장음표시 사용
101쪽
Nulla iri feritas; juvat ora rigentia Dibo, Et formidatos impune lacessere Dultus Hic amor, hoc una timidi fortesque sequuntur Nobilitare manu, infectaque sanguine tela Conjugibus servant, parvisque ostendere natis
Unde abunde patet apud illos viguisse illam consuetudinem, nec a vimue&bonis moribus alienam creditam suisse, prout iterum observat Servius in Mezentium, qui apud Vigilium pari modo habitus esse videtur quod licet Poeta non expresse affirmet, tamen plane colligi potest ex eo quod postquam Enei lib. x. sub finem duo tantum vulnera ab Enea accepisse dictus fuerit, in serius Eneid. Iib. XI. vers. s. in duodecim, hoc est, in pluribus locis, numero sinito posito proindefinito, perforsus ejus thorax describitur: - bis sex thoraca petitum, Persessumque locis. Gentibus barbaris vulgaris sui haec immanitas Leonidae enim Spartae Regis in praelio contra Xerxem sortiter pugnando occisi caput perticae infi-Xum,in corpus truncum patibulo suspensum est, teste Herodoto in Cassiope: sed haec indictain turpia facinora jamdiu habuerant Graeci ; quapropter Ρausanias Spartanus sollicitatus ut injuriae Leonidae illatae in Mardonium
Xerxis ducem Plataeis devictum vindicem se gereret, tam inhumanae Graecique viri indignae vindictae conscius, vel illam permittere noluit imo ipso belli Trojani aevo prae moribus tum suorum majorum , tum reliquarum gentium humaniores erant Graeci . Suorum defunctorum corpora humo
mandare hostibus per victores olim non licebat, nisi prius largis nummis illa redemissent cujus inhumani moris nonnulla exstant vestigia apud Ho merum et Hectoris cadaver ab Achille magno pretio redemerunt Trojani Iliad. Achillis vero de Trojanorum manibus redemptum est eodem pretio, quod pro Hectore acceperat, juxta Lycophronem Cassandra vers. 263.
Accepto autem tauri jugulati pretio, Exis ta trutinae lance appensio, Rursumque pro redemptione aequilibrem Pactoliam effundens claram laminam Urnam Bacchi subibit. Nisus a Virgilio Eneid. lib. X. vers 113. inducitur amicum Euryalum ne tanto cum discrimine comitem ei se adjungeret, hoc argumento impri'mis dehortans, nim ut
102쪽
Sit, qui me raptum pugna, pretiove redemptum. Misndet humo solita. Unde liquet vita in praelio defunctos illis temporibus pretio vulgo redem. stos fui de alias illorum cadavera in campo acer insepulta sinebantur, qua plurium Heroum ab Homero memoratorum ser inscelix fuit, prout discere est ex Iliadis vers. . quo in loco haec de Achillis ira habet Poeta: Πολλαζ δ' φθίμους ιυχ - προίαψ.εν
Multas autem fortes animas orco praemat tire misit Heroum, ipsos autem praedam discerpendam fecis canibus, Alitibusque omnibus . Sed vulgarior erat iste mos antiquioribus saeculis: nam ab ipso Achille celebratur unus Eetionis , Thebarum Ciliciae Regis in Andromaches patris, quam Poeta sic loquentem inducit Dad. . vers. I .
Nam patrem meum interfecit Ob iis Achilles, Et tirbem etiastavit Cilicum bene habitatam, Theben portis altam interemitque Eetionem,
Neque ipsum poliasit religio enim fuit id animo: Sed ipstim combu sit cum armis artificiose factis,
Sed de mortuis cremandis nihil insideo Non enim tillo modo parcendum cadaveribus ortu s , postquam occubuerint, igne gratum incium facere o us. Foederis autem Iupiter es testis altitonans maritus unonis. Paulo ante hujus humanitatis studium Graecis plane peregrinum erat Hemcules enim primus dicitur , qui hostibus cadavera suorum defunctorum tollendi copiam indulsit, tesse Eliano Var H . b. XH. cap. XYvo. Alii econtra volunt pactum de utrinque recipiendis' inhumandis confossis.
103쪽
ARCII GLOGIA GRAECA. Lib. III. Cap XI. ue
rum corporibus primum initum fuisse a Theseo cum .hebanis , quando inter illos conventum est de Heroibus, qui in bello Thebano occubuerant. humo mandandis sic sentit Plutarchus in Theseo. Sequentibus sarculis di ra impietas habebatur , si ossicium naturae debitum defunctis denegatum
fuisset; quapropter legitimi hostes, nisi quando in alios gravissime insolito
modo deliquiissent, illa gratia carere raro aut nunquam permittebantur ingenui enim, praesertim Graeci viri, indignum credebatur, si effreni malitia in hostem omnibus viribus exutum elatus suisset. Graeci in honoratis exequiis suis militibus, qui in praelio occubuerant,
persolvendis supra modum ad superstitionem usque selliciti fuisse videntur: illi enim decem classis praesecti, qui in celebri pugna navali Arginusis La
cedaemonios profligarunt, nulla alia de causa morti traditi sunt, quam quia in cadaveribus suorum amicorum , qua undis supernatabant, colligendis debitam curam non adhibuissent , licet praetexuissent procellam , qua tota classis in maximum discrimen adducta suis et, nisi maturiore fuga sibi consuluissent, prout testatur Xenophon Graec mist. Bb I. Procul dubio eam dem ob causam post pugnam in agro Corinthiaco decertatam , Nicias Atheniensium dum dum cadavera militum suorum abducebantur, animadvertens duo κ illis praetermissa fuisse, extemplo substitit illa efferendi licen tiam per secialem hostes rogavit, victoria, quam adeptus erat, abdicata, 4rophaeum erigendi honore sublato qui enim suos milites consos sexportandi veniam petebat, Praelio potiri nullo modo credebatur, uXta Plutarchum in Nicia me inceps Chabrias, Lacedaemoniis ad Naxum fugatis, victoria persequenda, quando classem hostilcm penitus delere ei non dissicile foret, super sedere maluit quam ullum suorum sociorum navalium vel illorum cadaverunaffluctibus permittere, scribente Diodoro Siculo lib.X v. Quando e tum in regione dissita gerebatur , defunctorum cadavera in cineres redacta ad consanguineos remittebantur, ut in majorum sepulchris jacerent. Hujus moris originem Herculi nonnulli tribuunt, qui quum Licymnio jurasset se ejus filium domum reducturum, dummodo illum permitteret secum militatum ire in Trojam adolescente occiso, nulla alia ratione suum juramentum praestare licuit, quam filii cineribus patri in manus tradi iis, juxta Homeri Scholiastem Isaaeta vers. 2. Equidem tempore belli Trojani illud in usu suit, quippe Graecos monet Nestor ut suos defunctos comburant, eorumque cineres, donec in patriam redierint, servent, ex Homeri Iliad. i. vers. 332. Aυτοι ζώγρομενοι κυκλησομεν ενθαδε νεκρους
Nos vero congregati curribus adsehemus huc cadavera Bobus o mulis o comburemus ea
Prope a natibus, ut Ossa filiis quisque
Domum ferat, quando revertamur in patriam terram. Huic
104쪽
Huic labori tanquam supervacaneo parcebant Lacedaemonii , qui suorum militum cadavera in ea regione, in qua Occubuerant, humo mandare solebant, solis Regibus exceptis, quorum corpora melle condita domum convehi curabant, teste Plutarcho in Agesilao, quo in loco tradit Agesilai in
portu Menelai, littore Africae deserto, vita defuncti corpus, deficiente mel. Ie cera a Lacedaemoniis pollinctum rapa tam devectum esse. Funera versis armis stipare solebant milites lugentibus enim solenne erat contrarios gestus exhibere, quam Vulgo soliti erant in locis, in quibus oblongam capillitiem gestare moris erat, lugentium capilli abradebantur, econtra ubi homines tondebantur, qui lugebant oblongis capillis utebantur; quapropter Vana est illorum conjectura, qui autumant milites in fune .ribus clypeos inversos tenuisse, ne Dii, quorum imagines in iis insculptae erant, cadaveris adspectu polluerentur, teste Servio in AZneid. li XI. vers. 92 quandoquidem non Deorum tantum , sed & diversarum aliarum rerum imagines in iis saepius depictae visebantur nec pauci tantum milites, sed tota caterva clypeos eumdem in morem gestabanici tandem non soli clypei, sed reliqua arma versa erant sic Evandri Arcades caeterique Eneae milites Pallantis unus stipant apud Virgilium Ioco mox citato: - tum moesia phalanx Teucrique sequumtur, THrrhenique duces, o vers Arcades armis. Grajorum principes eumdem morem servare dicuntur ab Statio Thebisid
Grajungeni Reges. Illorum monumenta epitaphiis, in quibus nomina, imo saepe genus iraeclare facta inscribebantur, decorari solebant quem honorem , juxta Plutarchum in securgo, solis mulieribus, quae in puerperio, militibus, qui in praelio vitam amiserant, decreverat Lacedaemoniorum Legislator morum autem seretra ramis virentibus ornata humo mandabantur in in eorum laudem peroratum est qui reliquos virtute bellica antecelluerant, omnique numero absoluti milites censebantur , ad majorem gloriam tunica rubra, quae militum Spartanorum vestis erat, induti humo dabant , juxta Elianum star HU. lib. I. cap. I. Pariter illorum arma tumulo infigebantur: unde erXis toga purpurea contempta, solo ejus clypeo monumentum decorari exoptat Leonidas Spartanorum Rex in Epigrammate Philippi An-
Magnum Leohidae intuittis corpus per se laritatum Xerxes, tegebat pallio purpureo: Et
105쪽
ARCHAEOLOGIA GRAECA Lib. III Cap. XL 8
Et inter mortuos vocem edidit Spartae magnus heros: Non accipio praemium proditoribus debitum, Cl petis mihi sepulchri ornamentum magnum, pereant Perse. Veniam autem ad inferos ut Lacedaemonius. Mos autem iste non tantum Spartae , sed in tota Graecia obtinebat ubi artis, quam defuncti professi fuerant, insignia armis adjungi solebant. Elpenor Ulysiem, cui in manibus inferis visus est, obnixe rogat, tremum, quem, dum viveret, egerat, tumulo infigere, ejusque arma in rogum imjicere dignetur Od,s. M vers. 7 .
Sed me combure cum armis, quaecumque mihi sunt, Sepulchrumque mihi erige caerulei in littore maris Viri in Delicis, etiam posteris audiendum: Haec ibi perfice, meque super sepulchrum remum, uo etiam vivus remigabam, cum essem cum meis sociis. Miseni Eneae tubicinis arma, remus, & tuba sepulchro imponuntur apud
Virgilium Aeneid. lib. I. vers. 2I2ωAt pius Aeneas ingenti mole sepulchrum imponit, suaque arma viro . remumqu', tubamque. Quando in vicinia pugnatum erat, suorum filiorum in praelio intersectorum cadavera explorare solebant Spartanae matronge qui autem plura Veses vulnera adversis acceperant, vel clanculum subducebantur, aut turba consostarurn mixti relinquebantur , quos vero plura vulnera adversa tulisse deprehendebant, exultantes in ovantes devehebant , ut in epulatiris majorum conderentur, teste Eliano Var ust. lib. XLI. cap. xi domum inclypeis efferebantur; unde illud celebre matris Spartanae ad filium mandatum a lutarcho in pophthegmat traditum η ν , ἐπὶ ς, id est, vel
refer hunc, hoc est clypeum, vel in illo vehitor I ad quem morem alludit
Arma superveheris quid, bris Obule, tua
Defunctorum corpora triduo ante exequias tentoriis exponere assueverant Athenienses, ut quilibet suos cognatos commode dignoscere , iisque ultimos honores persolvere possent die autem quarto loculus cypressinus, quo efferrentur cognatorum ossa , a singulis tribubus mittebatur , quem excipiebat seretrum tectum in memoriam illorum, quorum corpora qn in venta fuerante unus autem stipabat totus populus usque ad commune epulchrum
106쪽
chrum dictum Ceramictim,m quo terrae committebatur cadaver; Oratio in omnium laudem dicebatur, illorumque monumenta columnis, inscriptionibus, aliisque ornamentis, quae in praeclariorum virorum tumuli visuntur, decorata sunt. Ad orationem dicendam lege constituebatur is, cujus filius in bello se fortissime ante mortem gessisset, unde pol Marathoniam pugnam Callimachi &Cynaegiri patres funebrem orationem habuisse memorantur a Polemone Argumento rue ἐπιπαφιων λογων. Nec solum laudabantur tempore funeris, verum is honos quotannis instaurabatur in populari oratione, qua mosos Athenis laudari in concione eos,qui sunt in praeliis inte Uerili,quae δε probata es, ut eam quotannis, uiscis, illo die recitari necesse sit prout ait Cicero is
oratore Licet haec fuit vulgaris consuetudo Athenis, tamen sortium illorum virorum , qui in praelio Marathonio vita sancti sunt , corpora inhumata sunt in loco, in quo occubuerant, ad illius stupendae victoriae memoriam posteris tradendam. Lege Thucydidem lib. III. Tandem non praetermittendum est, in catalogo militum defunctorum nomina littera qua incipit vox θ - τες , seu mortui , viventium vero littera , quae est prima in voce προυμενοι vel servati , notari solitari qui mos in posterum ad Romanos transiit prout observarunt Rumnus in Hiero-vmum, Paulus Diaconus de Notis litterarum , Hildorum Hispal lib. I.
P. XII. De eorumdem praeda in bello parta, animo grato erga eos pos pictoriam adeptam tropaeis, c.
G AECORUM praeda constabat ex captivis ac manubiis Captivi, qui seipsos redimere non valebant, mancipia fiebant, suamque operam victoribus dabant, aut vendebantur. Spolia duplici nomine distinguebantur cum enim mortuis detraheremtur, dicta σκυλα, cum vivis , λάφυρα erantque quaecumque res mobiles
ad victos spectantes, quorum omnia jura victoribus cedebant vi&armis, ut refert Plato de Legibus lib. I. Homerici Heroes , cum primum Victoriam de quodam adversario repontassent, arma sine mora ei detrahebant; cuius rei exempla aeque frequenter ac ipsorum certamina occurrunt. Ulut autem istud vulgare suerit magnis ducibus, qui curru vecti praelium inibant, & ad certamen singulare cum viris sua conditionis descendebant inihilominus militibus gregariis mlia raro permittebantur, sed praelio finito exuvias mortuorum convectabant: si ab illis manus non abstinerent, censebantur disciplinae expertes atque ignari nominatim hac de re Graecos sic monet Nestor Iliad. ins. 66.
107쪽
Nestor autem Argivos hortabatur, altum clamans: amici heroes Danai, famuli Martis, Ne qui nunc exuviarum cupidus pone Maneat, ut plurima ferens ad naves redeat:
Sed viros interficiamus: postea autem millis oti Corpora per campum spoliabitis mortua Eamdem viam postea institerunt; nam simul ac pugnae impositus finis,
ad cadavera hostium spolianda atque diripienda irruebant e solis Laceda moniis vetitum suit, ne iis, quos devicerant, spolia detraherent, juxta Elianum Uar. Η'. lib. v I cap. I. hujusce interdicti causam rogatus Cleomenes reipondit ex Plutarcho in pophthtam Laconisis, uia timidorum spoliis Diis dicari non conveniret , iisque locupletari virum Lacedaemonium minime δε-ceret. Verum hoc tantum praetexitur cum pluribus exemplis probari possit ipsos partem exuviarum Diis consecrasses sorte hujus interdicti vera ratio deducenda est ex natura suae Reipublicae , juxta quam aequabilitas uris apud ipsos omnino servata, nihilque severius vetitum, magisve contrarium ipsi me constitutioni sui regiminis, quam acquirere aut possidereamplas facultates; quapropter, ut impedirent quominus in manubias manum injicerent milites, ab ipsis trecenti viri semper delegati erant, qui observarent , quemadmodum unusquisque militum se gereret ex legibus in reos animadverterent, teste Eustathio ad Iliad. . vers. 66. Praeda universa ad imperatorem convectabatur , qui primus eligebat residuum iis, qui conspicuos se dederant , pro dignitate atque virtutibus dividebat , caeterisque partes ex aequo tribuebat sic bello Troiano cum heroinae captivae eligendae forent, Agamemnon primus accepit Astynomen
filiam Chrysae, proxime Achilles Hippodamiam Brisae filiam, deinde A-ja Tecmessam, c. prout observat Isaacus TZet Ze in secophr. Cassand. vers. 299. hinc de Agamemnone conqueritur Achilles, quod illi potissima pars praedae, ibi vero, qui onus belli sustineret, minima cederet Iliad. f.
Non equidem tibi unquam aequale habeam praemium , quando Achivi
Trojanorum exciderint bene habitatam urbem:
Sed quidem maiorem partem impetuos belli Manus meae gubernant sed si quando divisio venerit,
108쪽
mbens venio ad naves, postquam defessu sum pugnando
Quotiescumque autem praeda ingens ac opima parta, milites eam seponebant in munus imperatori aut manus militum ductori donandum hujusmodi exempla passim obvia apud Scriptores, imprimis apud Homerum Hem lysssis socii optima & lectissima spoliorum parte eum semper cohonestarunt. Postquam victoriam de Mardonio Xerxis legato consequutus suisset Pausanias Spartanus tunc universarum Graeciae copiarum imperator, ex ingenti praeda ei dono data fuisse mulieres, nummos , equos, camelos, c. praeter quidquid cuivis alii largitum, refert Herodotus Calliope seu lib. I x cap LYxx. quod quidem tam universe obtinuit, ut ducem osse & primaspolia adipisci apud Poetas idem significent: unde Lycophron Cassanae vers. 298 ait: Πολλους δ αρις ς πρωτόλεια θ' Uλυος
Αἱσα καmξανύσι ό ριβριμοι χέρες Multos vero praesantes, primaque in Graecia spoliamsi adeptos, ac natalibus tumentes Tuti conterent validae manus. Verum antequam dividerentur manubiae , ex illis aliquid Diis offerendum existimabant, quorum auxilio accepta serebant haec omnia que in hunctissim dicata vocabitatur ἐκροθινια, seu quasi ακροσινια, παρα το πένεσθαι ἐν
μαχη πολους, quo uiam bello, quo aeda, perierint multi, ut observat Eustathius ad Od s. h. vel α τοτου τινὸς quia post pugnas navales exponerentur in littore, juxta Buten gerum tib d Spoliis aut potius quod caperentur et ἄκρου τὰ Θινος, ex summitate acervi; siquidem ex spoliis in unum cumulum convectis primit Le Diis libabantur, teste Sophoclis Scholiaste in Trachin Ad quem morem respiciens Euripides diducit Megaram, quando ex Athenien-1ibus, Spartanis, Thebanis eximiis virginibus uxores pro filiis eligeret, hisce verbis utentem Herc. Fur Sers. 76. Eγω ε νυμαφας κροθινια ριην Ego ero deligebam sponsas eximias. Dii, isto honore decorati, non solum ii erant, qui peculiarem rei militaris curam gerere censebantur, quales Mars, inerva, c. sed plures alii, ut Iupiter, Iuno, inuivis alius, cui stelicem belli exitum se debere putabant, praesertim patrii & tutelares Dii, c. Pluribus modis consecrabantur spolia aliquando coacervata igne consumebantur interdum oblata donaria, quae dedicabantur ac in templis appendebantur: sic ex Persarum manubiis tripodem aureum Apollini Delphico, statuam aeream decem cubitorum Iovi Olympico, ut meptuno septem cubitorum, dicasse Pausaniam Spartanum refert Herodotus Calliope seu lib.
Hostium arma sacrabant Graeci, eaque in templis suspendebant verum id vetitum Lacedaemoniis fuit quo sensu serte accipiendum supra memoratum Cleomenis responsum nam quod alia eorum spolia iter reper-
109쪽
ARCHAEOLOGIA GRAECA . Lib. III cap. XII. i
mitterentur, patet tum exemplo Pausaniae, tum aliis plurimis . Istiusmo, di consuetudo suit perantiqua, Muniverse obtinuit non tantum in Graecia sed in multis aliis locis, juxta Eustathium Iliad. η. vers. I. unde Hector arma sui adversarii in Apollinis templo consecrare pollicetur , si de illo victoriam concederet Iliad. loco occisato Ei δὲ κ' ἐγω ο ε - δελ δε οι Γχος πολιουν,
Sin ego illum interfecero, dederitque ibi gloriam Apollo, Arma detraritia feram ad Ilium sacram, Et suspendam ad templum Apollinis longe iactitantis. Ad hunc morem respicit Virgilius describens templum , in quo Latinus
Aeneae legatos audit Eneid. lib. M. vers 183. Multaque praeterea sacris in postibus arma, Captivi pendent currus, curvaeque secures, Et cristae capitum, o portarum ingentia claustra, Spiculaque, chpeique ereptaque rostra carinis Complura alia exempla super hac re apud Auctores occurrunt . Consuetudo ista e Populis Orientalibus, apud quos procul dubio obtinuit, originem duxisse videtur hoc ipsum intelligi potest ex eo quod Goliathiensis repotitus dicatur in loco ubi Iudaei Deum colebant. 1. Sam. XXI. . Nec solummodo arma hostibus detracti, sed & sua propria Diis dicare consueverant , quando tumultibus belli valedicentes vitam privatam agebant; quod videtur factum , ut animum memorem Diis ostenderent, quin rum ope periculis erepti. Eo respicit Horatius lib. I epist. I. vers. q. - janius, armis Herculis ad possem fixis, latet abditus agro Ovidius quoque eodem modo loquitur Trin. lib. v. Heg. VIII. Prs. I. Miles is emeriti non es sistis utilis ammis, Ponit ad antiquos, quae tulit, arma Lares Verum ne hisce armis uterentur male affecti in repentinis tumultibus ac seditionibus , hac vel illa ratione utplurimum inepta ad praesentem usum reddebantur clypei ex gr. absque annulis suspendebantur 'inc nonnemo apud Aristophanem Equit Act. II. Scen. Iv. videns illos suspensos
Vae mihi feroci habent enim clype I annulos. Ratio reddi potest ex praecedentibus versibus ubi alius inquit ibid.
110쪽
Neque enim oportebat squidem amas populum, consulto
Eo clypeos, ere cum annulis ipse suspendi.
Ut majorem animi sui grati signiricationem erga eos testarentur , se ctificia solennia facere gratias palam iis agere soliti erant hoc in loco o,icrvandum est, quod Lacedaemonii pro rebus bene ac faeliciter gestis vi in armis gallum tantummodo, sed, quando callido consilio nulloque sanguine effuso victoriam referebant, bovem Marti mactarent, ut tradit Plutarchus Insit Lacon quo ostendere volebant suis ducibus , calliditatem aeque necessario ac sortitudinem in praestantissimo bellatore requiri, victoriasque, in quibus levissima damna contrahebantur , ante serendas esses; praestantiora hac in re habentes instituta quam Romani, apud quos amplioribus honoribus decorati qui campo aperto hostem vicerant, quam qui dolo victoriam adepti fuerant, prius illustrius magisque Romano conveniens existimantes; idcirco hi in urbem triumphantes ingredi permittebantur, illi vero tantum ovantes, juxta Occitatum Scriptorem in Marcello . Hoc in loco subjicere non erit incongruum , consuetudinem apud Graecos servatam fuisse quodammodo similem Romanorum triumpho victores enim medias eorum umbes solenniter perambulabant, coronis redimiti, hymnos cantantes, hastasque vibrantes captivi quoque ducti, eorumque exuviae in oculis omnium eX positae, quod dicebant Θεατρίζων, juxta Phavorinum. Trophaea a priscis Athenientibus vocabantur τροπαα, posterioribus saec.
lis τρόπωα, ex Aristophanis Scholiaste in muto: dicata erant quibusdam Diis, praecipue Iovi cognominato ροπαία, ατροπαωὰχ testibus Pausania in Laconicis, Plutarcho in Parallelis, atque Phurnuto Iunoni, quae eodem titulo cum conjuge gaudebat, cum appellata fuerit ροπαιοι Phavorino; hinc Lycophron Cassandra vers. 1328. ait:
Suxerat uberem Trophaeae mammam Deae Modus trophaeorum exornandorum fiebat suspendendo omnia armorum genera hostibus detractorum, secundum Euripidem Heraclitas vers. 786.
trophaea collocantur uis habent arma universa hostium.
Hinc etiam Iuvenalis loquens de Romanorum arcubus ait Sat. . vers. a II. Bessorum exustae, trunci a xa tropaeis
Lorica, oe fracta de casside buccula pendens,
Et curtum temone jugum, victaeque triremis insere. Hisce vulgo inscribebantur nomina Deorum, quibus consecrata erant, Vibctorum,' ab iis devictorum, necnon subjungebantur universa spolia aliaque praeclara belli acta; hujusmodi inscriptio dicebatur isιγραφη aut πίγραμ-