장음표시 사용
81쪽
iacinthini . idest aerei coloris . Durand. lib. g. cap. 8. nunc autem coloris festo convenientis servatur uniformitas. calix et vas sacrum ad Qtristi Sanguinem in eo conficiendum . Salvatorem nostrum in Calice consecrasse , docet Evangelium , cujus autem materiae, vel formae fuerit docet Baronius ad an. 3 . n. ex Beda his ve bis . NAn praeterimIs tamen dicere , quod
Calix ille, in quo Redemptor noster Iesus christus facratissimam Eucharistiam consecraetit, ut egregium tantae rei monumentum,
a commvni usu eleStus, ae summa industria asseretatus, adhuc Bedae temporibus Hieroso-bmis videbatur, de quo haec ipse lib. de locis sanctis cap. 2. In Platea, quae Mart rium, est Golgotha continuat, exedra est. in qua Calix Domini scriniolo reconditus per operculi foramen tangi solet , di osculari, qui argenteus Calix inde duas habet ansulas, sextarii Gallici mensuram capit. calicum aureorum & argenteorum usum, etiam in primitiva Ecclesia probant innumera ex sacris historiis testimonia. ligneos similiter aliquando adhibitos, in usum sacri Ministerii constat ex ConcilioTrbburiensi sub Formoso . Can. I S. Vasa, quibus sacrosancta conficiuntur MVeria calices sunt, di patena , de quibus interrogatus
Bovi facius Martyr, di Episcopus, si lice
82쪽
ret in vasculis ligveis Sacramenta conjicere, respondit: mondam Sacerdotes aurei ligneis calicibus utebantur; nunc econtra lignei Sacerdotes aureis ealicibus ututitur. Honorius etiam in Gemma animae lib. I. c. 8s. ait: postoli, O eorum successores in ligneis calicibus celebraeterunt.
calices fustes sa) , prohibito ligneo, decernunt Canones editi in Anglia iub Edgam Rege
Calices item lapideos, seu marmoreos in Missa adhibitos fuisse colligitur ex vita S. Theodori Archimandritae apud Surium 22. Aprialis et narrat enim Georgius Presbyter eius scriptor, quod cum Monasterium ab ipse aedificatum argentea supellectili careret , & vasa tantum marmorea in mysteriis ad libberentur , misit Theodorus Archidiaconum suum ad regiam civitatem , ut argenteum vas ad sacrorum mysteriorum usum compa
Ex Lapide quoque Onychino ( b b elaboratos
legimus Calices et in Synodo enim Duriacensi edita a Cellotio p. g. c. s. inter crimina Hinc mari Laudunensis Episcopi hoc numeratur, quod Calicem onychinum, auro & gemmis ornatum ab Ecclesia fullulerit. Sanetus quoque Berneucardus Episco-
83쪽
pus Hilde hi mensis, ut ex eius Vita, inter alios Calices, quos Ecclesiae dederat, unus erat ex Lapide Onychino . & alter Christallinus . victor III. Casinensi Monasterio inter alia duos Calices onychinos donavit, ut ex Leone Ostien. in fine lib. g.
Onychino Lapidi similis est Sardonix ex quta gemma Sugerius Abbas se altaris ossiciis Calicem comparasse ait in lib. de Gestis
suis, cum Regnum administraret. Calices corneos prohibuit Synodus Calcutensis in Anglia sub Adriano primo c. io. & Thomas Bartholinus lib. de Medicina Danorum Ascribit penes se e s se Calicem corneum, quo olim in sacrificio Misse Norvegi utebantur. calices vitreos utpote mundiores adhibitos quoque fuit se colligitur ex Scriptoribus. Sanctus Gregorius Magn. lib. I. Dialog. c. I. scribit, S. Donatum Episcopum Aretinum& Martvrem , stactum a Paganis Calicem vitreum , quoipse utebatur in sacrificio Missae, oratione sua reparatis . Et S. Hieronymus epist. q. ad Rusticum, loquens de
Exuperio Toloiano Episcopo: Nihil illo
ditius, qui Corpus Domini in canistro vinnianeo, Sanguinem portat in vitro. Calicis quoque vitrei Pacti, & S. Laurentii meri-- tis in eius Basilica reparati Mediolani, meminit Gregor. Turonen. lib. I. de Gloria Martyrum c. g6,
84쪽
calices ex are , vel aurichalco iure prohibiti
fuerunt, quia ob vini virtutem quae aeruginem parit, vomitum provocant, Callium picturis ornatorum, seu celatorum meminit Tertullianus lib. de Pudicitia , c. I. ubi ait: Procedant picturae Calicum vestrorum, si vel in illis perlucebit interpretatio pecudis illius oec. & cap. Io. Si forte patro, einabitur Pastor, quem in calice depingis . Et post pauca: iast ego ejus Pastoris scripturas haurio , qui non potest frangi.
calices mediocres. IIuiutinodi Calices preparabantur pro oblatione , seu offerenda in Missis facienda , ut ex Udatrico l. 3. c. I 2.
privatis diebus ad Missam matutinalem , quia cuncti offerunt, curet hebdomadarius procrisiarii. seu Thesaurarii adjutor, usinter Calices mediocres ad hoc solum factos. O inter ampullas cum vino, habeat quin-
que es' totidem patenas cum hostis ut inde fratres eas accipiant cum ossertoriis oblaturi. mboca, Cambuca, Cambula, Capulta, Cambuta,
Baculus Pastoralis , de quo supra . camelaucium . Pileus, seu Pilleolus in modum Crucis assutus. Apostolicus Pontifex cum
camelauco solitus Ct Romae procedere. Anam. stasius . Dicitur etiam Camelaucus, cam Lugum, Camelausium , qua ex nominum variatione oritur Camaurus, solius Summi Pontificis ornamentum.
85쪽
Cambagi. V. Compagi. metarchium. V. Cintiliarchiae. Camera. Tectum , seu tarnix in curvitatem desinens. seu arcus aedificium sustinens. Saoctus Gregorius Turonen. lib. i. de Gloria Martyrum loquens de Inventione Corporum SS. Gervasit, Prothasi facta Mediolani per S. Ambrosium , haec habet: mando gloriosa Corpora translata in Eces sam fuerunt, dum iu honorem ipsorum Maris drum Missarum solemnia celebrarentur, cecidisse e Camera tabulam unam, qua illis capitibus Martyrum , rivum sanguinis elicuerit .
camisia, Camilius, Camilium, sunt una & e dem res, nec aliud significant , nisi Albam . Amalarius i. a. c. I 8. Postea Camiasiam induimus, quam Albam vocamus. Et Isidorus lib. is. Origin. c. et . Foderis est tunica Sacerdotalis linea corpori astricta. que ad pedes descendens, haec vut o Camisa vocatur . campana. Hic immorandum non censeo in quaerendo tempus, locum, & a quo primo inventus fuerit Campanarum usus. Appellantur quoque Campanae ab aliquibus Nolae, vasa fusilia, vasa productilia , pelves aeneae,
lebetes, aes, aeramentum, Clocea , c don , tintinnabulum &c. eas personare offitium est Ostiarii, quem decet superpelliceo indutum esse, ut ex Concilio Colonie n.
86쪽
3. cap. 3 I. & ex Decretis S. Caroli Archia episcopi Mediolani.
benedictionem , seu ritum eas benedicendi, sunt qui dicunt a Joanne XIII. originem traxiise anno scilicet y68. sed multo antiquiorem esse ex ritualibus libris docet Menardus in Notis ad librum Sacrament. pag. 2OT. Codice enim Rhemensi tempore Caroli Magni exarato, reperitur formula benedicendi, & ungendi Campanas hoc praefixo titulo. signum Ecclesia benedicendum, Campana Elaeem divae et Campana grossior utrius. que Campanae fit mentio in Consuetudini bus S. Germani, ex Martene . Post lectiones Matutinorum Conventus debet habere duplices Mappas .... Post Campanam ei Eem dinae , debet pulsari grossior Campanais propter Nonam . Hic Campanae grossioris
nomine venit Campana major: nomine autem Campanae e emosynae intelligi potest signum pro refectione datum , seu pro caritate , vel pro convocandis pauperibus pro danda illis elaeemosyna. cancelli, repagula quaedam , quae altare ci cumdant, ut Ecclesiastici a reliquis separentur. Dicuntur quoque Balaustra: Cencius autem Ugas vocat.
caricellatis manibus incurvari; idest, una manu in modum Crucis super aliam posita. Dicto Deus in adjutorium meum intende, morose,
87쪽
trahendo a Sacerdote , cancellatis man, bus incurventur profunde , qui ritus observat in Congregatione mea quoties dicitur Gloria Patri in Choro , & recitatur Oratio currentis ossitiis. candela. Candeta. Ritus accendendi candelas
aliaque lumina in Ecclesiis, ab ipsis Apostolorum temporibus initium habuit, & jam apud Hebraeos vigebat quibus in Templo lucernae accensae erant , & aureum Candelabrum , quod Mediolano Praga in adsportatum, &supra sepulcrum S.Jo. Neponauceni collocatum legi . Hunc ritum culpabat Vigilantius , dicens et Prope ritum Gentilium videmus sub praetextu religionis introduectum in Ecclesias, sole adhuc fulgente moles cereorum accendi. Vigilantio autem respondet S. Hieronymus offendens eum ritum universaleni esse in Ecclesia, non ad fugandas tenebras, sed ad Letitiae signum demonstrandum . Mycrologus cap. II. Iusta Romanum ordinem numquam Missam absque, lumine celebramus , non utique ad depellendas tenebras , cum fit clara dies, sed potius in idipum illius luminis, sive quo O in mer die palpamus , secut in nocte.
candelae non ibium accenduntur rigoroshin Alii Ia, sed & in aliis Ecclesiae functionibus, iuxta earum varietatem , ita ut, quae in una accendi solent, in alia interdicantur. Sic V. G. in Ecclesia Romana, eius ritu
88쪽
utentibus Feria Sexta in Parasceve adsionis cantum non adhibentur lumina, quae tamen in Ambrosiana iubentur accendi, ut ex Rubrica . Diaconus hebdomadarius, rubeti paramentis indutus , sumpto libro, praec io Subdiacono, incolythis , cum incenso, o luminibus, ascendit in ambonem . In aliis Ecclesiis candelabra ab Acolythis pota tantur ad Evangelium , in Ambrosiana a s Subdiacono in Metropolitana , ut ex Rubricis generalibus , tit. Aitus proprii E elestae Metropolitanae in Misaram solemnium celebratione ubi habetur: Cum proceditur ad Evangelium cantandum,non Acobthhfed Subdiaconus fert Candelabrum accensum , thuribulum , & alibi, sub eodem titulo: In accessu ad Missam incohandam thuribulum , di luminaria non feruntur ab Acol tis, sed a Subdiacono , qui praecedens Diaconum, dextera manu fert candelabrum unem , quod
Cantarium vocant, cum candela accensio ,
finiara vero, thuribulam fumigans.cavdelabra quoque . sive alia vasa affabre facta
ex auro argento, aliaque materia, in quibus candelae accensae ponebantur, antiqui
simo ritu in Ecclesia semper fuisse expresis habemus apud Anastasium , & alios frequenter numerantes Pharos comnatos , lampades, canthara, cereos ata, lucernas argenteas &c. Lampadis accensae fit men
89쪽
Sabbato Sanctor fontes bapti rates fo-lent benedici , Sacerdos benedicturas cum eodem Pluviali albo procedit ad Fontem, Clero, di Ministris praecedentibus cum Cruce , in lampade accensa.candelas illuminare , id est , accendere ' . O dinarium Cassine n. apud Marte ne loc. cit. l. 3. c. I. Loquens de Candelis benedicendis in Festo Purificationis. Tunc illumineu-tur , O manu Sacerdotis , hoe Abbatis. Et lib. s. c. I p. q. de Coena DImini: Lampada una feretetur usque in Sabbatum Sanctum ad illuminandum Cereum. Et in Duns ani Concordia et Candela . qua more ferpentis infixa est, ab illo accendatur, dehinc Cereus ex illo illuminetur igne . . . Custos accipiat eandelam suam illuminatam in cannam . . . ita ut summitas candelae, quae illuminatur dico .
candelas tutare, idest extinguere. Citatus Ma
tene : Initio primi psalmi sit custos paratus ... , ubi audierit Antiphonam , tenenseannam in manu sua tutat lampadam unam: in sine vero psalmi tutat aliam . . . di sic ex uua parte una, alia ex alia tutatur. canna: rigorose loquendo, est mensura , qua telanx, pannos, & alia metimur. Hic autem & iupra , sumitur pro virga , seu hasta,seu arundine . qua cum ca) gossypio cerato luminariae Ecclesiae altius locata acce
90쪽
duntur: vel supra quam erat emunctorium, seu instrumentum ad candelas extinguendas: vel supra quam Candela accensa ponebatur , ut in Sabbato Sancto. Hujus v cis Sequens mentio apud Martene. Custos accipiat cavdelam in manu sua illuminatam in cannam , O pergat prosequelite eum pompulo S c. Ord. Corbeiae. quoque , sive Cannuta aurea, vel argentea accipitur pro fit uia, seu istrumento illo , quo sugebatur e calice Christi Sanguis. mia Sanguis effuso propter incultioris populi rusticitatem merito timebatur Canna est
Panopi. Evangel. l. q. c. 36. Bola, Canolum et Brevis canna , in modum arundinis elaborata ex auro, argento , vel
alio metallo, in quo includebantur illae Reliquiae , quas Sum mus Pontifex dono dabat principibus persenis . Sed cum ejus famam lucidissimam, vitamque sanctissimam
veram reperisset, eum in tantum honoravit, ut Canotam Sancti Petri .Apostoloruma. Trincipis insignum amoris praecipui tribuere dignaretur. In Vita S. Cristoloi Mart. Hac in Canota in modum clavis facta , limmatura Vinculorum S. Petri. -inclusa debebat ne cessario esse iuxta ritum temporum illorum s haec autem Canota vocaba-i tur Benedictio Sancti Petri, cuius frequens