum in cujus prima parte termini sacro liturgici vocesque minus usitatæ a diversis liturgicarum rerum scriptoribus adhibitæ explicantur. In secunda rituum, usuum, dignitatum ecclesiasticarum, atque rerum quæ ad sa

271쪽

teriae sacrificii. In ampliori tamen significatione illae possunt dici Particulae, quae simul eum maiori hostia a Celebrante consecrantur, & in eadem Missa populo communicantI dis Abuuntur: Vero enim de hi dici potest, quod sint partes illius Sacrificii . & ab illarum parvitate . respectu maioris hostiae Particula nuncupantur.3-φhonissa . Magister Cantorum . Paraphonissa tum schoia incipit Vigilias. Antiqua Caere monialia. Tascha annotimum. Dies anniversarius baptis mi. Romam annotimum Pascha . quasi anni erfarium Pascha dicunt quia antiqui-ιuae illi qui in Pascha priore baptietati

erant . in sequenti asino fuae regenerationis anniversarium diem cum oblationibus fo-lemniter celebrabant. Micrologus de eod. observat. c. 26. Card. Bona loc. cit. lib.2. c. i a. Est vetustissimo Codice refert preces, particulares in Milaea recitatas illa die. Ambrosiano autem ritu per totam octavam Paschae binae assignantur Mista, unae

quidem de Festivitate , altera pro baptigatis .

Tapha clausam . Sabbatum in Albis, eo enim die terminabatur Paschalis solemnitas, ideo recte Ambrosiano ritu Dominica sequens nuncupatur Dominica in Albis depilitis . Tascha petitum , seu Competentium . Dominica

272쪽

a is

Palmarum: eo enim die Symbolum tradebatur Competentibus , seu Catechumenis . Consuetud. Germaniae, ex Martene lib. g. c. IJ

Tassio et Passiones, sunt illa Evangeliorum capita . in quibus D. N. J. C. acerbissima

Passio narratur. Leguntur autem ritu Rommano in Dominica Palmarum , & in sequentibus feriis tertia, & quarta, & sexta' in Parasceve . In Ecclesia tamen Mediolanensi in Dominica Palmarum legitur Evangelium Joannis cap. ii. ab illis verbis et Troximum erat Pascha Iudaeorum Oc. usque ad illa: aevia multi propter iratum abibant ex Iudaeis, O credebant in I sum. Hunc ritum non legendi Passionem in dicta Dominica, observabant de. alii, ut ex statutis Laniranci c. I. l. d. Sacerdotes adprietatas Missas unam tantum collectam dicant: Evangelium , cum appropinquasset, Tassionem nullus legat. Uldaricus lib. I. c. s . In Ramis Palmarum una Collecta est dicenda: nec Passio legitur, sed illa tantum Lectio S. Evangelii: Cum appropinquaret. Conuietud. S. Benigni, c. a T. Sabbato ante sanctim diem Palmarum cava incrastranum ferendae praeparentur . Incrctimn nec ad Missam Matutinatim, nee ad Misesas privatas Passio legitur . sed illad Eva gelium et cum appropinquaret. Idem praescribunt Consuetud. S.Benigni. Compen

die nos

273쪽

die n. , Ordinar. Tullense , Confitetud. Grandi monten &c. Illae tamen S. Germani a Pratis, haec habent : mando erimus circa finem Tractus, Sacrista pulsabit unam par am campanam pro congregandis domnis

ad audiendam Passiemem , quia ipsa die non debet legi nis in magna Missa , Corbe-ienses autem: mlius legat Tasionem , nisi

fotus Celerarius privisim . Ambrosiani pomo Feria f. sn Coena mi legunt Passionem seeunduin Matthaeum uoque ad illa verba: Nevit amare: N Feria sexta in Parasceve legunt quae siqnuntur ab illis verbis a Mane facto tonsilium ivierunt die. In reliquis vero diebus numquam Passiones legulet. Pastorale. Baculus Pastoralis . Pastophorion. Locus in quo se ae vestes . Nuas a reconduntur . lib. . de Gei is Fri-derici, c. a g. Vulpes in He res Pastophoria Eechme, in ossicivas canonicorum ii tres ' .Patena Calicis operculum, sic dicta a patendo Hanc Graeci Discon vocant, sed discus magis cavus de capacior est, ne panis sacrimicae excidiunt.

.Patenas magni ponderis , gemmisque ornatas inter Pontificum , & Principum donaria legimus, quae autem usui eje non pol

rant

Patena porro aliae erant Ministerial , sae Chris-

274쪽

males . . Primae ceteris ampliores pro ministranda Fidelibus Eucharistia inservie- . bant. Secundae autem alium usum non habebant nisi in Baptismate N Confirmati ne . Anastasius in Silvestro . Patenam argenteam Chrismalem obtulit. Patenas D que vitreas fieri sancivit Zepherinus. Patrociniam , Patrocinia et Sanctorum reliquiae quorum Patrocinia invocantur vel in Processionibus deferuntur , dicta etiam Philacteria . Martene pluribus in Locis. Uans , Pacantes . qui in communione catholica in Domino quieverunt. Mogarambum ritu , in eorum Missa bina fit mentio Pausantium . primo post osteriorium vivorum , in quo praenii ila commemorati ne B. Virginis, Zachariae &c. ait Sacerdos e Item pro spiritibus Pausantium & recitantur multa Sanctorum nomina. His recitatis secundo Chorus ait: Et omnium Pa santium . Tum sequitur oratio , in qua fit mentio offerentium , & defunctorum . Tax , instrumentum illud , quod osculandulti datur in Missa . V. Osculatorium . Pacis dandae. seu osculandi se in osculo Saneto originem . ritusque vide apud Card. Bona l. a. cap. 2. I 6. 6. Dabatur autem Pax ι aut per osculum, aut per instrumenti po rectionem. Ritu Ambrosiano dicit Diac nus : Osserte vobis pacem, & Chorus respondet Deo gratias, & praemissa orationes,

275쪽

Domine Iesa christe Oe. pax datur . E

dem ritu pax tantum annuntiatur postEvangelium . Postea Reversus ad medium alasaris, extendens di jungens manus dieit Dnus vobiscum, Orie ter . Tum junctis manibus

legit antiphonam post Evangelium , se i genda sit: deinde ipse, vel Diaconus dicit Facem habete . N. Ad te Domine. Rubri

Missat. Ambros. Hunc ritum dandae Pacia per osculum viguisse adhuc tempore Innocentii III. patet ex eiusdem i. g. M Hleriori Missae, c. s. ex quo inferi Card. Bona

l. 2. c. II. hanc consuetisdinem permansisse dotiee a Fratribus Franciscanis plerique ritus Ecclesiae Romanae aut sublati sunt , aut immutati . vecten. Olim Sacerdos Sacraficturus . non s, tum manus lavabat, sed & caput pectebat . ut ex Rituali MS. Abbatis Rotaldi. apud Magri in vocab. Deinde ministretur ei aqua ad manus, in vecten ad eaput . Tectorale , Gemma illa , quam Episcopus D tat in pectore , ubi Pluviale connectitur . dicta etiam Rationale . Prior Subdiaconorum clim Subdiacono Romana Curia, cum capellano Aule Imperialis ad Pectorale dexterum laudes Imperatoris emtat. P trus Burgensis Caeremoniarum Magister. yedifer, qui Baculum Pastoralem defert ante Episcopum, vel Abbatem . Martene l. q.

c. i. 2blandum est . quod quando abba. facit

276쪽

facit Ufitium. Pedum , seu crassa a Cape, lano . sve Pedi ero defertur. Pedum, Baculus Pastoralis: Nevi mus sit bas,eum Do Capellano aute ipsum Abbatem Pedum, seu Nogam deferente. Cit. Ma

tene is

Pedulis , sub hoc nomine comprehenduntur Sanidaria , seu Compagi , de quibus suo loco. Ordo Romanus ad Abbates horum usum extendit; agens enim de Abbatum ordinatione, ait: Episcopus det ei Bacu lum,inritales. Telais aenea. Campana et sic Franciscus Sanctius Brocensis apud Puricellum Monum.

Basil. Ambrosi explicat emblema illud is. Andreae Alciati de custodia & x gilantia. Instantis quod signa canens dat Gallus Eoi,

Et revocat famulas ad nova pensa manus a Turribus infacris es gitur'. aerea mentem

Ad superos Pelai, quod revocat vigilem . Subdit autem Sanctius, quod aerea pelvis saliud non sit, nisi Campana. quid sit, valde inter se Scriptores dissident. Communior tamen opinio est, eam fuisse aliquam vestem secram, seu sacrificantium propriam. Nicephorus Constantinopolitanus dona mittens Le mi III. ex . antiqua translatione ait et Misimus fraternae vestrae beatitudini Encolpium amreum , tunicam candidam, O penulam ca-yaneam a

277쪽

Pera . sacculus a collo ad lumbos pendens. Hinc pera viatoria vocatur illa , in qua panem , & alia portare talent itinerantes. Erat autem pera . pellis caprina . quam in mortificationis indithim Monachi m tare solebant, ut ex Cassiano Collat. II. c. Sumpto baculo in pera, ut tuis cui ctis egredientibus moris est Et de Samcto Anselmo Cantuariensi . haec habet Eadmerus in eius vita num. 33. litatis apud Bolland. et . Aprilis. Teram ct baculum peregrinantium more raram

altari fuscepit. Et in libm Mira I. Sancti Columbani Abbatis: Vint antecedere

cruces, cum cereis, O thaeribalis , carpamque suam , nec non in peram . Mi adsuetus erat , dum viveret , Evangelisae portare. Tharus. Candelabri . sive lucernae speties . in quibus candelae, seu cerei, vel oleum a debat. Anastas . in Silvestra nominat rum ex auro puri mor in Benedicto III. Pharum , cantarum argenteum , sedentem

in pedibus quatuor , in quo lacerna ,-c rei simul ponebantur. Et aliud pharas cor

natos meminit.

Tertica: Virga, hasta, arundo M. 2 'mus ignis postquam consecratus fuerit, aspergauur, in incensetur. Portetur quoque perina super quam ferendus est ignis ab ulo . a quo portandus es, qui in proce meprocedit.

278쪽

Consuet. S. genigni, ct infra: mus vero de infamibus assert candelam accensam, ut praesto sit ignis si extinguesur, qui furata perticam portatur. Consuetud. S. Dionysii. Post orationem aspergatur ignis assum benedicta , di impleatur thuribulum de ipso igne , in accendantur cerei ; ct candelais portanda super perticam. Phanon: vide Fanon. Consuetud. Farsenses: Inchoet prior Miserere mei Deus . di exeant extra portam cum phanonibus .famulis portantibus ... Debet esse omnis processio sicut supra, excepto phanone. Nomine autem pyanonum Ueniunt Vexilla. vel quid aliud

expansum. Thamolium , Phaetorium , sacrum Graecortim indumentum , correspondens Latinorum Planetae , a Latinis pro penula acceptum .

Thiala. Niola. Ampulla , Gallice une sole: vas ex quacumque materia , in quo ponitur vinum & aqua pro Sacrificio cybilacteriae Thecae in quibus Sanctorum Relliquiae. Duo Secretariorum alter in dextro oro, alter in sinistro , in scutellis tenent Philacteria , ministrantes ipsa duobus aliis. Martene l. q. c. I s. & l. a. c. Sacerdos in collo suo Philactorium cum ligno Dominῖgerat.

Fhragium: Mitra. Scriptores Graeci aiunt Patriarcham Alexandrinum uti Phrygio sive Loros ex eo quod Coelellinus Papa illud

279쪽

lud miserit Cyrillo, quum eum iussit Ephesino Concilio vice sua praesidere. Pignora et Sanctorum Corpora, vel Reliquiae . Pipa aurea Cannula, seu Fiitula pro hauriendo Sanguine Domini ex Calice . Apud MDraeum in Codice piarum innationum c. 2I. extat Testamentum Everardi Comitis an.

fg . in quo inter supelle stilem sacram pi

pa aurea nominatur.

Dina et vulgo sacrarium , id est locus ille . in quo debet proiici aqua post lotionem Corporalium , dc cineres rerum sacrarum prius

combustarum .

Tixis: Vas illud sacrum , in quo reponi solent

Particulae consecratae, sciendum quoil omni die Domivico Corpus Domini mutatur, o dum Sacerdos procedit ad pacem , recens consecratum a Diacono in PIXIDE CORTICA reponitur . Praedictam autem Fixidem , dum Psalmi familiares dicuutur post Tertiam , Diaconas de Columba jugiter pendente super Altare bene eum linteolo de pulvere exterius tersa , abstrahit P. c. Marte ne una ex his Columbis adhuc magua cum veneratione asservatur Mediolani in Basilica Apostolorum, seu S. Nararii. Cur autem Pixis haec , Cortica vocetur, plane nescio: sed si divinandum est, dicerem, per verbum Conica significari Pixidem velo, seu panno saltem serico coopertium. ut moris est apud O rLr e , desumpta voce

280쪽

Cortica , a Cortice: sicut enim cortex cuncta cooperit, ita & illud velum Pixidis

corteae nuncupari potest. Flameta et ultimum Sacerdotis operaturi indumentum et sacrum Concit. Tolet. . cap. et T.

Pres, ero in fra ordi ratione Plaeeta d tur , qua idem est. ae Casula. Olim Planeta totum involvebat Sacerdotum; & ideo cum Hostiam, seu Calicem elevaturus eo, set . elevabatur a Ministro , ne impediamento esset Sacerdoti genua flectenti. Maaeta piata. Diebus ieiuniorum, & Quadragesimae Mini ita utuntur quidem Planetis, sed ante pectus complicatis a parte interiori. Hoc olim necessarium erat prompter earum amplitudinem, ut Miniliri expeditiores serent ad ministrandum et sicque paulatim introductum est, ut Diaconus, cujus in Missia praecipuum est ministerium, Planetam exuat . eius loco stolam lati

rem accipiat.

Fluviale: olim dictum Cappa , est vestis Ecclesiastica a sela parte anteriori aperta, ab humeris ad pedes usque descendens. dc tempore pluviae sumebatur. Et hinc forte emanavit, ut a parte polieriori capitis tegumentum affutum habeat . quod Caphcium dicitur, ut in hodiernis pluvialibus

cernitur.

Poderis Graeee Latine Alba . Dicitur Poderis , quia ad pedes usque . quos Graeci Podus